Hesiod, Các Bài Thánh Ca Homer Và Homerica

Lượt đọc: 464 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Khiên Heracles

❊ ❊ ❊

Hay như nàng người từng rời bỏ quê hương xứ sở để đến Thebes, đi theo vị tướng tài ba Amphitryon, chính là Alcmena, con gái của Electyron, bậc lãnh tụ của muôn dân. Nàng vượt trội hơn mọi phụ nữ về nhan sắc lẫn vóc dáng; và về trí tuệ, chẳng một ai sánh kịp nàng trong số những người phụ nữ phàm trần sinh ra từ chốn miên man tình ái với người phàm. Gương mặt và đôi mắt huyền của nàng tỏa ra thứ sức hút kiêu sa tựa như nữ thần Aphrodite vàng son. Nàng kính trọng chồng hết mực từ tận đáy lòng, điều mà chưa từng có người phụ nữ nào làm được trước đó. Quả thực, ông từng vô tình ra tay sát hại người cha quý tộc của nàng trong một cơn thịnh nộ vì bầy gia súc; thế nên ông đành rời bỏ quê nhà để đến Thebes, cầu xin sự chở che từ những con người mang khiên giáp của dòng dõi Cadmus. Tại đó, ông sống cùng người vợ đoan trang mà không hưởng niềm vui chăn gối, cũng chẳng thể chạm vào nàng công chúa có đôi cổ chân thanh tú con gái của Electyron cho đến khi ông trả xong mối thù cho những người anh em đại lượng của vợ mình, thiêu rụi hoàn toàn bằng ngọn lửa bùng cháy các làng mạc của các anh hùng xứ Taphos và Teleboas; bởi đó là sứ mệnh đặt lên vai ông, và các vị thần đã làm chứng cho điều ấy. E sợ cơn thịnh nộ của họ, ông vội vã hoàn thành trọng trách lớn lao mà Zeus đã trói buộc ông vào. Đi cùng ông là những chiến binh cưỡi ngựa xứ Boeotian, thở hắt ra những hơi nóng trên tấm khiên của họ, cùng lực lượng Locrian chiến đấu giáp lá cà, và những tráng sĩ Phocis hào hiệp luôn sục sôi ý chí chiến đấu nơi sa trường. Và người con trai cao quý của Alcaeus đã dẫn dắt họ, lòng tràn đầy hân hoan trước đoàn quân hùng tráng.

Nhưng cha của loài người và các vị thần đang nung nấu một mưu đồ khác trong tâm khâm, đó là sinh ra một đấng cứu thế để bảo vệ thần linh và loài người khỏi cảnh diệt vong. Thế nên, giữa đêm khuya, ngài rời khỏi đỉnh Olympus, trong lòng ôm ấp những toan tính thâm trầm, khao khát được ái ân cùng người phụ nữ thắt lưng ong. Chẳng mấy chốc ngài đến Typhaonium, rồi từ đó vị thần Zeus thông thái tiếp tục bước đi, đặt chân lên đỉnh cao nhất của Phicium: tại nơi ấy ngài ngồi xuống và hoạch định những điều kỳ diệu trong tâm hồn. Thế rồi, chỉ trong một đêm, Zeus đã chia sẻ chăn gối và ái ân cùng người con gái có đôi cổ chân thanh tú của Electyron để thỏa mãn khát khao của mình; và cũng trong đêm ấy, Amphitryon, vị thủ lĩnh nhân dân, người anh hùng lừng lẫy, đã trở về mái nhà của mình khi đã hoàn tất trọng trách lớn lao. Ông không vội vã tìm đến những kẻ nô lệ hay đám mục đồng ngoài đồng cỏ, mà bước thẳng vào phòng người vợ hiền: niềm khao khát xiết bao đã chiếm trọn tâm trí người chăn dắt muôn dân. Và tựa như một người vừa hân hoan thoát khỏi cơn hoạn nạn, dù là bệnh tật hiểm nghèo hay cảnh gông cùm cay đắng, Amphitryon lúc ấy, khi đã khép lại mọi bề bộn nặng nhọc, hân hoan và ấm áp trở về mái ấm của mình. Suốt cả đêm dài, ông nằm bên người vợ đoan trang, đắm chìm trong những ân sủng của nàng Aphrodite vàng son. Và nàng, khi trao thân gửi tình cho một vị thần và một người đàn ông vô cùng tuấn tú, đã hạ sinh đôi hoàng tử tại thành Thebes bảy cửa ngõ. Dẫu là anh em, nhưng chí hướng của họ chẳng đồng điệu; bởi một người yếu đuối hơn trong khi người kia lại xuất chúng bội phần, một trang nam nhi dũng mãnh và đáng sợ, chính là dũng sĩ vĩ đại Heracles. Nàng sinh ra chàng là nhờ cái ôm từ người con trai của Cronos – đấng trị vì những tầng mây u ám – và sinh ra Iphiclus từ người chồng cầm giáo Amphitryon; hai dòng máu rõ rệt, người này là kết tinh của mối tình cùng phàm nhân, còn người kia là thành quả của sự hợp cẩn với Zeus, bậc tối cao dẫn dắt muôn thần.

Và chàng đã tiêu diệt Cycnus, đứa con trai gan dạ của Ares. Bởi chàng bắt gặp hắn trong khu vườn của vị thần bắn xa ngọn giáo Apollo, cùng với người cha Ares, kẻ chưa bao giờ thỏa mãn với chiến tranh. Bộ giáp của chúng tỏa sáng tựa ngọn lửa bùng cháy khi cả hai đứng trên chiếc chiến xa: những con chiến mã phi nhanh nện chân xuống mặt đất, mụi cát bốc lên mịt mù như khói quanh chúng, bị giày xéo bởi nhữngh bánh xe và móng ngựa, trong khi chiếc chiến xa chế tác tinh xảo cùng các thanh chắn vang lên lanh lách quanh chúng giữa lúc bầy ngựa lồng lộn. Và Cycnus vô tội khôn xiết vui mừng, bởi hắn mong mỏi dùng gươm giáo để tước đoạt mạng sống của người con trai hiếu chiến của Zeus cùng người đánh xe của chàng, rồi lột lấy bộ chiến giáp lộng lẫy của họ. Nhưng Phoebus Apollo đã chẳng màng đoái hoài đến những lời khoác lác của hắn, bởi chính ngài đã khơi gợi sức mạnh hùng hồn cho Heracles chống lại hắn. Cả khu rừng thiêng và bàn thờ của vị thần Apollo xứ Pagasae bừng cháy vì uy quyền đáng sợ của vị thần và vì vũ khí của chàng; bởi ánh mắt chàng chớp giò như ngọn lửa. Nào kẻ phàm nhân nào dám đối mặt trực diện với chàng ngoại trừ Heracles và Iolaus hiển hách? Bời vì sức mạnh của họ thật vĩ đại và đôi vai lực lưỡng gắn liền với những cánh tay bất khả chiến bại trên cơ thể cường tráng. Bấy giờ Heracles cất lời bảo người đánh xe dũng mãnh Iolaus của mình:

“Hỡi người anh hùng Iolaus, người được ta yêu quý nhất trên đời, quả thực Amphitryon đã phạm một lầm lỗi tày đình trước các bậc thần linh chúc phúc ngự trên đỉnh Olympus khi ông đến thành Thebes đội vòng nguyệt quế ngọt ngào và rời bỏ Tiryns, thành trì kiên cố, chỉ vì ông đã sát hại Electyron vì bầy bò trán rộng. Rồi ông đến yết kiến Creon và Eniocha khoác áo thướt tha, những người đã tiếp đón ông nồng hậu và ban cho ông mọi nghi thức xứng đáng dành cho kẻ lạy tẩu, thậm chí còn tôn kính ông hơn từ đáy lòng. Và ông đã sống hạnh phúc bên người vợ có đôi cổ chân thanh tú, con gái của Electyron; rồi chẳng bao lâu, khi năm tháng trôi qua, chúng ta ra đời, khác biệt cả về thể xác lẫn tâm hồn, hỡi người anh em và ta đây. Từ cha ngài, Zeus đã tước đi sự minh mẫn, khiến ông phải rời bỏ quê nhà cùng cha mẹ để đi phục vụ tên Eurystheus độc ác – thật là một kẻ bất hạnh! Quả thật ông đã vô cùng đau khổ về sau khi phải gánh chịu hậu quả từ sự dại dột mù quáng của chính mình; nhưng điều đó chẳng thể nào đảo ngược. Còn ta, số phận đã trút lên vai những gánh nặng ngút ngàn.”

“Tuy vậy, hỡi người bạn, hãy mau chóng cầm lấy dây cương nhuộm đỏ của những tuấn mã, nung nấu lòng dũng cảm trong tim và điều khiển chiến xa cùng bầy ngựa phi nhanh lao thẳng về phía trước. Đừng mang nỗi sợ thầm kín nào trước tiếng thét của kẻ sát nhân Ares – kẻ giờ đây đang gầm thét cuồng nộ quanh khu rừng thiêng của Phoebus Apollo, vị thần bắn cung từ chốn xa xôi. Chắc chắn rằng, dù hắn có mạnh mẽ đến đâu, cũng sẽ phải nếm mùi chiến trận cho đến ngột ngạt.”

Và Iolaus không tì vết đã đáp lại chàng rằng: “Bạn hiền thân mến, quả thực cha của loài người và các vị thần vô cùng tôn kính đầu của ngài, và cả vị Thần Rung Chuyển Trái Đất mang dáng hình mãnh thú, kẻ gìn giữ bức tường thành Thebes và bảo vệ đô thị này – kẻ mà họ đưa vào tay ngài lại vô cùng to lớn và mạnh mẽ để ngài lập nên những chiến công hiển hách. Nhưng nào, hãy khoác lên mình bộ giáp chiến trận để chúng ta mau chóng hợp nhất chiến xa của Ares với chiến xa của chính mình mà giao tranh; bởi hắn sẽ chẳng thể làm cho người con gan dạ của Zeus phải khiếp sợ, hay cả người con của Iphiclus: ngược lại, ta tin rằng hắn sẽ phải tháo chạy trước hai người con của Alcides không tì vết, những kẻ đang cận kề và sục sôi ý chí cất tiếng gầm vang nơi chiến trận; bởi họ yêu thích điều đó hơn cả một bữa tiệc tùng.”

Nghe vậy, dũng sĩ vĩ đại Heracles hoan hỷ trong lòng và mỉm cười, bởi những lời nói của người kia làm chàng hết sức vừa ý, và chàng đáp lại bằng những lời lẽ bay bổng:

“Hỡi anh hùng Iolaus, bậc tuấn kiệt dòng dõi thần linh, giờ đây trận chiến khốc liệt đã cận kề. Nhưng, như ngài từng thể hiện sự tài hoa trong những lần trước, giờ đây cũng vậy, hãy điều khiển con chiến mã Arion bờm đen hùng vĩ xoay chuyển mọi ngả, và hỗ trợ ta theo cách tốt nhất có thể.”

Chàng vừa dứt lời, liền đeo vào đôi chân bộ giáp ống đồng sáng chói, món quà lộng lẫy của Hephaestus. Tiếp đó, chàng thắt quanh ngực một tấm giáp ngực bằng vàng tinh xảo, được chạm trổ kỳ công mà Pallas Athene, người con gái của Zeus, đã ban tặng khi chàng lần đầu tiên chuẩn bị dấn bước vào những gian lao khố nạn. Qua đôi vai, người chiến binh mãnh liệt khoác tấm thép cứu rỗi con người khỏi cảnh diệt vong, và vắt chéo phía sau lưng một chiếc ống tên rỗng. Bên trong chứa đầy những mũi tên buốt giá, những sứ giả mang đến cái chết khiến tiếng nói phải chìm vào quên lãng: phần mũi nhọn mang chết chóc, đẫm lệ; thân tên nhẵn nhụi và rất dài; còn phần đuôi được phủ những chiếc lông đại bàng nâu sẫm. Chàng nắm lấy ngọn giáo cường tráng đầu nhọn bọc đồng sáng loáng, và đội lên đầu chiến huyết một chiếc mũ trụ bằng kim cương adamantine chế tác tinh xảo, ôm sát đôi thái dương; và nó đã bảo vệ phần đầu của vị thần nhân Heracles.

Trong tay, chàng cầm chiếc khiên rực rỡ muôn vàn: chưa từng ai có thể phá vỡ nó bằng một cú đánh hay làm nó móp méo. Và thật là một kỳ quan khi ngắm nhìn nó; bởi toàn bộ vành khiên lấp lánh men sứ, ngà voi trắng và hợp kim điện kim, tỏa sáng ánh vàng rực rỡ; và trên đó có những vành đai bằng kim loại cyanus được khắc họa. Ở chính giữa là hiện thân của Nỗi Sợ được chế tác bằng kim cương adamantine, không thể diễn tả bằng lời, trừng trừng nhìn ngược lại với đôi mắt rực lửa. Miệng hắn hé lộ hàng răng trắng đều đặn, đáng sợ và đầy uy hiếp, và trên vương miện cau có của hắn lơ lửng bóng hình của Nỗi Đau khổ dữ tợn – kẻ sắp đặt các đoàn quân: một mụ vô tình, vì đã tước đoạt tâm trí và lý trí của những kẻ khốn khổ dám gây chiến với con người của Zeus. Linh hồn họ chìm sâu xuống lòng đất và đi vào chốn Hades; thế nhưng xương cốt họ, khi lớp da đã mục nát xung quanh, sẽ rữa nát trên mặt đất tối tăm dưới cái nắng thiêu đốt của chòm sao Sirius.

Trên tấm khiên, hai hình tượng Truy Đuổi và Chạy Trốn được khắc họa, cùng với Hỗn Loạn, Hoảng Loạn và Tàn Sát. Xung quanh đó, Nỗi Đau và Tiếng Thét đang cuồng nã chạy nhảy, và Tử Thần chí mạng đang đứng đó ôm giữ một kẻ vừa mới bị thương, còn một kẻ khác thì chưa; và một kẻ đã chết, nàng đang kéo lê hắn qua đám đông hỗn loạn bằng đôi chân. Trên vai nàng khoác tấm áo nhuộm đẫm máu người, đôi mắt nàng trợn trừng đầy sát khí và nghiến ken két hàm răng.

Và xuất hiện những chiếc đầu rắn kỳ dị khôn tả, mười hai cái; chúng thường làm cho các bộ tộc loài người trên mặt đất phải khiếp sợ bất cứ ai dám gây chiến với người con của Zeus; bởi chúng sẽ va lập cập hàm răng khi con trai của Amphitryon chiến đấu: và những công trình kỳ diệu ấy tỏa sáng rực rỡ. Trông chúng như thể có những đốm vằn trên những thân hình rắn rết đáng sợ; tấm lưng chúng mang sắc xanh thẫm và phần hàm thì đen nhánh.

Cũng xuất hiện trên khiên là những bầy heo rừng và sư tử đang trừng trừng nhìn nhau, đầy cuồng nộ và khao khát: những hàng ngũ của chúng tiến bước cùng nhau, chẳng bên nào run sợ mà ngược lại đều dựng ngược bờm lên. Bởi ngay ở giữa đã nằm sẵn một con sư tử lớn và hai con heo rừng, mỗi con một bên, đã mất đi sự sống, dòng máu sẫm màu của chúng đang nhỏ giọt xuống mặt đất; chúng nằm bất động với chiếc cổ ngửa dài bên dưới những mãnh thú gầm thét. Và cả hai bên càng thêm sục sôi chiến đấu vì cơn thịnh nộ, bầy heo rừng hung hãn và những con sư tử mắt sáng ngời.

Và hiện diện cả cuộc giao tranh của các tráng sĩ Lapith tụ hội quanh hoàng tử Caeneus, Dryas và Peirithous, cùng Hopleus, Exadius, Phalereus và Prolochus, Mopsus con trai của Ampyce xứ Titaresia, một hậu duệ của Ares, và Theseus con trai của Aegeus, tựa như các vị thần bất tử. Họ mang thân hình bằng bạc, khoác trên mình những bộ giáp bằng vàng. Và đối diện họ, binh đoàn Centaur tụ tập với Petraeus, nhà tiên tri Asbolus, Arctus, Ureus, Mimas tóc đen, cùng hai người con mang thân hình bạc, trong tay họ cầm những cây thông bằng vàng, lao về phía nhau như thể chúng đang sống thật và giáp lá cà bằng giáo mạc cùng những cành thông.

Và khắc trên khiên là những con chiến mã phi nhanh của vị thần chiến tranh tàn bạo Ares được làm bằng vàng, cùng chính bản thân Ares chết chóc – kẻ thu gom chiến lợi phẩm. Hắn cầm ngọn giáo trên tay và đang thúc giục bộ binh: hắn đẫm máu như thể đang tước đoạt mạng sống của những sinh linh sống, ngự trên chiếc chiến xa của mình. Sát bên hắn là Nỗi Sợ và Sự Chạy Trốn, đang sục sôi lao mình vào giữa chốn binh đao.

Ở đó cũng có người con gái của Zeus, nữ thần Tritogeneia chuyên đoạt lấy chiến lợi phẩm. Nàng hiện diện như thể chuẩn bị bày trận, tay cầm ngọn giáo, đội chiếc mũ vàng và khoác tấm khiên aegis trên vai. Nàng đang tiến bước về phía chốn chiến trận hãi hùng.

Và hiện hữu đoàn người thánh thiện của các vị thần bất tử: ở chính giữa, người con trai của Zeus và Leto đang tấu lên khúc ca ngọt ngào bằng chiếc đàn lia bằng vàng. Nơi đó cũng là chốn ngự trị của các vị thần, đỉnh Olympus thuần khiết, cùng hội đồng của họ, và vô vàn châu báu trải rộng quanh buổi tụ hội, khi các nàng Muses xứ Pieria cất tiếng hát vang lừng như những giọng ca trong trẻo.

Và trên khiên là một vũng cảng với chốn nương náu an toàn tránh xa cuồng phong biển cả, được chạm trổ bằng thiếc tinh luyện uốn thành vòng tròn, dường như đang nhấp nhô những con sóng. Ở giữa là vô vàn chú cá heo bơi lội tung tăng săn mồi khắp ngả: và trông chúng hệt như đang bơi lội thực sự. Hai chú cá heo bằng bạc đang phun nước và nuốt chửng những loài cá câm lặng. Ngay bên dưới chúng, những chú cá bằng đồng đang run rẩy. Trên bờ biển ngồi một lão ngư đang chăm chú quan sát: trong tay lão cầm chiếc chày lưới đánh cá, tư thế như sắp sửa tung lưới.

Ở đó cũng có người con trai của nàng Danae tóc đẹp, tráng sĩ Perseus: đôi bàn chân chàng không chạm vào mặt khiên mà cũng chẳng ở quá xa nó – một điều vô cùng kỳ diệu để chiêm ngưỡng, bởi chàng chẳng được nâng đỡ bởi bất cứ vật gì; chính bàn tay của vị Thần Thọt lừng danh đã tạo tác nên chàng bằng vàng như thế. Dưới chân chàng mang đôi xăng-đan có cánh, và thanh gươm chuôi đen được vắt qua đôi vai bởi một dải đai bằng đồng. Chàng bay nhanh tựa ý nghĩ. Chiếc đầu của một quái vật gớm ghiếc, mụ Gorgon, phủ kín phần lưng rộng của chàng, và chiếc túi bằng bạc – một kỳ quan để ngắm nhìn – chứa đựng nó; từ chiếc túi thả xuống những chùm tua rua vàng rực rỡ. Trên đầu người anh hùng ngự chiếc mũ trùm đầu đáng sợ của xứ Hades mang màn đêm u tối hãi hùng. Bản thân Perseus, con trai của Danae, đang vươn mình hết cỡ, hệt như một kẻ đang vội vã và run rẩy trong nỗi kinh hoàng. Và bám sát theo sau chàng là những mụ Gorgon, bất khả tiếp cận và không thể tả xiết, khao khát chộp lấy chàng: khi chúng giẫm lên lớp kim cương adamantine nhợt nhạt, tấm khiên vang lên đanh thép và trong trẻo với âm hưởng đinh tai nhức óc. Hai con rắn buông thõng bên thắt lưng với phần đầu uốn cong về phía trước: chiếc lưỡi chúng đang thè lè, hàm răng nghiến ken két vì cuồng nộ, và đôi mắt trợn trừng hung ác. Và trên những chiếc đầu gớm ghiếc của bọn Gorgon, Nỗi Sợ hãi lớn lao đang run rẩy.

Và vượt qua những hình ảnh ấy là những người đàn ông chiến đấu trong bộ giáp trận, một số bảo vệ thành thị và cha mẹ khỏi cảnh diệt vong, số khác sục sôi ý chí cướp phá; nhiều kẻ đã ngã xuống, nhưng phần lớn vẫn đang gầm thét giao tranh. Những người phụ nữ trên tháp đồng kiên cố đang cào mặt khóc thét đầy đau đớn như những sinh linh sống thật – tác phẩm của người thợ rèn lừng danh Hephaestus. Và những bậc trưởng lão, những kẻ bị tuổi già níu giữ, đều đứng quây quần bên ngoài cổng thành, giơ cao đôi tay hướng về các vị thần ban phúc, lo lắng cho những người con trai của mình. Nhưng những người kia lại lao vào chốn chiến trường: và phía sau họ, các vị Nữ Thần Định Mệnh ảm đạm với chiếc nanh trắng nghiến ken két, cau có, dữ tợn, đẫm máu và đáng sợ, đang tranh giành những kẻ đang ngã xuống, bởi tất cả bọn chúng đều khao khát được uống dòng máu sẫm màu. Ngay khi chộp được một kẻ ngã gục hoặc vừa trúng thương, một mụ sẽ quắp những chiếc vuốt khổng lồ lên người hắn, và linh hồn hắn sẽ chìm sâu xuống Hades nơi chốn Tartarus buốt giá. Và khi đã thỏa mãn linh hồn bằng máu phàm trần, chúng vứt kẻ đó ra phía sau, rồi lao ngược trở lại dòng người hỗn loạn và chốn chiến trận. Clotho và Lachesis đứng ở vị thế cao hơn còn Atropos thấp bé hơn họ, một nữ thần không có vóc dáng lớn lao, nhưng lại vượt trội hơn những người khác và là người chị cả trong số họ. Và tất cả bọn chúng lao vào cuộc chiến khốc liệt tranh giành một kẻ khốn khổ, trừng trừng nhìn nhau bằng đôi mắt hung ác và giao chiến ngang sức ngang tài bằng cả móng vuốt lẫn bàn tay. Sát bên họ là Bóng Tối của Cái Chết, sầu thảm và đáng sợ, nhợt nhạt, teo tóp, còm cõi vì đói khát, đầu gối sưng phù. Những chiếc móng dài nhọn hoắt đầu ngón tay nàng, mũi rỉ nước dãi, và từ gò má máu nhỏ giọt xuống mặt đất. Nàng đứng đó cười nhạo gớm ghiếc, và rất nhiều bụi đất đẫm nước mắt vương vãi trên đôi vai.

Tiếp theo đó là một thành trì của loài người với những ngọn tháp nguy nga; được bảo vệ bởi bảy cánh cổng bằng vàng khít khao với các thanh Lanh-tô. Dân chúng đang hân hoan vui hội và khiêu vũ; một số đang đưa nàng dâu về nhà chồng trên chiếc chiến xa bánh tròn xoe, trong khi khúc ca hôn lễ vang vọng tận mây xanh, và ánh sáng của những ngọn đuốc bùng cháy do các tỳ nữ cầm trên tay cuồn cuộn lan tỏa từ xa. Những thiếu nữ ấy đi trước, say sưa trong khúc ca ngày hội; theo sau họ là những đoàn ca vũ vui tươi, đám thanh niên cất tiếng hát ngọt ngào hòa theo tiếng sáo lanh lách, trong khi tiếng vang dội ngược xung quanh, và các thiếu nữ dẫn dắt điệu múa xúng xính theo nhịp đàn lia. Rồi ở một góc khác là tụng ca của đoàn trai tráng say sưa khánh tiệc, tiếng sáo reo vui; kẻ nhún nhảy múa hát, người bước đi nhịp nhàng theo tiếng sáo và cười vang. Cả thị trấn tràn ngập niềm vui, tiếng múa ca và hội hè.

Những kẻ khác thì cưỡi ngựa phóng phi nước đại ngoài cửa thành. Có những nông phu đang cày xới mảnh đất phì nhiêu, khoác trên mình những chiếc áo tunic được thắt gọn gàng. Lại có cả một cánh đồng lúa mì mênh mông, nơi một số người đang dùng liềm sắc gặt hái những thân lúa trĩu nặng hạt – tựa như họ đang thu hoạch lúa của nữ thần Demeter: những người khác thì bó lại thành từng bó và rải đều trên sân đập lúa. Vài kẻ cầm liềm đi thu hoạch nho, trong khi số khác đón nhận từ tay thợ gặt những chùm nho trắng và đen đặt vào giỏ từ những hàng dây leo dài trĩu nặng lá và những sợi tua rua bằng bạc. Lại có những người khác đang gom chúng vào giỏ. Sát bên họ là một hàng dây leo bằng vàng, tác phẩm lộng lẫy của người thợ tài hoa Hephaestus: những chiếc lá run rẩy cùng các cọc đỡ bằng bạc, trĩu quả những chùm nho đang chuyển màu đen thẫm. Có những kẻ đang giẫm đạp lên những trái nho trong thùng, số khác thì chắt lấy nước cốt. Lại có những người đang đấu quyền anh và đấu vật, cùng những thợ săn đuổi theo những chú thỏ nhanh nhẹn với bầy chó săn sắc bén chạy trước, chúng sục sôi chộp lấy thỏ, và lũ thỏ thì nỗ lực tột cùng để tẩu thoát.

Kế bên là đám kỵ sĩ sục sôi tranh tài và nhọc nhằn vì một phần thưởng. Những kẻ đánh xe đứng trên chiếc chiến xa đan cài tinh xảo, buông lỏng dây cương thúc giục bầy tuấn mã phi nước đại; những cỗ xe khớp nối phóng đi lanh lách và phần moay-ơ bánh xe réo lên inh ỏi. Cứ thế họ chìm đắm trong một cuộc khổ sai vô tận, và chiến thắng vinh quang chẳng bao giờ thuộc về họ, cuộc đua tranh chẳng có hồi kết. Và được bày ra giữa trường đua là một chiếc vạc lớn bằng vàng, tác phẩm lộng lẫy của thợ tài hoa Hephaestus.

Và vây quanh vành khiên là dòng sông Oceanus đang chảy xiết với dòng nước cuồn cuộn, bao bọc toàn bộ công trình chạm trổ tinh vi trên chiếc khiên. Phía trên, những chú thiên nga đang bay lượn và cất tiếng gọi vang, vô số loài khác đang bơi lội trên mặt nước; và sát bên chúng là những đàn cá tung tăng.

Một kỳ quan thực sự khi chiêm ngưỡng chiếc khiên lớn và cường tráng – ngay cả đối với vị thần sấm sét lớn lao Zeus, theo ý nguyện của ngài mà Hephaestus đã tạo tác và chế tác nó bằng đôi tay mình. Tấm khiên ấy được người con trai dũng mãnh của Zeus sử dụng thuần thục, chàng nhảy lên chiến xa ngự mã tựa như tia chớp từ người cha Zeus – đấng cầm khiên aegis, chuyển động uyển chuyển linh hoạt. Và người đánh xe của chàng, dũng sĩ cường tráng Iolaus, đứng trên chiến xa, điều khiển chiếc xe uốn lượn.

Bấy giờ nữ thần mắt xám Athene tiến lại gần họ và thốt ra những lời bay bổng, khích lệ: “Hỡi dòng dõi của Lynceus lừng danh! Ngay lúc này đây, Zeus – đấng trị vì các vị thần chúc phúc – ban cho các ngươi sức mạnh để tiêu diệt Cycnus và tước đoạt bộ giáp lộng lẫy của hắn. Dẫu vậy, ta sẽ bảo ban các ngươi thêm điều này, hỡi tráng sĩ mạnh mẽ nhất trong muôn người. Khi các ngươi đã cướp đi sinh mạng ngọt ngào của Cycnus, hãy để mặc hắn và cả bộ giáp lại đó, còn chính ngươi hãy chăm chú quan sát tên sát nhân Ares khi hắn lao tới tấn công, và bất cứ nơi nào ngươi nhìn thấy sơ hở bên dưới tấm khiên được chế tác tinh xảo của hắn, hãy dùng ngọn giáo sắc nhọn đâm vào đó. Rồi nhanh chóng lùi lại; bởi định mệnh không an bài cho ngươi đoạt lấy những con chiến mã hay bộ chiến giáp lộng lẫy của hắn.”

Nữ thần mắt sáng vừa dứt lời liền nhanh chóng nhảy lên chiến xa, mang theo chiến thắng và vinh quang trong tay. Bấy giờ Iolaus được thần linh dưỡng dục cất tiếng thét vang trời thúc giục bầy ngựa, và theo tiếng gọi của chàng, chúng nhanh chóng quất chiến xa phi nước đại, tung bụi mù mịt từ đồng bằng; bởi nữ thần mắt sáng Athene đã truyền thêm dũng khí cho chúng bằng cách lắc mạnh tấm khiên aegis của nàng. Và mặt đất rên siết quanh họ.

Và cả hai, Cycnus chuyên thuần hóa ngựa và Ares – kẻ chưa bao giờ thỏa mãn với chiến tranh, tiến lại gần nhau tựa ngọn lửa hay trận cuồng phong. Lúc ấy bầy chiến mã của chúng cất tiếng hí vang lách tách đối đầu; và âm vang dội ngược khắp chốn. Và dũng sĩ hùng mạnh Heracles cất lời trước, dõng dạc nói với kẻ kia rằng:

“Cycnus, hỡi tráng sĩ! Cớ sao ngươi lại thúc giục bầy tuấn mã lao vào chúng ta, những kẻ từng trải qua bao nhọc nhằn và đau đớn? Thôi nào, hãy bẻ lái chiến xa sang một bên, nhượng bộ và rời khỏi con đường này. Ta đang lái xe tiến về xứ Trachis, diện kiến vua Ceyx – người đứng đầu Trachis về quyền lực lẫn uy vọng, và điều đó chính ngươi thừa rõ, bởi ngươi đang kết duyên cùng ái nữ Themistinoe mắt huyền của ông ta. Hỡi kẻ khờ dại! Bởi Ares sẽ chẳng thể cứu ngươi khỏi cửa tử, nếu hai chúng ta giáp mặt chiến đấu trong trận này. Ta tuyên bố từng có lần trước đây hắn đã nếm mùi ngọn giáo của ta, khi hắn bảo vệ thành Pylos cát bụi và đứng chống lại ta, sục sôi khao khát giao tranh. Ba lần hắn bị ngọn giáo của ta đâm ngã quỵ xuống đất, tấm khiên bị đâm thủng; nhưng lần thứ tư ta giáng mạnh vào đùi hắn bằng tất cả sức mạnh, rạch sâu vào da thịt hắn. Và hắn ngã lộn nhào xuống bụi đất vì sức mạnh từ cú đâm giáo của ta; khi ấy quả thực hắn đã phải ôm nỗi nhục nhã giữa các vị thần bất tử, nếu không nhờ đôi tay ta bỏ lại chiến lợi phẩm đẫm máu của hắn.”

Chàng vừa dứt lời. Nhưng Cycnus – tráng sĩ lực lưỡng cầm giáo – chẳng thèm tuân theo lời chàng hay kìm cương bầy ngựa kéo xe. Ngay khoảnh khắc ấy, cả hai nhảy phốc từ những chiếc chiến xa đan cài xuống thẳng mặt đất, người con của Zeus và con trai của Thần Chiến Tranh. Những kẻ đánh xe điều khiển chiến xa tiến lại gần sát những con tuấn mã bờm đẹp, và mặt đất mênh mông vang lên những tiếng nện móng rầm rập khi chúng lao đi. Tựa như những khối đá vách núi cao ngút ngàn rơi xuống, va đập vào nhau, và vô số thân cây sồi sừng sững, thông già cùng dương liễu rễ sâu bị chúng bẻ gãy khi xoay tít lao xuống cho đến khi chạm tới đồng bằng; chúng đã lao vào nhau với một tiếng thét vang trời: và toàn bộ thành phố của người Myrmidon, thành Iolcus lừng danh, Arne, Helice cùng đồng cỏ Anthea vang vọng inh ỏi bởi tiếng gầm của cả hai. Với một tiếng thét hãi hùng, họ giáp lá cà: và vị thần thông thái Zeus sấm sét vang trời, tuôn trút những giọt máu mưa, phát tín hiệu chiến trận cho người con trai gan dạ của mình.

Như một con heo rừng nanh dài, sinh vật khiến con người khiếp đảm khi giáp mặt giữa chốn thung lũng núi non, quyết tâm chiến đấu cùng thợ săn bằng cặp nanh trắng, nghiêng mình lách sang một bên, bọt mép trào ra xung quanh trong lúc nghiến răng ken két, đôi mắt rực lửa, dựng ngược lớp lông bờm trên cổ – hệt như thế, người con của Zeus đã nhảy phốc từ chiến xa xuống. Và khi chú ve sầu cánh sẫm vo ve, đậu trên một nhành non xanh thẳm, cất tiếng ca khúc mùa hè cho nhân loại – nguồn thức ăn và thức uống của nó là những giọt sương mai tinh khiết – và suốt cả ngày dài từ lúc rạng đông cất cao tiếng ca giữa cái nóng thiêu đốt nhất, khi chòm sao Sirius thiêu đốt da thịt (khi ấy râu bắt đầu mọc trên cây kê mà người ta gieo trồng vào mùa hè), khi những trái nho xanh mà Dionysus ban tặng cho nhân loại – vừa là niềm vui vừa là nỗi buồn – bắt đầu chuyển màu, chính vào khoảnh khắc ấy, họ đã giao chiến và tiếng hò reo vang dội.

Như hai con sư tử ở hai đầu một con hươu vừa bị hạ sát lao vào nhau đầy cuồng nộ, tiếng gầm gừ hãi hùng vang lên cùng tiếng hàm răng va chạm – hệt như loài kều mỏ khoằm vuốt móc đang giao chiến và thét gào trên vách đá cao phía trên một chú sơn dương hoặc con hươu rừng béo tốt mà một thợ săn lanh lẹ đã bắn trúng bằng mũi tên từ dây cung, rồi bản thân đã lang thang đi nơi khác mà không rõ vị trí; nhưng chúng nhanh chóng phát hiện ra và dữ dội quyết chiến tranh giành nó – hệt như thế, hai người họ lao vào nhau với một tiếng thét.

Bấy giờ Cycnus, khao khát tước đoạt mạng sống của người con trai tối cao của Zeus, đã đâm vào tấm khiên của chàng bằng ngọn giáo đồng, nhưng chẳng thể xuyên thủng lớp đồng; và món quà của vị thần đã cứu rỗi kẻ thù của hắn. Nhưng người con của Amphitryon, dũng sĩ vĩ đại Heracles, đã dùng ngọn giáo dài đâm mạnh vào cổ Cycnus ngay bên dưới cằm, nơi không được che giấu giữa mũ giáp và khiên. Và ngọn giáo chí mạng đã cắt đứt hai thớ gân; bởi toàn bộ sức mạnh của người anh hùng đã giáng lên kẻ địch. Và Cycnus ngã xuống tựa như một thân sồi hay cây thông cao vút bị sét đánh phũ phàng bởi vị thần Zeus; đúng thế, hắn ngã quỵ, và bộ chiến giáp trang hoàng bằng đồng vang lên lanh lách quanh hắn.

Bấy giờ người anh hùng gan dạ con trai của Zeus để mặc hắn đó, và tự mình hướng ánh mắt quan sát cuộc tấn công của tên sát nhân Ares: chàng trừng trừng nhìn dữ tợn, hệt như một con sư tử bắt gặp một cỗ thây ma và hết sức cuồng nhiệt xé toạc lớp da bằng những móng vuốt chắc khỏe, cướp đi sinh mạng ngọt ngào trong chớp mắt: trái tim đen tối ngập tràn cơn thịnh nộ và đôi mắt trợn trừng hung ác, trong khi nó cào xới mặt đất bằng móng vuốt và quất mạnh đuôi vào hông lẫn bờm để chẳng ai dám đối mặt bước lại gần giao tranh. Hệt như thế, người con của Amphitryon, kẻ chưa bao giờ thỏa mãn với chiến trận, đứng hiên ngang đối mặt với Ares, nung nấu dũng khí trong tim. Và Ares tiến lại gần chàng với nỗi đau đớn ngập tràn trong lồng ngực; và cả hai lao vào nhau với một tiếng thét. Như tảng đá từ vách núi lớn văng ra, lăn nhào với những bước nhảy dài, cuồn cuộn gầm thét lao xuống, và một mỏm đá cao va chạm giữ nó lại tại điểm chúng đụng độ; với tiếng gầm chẳng kém phần đinh tai nhức óc, Ares tàn bạo ngự trên chiến xa đã lao vào Heracles với tiếng thét gào. Và chàng nhanh chóng nghênh đón đòn tấn công.

Nhưng Athene – người con gái của Zeus mang khiên aegis – đã tiến đến nghênh chiến Ares, khoác tấm áo giáp aegis u tối, nàng nhìn hắn bằng ánh mắt cau có giận dữ và thốt lên những lời bay bổng: “Ares, hãy kìm hãm cơn thịnh nộ hung ác và đôi tay vô địch của ngươi; bởi định mệnh không an bài cho ngươi sát hại Heracles, người con trai can đảm của Zeus, và tước đoạt bộ giáp lộng lẫy của hắn. Nào, hãy chấm dứt giao chiến và đừng chống lại ta.”

Nàng vừa dứt lời, nhưng chẳng thể lay chuyển được tinh thần gan dạ của Ares. Hắn cất tiếng thét vang trời và vung vẩy ngọn giáo tựa ngọn lửa, lao thẳng vào dũng sĩ Heracles với khát khao tước đoạt mạng sống chàng, phóng ngọn giáo đồng cắm phập vào tấm khiên lớn, bởi hắn vô cùng cuồng nộ vì đứa con trai đã khuất; nhưng nữ thần mắt sáng Athene từ trên chiến xa vươn tay ra hất văng uy lực của ngọn giáo.

Bấy giờ nỗi đau đớn cay đắng tột cùng bao trùm lấy Ares, hắn tuốt gươm báu lao vào Heracles can đảm. Nhưng khi hắn vừa lao tới, người con của Amphitryon, kẻ chưa bao giờ thỏa mãn với chiến trận khốc liệt, đã chớp thời cơ rạch một vết thương vào đùi hắn nơi sơ hở bên dưới chiếc khiên chạm trổ lộng lẫy, đâm sâu ngọn giáo vào da thịt và đánh ngã gục hắn phẳng lì xuống mặt đất. Và Nỗi Sợ cùng Sự Kinh Hoang nhanh chóng điều khiển cỗ chiến xa bánh xe nhẵn nhụi cùng bầy ngựa tiến lại gần, nhấc bổng hắn từ mặt đất thênh thang đặt lên chiếc chiến xa chạm trổ tinh xảo, rồi quất roi thẳng tay phi ngựa trở về đỉnh Olympus cao ngút ngàn.

Còn người con của Alcmena và Iolaus hiển hách thì tước đoạt bộ chiến giáp lộng lẫy trên vai Cycnus rồi rời đi, bầy tuấn mã phi nhanh đưa họ thẳng tiến về thành phố Trachis. Và nữ thần mắt sáng Athene từ đó rời đi hướng về đỉnh Olympus vĩ đại và chốn ngự trị của cha mình.

Về phần Cycnus, vua Ceyx cùng vô số thần dân sinh sống quanh thành phố của vị quốc vương lừng lẫy đã mai táng cho hắn ở Anthe, thành phố của người Myrmidon, thành Iolcus lừng danh, Arne và Helice: và rất đông người tụ hội bày tỏ lòng tôn kính đối với Ceyx, người bạn của các vị thần chúc phúc. Nhưng dòng sông Anaurus dâng trào vì mưa lũ đã xóa nhòa ngôi mộ cùng bia ký tưởng niệm Cycnus; bởi đó là mệnh lệnh của Apollo, người con của Leto, vì hắn từng rình rập và cướp bóc tàn bạo những lễ vật tế thần súc vật dồi dào mà bất cứ ai mang đến dâng cúng tại Pytho.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 24 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.