Bài thơ này bao gồm bốn phần chính. (a) Sau phần dạo đầu - đoạn mà Pausanias đã không tìm thấy trong bản sao cổ khắc trên chì mà ông từng chiêm ngưỡng tại Núi Helicon - là một lời khuyên tổng quát về sự cần cù. Mở đầu bằng câu chuyện ngụ ngôn về hai Nữ thần Xung đột, vốn đại diện cho tinh thần Thi đua lành mạnh và tính Hiếu chiến, tác giả tiếp tục dùng Huyền thoại Pandora để chỉ ra nguồn gốc của cái ác và nhu cầu lao động. Sau đó, thi sĩ mô tả Năm Thời đại của Thế giới, truy nguyên sự gia tăng dần dần của cái ác và nhấn mạnh vào tình cảnh khốn khổ hiện tại của thế gian, nơi mà sự đấu tranh là điều không thể tránh khỏi. Tiếp theo, sau câu chuyện ngụ ngôn về Diều hâu và Chim họa mi vốn mang tính lên án bạo lực và bất công, thi sĩ chuyển sang sự đối lập giữa phước lành mà Chính nghĩa mang lại cho một quốc gia và hình phạt mà Thiên đàng giáng xuống những kẻ bạo ngược. Phần này khép lại bằng một loạt những lời răn về sự cần cù và cách hành xử khôn ngoan nói chung.

(b) Phần thứ hai cho thấy cách con người có thể thoát khỏi cảnh túng thiếu và khốn cùng bằng sự cần cù và cẩn trọng trong cả việc canh tác nông nghiệp lẫn buôn bán trên biển. Cần lưu ý rằng cả hai chủ đề này đều không được xử lý một cách toàn diện.

(c) Phần thứ ba bao gồm các lời răn vụn vặt, chủ yếu liên quan đến những hành động trong cuộc sống thường nhật, trong gia đình, vốn ít nhiều không có sự kết nối với nhau.

(d) Phần cuối cùng tập trung vào một loạt các lưu ý về những ngày trong tháng được coi là thuận lợi hoặc không thuận lợi cho công việc đồng áng và các hoạt động khác.

Chính từ phần thứ hai và phần thứ tư mà bài thơ lấy tên gọi của mình. Thoạt nhìn, tác phẩm dường như là một mớ hỗn độn gồm các huyền thoại, lời khuyên kỹ thuật, lời răn đạo đức và các châm ngôn dân gian không có nguyên tắc thống nhất nào. Các nhà phê bình cũng đã sớm tán thành quan điểm cho rằng toàn bộ tác phẩm là tập hợp của các đoạn thơ hoặc bài thơ ngắn được một biên tập viên nhào nặn lại. Rất có thể Hesiod đã sử dụng nhiều tư liệu từ thời kỳ xa xưa hơn, cũng giống như cách Shakespeare đã sử dụng Gesta Romanorum, các biên niên sử cũ và các vở kịch xưa. Tuy nhiên, nếu xem xét kỹ lưỡng, ta sẽ thấy "Công việc và Ngày tháng" có một sự thống nhất thực sự và tiêu đề đầy hình ảnh kia có phần gây hiểu lầm. Bài thơ thực chất không có mục đích kỹ thuật nào cả, mà mang tính đạo đức: mục tiêu thực sự của nó là chỉ cho con người cách sống tốt nhất trong một thế giới đầy gian khó. Nếu nhìn nhận như vậy, bốn phần tưởng chừng độc lập kia sẽ được gắn kết với nhau bằng một sợi dây liên kết thực sự. Mối liên hệ giữa phần thứ nhất và thứ hai là điều dễ thấy, nhưng mối liên kết giữa các phần này với phần thứ ba và thứ tư cũng hiện hữu không kém: để cuộc sống trôi qua một cách ổn thỏa, điều quan trọng nhất là phải sống công chính và biết cách tạo dựng kế sinh nhai; nhưng hạnh phúc cũng phần lớn phụ thuộc vào sự khôn ngoan và cẩn trọng trong cả đời sống xã hội lẫn gia đình, và không kém phần quan trọng là việc tránh những hành động xúc phạm đến các thế lực siêu nhiên, vốn mang lại điềm gở. Và cuối cùng, để sự cần cù của bạn đơm hoa kết trái, bạn phải biết những ngày nào thích hợp cho các loại công việc khác nhau. Mục đích đạo đức này—trái ngược với mục đích kỹ thuật thường được chấp nhận của bài thơ—giải thích cho sự không hoàn chỉnh, vốn gây bối rối, trong các chỉ dẫn về nông nghiệp và đi biển.

Trong số các bài thơ của Hesiod có đặc điểm tương tự như "Công việc và Ngày tháng", chỉ còn sót lại những mảnh vụn ít ỏi nhất. Ít nhất một trong số đó, "Bói toán bằng Chim", như ta biết từ Proclus, đã từng được gắn vào cuối tác phẩm "Công việc" cho đến khi bị Apollonius Rhodius bác bỏ: chắc chắn rằng nó tiếp nối cùng một chủ đề về cách sống, chỉ cho con người cách tránh tai họa bằng việc chú ý đến những điềm báo từ loài chim. Có khả năng là "Thiên văn học" hoặc "Chiêm tinh học" (theo cách gọi của Plutarch) sau đó lại được gắn vào phần "Bói toán". Nó chắc chắn đã cung cấp một số thông tin về các chòm sao chính, ngày mọc và lặn của chúng, cùng các huyền thoại liên quan, và có lẽ đã chỉ ra cách những chòm sao này ảnh hưởng đến công việc của con người hoặc có thể được sử dụng như kim chỉ nam. "Lời răn của Chiron" là một bài thơ giáo huấn được tạo thành từ những lời răn đạo đức và thực tiễn, giống với các phần châm ngôn trong "Công việc và Ngày tháng", được Nhân mã Chiron gửi đến học trò Achilles của mình. Người ta thậm chí còn biết ít hơn về bài thơ có tên "Công việc Vĩ đại": tiêu đề hàm ý rằng nó tương tự về chủ đề với phần thứ hai của "Công việc và Ngày tháng" nhưng dài hơn. Những tham chiếu có thể có từ các nhà văn La Mã chỉ ra rằng trong số các chủ đề được đề cập có việc trồng nho, ô liu và các loại thảo mộc khác nhau. Việc đưa vào câu phán xét của Rhadamanthys (mảnh 1): “Nếu kẻ nào gieo rắc điều ác, kẻ đó sẽ gặt hái điều ác,” cho thấy một yếu tố châm ngôn, và ghi chú của Proclus về "Công việc và Ngày tháng" 126 khiến người ta tin rằng kim loại cũng đã được đề cập tới. Do đó, có khả năng một bài thơ bị thất truyền khác là "Idaean Dactyls", vốn bàn về sự phát hiện và gia công kim loại, đã được gắn vào, hoặc thậm chí là một phần của "Công việc Vĩ đại", cũng giống như cách "Bói toán bằng Chim" được gắn vào "Công việc và Ngày tháng".