Theo quan niệm của Amaia, Ainhoa là ngôi làng xinh xắn nhất ở miền Nam nước Pháp. Là cộng đồng đầu tiên sau khi vượt qua biên giới Dantxarinea, nằm ở Nouvelle- Aquitaine, trong xã Laburt vùng Basque thuộc Pháp. Nằm trên đường tới Santiago de Compostela, chắc chắn nó là nơi dừng chân của những người hành hương, rất giống Elizondo. Sau khi đỗ xe cạnh sân pelota truyền thống, họ tản bộ xuống đại lộ rộng rãi, thán phục công trình kiến trúc của thế kỷ XIII, gợi nhớ vùng lân cận Txokoto ở Elizondo, ngoại trừ những thanh rầm bằng gỗ màu đen, ở Ainhoa được sơn màu xanh lá cây sáng, đỏ, vàng và xanh da trời. Họ cũng quan sát những tấm biển bằng đá và các huy hiệu khắc những cái tên lạ lùng bằng tiếng Basque đã Pháp hóa.

Ngôi nhà của gia đình Tremond ở cuối đại lộ, nơi con đường uốn cong mềm mại, mở ra quang cảnh một quả đồi rải rác những ngôi nhà trông rất độc đáo. Họ đi qua, khen ngợi hành lang lộ thiên nhìn thấy qua cánh cổng mở rộng. Những tảng đá tròn trên mặt đất tạo thành một vòng tròn hoàn hảo, có thời là sân đỗ xe ngựa.

Thứ khiến Ainhoa trở nên đặc biệt là nghĩa trang bao quanh nhà thờ, khiến Amaia thấy đây là nét đặc sắc của thành phố. Juan Pérez de Baztán, điền chủ ở Jaureguizar và Ainhoa đã hiến tặng nhà thờ của mình nhân dịp lễ Đức Mẹ lên Trời; Qua nhiều thời đại, tòa nhà nguyên bản đã biến đổi nhiều, sửa sang, khó mà giữ được phong cách. Việc an táng quanh nhà thờ bắt đầu từ thế kỷ XVI vì dân số tăng lên, thêm vào đó là những người hành hương chết trước khi tới đích. Trong nghĩa trang này, những ngôi mộ gia đình xếp thành hàng và sát gần nhau để một người trèo qua mộ này tới các mộ khác. Nhiều tấm bia hình tròn, trang trí những biểu tượng hình học, những cây thập giá Basque và bao trùm là những hình khắc mặt trời; một số biểu tượng cho thấy nghề nghiệp của người đã khuất, những tấm bia khác trang trí công phu, kể chuyện đời của người nằm đó, từ lúc trong nôi tới khi xuống mồ. Xây dựng trên quả đồi nhỏ cỏ mọc um tùm ở trung tâm làng, nên có thể nhìn thấy nghĩa trang từ các đường phố, ngôi nhà, cửa hàng và hiệu cà phê ở khắp làng; không có tường bao quanh ngăn cách, người sống và người chết hòa lẫn theo kiểu ngẫu nhiên, nhân từ khiến người ngoài cuộc thấy mất tự tin.

Nhà thờ tối tăm, lạnh lẽo và tĩnh lặng. Trống rỗng, ngoài một người đàn ông và đàn bà ngồi ở hàng ghế trước. Sau khi đi vòng quanh sân nhà thờ một lần, họ tìm ra mộ của gia đình Tremond. Đúng như Yolanda miêu tả, nó được trang hoàng rất nhiều hoa, hầu hết màu trắng - màu truyền thống cho mộ một đứa trẻ. Lúc họ đến gần công trình kiến trúc bằng đá đã đen sẫm lại, Amaia nhận thấy Iriarte miễn cưỡng giẫm lên những ngôi mộ bên cạnh, vốn bị coi là dấu hiệu thiếu tôn kính.

– Đừng lo, - chị nói. - Là phong tục ở đây, nói khác đi hầu hết các ngôi mộ này không bị ảnh hưởng.

Phó thanh tra Etxaide dịch một vài bó hoa sang bên để có thể đọc những cầu khắc trên bia. Không thể tìm thấy tên của những đứa trẻ.

Anh đặt lại những bông hoa, bước lùi lên ngôi mộ khác và nhăn mặt khi làm việc đó.

– Sếp à, từ nơi tôi đứng, tấm bia có vẻ hơi nghiêng, - anh nói và bước tới lần nữa, lướt các ngón tay lên khe hở nơi tấm bia gắn vào sườn ngôi mộ. Thật ra, có người đã cố nậy mở ngôi mộ, và sa thạch bị bở ra.

Sờ vào chỗ Jonan chỉ, Amaia thấy khe hở nơi tấm bia bị tác động mạnh.

Từ trên đường, một bà lão có lẽ khoảng chín mươi tuổi đang theo dõi họ. Jonan tiến đến chỗ bà, tươi cười. Sau một hồi trao đổi ngắn, anh hôn lên hai má bà già rồi trở về với Amaia và Iriarte rầu rĩ, dường như bị ảnh hưởng bởi quang cảnh thê lương của nơi này.

– Bà Marie bảo tôi linh mục đến trưa mới ở đây.

Amaia liếc nhìn đồng hồ: họ còn phải giết thời gian nửa tiếng nữa.

– Sao chúng ta không vào một hiệu cà phê nhỉ, ở đây rét quá, - chị gợi ý, mỉm cười trước vẻ buồn rười rượi của Iriarte lúc họ đi tới các bậc xuống phố chính.

Ở góc phố có một hiệu cà phê, nhưng đang đi, Amaia dừng lại ngắm các đồ lưu niệm trong tủ kính của cửa hàng đối diện nhà thờ.

– Jonan, lại đây. Cái này viết gì vậy? - Chị hỏi.

Etxaide đọc câu tiếng Pháp rồi dịch:

– Những người hàng xóm ở đối diện chúng tôi có lẽ đang rất yên bình, nhưng chúng tôi có cuộc sống tốt đẹp hơn. Chúng tôi không hề có ý định chuyển tới đó trong tương lai gần.

Amaia cười toét miệng.

– Một lời nói đùa xúi quẩy, thanh tra Iriarte ạ, của người sống nói với người chết, - chị nói, cố làm cho mọi người cười. Từ cuộc khám xét sớm thất bại ở nhà Fina Hidalgo hôm trước, chị thấy Iriarte rầu rĩ hơn thường lệ.

– Cứ tưởng tượng sống ở đây xem, - anh lẩm bẩm, ra hiệu về phía các ban công ở tầng thứ nhất và thứ hai. - Hằng ngày, thứ đầu tiên trông thấy là nghĩa trang. Tôi thấy chẳng hay ho gì.

– Ở Elizondo, người ta đã quen với nghĩa trang ở bên ngoài nhà thờ cổ. Sau khi dòng sông cuốn nó đi, người ta mới chuyển nghĩa trang tới Camino de los Alduides.

– Tôi sẽ chẳng bao giờ mua một ngôi nhà buộc phải nhìn thấy các đám ma và những cuộc đào bới, - anh nói, thất kinh với ý nghĩ đó.

Họ vào cửa hàng. Amaia xem lướt một lát, ngắm nghía các thẻ đánh dấu sách bằng da rập nổi phong cảnh Ainhoa.

Người chủ chào đón họ bằng nụ cười thân thiện.

– Các vị tới đây tham quan?

– Vâng, nhưng lý do chính chúng tôi đỗ lại vì có những người quen ở đây. Họ sống dưới phố kia kìa, trong ngôi nhà có các cánh chớp màu đỏ, là gia đình Tremond.

Người đàn ông gật đầu sốt sắng.

– Vâng, tôi có biết họ.

– Chúng tôi vừa tới thăm ngôi mộ chôn các con trai của họ. Thật là một bi kịch khủng khiếp!

Ông chủ cửa hàng lại gật, lần này buồn bã. Theo kinh nghiệm bản thân, Amaia biết có một số người thích trò chuyện về những nỗi bất hạnh của người khác.

– Ồ vâng, đúng thế, đúng là bi kịch. Người mẹ đau buồn đến mất trí; vài lần trong cơn điên cô ta cố mở ngôi mộ. - Ông hạ thấp giọng như kể một điều bí mật. - Cô ấy là một phụ nữ rất dễ thương, tôi rất mến cô ấy nhưng hơn một lần tôi buộc phải gọi cảnh sát. Từ đây, tôi trông thấy cô ấy cố dùng xà beng nậy tấm bia. Tôi không muốn cô ấy gặp rắc rối, nhưng vì cô ấy quá dễ sợ.

– Ông đã làm đúng, - Amaia an ủi. - Ông là người hàng xóm tốt, và tôi tin chắc gia đình ấy rất biết ơn ông.

Ông ta mỉm cười hài lòng vì đã làm xong nhiệm vụ và được khen ngợi. Lúc ra khỏi cửa hàng, họ trông thấy vị linh mục mặc áo thầy tu cổ đứng đang sải bước qua nghĩa địa. Bỏ ý định uống cà phê, họ theo ông vào nhà thờ.

– Tôi hiểu cặn kẽ gia đình ấy và thử thách kinh khủng của họ, - linh mục nói. - Người vợ cũ đã mất trí. Hằng tuần cô ấy đến đây, cố thuyết phục tôi rằng các con cô ấy không có trong mộ, có người đã lấy cắp xác của chúng, theo bản năng của người mẹ cô ấy biết rằng các con trai mình không có trong mộ. Tôi kính trọng sâu sắc bản năng của người mẹ, nó là một trong những sức mạnh hùng cường nhất của tạo hóa - tình yêu của Đức Mẹ Mari với con trai là nền tảng của tôn giáo chúng ta. Nỗi đau mất con của một người mẹ không giống những nỗi đau khác trên đời, chính vì thế tôi hiểu sự đau đớn của Yolanda, nhưng tôi không thể tha thứ cho hành vi của cô ấy. Các con của cô ấy đã chết và được chôn cất tại đây, ở nghĩa trang này. Chính tôi đã làm lễ ở đám tang, tôi đã chứng kiến quan tài của chúng hạ xuống lòng đất.

– Một người dân địa phương kể với chúng tôi rằng Yolanda đã cố phá vỡ ngôi mộ. Có thật không ạ?

– Tôi e rằng có, - linh mục buồn rầu nói. - Hơn một lần kia. Đây là một làng nhỏ, mọi người đều biết chuyện đó, vì thế nếu có người trông thấy, họ liền gọi tôi hoặc báo cảnh sát. Các vị phải hiểu rằng, Yolanda không phải là người nguy hiểm hoặc hung tợn, cô ấy chỉ bị ám ảnh…

– Một câu hỏi nữa: tại sao không thấy tên bọn trẻ khắc trên bia?

– Ồ, tôi e rằng các ngôi mộ đã cũ, sa thạch bị xói mòn, vì thế phần lớn dân chúng đặt một tấm bia rời lên mộ, khắc tên và ngày tháng của người chết. Người ta đã làm thế cho bọn trẻ, nhưng Yolanda đập vỡ chúng thành nhiều mảnh tung tóe trên đường, khẳng định bia đó là giả, các con trai của cô ấy không có trong đó.

Khi về đồn, Iriarte kết thúc sự im lặng khổ sở của mình bằng lời đề nghị:

– Thanh tra, tôi có thể nói chuyện với chị trong phòng tôi được không?

Amaia bước vào, khép cửa lại sau lưng lúc Iriarte từ tốn tới ghế của mình.

– Mời thanh tra ngồi, - anh nói. - Tôi đã suy nghĩ việc này từ hôm qua…

Anh không cần nói với chị. Từ khi bắt đầu điều tra vụ tarttalo một năm trước, chị đã thấy Iriarte bị tác động sâu sắc biết chừng nào vì sự xuất hiện các xương cánh tay trẻ con. Việc tìm thấy xác con gái Esparza nhét trong ba lô không giúp cho thế giới quan của anh sáng sủa lên, và những cái chết quái gở của Elena Ochoa, Berasategui và Esparza khiến Iriate càng thêm rầu rĩ và khép mình hơn. Từ vụ thất bại ở nhà Fina Hidalgo, hầu như anh nói rất ít.

– Salazar, lúc gặp chị ở vụ basajaun, tôi đã biết mình đứng trước mặt một thám tử xuất sắc. Từ đó tôi được tham gia vào các cuộc điều tra ở mức độ tôi chưa bao giờ mơ tới, tất cả chúng tôi đều cảm kích vì có chị ở đồn cảnh sát này như một thứ đắt giá. - Anh liếm môi, lộ vẻ lúng túng với điều sắp nói. - Chị không phải là người thoải mái nhất để làm việc cùng, và tại sao lại thế? Chúng tôi là chúng tôi, và bản chất phức tạp của chị đương nhiên là một phần khiến chị giỏi giang trong công việc. Nghề nghiệp của chúng ta thật khó khăn, và tất cả chúng ta đều có quan điểm khác biệt, cả tôi cũng không là ngoại lệ. Trong năm vừa qua, đã hơn một lần tôi có những nghi ngờ nghiêm trọng về những quyết định của chị, nhưng tôi luôn ủng hộ chị hoặc giữ im lặng…

Amaia gật đầu, nhớ lại ngày mưa tầm tã, Iriarte đã đi cùng lúc chị rắc nắm đất đen Baztán phủ lên những cái xương của tổ tiên trong itxusuria của gia tộc.

– Nhưng… - Chị nói.

Iriarte mỉm cười, nhận thấy lại có một từ “nhưng”.

– Tôi sẽ không nói đến sự chính trực của toàn đội; song tôi không bỏ mặc các cảnh sát ấy lâm vào cảnh khó xử. Tôi công nhận là Fina Hidalgo đốt các hồ sơ đó ngay trước khi chúng ta tới không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên, tôi hiểu sự giận dữ và nghi ngờ của chị, nhưng tôi không muốn đổ lỗi cho những người trong đội mà không hề có một mẩu bằng chứng nào. Là người quản lý đồn này, tôi đã mở một cuộc điều tra nội bộ xem có bất cứ thông tin nào bị rò rỉ từ đây không. Nhưng có một thứ chị phải hiểu: tôi sống ở Baztán cả đời, tôi đã ở đồn cảnh sát này nhiều năm, trừ khi một mẩu thông tin được dán nhãn “mật”, nhiều người sẽ bàn tán. Một người nào đó có thể vô tình nhắc tới nó với một người họ hàng, hoặc buột miệng ở nơi công cộng… Tuy vậy, tôi có thể bảo đảm cho sự chính trực của các cảnh sát của tôi, không người nào gọi điện cho Fina Hidalgo, và tôi nghĩ yêu cầu họ nộp điện thoại di động của mình là một sai lầm.

Amaia im lặng lắng nghe đến hết, chị hiểu rõ Iriarte khó khăn biết chừng nào khi phải đương đầu với chị về việc này. Lúc lắng nghe, tâm trạng chị thay đổi, sự giận dữ ban đầu thay thế bằng nỗi ân hận sâu sắc. Quan sát anh tìm đúng từng lời để chị không hiểu nhầm, tránh cái nhìn chằm chặp của chị mỗi lần hơn ba giây, nói năng điềm đạm và cẩn trọng, xóa mọi dấu vết chống đối trong giọng nói…

– Anh nói đúng, - Amaia thừa nhận. - Sau thất bại ở nhà Hidalgo, tôi thất vọng và nghi ngờ ai đó có thể ngầm phá hoại cuộc điều tra vì oán giận cá nhân. Nhưng trên thực tế, dù sự rò rỉ là tình cờ hay không, Fina Hidalgo đã hủy chứng cứ vì có người báo trước, và gây nguy hiểm cho cuộc điều tra. Tôi muốn anh tìm hiểu ngọn nguồn chuyện này. Đây là đồn cảnh sát chứ không phải là sân trường. Các cảnh sát phải hiểu mặc bộ đồng phục này có ý nghĩa ra sao. - Amaia mềm giọng. - Tôi đánh giá cao lòng trung thành và tính chân thật của anh và xin trả lại lời khen ngợi. Tôi đã quá trớn và tôi xin lỗi; tôi không hề có ý định giảm bớt quyền lực của anh. Tôi chỉ muốn mọi người hiểu rõ sự nghiêm trọng của việc đã xảy ra.

– Chị yên tâm, chúng ta sẽ làm được.

Lúc Amaia đứng dậy đi ra, Iriarte nói thêm:

– Còn một việc nữa, thanh tra Salazar. Giấy mời chị tham gia hội thảo của FBI đã tới, cùng giấy tờ cho phép từ Pamplona. Tất cả ở trên bàn, đợi chị ký.

Thanh tra Montes ngồi xuống ghế và cười.

– Ờ, việc đó dễ thôi. Marcel Tremond có vài cơ sở thương mại đăng ký tại Navarre, Aragon và La Rioja, phần lớn làm về công nghệ bằng sức gió, động cơ tua bin, đại loại thế. Lejarreta & Andía là các đại diện pháp lý trong từng vụ làm ăn. Có sự liên kết rõ ràng.

– Tôi không may như thế, - Jonan xen vào. - Kết quả xét nghiệm các mẫu giấy lấy từ đống lửa ở nhà Fina Hidalgo đã có: chúng bị hủy hoại quá nhiều, không thể đọc được chữ viết, - anh nói và đặt một tờ giấy in lên bàn. - Ngoài ra, tôi mất cả ngày lùng sục các email và nói chuyện điện thoại với một nhà bệnh lý học người Pháp và bệnh viện nơi các con của Yolanda chết. Chị ta nói đúng: không có khám nghiệm tử thi. Bác sĩ nhi điều trị cho các bé từ khi sinh ký giấy chứng tử, và cho việc đó là không cần thiết. Tang lễ do một người làm dịch vụ ở địa phương tổ chức, họ chở xác từ nhà tang lễ tới nghĩa trang. Marcel đã yêu cầu được ở lại với các con để nói lời từ biệt, và điều đó không có gì bất thường. Không có ai khác ở lại với các cỗ áo quan, họ nhớ rõ người bố đã yêu cầu giữ nguyên tình trạng đóng nắp.

Amaia trầm ngâm nhìn hai cảnh sát lúc tiếp nhận thông tin này. Chị tin chắc những cuộc thẩm vấn của họ có kết quả, và bây giờ chứng tỏ là chị đúng, giống như gánh nặng được cất khỏi vai. Chị thở dài, nhận ra với thông tin mới này, thêm vào những điều chị biết, vụ án bắt đầu có đà, đúng lúc chị bắt đầu nghi ngờ khả năng nhìn thấu tới cùng của mình.

– Nhân chứng của tôi, một người hàng xóm của Martínez-Bayóns đã xác nhận ô tô của Tremond là một trong nhiều chiếc xe đỗ ở bên ngoài Argi Beltz. Đáng tiếc là bà ta bắt đầu hiểu một phần của toàn bộ vụ này, vì hôm nay bà ấy báo cho tôi là không thể tuyên thệ trước tòa vì đã không ghi lại biển số. Bà ấy chắc chắn về xe của Fina Hidalgo, Valentín Esparza và xe của Berasategui có tấm thẻ đặc biệt. Bà ấy đã trông thấy cả ba người vào và ra khỏi cơ ngơi ấy vài lần. Bà ấy không chắc về Marcel Tremond, nhưng đã trông thấy Yolanda chụp ảnh ngôi nhà.

Iriarte gật đầu.

– Argi Beltz có vẻ là mắt xích nối tất cả những người này với Berasategui. Dù chúng ta không thể xác minh họ gặp nhau ở đó, chúng ta biết tất cả đều đến thăm ngôi nhà. Hãy nhớ ông bạn bác sĩ tầm thần của chúng ta có thiên hướng về những cái xương trẻ sơ sinh bị chết, tôi chắc bất cứ thẩm phán nào cũng thấy những lý do hợp lý và xác đáng cho lệnh khai quật.

– Có thể, nhưng Markina không phải là bất cứ thẩm phán nào,- chị bày tỏ.

– Thanh tra ạ, thẩm phán Markina không có thẩm quyền ở Pháp,

– Iriarte nói và nhìn thẳng vào chị, đợi chị thấm nhuần ý nghĩa câu nói. - Tôi quen thẩm phán De Gouvenain. Hai năm trước, chúng tôi cộng tác với cảnh sát Pháp trong một vụ điều tra buôn bán ma túy, một trong các nghi phạm chết ở Navarre sau khi thanh toán tiền nợ. Bà ấy là người thực tế, quen xử lý các khía cạnh xấu xa của người đời nhưng có tình thương lớn lao. Bà ấy sẽ không ngần ngại cấp phép khai quật, nhất là với mục tiêu làm dịu nỗi đau của một người mẹ. Tôi nghĩ nếu chị giải thích với bà ta rằng nỗi đau buồn của Yolanda Berrueta khiến chị ta rối loạn tâm trí, và nếu ngay từ đầu Yolanda có thể thấy xác các con thực sự ở trong mộ có thể tránh được mắc căn bệnh đó, chắc chắn thẩm phán De Gouvenain sẽ cho phép.

– Quá mạo hiểm. Tôi không thể làm thế. Nếu xác các bé không có trong mộ thì sao? Và nếu như tôi nghi ngờ, nhỡ Marcel Tremond mang xác các con đến đúng chỗ mà Esparza định đưa xác con gái, và có thể đúng nơi mẹ tôi mang xác của người chị song sinh của tôi tới? Nếu những cái xác bị mất, làm sao tôi có thể giải thích với thẩm phán De Gouvenain lý do tôi không nhắc tới các khía cạnh khác của cuộc điều tra?

– Trong trường hợp đó, - Iriarte nói, - cứ để cảnh sát Pháp xử lý. Nói với họ cho tới nay chúng ta đã có những gì, và để họ xin lệnh khai quật. Nhưng đừng nhắc tới mẹ và chị gái của chị. Nếu thẩm phán De Gouvenain nghĩ đây là chuyện cá nhân, bà ấy có thể từ chối ký lệnh; nhưng ngoài cái đó ra, tôi thấy không có vấn đề gì. Vụ này bắt đầu từ cái chết của Esparza, sau đó chúng ta xác định được sự kết nối giữa hắn và Berasategui. Những tội ác gây xúc động mạnh mẽ của tarttalo đã vượt ra ngoài biên giới; trên thực tế, tôi đã nhận được vài email và cuộc gọi của các đồng nghiệp Pháp, có nghĩa là thẩm phán De Gouvenain hẳn đã nghe nói tới rồi. Cứ trình bày nó như một nghi vấn mơ hồ. Tôi chắc khả năng tội phạm có thể liên lạc với tarttalo để hành sự trong lãnh thổ của bà sẽ thúc đẩy một phụ nữ đầy tham vọng như thẩm phán De Gouvenain chống lại. - Iriarte nhìn đồng hồ. - Cảnh sát trưởng Cảnh sát biên giới làm việc muộn, và tôi có số của ông ấy đây.

– Tốt, - Amaia nói lúc ký các giấy tờ cho phép chị tới dự hội thảo ở Quantico. - Đi thôi, và gọi điện đi.