Chắc hẳn trên thế giới này, chẳng có khu phố, thành phố hay làng mạc nào khác sở hữu một nơi kỳ lạ như nhà trọ của bà Todgers. Và chắc hẳn London, nếu xét qua phần không gian bao bọc xung quanh, chèn ép, vùi dập, chọc những “cùi chỏ gạch ngói” vào Todgers, che khuất bầu không khí và đứng chắn ngang ánh sáng của nơi ấy mãi mãi, thì quả thực rất xứng đáng với Todgers; đồng thời cũng thừa đủ tư cách để kết thân và liên minh với hàng trăm, hàng ngàn hộ gia đình kỳ quặc thuộc cùng chủng loại với nhà Todgers.

Bạn không thể đi dạo quanh khu vực nhà Todgers như ở bất kỳ nơi nào khác. Bạn phải dò dẫm từng bước suốt cả tiếng đồng hồ qua những con hẻm, lối tắt, khoảng sân và hành lang; để rồi chẳng bao giờ có thể bước ra một con đường nào có thể coi là phố xá một cách hợp lý được. Một thứ tâm trạng hoang mang đầy cam chịu sẽ trùm lấy người lữ khách khi họ bước đi giữa những mê cung khúc khuỷu ấy; và rồi, phó mặc bản thân cho số phận lạc đường, họ cứ đi vào, đi ra, đi vòng vèo, để rồi lặng lẽ quay đầu trở lại khi đụng phải một bức tường cụt hoặc bị chặn lại bởi hàng rào sắt, cảm thấy rằng cơ hội thoát thân có lẽ sẽ tự xuất hiện vào một lúc thích hợp nào đó, nhưng việc đoán trước điều đó là hoàn toàn vô vọng. Đã từng có những trường hợp người ta được mời đến ăn tối tại nhà Todgers, rồi cứ đi vòng quanh hết đợt này đến đợt khác trong mệt mỏi, mắt vẫn nhìn thấy rõ những cái ống khói của nó; nhưng cuối cùng, vì thấy việc chạm chân tới đó là bất khả thi, đành thui thủi đi về nhà với một nỗi buồn man mác trong tâm hồn, bình thản và chẳng buồn phàn nàn nửa lời. Chưa từng có ai tìm được nhà Todgers chỉ bằng cách hỏi đường bằng lời, dẫu cho có hỏi ở vị trí chỉ cách đó vài phút đi bộ. Những kẻ di cư cẩn trọng từ Scotland hoặc miền Bắc nước Anh thỉnh thoảng vẫn mò đến được nơi này một cách an toàn, bằng cách tóm cổ một cậu bé làm phúc sinh trưởng ở thành thị và bắt đi theo mình, hoặc cứ bám chặt lấy người đưa thư; nhưng đó chỉ là những ngoại lệ hiếm hoi, và chúng chỉ càng chứng minh cho quy luật rằng nhà Todgers nằm sâu trong một cớ sự mê hồn trận mà sự huyền bí của nó chỉ có một số ít kẻ được chọn mới thấu hiểu.

Một vài thương gia buôn hoa quả có cửa hàng nằm gần nhà Todgers; và một trong những ấn tượng đầu tiên đập vào giác quan của người lữ khách chính là mùi cam — những trái cam giập nát — với những vết bầm xanh đỏ lấm tấm, đang rot rữa trong các thùng gỗ, hoặc mốc meo trong các tầng hầm. Suốt cả ngày dài, từng dòng những người khuân vác từ các bến tàu ven sông, mỗi người cõng trên lưng một thùng cam căng phồng, cứ chậm chạp đổ qua những lối đi hẹp; trong khi bên dưới mái vòm cạnh quán rượu, từng đám người nghỉ ngơi và chè chén ở đó cứ tụ tập đông đúc từ sáng cho đến đêm. Những chiếc máy bơm cô độc kỳ lạ xuất hiện rải rác gần nhà Todgers, phần lớn ẩn mình trong các con hẻm cụt và bầu bạn với những chiếc thang cứu hỏa. Lại có cả tá nhà thờ, kèm theo vô số nghĩa trang nhỏ u ám, mọc đầy cỏ dại mọc hoang sinh sôi từ độ ẩm ướt, mồ mả và rác rưởi. Trong một số chốn nghỉ ngơi ảm đạm ấy — nơi có nét tương đồng với những khu nghĩa trang xanh ngát chẳng khác nào những chậu đất trồng hoa cúc và hoa tường vi bên những ô cửa sổ nhìn xuống chúng giống như những khu vườn đồng quê — có cả những hàng cây; những thân cây cao lớn; năm này qua năm khác vẫn đâm chồi nảy lộc với một nỗi hoài niệm úa tàn về giống loài của mình (nếu ai đó nhìn vào những cành cây cằn cỗi ấy mà tưởng tượng), hệt như loài chim trong lồng hoài niệm về bầy đàn vậy. Ở đây, những lão gác đêm già nua bại liệt canh gác thi hài người chết suốt đêm này qua đêm khác, năm này qua năm khác, cho đến tận khi chính họ gia nhập vào hội đoàn trang nghiêm ấy; và ngoại trừ việc họ ngủ dưới lòng đất một giấc sâu hơn cả những gì họ từng biết khi còn trên mặt đất, lại bị giam cầm trong một loại “hộp” khác, thì tình cảnh của họ khó mà coi là đã trải qua thay đổi đáng kể nào khi đến lượt chính họ được người khác canh chừng.

Nơi những lối đi hẹp gần đó, đây đó vẫn vương vấn một khung cửa gỗ sồi chạm trổ cổ kính, nơi thuở trước từng vang vọng tiếng ca hát và yến tiệc; nhưng giờ đây, những dinh thự ấy chỉ được dùng làm nhà kho, tối tăm và buồn tẻ, lại chứa đầy len, bông cùng đủ thứ hàng hóa nặng nhọc chuyên bóp nghẹt âm thanh và chặn họng tiếng vang, nên mang một vẻ chết chóc hữu hình. Thêm vào sự im lặng và hoang phế ấy, chúng trở nên vô cùng ảm đạm. Tương tự như vậy, có những khoảng sân tối tăm ở khu này, nơi hiếm có vị khách qua đường muộn màng nào bén mảng tới, và là nơi những bao tải hàng hóa khổng lồ đang trên đường chuyển đi hoặc chuyển đến cứ lơ lửng giữa trời đất từ những chiếc cần cẩu cao ngất ngưởng. Gần nhà Todgers có nhiều xe đẩy hơn mức bạn nghĩ rằng cả một thành phố có thể cần; không phải những chiếc xe năng nổ, mà là một lũ lang thang, cứ la cà mãi trong các con hẻm hẹp trước cửa nhà chủ chúng và chắn ngang lối đi; thế nên khi có một chiếc xe ngựa thuê lạc lõng hay một chiếc xe tải kềnh càng đi ngang qua, chúng là nguyên nhân gây ra thứ âm thanh náo động làm khuấy động cả khu phố, khiến những quả chuông trên ngáp tháp nhà thờ bên cạnh phải rung lên bần bật. Trong cổ họng và yết hầu của những con hẻm cụt tối tăm gần nhà Todgers, các nhà buôn rượu độc lập và thương gia bán sỉ hàng tạp hóa có cả những thị trấn nhỏ của riêng họ; và sâu bên dưới nền móng của những tòa nhà này, mặt đất bị đào khoét và đục đẽo thành những khu chuồng ngựa, nơi vào một ngày Chủ nhật yên tĩnh, người ta có thể nghe thấy những con ngựa kéo giật dây xích lọc cọc, hệt như những linh hồn quẩn quanh trong các câu chuyện về ngôi nhà ma ám được miêu tả là đang khua khoảng xiềng xích vậy.

Kể lại một nửa số quán trọ cổ kính kỳ lạ có đời sống ngái ngủ và thầm kín gần nhà Todgers sẽ viết nên một cuốn sách dày dặn; trong khi một tập thứ hai cũng dày không kém có thể được dành để kể về những vị khách cổ kính kỳ quặc thường lui tới các phòng khách mờ ảo ánh đèn của chúng. Nhìn chung, đây là những cư dân lâu năm của vùng ấy; sinh ra và lớn lên ở đó từ thời thơ bé, những người từ lâu đã trở nên khò khè, suyễn thở và hụt hơi, trừ khoản kể chuyện; về mặt này thì họ vẫn dai sức một cách kỳ lạ. Những vị này kịch liệt phản đối máy hơi nước cùng mọi thứ tân thời, cho rằng việc đi khinh khí cầu là tội lỗi, và than thở sự suy đồi của thời đại; điều mà vị thành viên đặc biệt của mỗi câu lạc bộ nhỏ — người chuyên giữ chìa khóa nhà thờ gần nhất theo nghề nghiệp — luôn quy là do sự hoành hành của thói bất đồng chính kiến và vô thần; mặc dù phần lớn hội viên lại nghiêng về niềm tin rằng đức phứa đã mai một cùng phấn xoa tóc, và sự vĩ đại của nước Anh cổ đại đã suy tàn nhanh chóng cùng với những thợ cạo.

Còn về bản thân nhà Todgers — nếu chỉ nói về nó như một ngôi nhà trong khu phố ấy, và không bàn đến những ưu điểm của nó với tư cách là một cơ sở nội trú thương mại — thì nó hoàn toàn xứng đáng tọa lạc ở nơi nó đứng. Có một ô cửa sổ cầu thang ở bên hông nhà, nằm ở tầng trệt; mà theo truyền thuyết kể lại thì ít nhất một trăm năm nay chưa từng được mở ra, và vì giáp với một con hẻm lúc nào cũng dơ dáy, nó bám đầy bùn đất của cả thế kỷ dày đặc đến mức chẳng có nổi một tấm kính nào có thể rơi ra nổi, dẫu cho tất cả các tấm kính đều đã nứt và vỡ đến hai mươi lần. Nhưng sự huyền bí lớn nhất của nhà Todgers chính là khu hầm rượu, chỉ có thể tiếp cận qua một cánh cửa hậu nhỏ và một tấm lưới sắt gỉ sét; khu hầm rượu này, trong ký ức của con người, chưa từng có mối liên hệ nào với ngôi nhà, mà luôn là quyền sở hữu tư nhân của một ai đó, và được đồn đại là chứa đầy kho bạc; tuy nhiên dưới hình thức nào — liệu bằng bạc, đồng thau, vàng, hay những thùng rượu lớn, hoặc thùng thuốc súng — lại là điều vô cùng bàng quang và hoàn toàn chẳng ai ở nhà Todgers quan tâm tới.

Phần đỉnh của ngôi nhà rất đáng chú ý. Có một dạng sân thượng trên mái, với các cột trụ và những đoạn dây thừng mục nát, ngày xưa từng dùng để phơi quần áo; và có hai hoặc ba chiếc thùng đựng chè đặt ngoài đó, đầy đất, với những loài cây bị lãng quên mọc trong đó trông giống như những cây gậy chống già nua. Bất cứ ai trèo lên đài quan sát này, trước tiên sẽ bị choáng váng vì đầu đập vào cánh cửa nhỏ lúc bước ra; và sau đó, sẽ bị nghẹt thở trong chốc lát vì bắt buộc phải nhìn thẳng xuống cái ống khói nhà bếp; nhưng vượt qua hai ải đó rồi, thì trên đỉnh nhà Todgers có những cảnh trí để ngắm nhìn, hoàn toàn đáng đồng tiền bát gạo. Bởi vì đầu tiên và trước hết, nếu trời quang mây tạnh, bạn sẽ quan sát thấy trải dài tít tắp trên những mái nhà là một con đường tối dài dẵng; đó chính là chiếc bóng của đài tưởng niệm Monument; và khi quay người lại, chính cái ngọn tháp cao vút ấy đang đứng ngay sát bên bạn, với mọi sợi tóc dựng đứng trên cái đầu bằng vàng của nó, như thể những việc làm của thành phố đang làm nó hoảng sợ. Sau đó là những ngọn tháp nhọn, tháp chuông, lầu chuông, những chiếc chong chóng lấp lánh và cột buồm tàu thủy; cả một khu rừng thực sự. Những mái nhà đầu hồi, chóp mái, cửa sổ gác mái, sự hoang vu nối tiếp sự hoang vu. Khói và tiếng ồn đủ làm náo động cả thế giới cùng một lúc.

Sau cái nhìn đầu tiên, giữa muôn vàn đối tượng ấy lại xuất hiện những nét nhỏ nhặt tự dưng tách ra khỏi đám đông, thu hút sự chú ý của người xem dẫu họ có muốn hay không. Do đó, những chiếc ống khói xoay tròn trên một cụm tòa nhà lớn dường như thỉnh thoảng lại đang nghiêm trang quay về phía nhau, thì thầm kết quả quan sát riêng của chúng về những gì đang diễn ra bên dưới. Những cái khác, với hình dáng còng cueo, dường như đang cố tình vẹo vọ một cách hiểm độc để che khuất tầm nhìn và đánh lừa nhà Todgers. Người đàn ông đang gọt bút chì bên cửa sổ tầng trên ở phía bên kia đường bỗng trở thành nhân vật trung tâm quan trọng của cảnh tượng, để rồi khi ông ta lui vào, nó tạo ra một khoảng trống lạc lõng đến mức nực cười so với kích thước của nó. Những trò đùa nghịch của một mảnh vải trên cột của thợ nhuộm trong khoảnh khắc ấy lại mang lại nhiều hứng thú hơn tất cả sự chuyển động đổi thay của đám đông. Thế nhưng, ngay cả khi người ngắm nhìn cảm thấy tức giận với chính mình vì điều đó, và tự hỏi tại sao lại thế, thì sự hỗn độn bỗng phình to thành một tiếng gầm vang dội; đám đông sự vật dường như dày đặc và phình to lên gấp trăm lần, và sau khi đảo mắt nhìn xung quanh đầy kinh hãi, anh ta lại quay phắt vào trong nhà Todgers nhanh hơn nhiều lúc bước ra; và mười ăn một là lát sau anh ta sẽ kể với bà Todgers rằng nếu không làm thế, chắc chắn anh ta đã lao ra đường theo con đường ngắn nhất; nghĩa là cắm đầu xuống trước.

Hai tiểu thư nhà Pecksniff đã thốt lên như vậy, khi họ cùng bà Todgers rời khỏi đài quan sát này, để lại cậu nhân viên trẻ đóng cửa lại và đi theo họ xuống lầu; vì vốn có bản tính ham chơi và ngắm nhìn với một niềm vui kỳ lạ đặc trưng cho giới tính và lứa tuổi của mình đối với bất kỳ cơ hội lao mình thành những mảnh vụn nhỏ nào, cậu ta đã nán lại phía sau để đi dạo trên lan can.

Vì đây là ngày thứ hai họ lưu trú tại London, các tiểu thư nhà Pecksniff và bà Todgers lúc này đã trở nên vô cùng tâm sự thân thiết, đến mức người phụ nữ có cái tên vừa rồi đã kể tỉ mỉ về ba mối tình tan vỡ từ thời trẻ; và hơn thế nữa, đã truyền đạt cho các vị khách trẻ tuổi của mình một bản tóm tắt chung về cuộc đời, hạnh phúc và tính cách của ông Todgers. Hóa ra, ông ta đã kết thúc sự nghiệp hôn nhân của mình có phần hơi vội vã bằng cách bất hợp pháp bỏ trốn khỏi hạnh phúc gia đình và sang định cư ở nước ngoài với tư cách là một kẻ độc thân.

“Thân phụ các cháu ngày xưa từng hơi kỹ tính trong việc săn sóc các cháu đấy, các cục cưng ạ,” bà Todgers nói, “nhưng để được làm thân mẫu của các cháu thì quả là một niềm hạnh phúc quá lớn bị từ chối đối với ta. Chắc các cháu khó mà biết bức họa này được vẽ cho ai phải không?”

Bà thu hút sự chú ý của họ vào một bức tiểu họa hình bầu dục, trông giống như một cái nốt phồng nhỏ, được đính lên phía trên giá nhấc ấm nước, trong đó phảng phất một nét mờ ảo khuôn mặt chính bà.

“Trông giống y như đúc!” hai tiểu thư nhà Pecksniff kêu lên.

“Từng có thời người ta công nhận thế,” bà Todgers vừa nói vừa sưởi ấm người theo một cách ra dáng đàn ông bên lò sưởi; “nhưng ta cứ nghĩ các cháu khó mà nhận ra chứ, những đứa yêu quý ạ.”

Họ có thể nhận ra nó ở bất cứ đâu. Nếu họ bắt gặp nó trên đường phố, hoặc nhìn thấy nó trong tủ kính cửa hàng, họ chắc chắn sẽ thốt lên: “Ôi Chúa ơi! Bà Todgers kìa!”

“Cai quản một cơ sở như thế này gây tàn phá nghiêm trọng cho các đường nét trên khuôn mặt lắm đấy, các tiểu thư Pecksniff thân mến ạ,” bà Todgers nói. “Chỉ riêng chuyện nước sốt thịt thôi cũng đủ cộng thêm hai mươi tuổi vào tuổi đời của một người rồi, ta xin đảm bảo với các cháu đấy.”

“Trời ơi!” hai tiểu thư nhà Pecksniff kêu lên.

“Sự lo lắng về riêng khoản đó thôi, các cục cưng ạ,” bà Todgers nói, “đã cứ giữ cho tâm trí người ta căng thẳng không ngừng rồi. Chẳng có thứ đam mê nào trong bản tính con người lại mãnh liệt bằng niềm đam mê nước sốt thịt của các quý ông thương gia đâu. Nói rằng một tảng thịt không thể tiết ra — cả một con vật cũng chẳng thể tiết ra — nổi lượng nước sốt mà họ mong đợi mỗi ngày vào bữa tối thì vẫn còn là quá ít. Và những gì ta phải chịu đựng vì chuyện đó,” bà Todgers nói, vừa nâng đôi mắt lên và lắc đầu, “thì không ai có thể tin nổi đâu!”

“Hệt như ông Pinch vậy, Merry!” Charity nói. “Chúng ta vẫn luôn nhận thấy điều đó ở ông ta, em còn nhớ không?”

“Vâng, chị yêu,” Merry khúc khích cười, “nhưng chúng ta đâu có bao giờ cho ông ta thứ đó, chị biết mà.”

“Các cháu yêu quý ạ, vì phải đối phó với những cậu học trò của cha các cháu — những kẻ chẳng thể tự lo liệu được — nên các cháu có thể tự do làm theo ý mình,” bà Todgers nói; “nhưng trong một cơ sở thương mại, nơi bất kỳ quý ông nào cũng có thể cất lời vào tối thứ Bảy rằng: ‘Bà Todgers, đúng một tuần nữa chúng ta sẽ chia tay, nguyên nhân là vì miếng phô mai,’ thì việc duy trì sự hòa hợp vui vẻ đâu phải chuyện dễ dàng. Thân phụ các cháu đã rất tử tế,” người phụ nữ tốt bụng nói thêm, “khi mời ta cùng đi dạo với các cháu ngày hôm nay; và ta nghĩ ông ấy có nhắc rằng các cháu sẽ đến thăm cô Pinch. Có họ hàng gì với vị quý ông mà các cháu vừa nhắc đến không, tiểu thư Pecksniff?”

“Xin Chúa ơn trên, bà Todgers,” cô nàng Merry lanh lợi chen vào, “đừng gọi hắn ta là quý ông chứ. Chị Cherry thân yêu của em ơi, Pinch mà là quý ông á! Nghĩ đến thôi đã thấy buồn cười rồi!”

“Em thật là một cô bé hư hỏng!” bà Todgers vừa nói vừa ôm chầm lấy cô bé đầy trìu mến. “Em đúng là một kẻ hay trêu chọc đấy, ta phải công nhận đấy! Tiểu thư Pecksniff thân mến ơi, tinh thần vui vẻ của em gái chị quả là một niềm hạnh phúc lớn lao cho cha hai người và cho chính chị đấy chứ!”

“Hắn ta là sinh vật gớm ghiếc nhất, trợn mắt lồi nhất trên đời này đấy, bà Todgers,” Merry tiếp lời: “đích thị là một con yêu tinh ăn thịt người. Kẻ xấu xí nhất, vụng về nhất, đáng sợ nhất mà chị có thể tượng tượng nổi. Đây là em gái của hắn, nên em cứ để chị tự suy đoán xem ả ta trông ra sao nhé. Em thể nào cũng phải cười phá lên cho mà xem, em biết chắc là thế đấy!” cô gái quyến rũ thốt lên, “Em chẳng bao giờ giữ được nét mặt nghiêm túc nổi đâu. Ý nghĩ về việc một cô Pinch dám tồn tại trên đời này thôi đã đủ khiến người ta chết cười rồi, đằng này lại còn được gặp tận mặt ả — ôi sao chổi của tôi ơi!”

Bà Todgers cười ngất ngây trước sự hài hước của đứa bé cưng, và tuyên bố rằng bà thực sự sợ cô bé này lắm rồi cơ chứ. Cô bé mới sắc sảo làm sao.

“Ai sắc sảo cơ chứ?” một giọng nói vang lên ngoài cửa. “Hy vọng là chẳng có sự sắc sảo nào trong gia đình chúng ta cả!” Và rồi ông Pecksniff mỉm cười ló đầu vào phòng, cất tiếng hỏi: “Tôi có thể vào được chứ, bà Todgers?”

Bà Todgers suýt hét lên, vì cánh cửa thông nhỏ giữa căn phòng đó và phòng bên trong đang mở toang, phơi bày trọn vẹn chiếc giường sofa với đầy vẻ bất lịch sự kỳ cục của nó. Nhưng bà đã kịp có sự nhạy bén để đóng sập cánh cửa này lại chỉ trong tích tắc; và sau khi làm xong việc đó, dẫu vẫn chưa hết bối rối, bà liền lên tiếng: “Ồ vâng, thưa ông Pecksniff, ông có thể vào nếu muốn.”

“Hôm nay chúng ta thế nào rồi,” ông Pecksniff đùa cợt hỏi, “và kế hoạch của chúng ta ra sao? Chúng ta đã sẵn sàng đi thăm em gái của Tom Pinch chưa? Ha, ha, ha! Tội nghiệp Thomas Pinch!”

“Chúng ta đã sẵn sàng,” bà Todgers đáp lời, vừa gật đầu với vẻ đầy ẩn ý thần bí, “để gửi câu trả lời thuận tình cho bức thư thỉnh nguyện vòng tròn của ông Jinkins chưa? Đó mới là câu hỏi đầu tiên đấy, thưa ông Pecksniff.”

“Tại sao lại là bức thư của ông Jinkins thế, thưa bà yêu quý?” ông Pecksniff hỏi, vừa vòng một tay ôm lấy Mercy, tay kia ôm lấy bà Todgers — người mà trong lúc lơ đễnh, ông ta hình như đã nhầm tưởng là Charity. “Tại sao lại là của ông Jinkins cơ chứ?”

“Bởi vì chính ông ấy là kẻ khởi xướng, và quả thực luôn đóng vai trò dẫn đầu trong nhà,” bà Todgers nghịch ngợm đáp. “Lý do là thế đấy, thưa ông.”

“Jinkins là một người đàn ông có tài năng xuất chúng,” ông Pecksniff nhận xét. “Tôi đã dành một sự quý mến lớn cho Jinkins. Tôi coi mong muốn tỏ lòng chiếu cố lịch sự của Jinkins đối với các con gái tôi là một minh chứng bổ sung cho tình cảm thân hữu của Jinkins, thưa bà Todgers.”

“Thôi nào,” người phụ nữ ấy đáp lại, “đã nói đến từng đó rồi thì ông phải nói nốt phần còn lại đi chứ, thưa ông Pecksniff; vậy hãy kể hết mọi chuyện cho hai tiểu thư đáng yêu nghe đi nào.”

Nói đoạn, bà nhẹ nhàng thoát khỏi vòng tay của ông Pecksniff và kéo tiểu thư Charity vào cái ôm của chính mình; dẫu cho việc bà làm thế hoàn toàn bị thúc đẩy bởi tình cảm trào dâng không kìm nản được dành cho tiểu thư ấy, hay nó có liên quan chút nào đến một biểu cảm sầm mặt xuống, chưa muốn nói là đầy ác ý hiện rõ trên nét mặt cô nàng lúc nãy, thì chưa bao giờ được làm rõ chính xác. Dù thế nào đi nữa, ông Pecksniff vẫn tiếp tục thông báo cho các cô con gái về mục đích và nguồn gốc của bức thư thỉnh nguyện vòng tròn nói trên; tóm lại là các vị quý ông thương gia — những người góp phần tạo nên phần cốt lõi của danh từ tập hợp chỉ số nhiều mang tên nhà Todgers — rất mong muốn có được sự hiện diện của họ tại bàn ăn chung trong suốt thời gian họ ở lại đây, và khẩn khoản mời họ đến làm sang cho bàn tiệc vào giờ ăn trưa ngày mai, vốn là ngày Chủ nhật. Ông nói thêm rằng vì bà Todgers là người đồng ý với lời mời này, nên về phần mình, ông sẵn sàng chấp thuận; và thế là ông để mặc họ để viết ra lời đáp từ nhã nhặn của mình, trong lúc ba mẹ con họ tự trang bị cho mình những chiếc mũ đẹp nhất để giáng một đòn tiêu diệt và đánh bại hoàn toàn cô Pinch.

Em gái của Tom Pinch là gia sư trong một gia đình, một gia đình quyền quý; có lẽ là gia đình chủ xưởng đồng thau và đồng đỏ giàu có nhất mà nhân loại từng biết đến. Họ sống tại Camberwell; trong một ngôi nhà to lớn và dữ tợn đến mức chỉ nhìn bề ngoài thôi, hệt như bề ngoài của một lâu đài người khổng lồ, cũng đủ gieo rắc sự kinh hoàng vào tâm trí những kẻ phàm phu và khiến những kẻ bạo gan nhất phải run sợ. Có một chiếc cổng lớn ở mặt tiền; với một cái chuông lớn mà phần tay nắm tự thân nó đã là một dấu chấm than; và một nhà gác cổng lớn; vì nằm sát ngôi nhà nên chắc chắn nó làm hỏng khung cảnh nhìn ra ngoài, nhưng lại khiến cái nhìn từ ngoài vào trở nên vô cùng choáng ngợp. Ngay lối vào này, một gã gác cổng to lớn túc trực canh gác ngày đêm; và khi hắn ban cho vị khách đặc ân được đi qua, hắn liền gióng lên một hồi chuông lớn thứ hai, đáp lại tiếng chuông đó, một gã gia đinh cao lớn đúng giờ lại xuất hiện tại cánh cửa lớn của sảnh đường, với những dải tua rua to bản trên đôi vai mặc áo livery đến mức hắn liên tục vướng víu và mắc kẹt giữa những chiếc ghế và cái bàn, trải qua một cuộc đời hành hạ chẳng kém gì nếu hắn là một con nhặng xanh trong một thế giới đầy mạng nhện.

Đến dinh thự này, ông Pecksniff cùng các con gái và bà Todgers đã hiên ngang lái xe đến trên một chiếc xe ngựa thuê một ngựa. Sau khi hoàn tất mọi nghi thức kể trên, họ được dẫn vào trong nhà; và rồi cứ thế, cuối cùng họ cũng vào được một căn phòng nhỏ có chứa sách, nơi em gái ông Pinch lúc bấy giờ đang dạy học cho cô học trò lớn tuổi nhất của mình; cụ thể là một mụ đàn bà tí hon mười ba tuổi sớm già trước tuổi, kẻ đã đạt đến mức độ nẹp áo corset và học thức đến độ chẳng còn lại chút nét nữ tính nào, điều này mang lại niềm vui sướng tột cùng cho tất cả họ hàng và bè bạn của cô bé.

“Khách tới thăm cô Pinch đây!” gã gia đinh nói. Hắn hẳn phải là một thanh niên lanh lợi, bởi vì hắn nói rất khéo léo; với một sự phân biệt tinh tế giữa thái độ tôn trọng lạnh lùng mà hắn dùng để thông báo khách tới thăm gia chủ, và sự quan tâm cá nhân nồng nhiệt khi hắn thông báo khách tới thăm người đầu bếp.

“Khách tới thăm cô Pinch đây!”

Cô Pinch vội vã đứng dậy; với những dấu hiệu xúc động thể hiện rõ ràng rằng danh sách người đến thăm của cô không hề dài. Cùng lúc ấy, cô học trò nhỏ bỗng đứng thẳng người lên một cách đáng báo động, và chuẩn bị tinh thần ghi nhớ mọi điều được nói và làm. Bởi vì nữ chủ nhân của cơ sở này rất tò mò về lịch sử tự nhiên và thói quen của loài vật mang tên Người gia sư, và thường khuyến khích các con gái báo cáo về đề tài đó mỗi khi có cơ hội; điều này, đối với tất cả các bên liên quan, là vô cùng đáng khen ngợi, mang tính giáo dục cao và vô cùng thú vị.

Đó là một sự thật buồn thảm; nhưng buộc phải kể ra, đó là em gái ông Pinch hoàn toàn không hề xấu xí. Ngược lại, cô có một khuôn mặt đẹp; một khuôn mặt vô cùng dịu dàng và dễ mến; cùng một vóc dáng nhỏ nhắn xinh xắn — mảnh khảnh và thấp người, nhưng nổi bật ở sự gọn gàng. Ở cô có nét gì đó phảng phất người anh trai, quả thực là rất giống, thể hiện ở sự dịu dàng trong cung cách và ánh mắt đầy tin tưởng rụt rè; nhưng cô hoàn toàn không phải là một mụ chằn tinh, hay một mụ luộm thuộm, hay một nỗi kinh hoàng, hay bất cứ thứ gì mà hai tiểu thư nhà Pecksniff đã tiên đoán; thế nên các cô gái trẻ ấy tự nhiên nhìn cô với một nỗi bất bình lớn, cảm thấy rằng đây hoàn toàn chẳng phải là những gì họ cất công đến đây để ngắm nhìn.

Tiểu thư Mercy, vì có bản tính vui vẻ hơn nên là người chống chọi giỏi nhất với nỗi thất vọng này, và phớt lờ nó đi — ít ra là ở bề ngoài — bằng một tiếng khúc khích cười; nhưng cô chị gái, chẳng thèm che giấu sự khinh miệt của mình, đã thể hiện nó khá rõ ràng qua ánh mắt. Còn về phần bà Todgers, bà tựa tay vào cánh tay ông Pecksniff và giữ nguyên một vẻ mặt nghiêm nghị lịch sự, phù hợp với mọi trạng thái tâm lý, và hàm chứa mọi sắc thái quan điểm.

“Đừng hoảng sợ, cô Pinch,” ông Pecksniff nói, vừa ân cần cầm lấy tay cô bằng một tay của mình và vỗ vỗ bằng tay kia. “Tôi đến thăm cô là để thực hiện lời hứa đã cho người anh trai của cô, Thomas Pinch. Tên tôi — hãy bình tĩnh lại nào, cô Pinch — là Pecksniff.”

Người đàn ông tốt bụng nhấn mạnh những từ này như thể ông ta muốn nói rằng: “Cô đang đứng trước mặt một vị ân nhân của giống nòi mình, hỡi cô gái trẻ ạ; vị bảo trợ cho gia thế của cô; vị cứu tinh cho người anh trai cô — kẻ đang được nuôi sống bằng manna mỗi ngày từ bàn ăn của tôi; và nhân danh người đó, hiện đang có một khoản dư đáng kể có lợi cho tôi được ghi trong những sổ sách vượt qua cả tầng mây xanh. Nhưng tôi chẳng hề kiêu ngạo đâu, vì tôi có đủ khả năng để sống mà không cần đến nó!”

Cô gái tội nghiệp cảm nhận tất cả những điều đó cứ như thể đó là chân lý Phúc âm vậy. Người anh trai của cô, viết thư với tất cả sự viên mãn của một trái tim ngây thơ, đã từng kể cho cô nghe rất nhiều lần như thế, và còn hơn thế nữa! Khi ông Pecksniff dứt lời, cô cúi gằm đầu xuống, và nhỏ một giọt nước mắt lên bàn tay ông ta.

“Ồ hay thật đấy, cô Pinch!” cô học trò sắc sảo thầm nghĩ, “lại khóc lóc trước mặt người lạ, cứ làm như mình không thích cái vị trí này lắm ấy!”

“Thomas vẫn khỏe,” ông Pecksniff nói; “và gửi lời hỏi thăm cùng bức thư này. Tôi không thể nói rằng, tội nghiệp anh ta, liệu anh ta có bao giờ làm nên sự nghiệp trong ngành nghề của chúng ta hay không; nhưng anh ta có ý chí muốn làm tốt, đó là điều chỉ đứng sau việc có năng lực; và do đó, chúng ta phải chịu đựng anh ta thôi. Phải không nào?”

“Em biết anh ấy có ý chí, thưa ông,” em gái Tom Pinch nói, “và em biết ông đã trân trọng và ân cần nâng niu nó biết bao nhiêu, điều mà cả anh ấy lẫn em chẳng bao giờ có thể biết ơn cho đủ, như chúng em vẫn thường hay viết thư cho nhau. Cả hai tiểu thư đây nữa,” cô nói thêm, vừa liếc nhìn hai người con gái ông ta đầy biết ơn, “em cũng biết chúng em nợ họ rất nhiều.”

“Các con yêu quý ạ,” ông Pecksniff nói, quay sang họ với một nụ cười: “Em gái của Thomas đang nói điều mà cha nghĩ các con sẽ rất vui khi được nghe đấy.”

“Chúng em chẳng nhận công lao gì về mình đâu, thưa cha!” Cherry vừa kêu lên, vừa cùng cô em gái nhún gối chào em gái Tom Pinch, ra hiệu rằng họ sẽ rất biết ơn nếu cô giữ khoảng cách đúng mực. “Việc anh Pinch được chu cấp đầy đủ như vậy hoàn toàn là nhờ một tay cha đấy thôi, và chúng em chỉ có thể nói rằng chúng em rất vui khi biết anh ấy biết ơn đúng mực như lẽ ra phải thế.”

“Ồ hay thật đấy, cô Pinch!” cô học trò lại thầm nghĩ. “Lại có một người anh biết ơn, đang sống bám vào lòng tốt của người khác cơ đấy!”

“Ông thật tử tế biết bao,” em gái Tom Pinch nói, mang theo đúng sự ngây thơ và nụ cười của Tom, “khi đã thân chinh đến đây; quả thực vô cùng tử tế; dẫu cho ông đã mang lại cho em một ân huệ lớn lao nhường nào khi thỏa mãn mong ước được gặp ông và trực tiếp cảm ơn ông bằng chính đôi môi này — một người luôn coi nhẹ những ơn huệ đã ban — thì có lẽ ông chẳng thể tưởng tượng nổi đâu.”

“Vô cùng biết ơn; vô cùng dễ chịu; vô cùng đúng mực,” ông Pecksniff lẩm bẩm.

“Em cũng rất hạnh phúc,” Ruth Pinch nói — giờ đây khi sự ngạc nhiên ban đầu đã qua đi, cô có một cách nói chuyện cởi mở, vui vẻ, cùng một tấm lòng đơn thuần chỉ muốn nhìn vào mặt tích cực của mọi sự việc, hệt như bản sao chính xác và hình ảnh phản chiếu của Tom; “rất hạnh phúc khi nghĩ rằng ông sẽ có thể kể cho anh ấy nghe em đang có một chỗ ở thoải mái đến mức nào, và việc em phải tự lực cánh sinh chẳng có gì là thừa thãi hay đáng tiếc nuối cả. Ôi chao! Miễn là em nghe tin anh ấy hạnh phúc, và anh ấy nghe tin em hạnh phúc,” em gái Tom nói, “thì cả hai chúng em đều có thể chịu đựng được, mà không một chút thiếu kiên nhẫn hay oán thán nào, nhiều hơn rất nhiều so với những gì chúng em từng phải trải qua, em chắc chắn là thế.” Và nếu như sự thật trần trụi từng được thốt lên trên cõi đời thỉnh thoảng đầy giả dối này, thì em gái Tom đã thốt lên điều đó khi nói câu ấy.

“À!” ông Pecksniff kêu lên, trong lúc đôi mắt nãy giờ vẫn đang lang thang sang phía cô học trò; “chắc chắn rồi. Thế còn cháu, đứa trẻ vô cùng thú vị của ta, cháu khỏe cả chứ?”

“Dạ thưa, cháu hoàn toàn khỏe ạ, cảm ơn ông,” đứa trẻ ngây thơ lạnh lùng ấy đáp lại.

“Khuôn mặt này thật ngọt ngào làm sao, các con yêu quý ạ,” ông Pecksniff nói, quay sang các con gái. “Cung cách thật quyến rũ!”

Cả hai cô con gái từ nãy đến giờ vẫn đang vô cùng mê đắm mầm mống của một gia đình giàu có (qua đó người ta có thể cho rằng con đường ngắn nhất và nhanh nhất để dẫn đến cha mẹ của cô bé nằm ở đó). Bà Todgers thề rằng chưa từng thấy thứ gì dù chỉ bằng một phần tư sự thiên thần đến thế. “Con bé thiếu mỗi một đôi thôi, cưng ạ,” người phụ nữ tốt bụng đó nói, “để trở thành một tiểu nữ thần xi-rô” — có lẽ ý bà là tiểu nữ thần sylph hoặc thần seraph.

“Nếu cháu có thể trao tấm thiệp này cho song thân đáng kính của mình, người bạn nhỏ khả ái của ta,” ông Pecksniff nói, rút ra một tấm danh thiếp hành nghề của mình, “và nói rằng ta cùng các con gái của ta —”

“Và bà Todgers nữa thưa cha,” Merry nói.

“Và bà Todgers ở London,” ông Pecksniff nói thêm; “rằng ta, các con gái ta, và bà Todgers ở London, không có ý định mạo muội quấy rầy họ, vì mục đích của chúng ta đơn giản chỉ là ghé thăm cô Pinch — người có anh trai đang là thanh niên làm việc dưới quyền ta; nhưng ta không thể rời khỏi dinh thự vô cùng thuần khiết này mà không dâng lên lời ca tụng khiêm nhường của mình, với tư cách là một Kiến trúc sư, dành cho sự chuẩn xác và thanh nhã trong gu thẩm mỹ của gia chủ, cũng như sự đánh giá đúng đắn của ông ấy đối với nghệ thuật tuyệt mỹ mà ta đã cống hiến cả đời để vun trồng, và để thúc đẩy vinh quang cũng như sự tiến bộ của nó mà ta đã hy sinh cả một — một gia tài — ta sẽ vô cùng biết ơn cháu đấy.”

“Lời thăm hỏi của phu nhân gửi cô Pinch,” gã gia đinh bất ngờ xuất hiện và cất tiếng nói đúng bằng giọng điệu như trước, “và xin phép được hỏi cô chủ nhỏ của tôi hiện đang học đến đâu rồi.”

“Ồ!” ông Pecksniff nói. “Kia là cậu thanh niên. Cậu ấy sẽ nhận tấm thiệp. Kèm theo lời chào của tôi nhé, cậu thanh niên. Các con yêu quý, chúng ta đang làm gián đoạn việc học tập đấy. Đi thôi nào.”

Một chút bối rối xảy ra trong chốc lát do bà Todgers đang tháo chiếc giỏ xách tay phẳng nhỏ của mình ra, và vội vã giao phó cho “cậu thanh niên” một trong những tấm danh thiếp của chính bà; tấm thiếp này, ngoài một số thông tin chi tiết liên quan đến các điều khoản của cơ sở thương mại, còn có một dòng chú thích dưới chân trang với nội dung rằng M.T. nhân cơ hội này xin cảm ơn những vị quý ông đã chiếu cố đến bà, và xin họ hãy làm ơn, nếu hài lòng với bàn ăn, hãy giới thiệu bà với bạn bè của họ. Nhưng ông Pecksniff, với sự nhạy bén đáng kinh ngạc, đã thu hồi lại tài liệu này và nhét ngay vào túi áo của chính mình.

Sau đó, ông nói với cô Pinch — với vẻ bề trên và sự ân cần hơn bao giờ hết, vì điều đó rất cần thiết để gã gia đinh hiểu rõ rằng họ không phải là bạn bè của cô, mà là các nhà bảo trợ:

“Chào buổi sáng. Tạm biệt. Chúa phù hộ cho cô! Cô có thể tin tưởng vào việc tôi sẽ tiếp tục bảo bọc cho người anh trai Thomas Pinch của cô. Cứ giữ cho tâm trí thật thảnh thơi nhé, cô Pinch!”

“Cảm ơn ông,” em gái Tom chân thành nói; “hàng ngàn lần cảm ơn ông.”

“Không có chi,” ông đáp lại, dịu dàng vỗ nhẹ lên đầu cô. “Đừng bận tâm. Cô sẽ làm tôi nổi giận đấy nếu cứ nhắc đến nó. Đứa trẻ ngọt ngào của ta” — quay sang cô học trò — “tạm biệt nhé! Sinh vật thần tiên đó,” ông Pecksniff nói, với tâm trạng trầm tư nhìn chằm chằm vào gã gia đinh như thể ông đang ám chỉ hắn, “đã rọi chiếu một tầm nhìn trên con đường của ta, rực rỡ về bản chất, và không dễ gì phai mờ. Các con ơi, đã sẵn sàng chưa?”

Họ vẫn chưa sẵn sàng lắm, vì vẫn đang mải vuốt ve cô học trò. Nhưng cuối cùng họ cũng dứt ra được; và lướt qua cô Pinch với mỗi người một cái hất đầu kiêu kỳ cùng cái nhún gối bị bóp nghẹt từ trong trứng nước, họ hầm hầm bước ra hành lang.

Cậu thanh niên mất khá nhiều việc mới tiễn được họ ra ngoài; bởi vì niềm thích thú của ông Pecksniff đối với gu thẩm mỹ của ngôi nhà lớn đến mức ông không thể không thường xuyên dừng lại (đặc biệt là khi họ ở gần cửa phòng khách) và cất tiếng bày tỏ điều đó bằng một giọng lớn và dùng những thuật ngữ vô cùng bác học. Quả thực, ngay giữa phòng nghiên cứu và sảnh lớn, ông đã giảng giải một bài quen thuộc về toàn bộ khoa học kiến trúc áp dụng cho nhà ở, và vẫn đang giữ được sự tươi mới trong tài hùng biện của mình khi họ ra đến khu vườn.

“Nếu các con nhìn,” ông Pecksniff nói, lùi lại từ mấy bậc thềm, đầu nghiêng sang một bên và đôi mắt nheo nheo một nửa để có thể ngắm nhìn rõ hơn các tỷ lệ của phần ngoại thất: “Nếu các con nhìn, các con yêu quý ạ, vào cái gờ mái đỡ lấy mái nhà, và quan sát sự thoáng đãng trong cấu trúc của nó, đặc biệt là ở khúc uốn lượn góc phía nam của tòa nhà, các con sẽ cảm thấy cùng với cha — Ông khỏe chứ ạ? Tôi hy vọng ông vẫn bình an chứ?”

Tự ngắt lời mình bằng những từ này, ông lịch sự cúi chào một quý ông trung niên ở cửa sổ tầng trên — người mà ông đang trò chuyện cùng — không phải vì vị quý ông đó có thể nghe thấy ông (vì chắc chắn là không thể), mà như một sự đệm phụ phù hợp cho lời chào hỏi của mình.

“Cha chắc chắn rằng, các con yêu quý ạ,” ông Pecksniff nói, làm bộ chỉ trỏ những nét đẹp khác bằng tay của mình, “đây chính là chủ nhân của ngôi nhà. Cha rất muốn làm quen với ông ấy. Nó có thể dẫn đến một cơ hội nào đó đấy. Ông ấy có đang nhìn về phía này không, Charity?”

“Ông ấy đang mở cửa sổ kìa cha!”

“Ha, ha!” ông Pecksniff khẽ kêu lên. “Được rồi! Ông ấy đã nhận ra tôi là người trong nghề rồi. Chắc chắn ông ấy vừa nghe thấy tôi ở bên trong lúc nãy. Đừng nhìn nữa! Về phần những cột trụ có rãnh soi ở hiên nhà, các con yêu quý ạ —”

“Này!” vị quý ông hét lên.

“Thưa ngài, tôi xin vâng lệnh!” ông Pecksniff nói, ngả mũ chào. “Tôi rất vinh hạnh được làm quen với ngài.”

“Tránh ra khỏi bãi cỏ ngay, có nghe thấy không!” vị quý ông gầm lên.

“Tôi xin lỗi ngài,” ông Pecksniff nói, nghi ngờ không biết mình có nghe nhầm hay không. “Ngài vừa —?”

“Tránh ra khỏi bãi cỏ!” vị quý ông ấm ức nhắc lại.

“Chúng tôi không có ý định quấy rầy đâu, thưa ngài,” ông Pecksniff mỉm cười mở lời.

“Nhưng các người đang quấy rầy đấy,” kẻ kia đáp lời, “quấy rầy một cách vô cớ. Xâm phạm gia cư bất hợp pháp. Các người nhìn thấy lối đi rải sỏi đấy chứ? Các người nghĩ nó sinh ra để làm gì? Mở cổng ra đấy! Tiễn đám người đó ra ngoài ngay!”

Nói xong, ông ta sập phắt cửa sổ lại và biến mất.

Ông Pecksniff đội mũ lên, bước đi với vẻ đầy thận trọng và trong sự im lặng tuyệt đối ra chiếc xe ngựa, vừa đi vừa đắm đuối ngắm nhìn những đám mây với sự hứng thú tột cùng. Sau khi giúp các con gái và bà Todgers bước lên phương tiện di chuyển ấy, ông đứng nhìn nó một lúc lâu, như thể không hoàn toàn chắc chắn đó là một cỗ xe hay một ngôi đền; nhưng sau khi giải quyết xong vấn đề này trong tâm trí, ông leo lên chỗ ngồi, dang rộng hai tay lên đầu gối và mỉm cười với ba người đang ngắm nhìn.

Nhưng các cô con gái của ông, với tâm trí kém phần bình thản, bỗng bùng nổ thành một trận cuồng phong bất bình. Thế mới biết, họ nói, hậu quả của việc cưng chiều những sinh vật như bọn Pinch là gì. Thế mới biết việc hạ thấp bản thân xuống ngang hàng với họ dẫn đến đâu. Thế mới biết việc tự đẩy mình vào cái vị trí nhục nhã là ra vẻ quen biết với những cô nàng táo tợn, trơ trẽn, xảo quyệt và khủng khiếp như thế đem lại kết quả ra sao. Họ đã đoán trước được điều này rồi. Họ đã tiên đoán nó với bà Todgers, như chính bà (Todgers) có thể làm chứng vào ngay sáng hôm nay. Thêm vào đó, họ cho rằng chủ nhân của ngôi nhà, giả sử họ là bạn của cô Pinch, đã hành động hoàn toàn chính xác theo quan điểm của họ, và chẳng làm gì quá đà so với những gì người ta có thể hợp lý mong đợi trong hoàn cảnh như vậy. Tiếp theo đó (với một chút mâu thuẫn nhỏ), họ cho rằng hắn ta là một tên vũ phu và một con gấu thô lỗ; và rồi họ chìm nghỉm trong một dòng nước mắt cuốn trôi đi tất cả những từ ngữ chửi bới lơ lửng trên đường đi.

Có lẽ cô Pinch không đáng trách trong chuyện này nhiều bằng nàng Seraph, kẻ ngay khi các vị khách vừa rút lui đã vội vã chạy đi báo cáo với cấp trên, kèm theo một bản tường thuật đầy đủ về việc họ đã trơ trẽn giao cho cô mang một lời nhắn sau đó bị chuyển sang cho gã gia đinh; sự xúc phạm này, đặt song song với những lời nhận xét vô tình của ông Pecksniff về cơ sở vật chất, có lẽ đã phần nào góp phần vào việc họ bị tống cổ. Tuy nhiên, tội nghiệp cô Pinch lại phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất từ cả hai phía; bị mẹ của nàng Seraph mắng mỏ không tiếc lời vì dám giao du với những kẻ hạ đẳng như vậy, đến nỗi cô đành phải lui về phòng riêng trong dòng nước mắt — thứ mà sự vui vẻ, phục tùng tự nhiên cùng niềm vui khi được gặp ông Pecksniff và nhận thư của anh trai ban đầu chẳng thể nào kìm nén lại được.

Còn về phần ông Pecksniff, ông bảo với họ trong xe ngựa rằng một việc làm tốt chính là phần thưởng cho chính nó; và ngầm cho họ hiểu rằng nếu ông bị đá vì một lý do cao cả như thế, ông thậm chí còn thích hơn nữa. Nhưng điều đó chẳng mang lại chút an ủi nào cho các cô gái trẻ, những kẻ đã mắng mỏ kịch liệt suốt cả quãng đường về nhà, và thậm chí còn thể hiện không chỉ một lần khao khát mãnh liệt muốn tấn công tội nghiệp bà Todgers — kẻ mà trong thâm tâm, họ ngầm nghiêng về việc đổ lỗi cho ngoại hình của bà, đặc biệt là chiếc giỏ xách và tấm danh thiếp đáng ghét ấy, là nguyên nhân gây ra một nửa thất bại của họ.

Nhà Todgers náo nhiệt hẳn lên vào tối hôm đó, một phần là do những sự chuẩn bị gia đình bổ sung cho ngày hôm sau, và một phần là do sự kích thích luôn gắn liền với tối thứ Bảy ở cái nhà trọ ấy — thời điểm mà đồ lót của mỗi quý ông đều được giao đến vào những giờ khác nhau trong từng bọc nhỏ riêng biệt, với tấm hóa đơn cá nhân ghim ở mặt ngoài. Tối thứ Bảy nào ở tầng dưới cũng có tiếng gõ lộc cộc của những chiếc guốc gỗ kéo dài cho đến tận nửa đêm; kèm theo đó là sự lóe sáng thường xuyên của những thứ ánh sáng kỳ bí ở khu vực tầng hầm; tiếng máy bơm hoạt động hết công suất; và tiếng kêu lách cách không dứt của chiếc quai sắt thùng nước. Những cuộc cãi vã lanh lảnh thỉnh thoảng lại bùng lên giữa bà Todgers và những người phụ nữ giấu mặt ở những căn bếp tận sâu phía sau; và thỉnh thoảng người ta lại nghe thấy những âm thanh cho thấy những món đồ kim khí và sắt thép nhỏ đang bị ném vào cậu nhóc chạy vặt. Thói quen của cậu thiếu niên này vào các ngày thứ Bảy là xắn tay áo sơ mi lên tận vai và đi lảng vảng khắp mọi ngóc ngách trong ngôi nhà với một chiếc tạp dề làm bằng vải bạt thô màu xanh lá; hơn nữa, vào các ngày thứ Bảy, cậu ta càng bị cám dỗ mạnh mẽ hơn những ngày khác (vì là lúc bận rộn) để thực hiện những cú lao ra ngoài các con hẻm lân cận mỗi khi ra mở cửa, rồi ở đó chơi nhảy cừu và các trò chơi khác cùng bọn trẻ lang thang, cho đến khi bị đuổi theo và túm tóc hoặc túm tai lôi cổ về lại; nhờ vậy mà cậu ta trở thành một nét đặc trưng nổi bật giữa những sự kiện kỳ quặc của ngày cuối tuần tại nhà Todgers.

Cậu ta đặc biệt nổi bật vào tối thứ Bảy này, và dành cho các tiểu thư nhà Pecksniff rất nhiều sự chú ý; hiếm khi đi ngang qua cửa căn phòng riêng của bà Todgers — nơi họ đang ngồi một mình bên lò sưởi, làm việc dưới ánh nến đơn độc — mà lại không thò đầu vào và chào hỏi họ bằng những câu đại loại như: “Các cô lại ở đấy à!” “Trông thích thế nhờ!” — cùng những cử chỉ quan tâm hài hước tương tự.

“Này các cô,” cậu ta thì thầm, dừng lại trong một chuyến ngược xuôi công việc, “ngày mai có món súp đấy nhé. Hả ta đang nấu kìa. Thế mụ ta có đang cho thêm nước vào không cơ chứ? Ồ! Không hề tí nào đâu cơ đấy!”

Trong lúc ra mở một cú gõ cửa khác, cậu ta lại thò đầu vào.

“Này! Ngày mai có thịt gà đấy. Không phải gà còm đâu nhé. Ồ không đâu!”

Chẳng bao lâu sau, cậu ta gọi vọng qua lỗ khóa:

“Ngày mai có cá đấy. Vừa mới mang đến xong. Đừng có ăn miếng nào của nó đấy nhé!” Và kèm theo lời cảnh báo đặc biệt này, cậu ta lại biến mất.

Chẳng mấy chốc, cậu ta quay lại để dọn bàn ăn tối; vì đã được sắp xếp từ trước giữa bà Todgers và các cô tiểu thư rằng họ sẽ cùng nhau thưởng thức món cốt-lết bê riêng tư trong sự kín đáo của căn phòng đó. Nhân cơ hội này, cậu ta liền giải trí cho họ bằng cách ngậm cây nến đang cháy vào miệng và khoe khuôn mặt ở trạng thái trong suốt; sau khi thực hiện xong màn trình diễn đó, cậu ta tiếp tục công việc nghề nghiệp của mình; làm cho mọi con dao đều sáng bóng khi đặt chúng lên bàn bằng cách hà hơi vào lưỡi dao rồi sau đó đánh bóng nó bằng chiếc tạp dề đã được nhắc đến ở trên. Khi đã hoàn tất công việc chuẩn bị, cậu ta nhe răng cười với mấy cô gái và bày tỏ niềm tin rằng bữa ăn nhẹ sắp tới sẽ thuộc “loại khá là cay cú đấy.”

“Sắp sẵn sàng chưa hả Bailey?” Mercy hỏi.

“Rồi ạ,” Bailey đáp, “chín rồi. Lúc em đi lên, mụ ta đang cầm nĩa chọc chọc vào mấy miếng mềm nhất rồi ăn lỏm đấy ạ.”

Nhưng cậu ta vừa dứt lời thì đã nhận ngay một ân huệ bằng tay vào đầu, khiến cậu ta lảo đảo ngã nhào vào tường; và bà Todgers, tay cầm đĩa thức ăn, đứng đó lườm nguýt đầy phẫn nộ trước mặt cậu.

“Ái chà cái thằng tiểu yêu này!” người phụ nữ đó nói. “Ái chà cái thằng bé hư hỏng dối trá này!”

“Chẳng tệ hơn mụ đâu,” Bailey vừa nói vừa lấy tay che đầu — theo một nguyên tắc do ông Thomas Cribb phát minh ra. “Hừ! Lên nào! Thử làm thế lần nữa xem nào!”

“Nó là đứa trẻ khủng khiếp nhất,” bà Todgers đặt chiếc đĩa xuống và nói, “mà tôi từng phải đối phó đấy. Mấy vị quý ông cưng chiều nó đến mức đó, và dạy nó những thói hư tật xấu ấy, đến nỗi tôi sợ rằng chẳng có gì ngoài giá treo cổ mới trị nổi nó cho nên người thôi.”

“Thế á!” Bailey hét lên. “Ồ! Vâng! Thế sao mụ lại đi pha loãng cái thứ bia nhà hàng xóm xuống rồi hủy hoại thể trạng của tôi hở?”

“Cút xuống nhà dưới ngay, cái thằng đốn mác này,” bà Todgers vừa nói vừa giữ mở cửa. “Có nghe thấy tôi nói gì không? Biến ngay!”

Sau hai ba cú nhử đòn khéo léo, cậu ta chuồn thẳng và không còn xuất hiện thêm lần nào nữa trong đêm đó, ngoại trừ một lần duy nhất khi cậu mang lên mấy cái cốc thủy tinh cùng nước nóng, và làm cho hai tiểu thư nhà Pecksniff được một phen hoảng hốt bởi cái tài liếc mắt cực kỳ gớm ghiếc phía sau lưng bà Todgers đang không mảy may hay biết. Sau khi thực hiện xong công việc công bằng này để xoa dịu những tổn thương trong tâm hồn, cậu ta rút xuống tầng hầm; nơi ấy, bầu bạn với một bầy bọ hung đen và một ngọn nến bếp, cậu ta vùi đầu vào việc đánh giày và chải quần áo cho đến tận khuya khoắt.

Benjamin được cho là tên thật của cậu tiểu đồng này, nhưng cậu lại được gọi bằng rất nhiều cái tên khác nhau. Ví dụ như Benjamin đã được cải biên thành Bác Ben, rồi từ đó lại bị bóp méo thành Bác; qua một bước chuyển đổi dễ dàng, nó lại biến thành Barnwell — để tưởng nhớ đến người họ hàng nổi tiếng cùng vai vế từng bị đứa cháu trai George bắn chết khi đang trầm ngâm trong khu vườn của mình ở Camberwell. Các vị quý ông ở nhà Todgers cũng có một thói quen vui vẻ là ban tặng cho cậu ta, tùy từng thời điểm, cái tên của bất kỳ tên tội phạm khét tiếng hoặc vị bộ trưởng nào; và đôi khi khi các sự kiện thời sự trở nên nhàm chán, họ thậm chí còn tìm đến những trang sử để kiếm các danh hiệu này; như ông Pitt, Young Brownrigg, đại loại thế. Vào thời điểm mà chúng ta đang viết đây, cậu ta thường được các vị quý ông gọi là Bailey trẻ; một cái tên được đặt ra có lẽ để đối lập với Old Bailey; và có lẽ cũng để gợi nhắc đến một vị phu nhân bất hạnh mang cùng tên, từng tự kết liễu đời mình khi còn trẻ và được bất tử hóa trong một khúc ca dao.

Giờ ăn tối Chủ nhật thông thường tại nhà Todgers là hai giờ — được coi là thời gian thích hợp cho tất cả mọi người; thuận tiện cho bà Todgers vì liên quan đến mấy tiệm bánh mì; và thuận tiện cho các quý ông vì những cuộc hẹn hò buổi chiều của họ. Nhưng vào ngày Chủ nhật — ngày sẽ giới thiệu hai tiểu thư nhà Pecksniff đến với sự hiểu biết toàn diện về nhà Todgers và xã hội của nó — bữa tối đã được hoãn lại đến năm giờ, để mọi thứ có thể đạt đến độ lịch sự như dịp lễ đòi hỏi.

Khi thời điểm đó đến gần, Bailey trẻ tuổi, tỏ rõ vẻ vô cùng phấn khích, xuất hiện trong một bộ quần áo cũ rộng hơn cậu ta tới mấy cỡ, và đặc biệt là diện một chiếc áo sơ mi sạch sẽ to đến mức một trong các vị quý ông (nổi tiếng với sự sắc sảo chớp nhoáng) đã gọi ngay cậu ta là “Cổ Áo” tại chỗ. Vào khoảng năm kém mười lăm phút, một phái đoàn gồm ông Jinkins và một vị quý ông khác tên là Gander đã đến gõ cửa phòng bà Todgers, và sau khi được thân phụ — đang túc trực sẵn — giới thiệu một cách trang trọng với hai tiểu thư nhà Pecksniff, liền khẩn khoản xin vinh hạnh được dẫn họ lên lầu.

Phòng khách ở nhà Todgers hoàn toàn khác biệt với phong cách thông thường; thực tế là đến mức bạn khó mà coi đó là một phòng khách, trừ khi có ai đó trong cuộc bật mí cho bạn biết điều đó. Toàn bộ căn phòng được trải thảm vải dầu, và trần nhà, kể cả một thanh xà lớn ở chính giữa, đều được dán giấy dán tường. Bên cạnh ba ô cửa sổ nhỏ có ghế ngồi nhìn ra vòm cổng phía đối diện, còn có một ô cửa sổ khác nhìn thẳng một cách trơ trẽn chẳng hề kiêng dè gì vào phòng ngủ của Jinkins; và ở phía trên cao, dọc theo một mặt tường là một dải kính hai tầng, cung cấp ánh sáng cho cầu thang. Có những chiếc tủ âm tường kỳ lạ nhất tưởng chừng không thể có nổi, với những ô cửa sổ nhỏ trông như mấy chiếc đồng hồ tám ngày, ẩn hiện trong tấm ván ốp tường và mang hình dáng của các bậc thang; và chính cánh cửa (được sơn màu đen) cũng có hai con mắt bằng thủy tinh to tướng trên trán, với một con ngươi xanh lá đầy vẻ tò mò ở chính giữa mỗi bên.

Các vị quý ông đều đã tề tựu đông đủ ở đây. Một tiếng hô vang dội “Nghe đây, nghe đây!” và “Hoan hô Jink!” vang lên khi ông Jinkins xuất hiện với Charity bám lấy cánh tay; tiếng hô ấy càng trở nên cuồng nhiệt hơn khi ông Gander nối gót theo sau, hộ tống Mercy, và ông Pecksniff chốt sổ ở phía sau cùng với bà Todgers.

Rồi lễ giới thiệu diễn ra. Trong số đó có một vị quý ông theo trường phái thể thao, chuyên đặt ra những câu hỏi về chủ đề đua ngựa cho các biên tập viên báo Chủ nhật — những câu hỏi được bạn bè ông ta đánh giá là khá xương xẩu để trả lời; và có một vị quý ông theo trường phái kịch nghệ, từng nuôi những ý định nghiêm túc về việc “bước chân lên sân khấu” nhưng đã bị kìm chân lại bởi sự độc ác của bản chất con người; và có một vị quý ông theo trường phái tranh luận, rất cừ trong khoản diễn thuyết; và một vị quý ông theo trường phái văn chương, chuyên viết những bài thơ chế nhạo những người còn lại và nắm rõ điểm yếu trong tính cách của bất cứ ai ngoại trừ chính mình. Lại có một vị quý ông có khiếu ca hát, một vị quý ông có sở thích hút thuốc, và một vị quý ông có khiếu tiệc tùng; một số quý ông có khiếu đánh bài tu-lơ-khơ, và một phần lớn các quý ông có sở thích mạnh mẽ với môn bi-a và cá cược. Có thể đoán chắc rằng tất cả bọn họ đều có thiên hướng làm ăn buôn bán; vì tất cả đều làm việc thương mại theo cách này hay cách khác; và mỗi người theo cách riêng của mình đều có một thiên hướng rõ rệt đối với sự vui chơi hưởng lạc. Ông Jinkins thuộc tuýp người thời trang; là khách quen thuộc của các công viên vào ngày Chủ nhật và nhận diện được rất nhiều loại xe ngựa chỉ bằng cách nhìn lướt qua. Ông ta cũng hay nói một cách đầy ẩn ý về những người phụ nữ lộng lẫy, và bị nghi ngờ là từng có lần vướng vào lưới tình với một Nữ bá tước. Ông Gander thuộc tuýp người hài hước, chính là vị quý ông đã tung ra câu nói đùa về “cổ áo”; thứ trò đùa vui vẻ lấp lánh ấy giờ đây đang được truyền tai nhau từ miệng người này sang miệng người khác dưới cái tên “Phát ngôn mới nhất của Gander,” và được đón nhận ở mọi ngóc ngách trong phòng với những tràng pháo tay giòn giã. Có thể nói thêm rằng ông Jinkins là người lớn tuổi nhất trong nhóm; làm nghề thủ quỹ cho một thương gia bán cá, năm nay bốn tuổi mười. Ông cũng là vị khách trọ lâu năm nhất; và nhờ thâm niên kép đó, ông nắm giữ vị trí dẫn đầu trong nhà như bà Todgers đã từng tuyên bố.

Việc dọn bữa tối bị trì hoãn khá lâu, và tội nghiệp bà Todgers, vì bị Jinkins trách mắng riêng, cứ phải lẻn ra lẻn vào ít nhất hai mươi lần để xem xét tình hình; lần nào bước vào cũng làm vẻ như chẳng có chuyện gì bận tâm trong đầu và chưa hề bước ra ngoài lần nào. Tuy nhiên, cuộc trò chuyện không hề bị giáp ranh ngắt quãng chút nào; bởi vì có một vị quý ông hành nghề buôn bán nước hoa đã trưng bày một món đồ trang trí thú vị — một bánh xà phòng cạo râu độc đáo mà ông ta mới tìm thấy ở Đức gần đây; và vị quý ông theo trường phái văn chương đã ngâm nga (theo yêu cầu) một số câu thơ châm biếm mà ông ta vừa sáng tác về việc đóng băng chiếc bể nước ở phía sau nhà. Những trò giải trí này, cùng với các cuộc trò chuyện linh tinh nảy sinh từ đó, đã trôi qua tuyệt vời cho đến khi bữa ăn tối được Bailey trẻ tuổi thông báo bằng những lời thế này:

“Đồ ăn lên rồi đấy nhé!”

Ngay lập tức, họ kéo nhau xuống sảnh tiệc; một số tâm hồn hài hước hơn ở phía sau còn chìa tay cho các quý ông dắt đi như thể họ là phụ nữ, phỏng theo những chủ nhân may mắn của hai tiểu thư nhà Pecksniff.

Ông Pecksniff đọc lời cầu nguyện trước bữa ăn — một lời cầu nguyện ngắn gọn và sùng đạo, bao gồm việc cầu phước cho sự thèm ăn của những người có mặt, và phó thác tất cả những ai không có gì để ăn cho sự chăm sóc của Đấng Quan Phòng; mà nhiệm vụ của Ngài (như lời cầu nguyện ngầm ngụ ý) rõ ràng là phải lo lắng cho họ. Xong xuôi, họ lao vào ăn uống với ít nghi thức hơn là sự thèm khát; bàn tiệc trĩu nặng dưới sức nặng không chỉ của những món ngon mà hai tiểu thư nhà Pecksniff đã được báo trước từ trước, mà còn cả thịt bò luộc, thịt bê quay, thịt xông khói, bánh nướng và vô số các loại rau củ nặng đô được các bà nội trợ ưa chuộng vì khả năng tạo cảm giác no nê. Bên cạnh đó còn có những chai bia đen, chai rượu vang, chai bia nhạt, và nhiều loại đồ uống có cồn mạnh khác, cả nội địa lẫn ngoại nhập.

Tất cả những điều này khiến hai tiểu thư nhà Pecksniff vô cùng hài lòng, khi họ trở thành tâm điểm săn đón cuồng nhiệt; mỗi cô ngồi một bên của ông Jinkins ở đầu bàn phía dưới; và cứ mỗi phút lại được mời uống rượu với một người ngưỡng mộ mới nào đó. Họ chưa bao giờ cảm thấy vui vẻ và nói năng lưu loát đến thế trong đời; đặc biệt là Mercy, cô tỏ ra vô cùng xuất sắc và nói ra những câu đối đáp lanh lợi đến mức được coi là một thần đồng. “Tóm lại,” như cô gái trẻ đó nhận xét, “họ thực sự cảm thấy rằng giờ đây họ đã đặt chân đến London, và hơn nữa là lần đầu tiên trong đời.”

Cậu bạn trẻ Bailey của họ đồng cảm sâu sắc với những cảm xúc này, và không hề bớt đi chút sự bảo bọc nào, cậu ta cổ vũ họ bằng mọi cách trong khả năng của mình; thỉnh thoảng khi sự chú ý chung bị phân tán khỏi các hoạt động của mình, cậu ta lại ban cho họ rất nhiều cái gật đầu, nháy mắt và các dấu hiệu nhận biết khác, thỉnh thoảng lại chạm mũi vào một cái đồ khui nắp chai như thể để biểu thị tính chất chè chén say sưa của buổi họp mặt. Thật ra, có lẽ ngay cả tinh thần phấn chấn của hai tiểu thư nhà Pecksniff, cùng sự theo dõi đầy đói khát của bà Todgers, cũng ít đáng chú ý hơn bằng hành tung của cậu thiếu niên kỳ lạ này — kẻ mà chẳng có gì có thể làm cho hoảng hốt hay mất phương hướng nổi. Nếu có bất kỳ món đồ sành sứ nào, một chiếc đĩa hay thứ gì đó lỡ tuột qua tay cậu ta (điều đã xảy ra một hai lần), cậu ta cứ để nó rơi với phong thái lịch sự hoàn hảo, và chẳng bao giờ làm gia tăng thêm cảm xúc đau đớn của hội viên bằng cách thể hiện một chút tiếc nuối nào. Cậu ta cũng chẳng hề làm phiền đến sự nghỉ ngơi của hội đồng bằng cách chạy ngược chạy xuôi như nhiều tên đầy tớ được huấn luyện kỹ lưỡng khác; ngược lại, cảm nhận được sự vô vọng trong việc phục vụ một đám đông lớn như vậy, cậu ta để mặc cho các quý ông tự phục vụ những gì họ muốn, và hiếm khi rời khỏi vị trí sau chiếc ghế của ông Jinkins — nơi với hai tay đút túi quần và hai chân dang khá rộng, cậu ta dẫn dắt những tràng cười và tận hưởng cuộc trò chuyện.

Món tráng miệng tuyệt vời làm sao. Không phải đợi chờ gì cả. Những chiếc đĩa đựng bánh pudding đã được rửa trong một cái chậu nhỏ bên ngoài cửa trong lúc đang ăn phô mai, và mặc dù chúng hãy còn ẩm ướt và ấm áp do ma sát, thế nhưng chúng đã có mặt ở đó, đúng chuẩn và đúng giờ. Cả cân hạnh nhân; hàng tá cam; hàng cân nho khô; những chồng lê nướng; những đĩa súp đầy ắp hạt dẻ. — Ồ, nhà Todgers có thể làm được điều đó khi nó muốn nhé! Hãy nhớ lấy điều đó.

Rồi rượu lại được mang lên; rượu vang đỏ và rượu vang trắng; cùng một bát lớn đựng punch bằng sứ do vị quý ông theo trường phái tiệc tùng pha chế, người đã khẩn khoản xin hai tiểu thư nhà Pecksniff đừng nản lòng vì kích thước của nó, vì trong nhà vẫn còn nguyên liệu để pha chế thêm nửa tá bát khác có cùng kích thước. Chúa tôi, họ cười lớn biết bao! Họ ho sặc sụa khi nhấp một ngụm vì nó quá mạnh; và họ lại cười phá lên khi có ai đó thề rằng nếu không vì màu sắc của nó thì xét về tính chất vô hại, người ta có thể nhầm nó với sữa bò tươi! Một tiếng hô vang “Không!” phát ra từ các quý ông khi họ thiết tha nài nỉ ông Jinkins cho phép họ pha loãng nó bằng nước nóng; và rồi từng người một, đầy vẻ thẹn thùng, từng chút một uống cạn sạch ly rượu của mình cho đến tận giọt cặn cuối cùng!

Giờ là lúc thử thách đến rồi. Mặt trời, như ông Jinkins nói (một sinh vật ra dáng quý ông, Jinkins — không bao giờ chịu bí từ!), sắp sửa rời khỏi vòm trời. “Tiểu thư Pecksniff!” bà Todgers khẽ gọi, “cô có muốn —?” “Ôi trời, không dùng nữa đâu bà Todgers.” Bà Todgers đứng dậy; hai tiểu thư nhà Pecksniff đứng dậy; tất cả đều đứng dậy. Tiểu thư Mercy Pecksniff cúi xuống tìm chiếc khăn choàng cổ của mình. Nó đâu rồi nhỉ? Trời ơi, nó có thể ở đâu cơ chứ? Cô gái ngọt ngào, cô đang quàng nó trên người; không phải trên cái cổ ngọc ngà mà vắt hững hờ trên thân hình uyển chuyển của cô. Một tá bàn tay lao vào giúp đỡ cô. Cô hoàn toàn bối rối. Cực phẩm quý ông trẻ tuổi nhất trong nhóm thèm khát muốn bóp cổ Jinkins. Cô nhún nhảy bước đến nhập hội với em gái ở cửa. Cô em gái đang vòng tay ôm lấy eo của bà Todgers. Cô vòng tay ôm lấy eo em gái mình. Hỡi nữ thần Diana, một bức tranh đẹp làm sao! Những thứ cuối cùng còn nhìn thấy là một bóng dáng và một bước nhảy nhún. “Thưa các quý ông, chúng ta hãy cùng nâng ly chúc sức khỏe các quý cô!”

Sự cuồng nhiệt thật vĩ đại. Vị quý ông theo trường phái tranh luận đứng phắt dậy giữa phòng và bất ngờ phóng thích một thủy triều tài hùng biện cuốn phăng đi mọi thứ cản đường. Ông ta được gợi nhớ đến một lời chúc rượu — một lời chúc rượu mà họ sẽ hưởng ứng. Có một cá nhân đang hiện diện; ông ta đang để mắt đến người đó; kẻ mà họ đang nợ một ân oán. Ông ta nhắc lại — một món nợ ân nghĩa. Bản tính thô ráp của họ đã được làm mềm mọng và cải thiện vào ngày hôm nay bởi bầu bạn với những người phụ nữ đáng yêu. Có một vị quý ông trong nhóm mà hai người phụ nữ tài năng và đáng yêu kính trọng như suối nguồn của sự tồn tại của họ. Vâng, từ khi hai tiểu thư nhà Pecksniff còn ngọng nghịu những ngôn từ khó hiểu, họ đã gọi cá nhân đó là “Cha”! Tiếng pháo tay vang dội. Ông ta nâng ly chúc mừng: “Ông Pecksniff, và xin Chúa phù hộ cho ông ấy!” Tất cả bọn họ đều bắt tay với ông Pecksniff khi uống cạn ly chúc mừng. Vị quý ông trẻ tuổi nhất trong nhóm thực hiện điều đó với một nỗi xúc động run rẩy; vì cậu cảm thấy rằng một sức mạnh huyền bí đang bao trùm lấy người đàn ông dám nhận sinh vật mang chiếc khăn choàng cổ màu hồng kia làm con gái mình.

Ông Pecksniff đáp lại thế nào đây? Hay đúng hơn, câu hỏi phải là: Điều gì mà ông ta không nói? Chẳng có gì cả. Thêm punch được gọi mang ra, được rót và được uống cạn. Sự cuồng nhiệt càng lúc càng dâng cao. Mọi người đều thoải mái bộc lộ cá tính của mình. Vị quý ông theo trường phái kịch nghệ ngâm thơ. Vị quý ông có khiếu ca hát thiết đãi họ một bài hát. Gander bỏ xa Gander của tất cả các bữa tiệc trước đó cả dặm trường. Ông ta đứng dậy đề xuất một lời chúc rượu. Đó là: Người cha của nhà Todgers. Đó là người bạn chung của họ Jink — đó là lão Jink, nếu ông ấy được phép gọi bằng cái tên thân mật và trìu mến đó. Vị quý ông trẻ tuổi nhất trong nhóm thốt lên một tiếng phủ nhận điên cuồng. Cậu ta không chịu nổi — cậu ta không thể gánh chịu — điều đó không thể xảy ra được. Nhưng chiều sâu cảm xúc của cậu ta đã bị hiểu lầm. Người ta cho rằng cậu ta hơi ngà ngà say; và chẳng ai thèm để ý đến cậu ta.

Ông Jinkins cảm ơn họ từ tận đáy lòng. Đây là ngày tự hào nhất trong sự nghiệp khiêm nhường của ông, tính theo nhiều cấp độ. Khi nhìn xung quanh mình trong dịp hiện tại này, ông cảm thấy mình thiếu đi những từ ngữ để bày tỏ lòng biết ơn. Có một điều ông muốn nói. Ông hy vọng đã chứng minh được rằng nhà Todgers có thể trung thành với chính mình; và khi có cơ hội xuất hiện, nó có thể tỏa sáng mạnh mẽ chẳng kém gì những người hàng xóm — có lẽ còn mạnh mẽ hơn. Ông nhắc nhở họ, giữa những tiếng hò reo cổ vũ như sấm dậy, rằng họ đã từng nghe nói về một cơ sở có đôi nét tương tự ở phố Cannon; và rằng họ đã nghe thấy nó được ca ngợi. Ông không muốn đưa ra bất kỳ sự so sánh tị nạnh nào; ông sẽ là người cuối cùng làm điều đó; nhưng khi cơ sở ở phố Cannon đó có thể tạo ra một sự kết hợp giữa trí tuệ và sắc đẹp từng làm rạng danh bàn tiệc này vào ngày hôm nay, và có thể dọn lên một bữa tối (xét trên mọi khía cạnh) như bữa tiệc mà họ vừa thưởng thức, ông sẽ rất vui lòng trò chuyện với nó. Cho đến lúc đó, thưa các quý ông, ông vẫn sẽ trung thành với nhà Todgers.

Thêm punch, thêm sự cuồng nhiệt, thêm những bài diễn văn. Sức khỏe của mọi người đều được nâng ly chúc mừng, ngoại trừ vị quý ông trẻ tuổi nhất trong nhóm. Cậu ta ngồi tách biệt, khuỷu tay tựa lên lưng một chiếc ghế trống, và lườm nguýt Jinkins đầy khinh miệt. Gander, trong một bài phát biểu làm rung chuyển hội trường, nâng ly chúc sức khỏe Bailey trẻ tuổi; tiếng nấc cụt vang lên; và một chiếc ly bị làm vỡ. Ông Jinkins cảm thấy đã đến lúc phải ra nhập hội với các quý cô. Ông đề xuất, như một tâm tình cuối cùng, bà Todgers. Bà ấy xứng đáng được ghi nhớ một cách riêng biệt. Nghe đây, nghe đây. Đúng vậy; không còn nghi ngờ gì nữa. Lúc nào họ cũng tìm cách chê trách bà ấy; nhưng giờ đây ai nấy đều cảm thấy mình có thể chết để bảo vệ bà ấy.

Họ đi lên lầu, nơi họ không được mong đợi xuất hiện sớm đến thế; bởi vì bà Todgers đang thiu thiu ngủ, tiểu thư Charity đang chỉnh trang lại mái tóc, và Mercy — kẻ đã biến một trong những chiếc ghế bên cửa sổ thành chiếc sofa — đang nằm ở một tư thế ngả ngơi duyên dáng. Cô đang vội vã đứng dậy thì ông Jinkins khẩn khoản xin cô, vì lợi ích của tất cả mọi người, đừng cử động; ông nhận xét rằng cô trông quá duyên dáng và quá đáng yêu để bị làm phiền. Cô mỉm cười, đầu hàng, quạt quạt chiếc quạt giấy rồi làm rơi nó, và thế là có một đám đông lao vào nhặt hộ. Giờ đây được mọi người đồng thuận suy tôn là mỹ nhân của buổi tiệc, cô trở nên nhẫn tâm và thất thường, sai các quý ông đi làm nhiệm vụ với các quý ông khác rồi quên bén đi mất trước khi họ kịp quay lại với câu trả lời, và phát minh ra hàng ngàn cực hình xé nát trái tim họ thành từng mảnh nhỏ. Bailey mang trà và cà phê lên. Có một nhóm nhỏ những kẻ ngưỡng mộ xung quanh Charity; nhưng họ chỉ là những kẻ không thể đến gần cô em gái của cô được. Vị quý ông trẻ tuổi nhất trong nhóm trông có vẻ tái mét nhưng điềm tĩnh, và vẫn ngồi tách biệt; vì tâm hồn cậu thích giao hòa với chính mình, và linh hồn cậu chối bỏ những kẻ tiệc tùng ồn ào. Cô có sự nhận thức về sự hiện diện và sự sùng bái của cậu ta. Thỉnh thoảng cậu nhìn thấy nó lóe lên ở khóe mắt cô. Hãy cẩn thận đấy, Jinkins, trước khi ngươi khiêu khích một kẻ tuyệt vọng đến mức phát điên!

Ông Pecksniff đã đi theo các bạn trẻ lên lầu và kéo một chiếc ghế ngồi bên cạnh bà Todgers. Ông ta cũng vừa làm đổ một tách cà phê lên chân mình mà dường như không hề hay biết về hoàn cảnh đó; ông cũng chẳng có vẻ gì là biết rằng trên đầu gối mình có một chiếc bánh muffin.

“Dưới nhà họ đối xử với ông thế nào, thưa ông?” bà chủ nhà hỏi.

“Hành vi của họ, thưa bà yêu quý,” ông Pecksniff nói, “là điều mà tôi không bao giờ có thể nghĩ tới mà không xúc động, hay nhớ lại mà không rơi nước mắt. Ôi, bà Todgers!”

“Chúa tôi!” người phụ nữ đó thốt lên. “Tâm trạng ông chán nản quá đấy, thưa ông!”

“Tôi là một người đàn ông, thưa bà yêu quý,” ông Pecksniff vừa nói vừa rưng rưng nước mắt và cất giọng phát âm không rõ chữ, “nhưng tôi cũng là một người cha. Tôi cũng là một người góa vợ. Cảm xúc của tôi, bà Todgers, không chịu để bản thân bị bóp nghẹt hoàn toàn, giống như những đứa trẻ trong tháp London vậy. Chúng đã lớn rồi, và tôi càng ấn chiếc gối ôm lên chúng bao nhiêu, chúng lại càng ngó quanh góc gối bấy nhiêu.”

Ông bỗng nhận thức được miếng bánh muffin, và trân trân nhìn nó; trong khi đầu vẫn lắc lư theo một cách thảm hại và ngớ ngẩn, như thể ông coi nó là ác ma của mình và đang dịu dàng quở trách nó.

“Bà ấy rất xinh đẹp, bà Todgers,” ông nói, quay đôi mắt mờ đục của mình về phía bà một lần nữa mà không hề có chút báo trước nào. “Bà ấy có một chút tài sản.”

“Tôi có nghe nói thế,” bà Todgers vô cùng đồng cảm thốt lên.

“Đó là những đứa con gái của bà ấy,” ông Pecksniff nói, chỉ tay về phía các cô con gái với cảm xúc dâng trào.

Bà Todgers chẳng mảy nghi ngờ điều đó.

“Mercy và Charity,” ông Pecksniff nói, “Charity và Mercy. Hy vọng đó không phải là những cái tên bất kính?”

“Ông Pecksniff!” bà Todgers kêu lên. “Nụ cười ghê rợn gì thế này! Ông bị ốm à, thưa ông?”

Ông đặt tay lên cánh tay bà, và đáp lại bằng một giọng điệu trang nghiêm và giọng nói yếu ớt: “Mãn tính.”

“Bệnh đau bụng á?” bà Todgers hoảng hốt kêu lên.

“Mãn — tính,” ông lặp lại với một chút khó khăn. “Mãn — tính. Một chứng rối loạn mãn tính. Tôi đã là nạn nhân của nó từ thời thơ ấu. Nó đang đưa tôi xuống mồ đấy.”

“Chúa phù hộ!” bà Todgers kêu lên.

“Vâng, đúng thế đấy,” ông Pecksniff nói, bất chấp vì tuyệt vọng. “Nói chung là tôi khá mừng vì điều đó. Bà rất giống bà ấy, bà Todgers.”

“Xin đừng bóp tôi chặt thế, thưa ông Pecksniff. Lỡ có vị quý ông nào nhìn thấy chúng ta thì sao.”

“Vì lợi ích của bà ấy,” ông Pecksniff nói. “Xin phép tôi — để vinh danh ký ức về bà ấy. Vì lợi ích của một giọng nói phát ra từ ngôi mộ. Bà rất giống bà ấy, bà Todgers! Thật là một thế giới chết tiệt!”

“À! Quả thật ông có thể nói thế đấy!” bà Todgers kêu lên.

“Tôi sợ rằng đây là một thế giới phù phiếm và thiếu suy nghĩ,” ông Pecksniff tràn ngập sự chán nản nói. “Những người trẻ tuổi xung quanh chúng ta này. Ôi! Họ có ý thức gì về trách nhiệm của mình không? Không một chút nào. Đưa bàn tay kia của bà cho tôi xem nào, bà Todgers.”

Người phụ nữ ngập ngừng, và nói rằng “bà không thích.”

“Một giọng nói phát ra từ nấm mồ chẳng có chút ảnh hưởng nào sao?” ông Pecksniff nói với vẻ dịu dàng ảm đạm. “Thế này là vô đạo đức đấy! Sinh vật ngọt ngào của ta.”

“Suỵt!” bà Todgers giục giã. “Thực sự ông không được làm thế đâu.”

“Không phải tôi đâu,” ông Pecksniff nói. “Đừng tưởng là tôi; đó là giọng nói; đó là giọng nói của bà ấy.”

Cố phu nhân Pecksniff hẳn phải có một giọng nói dày và khàn một cách bất thường đối với một người phụ nữ, kèm theo một giọng nói hơi lắp bắp, và nói thật là hơi có mùi rượu, nếu như nó từng mang lại nhiều sự tương đồng với giọng điệu mà ông Pecksniff đang dùng lúc đó. Nhưng có lẽ đây chỉ là sự ảo tưởng từ phía ông ta.

“Đó là một ngày tràn ngập niềm vui, bà Todgers, nhưng đồng thời cũng là một ngày đầy cực hình. Nó gợi cho tôi nhớ về sự cô đơn của chính mình. Tôi là cái thá gì trên thế giới này chứ?”

“Là một quý ông xuất sắc, thưa ông Pecksniff,” bà Todgers nói.

“Cũng có sự an ủi trong đó đấy chứ,” ông Pecksniff kêu lên. “Tôi là thế thật sao?”

“Chẳng có người đàn ông nào sống tốt hơn thế nữa đâu, tôi chắc chắn đấy,” bà Todgers nói.

Ông Pecksniff mỉm cười qua làn nước mắt, và khẽ lắc đầu. “Bà thật tốt quá, cảm ơn bà,” ông nói. “Được làm cho những người trẻ tuổi hạnh phúc là một niềm hạnh phúc lớn lao đối với tôi, bà Todgers. Hạnh phúc của các học trò là mục đích chính của tôi. Tôi chiều chuộng chúng. Chúng cũng chiều chuộng tôi — thỉnh thoảng.”

“Lúc nào cũng thế,” bà Todgers nói.

“Khi chúng nói chúng chưa tiến bộ, thưa bà,” ông Pecksniff thì thầm, nhìn bà với vẻ vô cùng thần bí và ra hiệu cho bà áp tai lại gần miệng mình hơn một chút. “Khi chúng nói chúng chưa tiến bộ, thưa bà, và khoản tiền học phí là quá cao, thì chúng đang nói dối đấy! Tôi không muốn điều đó bị nhắc lại; bà sẽ hiểu ý tôi thôi; nhưng tôi nói với bà như với một người bạn cũ, chúng đang nói dối đấy.”

“Lũ khốn đốn bỉ ổi thật đấy!” bà Todgers nói.

“Thưa bà,” ông Pecksniff nói, “bà nói rất đúng. Tôi tôn trọng bà vì nhận xét đó. Một lời thầm vào tai bà. Gửi Các bậc Phụ huynh và Người giám hộ. Điều này là bí mật nhé, bà Todgers?”

“Tuyệt đối bí mật, dĩ nhiên rồi!” người phụ nữ đó kêu lên.

“Gửi Các bậc Phụ huynh và Người giám hộ,” ông Pecksniff lặp lại. “Một cơ hội vàng hiện đang mở ra, hội tụ những ưu điểm của nền giáo dục kiến trúc thực tế tốt nhất cùng sự thoải mái của một mái ấm gia đình, và sự giao du thường xuyên với một số người — dẫu cho khu vực sống của họ có khiêm tốn và năng lực của họ có hạn chế đến đâu đi nữa — hãy quan sát nhé! — cũng không hề quên đi trách nhiệm đạo đức của mình.”

Bà Todgers tỏ ra hơi bối rối không hiểu điều này có nghĩa là gì, và điều đó cũng dễ hiểu thôi; bởi vì, như độc giả có lẽ còn nhớ, đó chính là mẫu quảng cáo quen thuộc của ông Pecksniff mỗi khi ông ta cần tuyển học trò; và hiện tại dường như chẳng có mối liên hệ cụ thể nào với bất cứ thứ gì. Nhưng ông Pecksniff giơ ngón tay lên ra hiệu cảnh báo bà không được cắt ngang lời mình.

“Bà có biết bậc phụ huynh hay người giám hộ nào không, bà Todgers,” ông Pecksniff nói, “kẻ đang khao khát tận dụng cơ hội như vậy cho một thanh niên trẻ không? Một đứa trẻ mồ côi sẽ được ưu tiên hơn. Bà có biết đứa trẻ mồ côi nào có trong tay ba bốn trăm bảng Anh không?”

Bà Todgers trầm ngâm suy nghĩ, rồi lắc đầu.

“Khi nào bà nghe tin về một đứa trẻ mồ côi có ba bốn trăm bảng Anh,” ông Pecksniff nói, “hãy bảo những người bạn của đứa trẻ mồ côi thân yêu đó gửi thư dán tem trước đến S.P., Bưu điện, Salisbury. Tôi không biết chính xác người đó là ai. Đừng hoảng sợ, bà Todgers,” ông Pecksniff nói, ngã nhào một cách nặng nề vào người bà; “Mãn tính — mãn tính! Lại đây làm một ngụm gì đó uống cho ấm bụng nào.”

“Chúa phù hộ đời tôi, các tiểu thư Pecksniff ơi!” bà Todgers lớn tiếng kêu lên, “Cha thân yêu của các cháu lăn ra ốm nặng rồi kìa!”

Ông Pecksniff tự gượng người đứng thẳng dậy bằng một nỗ lực đáng ngạc nhiên trong lúc mọi người vội vã quay đầu về phía ông; và đứng vững trên đôi chân của mình, ông nhìn hội đồng với một vẻ mặt khôn ngoan khôn tả xiết. Dần dần nó nhường chỗ cho một nụ cười; một nụ cười yếu ớt, bất lực, đầy u sầu; nhạt nhẽo đến mức suýt hóa bệnh. “Đừng sầu muộn nhé các bạn của tôi,” ông Pecksniff dịu dàng nói. “Đừng khóc thương cho tôi. Đó là bệnh mãn tính.” Và với những lời đó, sau khi thực hiện một nỗ lực vô ích nhằm cởi giày ra, ông ngã nhào vào đống lửa trong lò sưởi.

Vị quý ông trẻ tuổi nhất trong nhóm đã lôi ông ra chỉ trong một nốt nhạc. Vâng, trước khi một sợi tóc trên đầu ông kịp bị xém, anh ta đã kéo được ông lên tấm thảm lò sưởi — người cha của cô ấy!

Cô suýt ngất đi. Chị cô cũng vậy. Jinkins an ủi cả hai người họ. Tất cả bọn họ đều an ủi họ. Ai cũng có điều gì đó để nói, ngoại trừ vị quý ông trẻ tuổi nhất trong nhóm — người với lòng tận tụy cao cả đã gánh vác phần việc nặng nhọc nhất và đỡ lấy đầu ông Pecksniff mà chẳng được ai để ý tới. Cuối cùng họ xúm lại, và đồng ý khiêng ông lên lầu đi ngủ. Vị quý ông trẻ tuổi nhất trong nhóm bị Jinkins mắng mỏ vì làm rách áo ông Pecksniff! Ha, ha! Nhưng chẳng sao cả.

Họ khiêng ông lên lầu, và dẫm đạp lên vị quý ông trẻ tuổi nhất ở từng bậc thang. Phòng ngủ của ông nằm trên tầng cao nhất của ngôi nhà, và đó là một quãng đường dài; nhưng cuối cùng họ cũng đưa được ông lên đó. Trên đường đi, ông liên tục đòi họ cho một ngụm gì đó để uống. Đó hình như là một chứng bệnh kỳ quặc. Vị quý ông trẻ tuổi nhất trong nhóm đề xuất một ngụm nước lọc. Ông Pecksniff gọi anh ta bằng những cái tên sỉ nhục vì lời đề xuất đó.

Jinkins và Gander tự mình lo liệu phần còn lại, và đặt ông nằm thoải mái nhất có thể ở phía ngoài giường; và khi ông có vẻ muốn ngủ, họ rời đi. Nhưng trước khi tất cả bọn họ kịp đặt chân xuống tầng trệt, bóng dáng của ông Pecksniff với bộ trang phục kỳ lạ lại xuất hiện phấp phới ở chiếu nghỉ tầng trên. Hướng giải quyết là ông muốn thu thập tâm tư tình cảm của họ về bản chất của đời người.

“Các bạn của tôi ơi,” ông Pecksniff vừa ngó qua lan can vừa cất tiếng gọi, “chúng ta hãy nâng cao tri thức qua việc thăm dò và thảo luận lẫn nhau. Chúng ta hãy sống có đạo đức. Chúng ta hãy chiêm nghiệm về sự tồn tại. Jinkins đâu rồi?”

“Ở đây,” vị quý ông kia hét lên. “Đi ngủ lại đi!”

“Đi ngủ ư!” ông Pecksniff nói. “Giường chiếu á! Đó là giọng của kẻ lười biếng, ta nghe hắn than phiền, ngươi đánh thức ta quá sớm, ta phải ngủ lại đây. Nếu có đứa trẻ mồ côi nào chịu đọc lại phần còn lại của bài thơ đơn giản đó từ tập thơ của Bác sĩ Watts, một cơ hội vàng hiện đang mở ra.”

Chẳng có ai xung phong cả.

“Thật là dễ chịu,” ông Pecksniff nói sau một khoảng lặng. “Hết sức dễ chịu. Mát mẻ và sảng khoái; đặc biệt là cho đôi chân! Đôi chân của chủ thể con người, các bạn của tôi ơi, là một tạo tác tuyệt đẹp. Hãy so sánh chúng với những cái chân gỗ, và quan sát sự khác biệt giữa giải phẫu của tự nhiên và giải phẫu của nghệ thuật.” Ông Pecksniff dựa người qua lan can, với một ký ức kỳ lạ về cung cách quen thuộc của mình giữa những học trò mới ở nhà, cất lời: “Các bạn có biết không, tôi rất muốn được nhìn thấy quan niệm của bà Todgers về một cái chân gỗ ra sao, nếu điều đó hoàn toàn thoải mái đối với chính bà ấy!”

Vì dường như chẳng thể nuôi hy vọng hợp lý nào về ông ta sau bài phát biểu này, ông Jinkins và ông Gander lại đi lên lầu một lần nữa và đưa ông lên giường thêm lần nữa. Nhưng họ còn chưa kịp xuống đến tầng hai thì ông đã lại trổ tài chuồn ra ngoài; cũng chẳng phải khi họ lặp lại quá trình đó xong, họ đã bước xuống được nhịp cầu thang thứ nhất thì ông đã lại lao ra ngoài rồi. Tóm lại, cứ mỗi lần ông bị nhốt trong phòng riêng, ông lại lao vù ra ngoài, mang theo một tâm tư đạo đức mới nào đó mà ông cứ lặp đi lặp lại mãi qua lan can, với một sự khoái trá phi thường và một khao khát vô hạn muốn cải thiện đồng loại mà không gì có thể dập tắt nổi.

Trong hoàn cảnh đó, khi họ đã vật lộn nhét ông lên giường được khoảng lần thứ ba mươi, ông Jinkins liền giữ chặt lấy ông, trong khi người đồng hành đi xuống tầng dưới tìm Bailey trẻ tuổi, và chẳng mấy chốc quay lại cùng cậu ta. Cậu thiếu niên đó, sau khi được thông báo về dịch vụ được yêu cầu từ mình, vô cùng phấn khích và mang lên một chiếc ghế đẩu, một cây nến cùng bữa tối của cậu; với mục đích là cậu có thể túc trực canh gác bên ngoài cửa phòng ngủ với sự thoải mái chấp nhận được.

Khi đã hoàn tất mọi sự chuẩn bị, họ khóa nhốt ông Pecksniff lại bên trong, và để chìa khóa ở bên ngoài; giao trọng trách cho cậu tiểu đồng lắng nghe thật chú ý những triệu chứng mang tính chất đột quỵ mà bệnh nhân có thể gặp phải, và trong trường hợp có bất kỳ triệu chứng nào như thế xuất hiện, phải gọi họ ngay lập tức mà không được chậm trễ. Đáp lại điều đó, cậu Bailey khiêm tốn trả lời rằng “cậu hy vọng mình thừa biết bây giờ là mấy giờ rồi và chẳng đời nào lại đi viết thư gửi bạn bè mà ghi địa chỉ xuất phát từ nhà Todgers là vô ích cả.”