Amaia ngồi trong xe ở ngoài Viện Pháp y Navarre suốt hai mươi phút. Hãy còn sớm, nhân viên còn chưa tới. Dựa vào bánh lái, chị ngả đầu nghỉ ngơi một lúc. Ba tiếng gõ nhẹ vào kính cắt đứt cơn mơ màng của chị. Trông thấy bác sĩ San Martín, chị hạ cửa xuống.

– Salazar, cái gì đưa cô tới đây thế?

– Tôi không biết, - chị đáp lại.

Chị nhận cốc cà phê ở máy pha mà bác sĩ San Martín nhất quyết mời, rồi theo ông vào văn phòng, tay cầm miệng cái cốc giấy cho khỏi bỏng.

– Cô có chắc không muốn nhìn thấy bà ấy chứ?

– Không, nhưng tôi có vài câu hỏi.

San Martín nhún vai, ra hiệu cho chị nói tiếp.

– Tôi muốn biết tình trạng sức khỏe của bà. Tôi nghĩ nó có thể cho chúng tôi ý tưởng nào đó về việc bà ở đầu trong một tháng qua.

– Cơ thể bà ấy đủ nước, nội tạng khỏe, tuần hoàn máu tới các chi bình thường, da trong tình trạng tốt, không có vết thương, vết trầy xước hoặc vết cắt chứng tỏ bị ảnh hưởng thời tiết khắc nghiệt. Tôi loại trừ khả năng bà ấy bị ngã xuống sông. Chúng tôi có quần áo của bà, tuy có vết máu, song thích hợp với thời tiết và thuộc loại chất lượng tốt. Bà đi giày bệt, không đeo đồng hồ, vòng xuyến hoặc nhẫn, không thẻ căn cước. Nói chung, bà ấy trong tình trạng tốt và được nuôi dưỡng đầy đủ.

– Còn gì nữa?

Ông nhún vai.

– Cô nên gặp bà ấy. Người đàn bà này đã lẩn tránh cô lâu đến mức trở thành không có thật với cô, giống như một ác mộng. Cô cần biến bà ấy thành có thật.

– Tôi đã xem CCTV ở bệnh viện.

– Không giống thế đâu, Amaia. Mẹ cô đã chết, đang nằm trong một ngăn đông lạnh, không thể biến thành một bóng ma.

Nhà xác ở trong chái phụ bên phải, cạnh phòng khám nghiệm tử thi. San Martín bật đèn và tới ngăn đầu tiên của tầng dưới cùng. Lúc ông kéo tay cầm, một chiếc xe lăn chứa xác trượt ra. Ông liếc nhìn Amaia vẫn đứng nín lặng cạnh ông. Nhấc các góc tấm phủ, ông để lộ cái xác.

Một nhát rạch chữ Y lớn đã khâu lại, màu đen, chạy từ hai vai xuống khung xương chậu. Một đường đen khác đi từ tai trái xuống thành một góc nhọn. Mặc dù vết cắt không sâu ghê gớm, chị thoáng thấy ở trung tâm màu hồng hồng của khí quản. Bàn tay phải cầm dao, máu đóng bết thành bánh, nhưng móng tay ở bàn tay trái có vẻ được cắt sửa cẩn thận. Tóc Rosario ngắn hơn ngày trốn khỏi bệnh viện cùng Berasategui, mặt bà ta méo mó lúc chết nay hoàn toàn thanh thản, mềm, giống chiếc mặt nạ cao su bị vứt bỏ sau lễ hội hóa trang.

San Martín nói đúng. Đây không phải là ác quỷ, mà chỉ là xác một bà già mệt mỏi. Một lần nữa chị ước có thể trải qua cảm giác được giải phóng mà chị rất cần, cảm giác khuây khỏa vì việc này đã chấm dứt. Nhưng thay vào đó, một chuỗi hình ảnh cứ trốn tránh suy nghĩ của chị, những hồi ức không phải của chị vì chị chưa bao giờ trải qua: những kỷ niệm được mẹ ôm ấp, âu yếm, gọi chị là “con yêu”, dịp sinh nhật với bánh ga tô và những nụ cười, hồi ức về bàn tay trìu mến, những cái vuốt ve chị chưa bao giờ được nhận, nhưng vì luôn mơ đến, tưởng tượng ra nên chúng đã thành những trải nghiệm thật, những kỷ niệm được ấp ủ. Bàn tay của San Martín đặt trên vai chị là đủ. Amaia quay sang phía ông và khóc như một đứa trẻ.

Từ khi đến Mỹ, Ibai ngủ không ngon giấc, đêm nào nó cũng thức dậy và khóc. James cho vì sự dịch chuyển của chuyến đi cùng với sự khác biệt múi giờ và thay đổi những thói quen. Anh bế Ibai trên tay, đung đưa nó, hát những bài bịa ra ngộ nghĩnh, cho đến khi thằng bé chịu thua và gục đầu vào vai anh, nhắm mắt lại. James đặt con vào cái giường cũi bà Clarice mua và anh đã chuyển nó vào phòng ngủ mà không bị mẹ phản đối. Anh nấn ná thêm lúc nữa, ngắm Ibai. Mặt nó bình thường thoải mái là thế, mà nay vẻ bất an lan đến các chi, khiến người nó nẩy lên lúc chuẩn bị trôi vào quên lãng.

– Con nhớ mẹ phải không, - anh thì thầm với đứa con đang ngủ, nó thở dài dường như đã hiểu, vẻ buồn bã của Ibai khiến James đau lòng. Lo lắng, anh cầm điện thoại trên bàn cạnh giường, kiểm tra đến lần thứ bao nhiêu thời gian các tin nhắn và email của anh, nhưng không thấy gì từ vợ. Anh xem giờ, là hai giờ sáng, ở Baztán là tám giờ. Amaia đã rời khỏi giường. Anh đặt ngón tay lên nút gọi. Lúc bấm, anh cảm thấy tim nhảy lên trong lồng ngực, nhắc anh nhớ tới những lần đầu tiên nói chuyện với chị trong những ngày mới quen nhau. Tiếng chuông reo vọng tới anh rất rõ, và anh hình dung điện thoại của chị kêu vù vù như một con côn trùng giãy chết trên bàn cạnh giường, hoặc ở đáy xắc của chị. Anh lắng nghe cho tới khi nó chuyển sang tin thoại. Anh kết thúc cuộc gọi, nhìn đứa con đang ngủ lần nữa, mắt anh đầy lệ lúc nghĩ đến sự im lặng, những lời không nói ra và những cuộc gọi không trả lời, có thể chứa đựng một thông điệp rõ ràng.

Amaia xuống bậc, kiểm tra thời gian trên điện thoại. Chị thấy cuộc gọi nhỡ của James, đoán là khi chị đang trong thánh đường với Sarasola. Chị xóa đi, tự hứa sẽ gọi cho anh khi có dịp đầu tiên. Liếc nhìn máy pha cà phê, chị nhận ra sự thiếu ngủ đang trùm lấy mình và những cái cốc giấy lố lăng sao mà cám dỗ đến thế. Bước vào phòng họp, chị thấy các đồng nghiệp đang ngắm cái bảng trắng, kinh hãi.

– Cái này có ý nghĩa gì vậy? - Iriarte hỏi lúc Amaia bước vào.

Chị cảm thấy sự chống đối của anh cũng như của Montes và Zabalza, họ khó chịu quay nhìn chị.

– Chào các quý ông, - chị nói và đứng chết sững giữa đường.

Chị bất giác để xắc và áo khoác lên một cái ghế, đợi họ chào lại. Lúc không thấy trả lời, chị đến bên bảng và đứng đối diện với thanh tra Iriarte.

– Tôi cho rằng chị đang tham khảo các vụ giết người của basajaun và tarttalo, tính đến nạn nhân cuối cùng.

– Không, tôi đang muốn các bạn xem lại hai vụ đã đóng và kết nối chúng với vụ hiện tại.

– Nói chính xác thì cái chết của Victor Oyarzabal và bác sĩ Berasategui đã đưa cả hai cuộc điều tra đến một kết thúc đột ngột. Nhưng có rất nhiều bất đồng giữa sự việc và lời nói các vụ đó đã khép lại.

– Tôi không đồng ý. Những người này là thủ phạm duy nhất gây ra các tội ác của họ, và những người liên quan khác đều đã chết.

– Có lẽ không phải tất cả bọn chúng…

– Thanh tra, tôi không biết chị muốn chuyện này đi đến đâu, nhưng xác lập mối liên kết giữa hai vụ này và vụ hiện tại, chị cần phải có lý lẽ cụ thể.

– Tôi có đây. Cha Sarasola đã xác nhận rằng Victor Oyarzabal là bệnh nhân của bác sĩ Berasategui; hắn đã chữa trị điều khiển cơn giận cho anh ta, giống hệt mọi kẻ giết người khác dính líu đến các tội ác của hắn.

Montes huýt một tiếng dài, đầy hàm ý làm hai người kia nhìn anh ta trách móc. Iriarte quay sang hình ảnh các cô gái.

– Sarasola là một nhân chứng hoàn hảo, vì ông ta sẽ phủ nhận mọi điều đã nói trước thẩm phán Markina, có nghĩa là chúng ta sẽ chẳng có gì hết.

– Thanh tra, tôi không định nói chuyện này với thẩm phán Markina. Anh không thể phủ nhận thông tin này hết sức quan trọng cho cuộc điều tra.

– Tôi không đồng ý, - Iriarte nói, khăng khăng. - Các vụ này đã đóng lại, thủ phạm đã chết hết. Tôi không hiểu vì sao chị cứ nhất quyết biến một vụ ăn trộm mồ mả thành một bản anh hùng ca huyền bí. Ăn cắp xác chết chỉ là một vi phạm đơn giản, gây bất lợi cho sức khỏe cộng đồng.

– Anh nghĩ vụ này là thế sao? Ăn trộm mồ mả? Anh quên những đau khổ mà việc đó đã gây ra cho những người mẹ, cho nhiều gia đình…

Iriarte nhìn xuống, không trả lời.

-… Hình như anh cũng quên rằng phó thanh tra Etxaide đang làm việc này thì bị giết. Hay anh định nói với tôi rằng thái độ theo sách vở của anh cũng có nghĩa là anh chấp nhận lối giải thích của thanh tra Clemos về các sự kiện?

Iriarte phóng một cái nhìn giận dữ vào chị. Mặt anh đỏ bừng, dường như sắp bị đột quỵ.

Anh lao ra khỏi phòng, đóng sầm cửa lại đằng sau.

– Nào, chúng ta tiếp tục, - Amaia nói. - Họ đang đợi chúng ta ở Igantzi. Có gì đó mách bảo tôi rằng hôm nay thanh tra Iriarte sẽ không nhập bọn với chúng ta.