Ngay vào ngày hôm sau ngày giã từ mái tranh tuổi thơ và những chốn thân quen thuở nhỏ, cô Pecksniff đã đến văn phòng xe ngựa ở Luân Đôn một cách an toàn. Tại đó, cô được bà Todgers đón tiếp và đưa về tổ ấm yên bình nằm dưới bóng râm của cây Tượng đài. Trông bà Todgers có vẻ hơi phờ phạc vì những nỗi lo toan chuyện mắm muối cùng bao bộc bạch khác phát sinh từ việc quản lý nhà trọ, nhưng bà vẫn bày tỏ sự nhiệt thành và niềm ân cần quen thuộc.
— Và thưa cô Pecksniff ngọt ngào của tôi, — bà nói, — tía cao quý của cô dạo này thế nào rồi?
Cô Pecksniff ngầm ra hiệu (trong vòng bí mật) rằng ông đang dự tính rước về một u má cao quý; đồng thời lặp lại quan điểm rằng cô không mù, cũng chẳng phải là một đứa ngốc, và cô sẽ không đời nào chịu đựng chuyện đó.
Bà Todgers bị sốc trước tin tức này hơn bất cứ ai có thể tưởng tượng được. Bà tỏ ra vô cùng cay đắng. Bà bảo rằng đàn ông chẳng ai thật lòng cả, và theo nguyên tắc chung, kẻ nào tỏ ra nồng nhiệt bao nhiêu thì lại càng giả dối và xảo trá bấy nhiêu. Với sự minh mẫn đến kinh ngạc, bà đoán trước rằng đối tượng lọt vào mắt xanh của ông Pecksniff chắc chắn là một kẻ mưu mô, vô tích sự và độc ác; và khi nghe Charity xác nhận hoàn toàn những phỏng đoán ấy, bà rưng rưng nước mắt thề rằng bà thương cô Pecksniff như chị em ruột, và cảm nhận nỗi bất công mà cô phải gánh chịu như chính của mình.
— Còn cô em gái yêu quý thực sự của cô, tôi chưa gặp lại nó quá một lần từ ngày nó lấy chồng, — bà Todgers nói, — và khi ấy trông nó có vẻ kém sắc. Cô Pecksniff ngọt ngào của tôi ạ, từ trước tới nay tôi cứ đinh ninh người làm phu nhân sẽ là cô chứ?
— Ồ, ơn trời, không ạ! — Cherry thốt lên, vừa lắc đầu nguầy nguậy. — Ồ không, thưa bà Todgers. Xin cảm ơn bà. Không! Dù cho ông ta có đưa ra bất cứ điều kiện gì đi nữa.
— Tôi dám chắc là cô đúng, — bà Todgers thở dài nói. — Tôi đã linh cảm điều đó suốt rồi. Nhưng nỗi khốn khổ mà chúng tôi phải chịu đựng vì đám cưới ấy, ngay tại đây, giữa những người trong nhà này, thưa cô Pecksniff thân mến, không ai có thể tin nổi đâu.
— Ối giời, thưa bà Todgers!
— Khủng khiếp lắm, khủng khiếp lắm! — bà Todgers lặp lại với giọng đầy vẻ nhấn mạnh. — Cô có nhớ cậu thanh niên trẻ nhất của chúng ta không, cô thân mến?
— Chắc chắn là tôi nhớ chứ, — Cherry đáp.
— Chắc cô có để ý, — bà Todgers nói tiếp, — cách cậu ta thường hay ngắm nghía em gái cô; và một vẻ đờ đẫn như đá ngự trị trên gương mặt cậu ta mỗi khi con bé có mặt ở đông đủ mọi người?
— Tôi dám chắc là mình chẳng hề thấy gì giống thế cả, — Cherry bực bội đáp. — Thật là nhảm nhí, thưa bà Todgers!
— Cưng ơi, — bà Todgers đáp lại với giọng trầm đục, — tôi đã tận mắt chứng kiến cậu ta hết lần này đến lần khác, ngồi thừ trước đĩa bánh nướng vào giờ ăn tối, với chiếc thìa dính chặt trong miệng, cứ thế đăm đăm nhìn em gái cô. Tôi từng thấy cậu ta đứng một góc trong phòng khách nhà chúng ta, ngắm nhìn con bé với vẻ cô đơn, sầu thảm đến mức trông cậu ta giống một cái máy bơm nước hơn là con người, và có lẽ suýt làm người ta rơi nước mắt.
— Tôi chưa bao giờ thấy điều đó! — Cherry kêu lên; — tôi chỉ có thể nói vậy thôi.
— Thế mà khi đám cưới diễn ra, — bà Todgers tiếp tục câu chuyện của mình, — khi tin ấy xuất hiện trên mặt báo và được đọc lên tại đây vào bữa điểm tâm, tôi cứ nghĩ là cậu ta đã mất trí rồi cơ, thật đấy. Sự cuồng nộ của chàng thanh niên đó, cô Pecksniff thân mến ạ; những quan điểm kỳ quái mà cậu ta bày tỏ về chủ đề tự sát; những hành động phi thường cậu ta làm với tách trà; cách cậu ta nghiến răng ken két khi ăn bánh mì bơ; cách cậu ta chế nhạo ông Jinkins; tất cả hòa quyện lại tạo thành một bức tranh không bao giờ phai mờ.
— Tôi lại thấy tiếc vì cậu ta đã không tự kết liễu đời mình đấy, — cô Pecksniff nhận xét.
— Tự kết liễu đời mình á! — bà Todgers nói. — Tới tối thì gió đổi chiều. Lúc ấy cậu ta lại muốn tiêu diệt người khác cơ. Khi ấy mọi người đang đùa giỡn chút đỉnh — tôi mong cô không cho đó là một cách diễn đạt chợ búa nhé, cô Pecksniff; đám đàn ông nhà chúng tôi vẫn hay nói thế — đang đùa giỡn vui vẻ với nhau, thì bỗng nhiên cậu ta vùng đứng dậy, giận dữ sùi bọt mép, và nếu không có ba người giữ lại thì cậu ta đã tước đoạt mạng sống của ông Jinkins bằng một chiếc móc kéo ủng rồi.
Khuôn mặt cô Pecksniff lộ rõ vẻ thờ ơ tột độ.
— Và giờ đây, — bà Todgers nói, — giờ đây cậu ta lại là kẻ hiền lành nhất mực. Cô gần như có thể khiến cậu ta rưng rưng nước mắt chỉ bằng cách nhìn vào mặt cậu ta. Cậu ta ngồi với tôi suốt cả ngày Chủ nhật, trò chuyện với một giọng điệu thảm sầu đến mức tôi thấy gần như bất khả thi để giữ tinh thần phấn chấn hầu hạ các khách trọ. Niềm an ủi duy nhất của cậu ta là bầu bạn với phụ nữ. Cậu ta dẫn tôi đi xem kịch với nửa giá vé, vượt quá mức mà đôi khi tôi lo là ngoài khả năng tài chính của cậu ta; và tôi thấy những giọt nước mắt chực chờ trong mắt cậu ta suốt cả buổi diễn — nhất là khi vở kịch mang chút sắc thái hài hước. Sự hoảng hốt mà tôi phải chịu đựng ngay ngày hôm qua, — bà Todgers vừa nói vừa đặt tay lên mạn sườn, — khi cô hầu phòng ném chiếc thảm cạnh giường của cậu ta ra khỏi cửa sổ phòng nó trong lúc tôi đang ngồi ở đây, thì không ai có thể tưởng tượng nổi đâu. Tôi cứ tưởng đó là cậu ta, và cuối cùng thì cậu ta cũng đã làm thật rồi!
Vẻ khinh miệt mà cô Charity dành cho bản tường thuật đầy thảm thương về hoàn cảnh của chàng thanh niên trẻ nhất trọ tại đây cho thấy cô chẳng mấy đồng cảm với nhân vật bất hạnh ấy. Cô đón nhận câu chuyện với thái độ dửng dưng, rồi tiếp tục dò hỏi xem có sự thay đổi nào khác diễn ra tại nhà trọ thương gia này hay không, cả ở hiện tại lẫn sau này.
Mr Bailey đã đi, và thay thế vị trí của cậu ta (thế mới biết sự vĩ đại của con người cũng có lúc lụi tàn!) là một bà lão được đồn đại là có tên là Tamaroo — nghe có vẻ là một điều phi lý. Quả thực, theo thời gian, hóa ra những vị khách trọ thích đùa đã mượn từ này từ một khúc ca dao tiếng Anh, trong đó từ này được cho là biểu thị tính cách táo bạo và nóng nảy của một người đánh xe ngựa thuê nào đó; và cái tên ấy được gán cho người kế nhiệm Mr Bailey đơn giản vì bà chẳng có điểm gì nóng nảy trên người, ngoại trừ những trận đòn roi thỉnh thoảng của căn bệnh giời leo. Người đàn bà lớn tuổi này được thuê để thực hiện lời thề mà bà Todgers từng ghi khắc trong lòng, đó là sẽ không để bất kỳ cậu nhóc nào làm tối tăm thêm những cánh cửa của chốn thương gia này nữa; và đặc điểm nổi bật nhất ở bà là sự thiếu hụt hoàn toàn mọi khả năng tiếp thu đối với bất kỳ môn học hay vấn đề nào. Bà giống hệt một ngôi mộ chôn vùi các lời nhắn và bưu phẩm nhỏ; và mỗi khi được sai đến bưu điện gửi thư, người ta thường bắt gặp bà đang cố nhét chúng vào những khe hở ngẫu nhiên ở các cánh cửa nhà dân, với ảo tưởng rằng bất kỳ cánh cửa nào có lỗ thủng đều có thể dùng được. Bà là một bà lão rất nhỏ con, lúc nào cũng mặc một chiếc tạp dề thô ráp có yếm ở phía trước và dây đai ở phía sau, kèm theo những dải băng quấn quanh cổ tay lúc nào trông cũng như đang bị bong gân mãn tính. Lúc nào bà cũng dè dặt khi mở cửa chính và vô cùng hăng hái trong việc đóng sập nó lại; hơn nữa, bà còn đứng hầu bàn trong tư vấn đội một chiếc mũ vải.
Đó là sự thay đổi lớn duy nhất bên cạnh sự biến đổi đã giáng xuống đầu chàng trai trẻ tuổi nhất. Về phần cậu ta, cậu ta không chỉ xác nhận lời kể của bà Todgers mà còn tỏ ra nhạy cảm hơn cả mức mà bà từng đánh giá. Cậu nuôi dưỡng những quan niệm vô cùng khủng khiếp về Định mệnh, cùng nhiều vấn đề khác, và hay bàn luận về những "Sứ mệnh" của con người; về đề tài này, cậu dường như nắm giữ một số thông tin mật mà người thường không thể có được, chẳng hạn như việc cậu biết rằng sứ mệnh của tội nghiệp Merry là bóp chết tình cảm của cậu ngay từ trong trứng nước. Cậu rất yếu đuối và hay sụt sùi; vì nhận thức được rằng sứ mệnh của người mục tử là thổi sáo cho đàn chiên nghe, sứ mệnh của người quản giáp là cất tiếng còi gọi toàn thể thủy thủ đoàn, sứ mệnh của một kẻ là làm tay sai được trả lương, và sứ mệnh của kẻ khác là phải trả tiền cho kẻ sai vặt ấy, nên cậu đã đinh ninh rằng sứ mệnh đặc biệt của riêng mình là khóc lóc rưng rưng. Và cậu đã làm điều đó không ngừng nghỉ.
Cậu thường xuyên thông báo với bà Todgers rằng mặt trời đã lặn xuống đời mình; rằng những con sóng dữ đã cuộn trào qua người mình; rằng cỗ xe thần Juggernaut đã nghiền nát mình, và cả việc cái cây Upas chết chóc ở đảo Java đã tàn phá đời mình nữa. Tên cậu ta là Moddle.
Đối với chàng Moddle vô cùng bất hạnh này, cô Pecksniff thoạt đầu cư xử với thái độ kiêu kỳ xa cách, bởi cô hoàn toàn không có tâm trạng để nghe những khúc điệu sầu ca ngợi ca cô chị đã lấy chồng của mình. Chàng thanh niên tội nghiệp càng thêm phần suy sụp vì điều này, và đã đem chuyện ra phàn nàn với bà Todgers.
— Ngay cả cô ấy cũng quay lưng lại với tôi, thưa bà Todgers, — Moddle nói.
— Thế sao cậu không cố gắng vui vẻ lên một chút hả cậu? — bà Todgers đáp lại.
— Vui vẻ sao, thưa bà Todgers! Vui vẻ thế nào được! — chàng thanh niên trẻ nhất kêu lên; — khi cô ấy cứ gợi lại cho tôi những ngày tháng đã trôi qua vĩnh viễn, thưa bà Todgers!
— Vậy thì nếu cô ấy làm thế, tốt nhất là cậu nên tránh mặt cô ấy một thời gian ngắn, — bà Todgers bảo, — rồi dần dần làm quen lại từ đầu. Đó là lời khuyên của tôi.
— Nhưng tôi không thể tránh mặt cô ấy được, — Moddle đáp, — tôi không đủ sự kiên định để làm điều đó. Ôi, thưa bà Todgers, nếu bà biết chiếc mũi của cô ấy là một sự an ủi lớn lao nhường nào đối với tôi chứ!
— Mũi của cô ấy ư, thưa cậu? — bà Todgers kêu lên.
— Phần nét mặt nói chung, — chàng thanh niên trẻ tuổi đáp, — nhưng đặc biệt là chiếc mũi. Nó thật là giống; — đến đây cậu ta lại bật khóc nức nở. — Nó thật là giống mũi của người mà nay đã thuộc về Kẻ khác, thưa bà Todgers!
Bà quản gia tinh tế đã không quên thuật lại cuộc trò chuyện này cho Charity. Lúc ấy cô bật cười, nhưng ngay tối hôm đó, cô đã đối xử với Mr Moddle bằng sự quan tâm tăng gấp bội, và hướng góc nghiêng khuôn mặt mình về phía cậu ta nhiều nhất có thể. Mr Moddle không hề kém phần đa sầu đa cảm hơn bình thường; nếu có thì thậm chí còn hơn thế nữa; nhưng cậu cứ ngồi trân trân nhìn cô với đôi mắt ngấn lệ và ra vẻ biết ơn.
— Nào, thưa cậu! — người chủ nhà trọ lên tiếng vào ngày hôm sau. — Tối qua cậu ngẩng cao đầu cơ đấy. Tôi nghĩ là cậu đang dần hồi phục rồi đấy.
— Chỉ vì cô ấy quá giống người đã thuộc về Kẻ khác mà thôi, thưa bà Todgers, — chàng trai trẻ đáp lời. — Khi cô ấy nói, và khi cô ấy cười, tôi cứ ngỡ mình đang được ngắm nhìn vầng trán của người ấy một lần nữa, thưa bà Todgers.
Lời này lại được truyền đến tai Charity, thế là tối hôm sau cô vừa trò chuyện vừa cườimỉm bằng điệu bộ thu hút nhất của mình, rồi nhân lúc trêu chọc Mr Moddle vì tâm trạng u ám của cậu, cô thách cậu làm một ván bài cribbage. Mr Moddle liền nhận lời thách đấu, và hai người chơi liền mấy ván ăn tiền xu sáu xu, thế mà Charity thắng sạch. Điều này một phần có lẽ là do sự ga-lăng của chàng trai trẻ, nhưng chắc chắn cũng bắt nguồn từ trạng thái tình cảm của cậu; vì đôi mắt cậu cứ liên tục bị nước mắt che mờ, khiến cậu cứ tưởng các con át là mười, còn các quân bồi là quân hậu, đôi lúc gây ra sự nhầm lẫn tai hại trong lúc chơi.
Đến đêm chơi cribbage thứ bảy, khi bà Todgers ngồi bên cạnh và đề nghị thay vì cá cược thì họ nên chơi vì "tình yêu", người ta thấy Mr Moddle biến sắc. Đến đêm thứ mười bốn, cậu đã hôn chiếc kéo cắt bấc nến của cô Pecksniff ở hành lang khi cô đi lên lầu đi ngủ; ý cậu là muốn hôn tay cô, nhưng lại với hụt.
Tóm lại, Mr Moddle bắt đầu ngấm ngầm cho rằng sứ mệnh của cô Pecksniff là phải an ủi mình; và cô Pecksniff bắt đầu suy tính về khả năng sứ mệnh của cô cuối cùng sẽ là trở thành bà Moddle. Cậu ta là một thanh niên (cô Pecksniff thì không còn là một thiếu nữ quá trẻ) có triển vọng thăng tiến và có đủ tiền để sống "gần như" thoải mái. Thực sự thì mọi chuyện trông rất khả quan.
Thêm nữa — thêm nữa — cậu từng được xem là kẻ si tình tận tụy của Merry. Merry từng đem cậu ra làm trò đùa, và có lần từng nói với chị mình rằng đó là một chiến tích. Cậu ta trông ưa nhìn hơn, dáng vóc đẹp hơn, ăn nói khéo léo hơn, tính tình ôn hòa hơn và cách hành xử lịch thiệp hơn Jonas. Cậu ta dễ bảo, biết cách chiều theo tâm trạng của người vợ chưa cưới, và có thể được dắt đi ngoan ngoãn như một chú cừu trong khi Jonas thì hung dữ như gấu. Ấy mới là điểm mấu chốt!
Trong khi đó, những ván bài cribbage vẫn tiếp diễn, còn bà Todgers thì lui về hậu trường; bởi vì chàng trai trẻ, sau khi không còn thân thiết với bà nữa, đã bắt đầu đưa cô Pecksniff đi xem kịch. Cậu cũng bắt đầu, như lời bà Todgers kể, lén lút "trốn về nhà trong giờ ăn trưa" và chuồn khỏi "văn phòng" vào những giờ giấc bất thường; và như chính cậu đã kể với bà Todgers, có hai lần cậu nhận được những lá thư nặc danh kèm theo danh thiếp của các cửa hàng đồ gỗ — rõ ràng đó là trò đỉn bợm của kẻ vô lại không có tư cách Jinkins; chỉ tiếc là cậu không có đủ bằng chứng để thách hắn đấu tay đôi mà thôi. Tất cả những điều đó, như bà Todgers đã thì thầm với cô Pecksniff, nói rõ bằng thứ tiếng Anh rành mạch tựa như ánh mặt trời rực rỡ.
— Cô Pecksniff thân mến của tôi, cô cứ tin chắc đi, — bà Todgers nói, — rằng cậu ta đang nóng lòng muốn cầu hôn đấy.
— Trời đất ơi, thế sao cậu ta không làm thế đi chứ? — Cherry kêu lên.
— Đàn ông rụt rè hơn chúng ta tưởng rất nhiều, cô ạ, — bà Todgers đáp lại. — Họ cứ tự chuốc lấy sự lúng túng hết lần này đến lần khác. Tôi đã thấy những lời ấy chực chờ trên môi ông Todgers ròng rã suốt bao nhiêu tháng trời trước thốt ra được đấy.
Cô Pecksniff đưa ý kiến rằng ông Todgers chưa chắc đã là một ví dụ tiêu biểu.
— Ồ có chứ, ông ấy chính là điển hình đấy. Ồ ơn trời, đúng vậy đấy cô ạ. Tôi cực kỳ khó tính vào những ngày đó, tôi xin đảm bảo với cô, — bà Todgers vừa nói vừa ưỡn ngực ra vẻ kiêu kỳ. — Không, không. Cô hãy khích lệ Mr Moddle một chút đi, cô Pecksniff, nếu cô muốn cậu ta mở lời; và cậu ta sẽ mở lời nhanh thôi, cứ tin tôi đi.
— Cháu chắc là mình chẳng biết phải khích lệ cậu ta theo cách nào nữa, thưa bà Todgers, — Charity đáp lại. — Cậu ta đi dạo cùng cháu, chơi bài cùng cháu, và còn đến ngồi lủi thủi một mình với cháu nữa cơ mà.
— Hoàn toàn chính xác, — bà Todgers nói. — Điều đó là không thể thiếu được, cô ạ.
— Và cậu ta ngồi sát rạt vào cháu.
— Cũng hoàn toàn đúng đắn, — bà Todgers nói.
— Và cậu ta nhìn cháu.
— Đương nhiên là cậu ta phải nhìn rồi, — bà Todgers đáp.
— Và cậu ta gác tay lên lưng ghế tựa hoặc ghế sô-pha, hay bất cứ thứ gì — ngay phía sau cháu ấy ạ.
— Tôi phải nghĩ thế chứ, — bà Todgers nói.
— Và rồi cậu ta bắt đầu khóc!
Bà Todgers thừa nhận rằng cậu ta có thể làm tốt hơn thế; và chắc chắn cậu có thể rút kinh nghiệm từ tín hiệu nổi tiếng của Đô đốc Nelson trong trận chiến Trafalgar. Tuy nhiên, bà nói, cậu ta sẽ sớm ngả theo chiều hướng đó, hay nói thẳng ra là sẽ bị thuyết phục để ngả theo hướng đó, nếu cô Pecksniff thể hiện một lập trường dứt khoát và cho cậu ta thấy rõ ràng rằng việc đó phải được thực hiện.
Quyết định điều chỉnh hành vi của mình theo ý kiến này, vào lần gặp mặt tiếp theo sớm nhất có thể, nàng tiểu thư đã đón tiếp Mr Moddle với một vẻ mặt đầy gượng gạo; và từng bước dẫn dắt cậu đi đến câu hỏi với giọng điệu chán nản rằng tại sao cô lại thay đổi nhiều đến thế, rồi thú nhận với cậu rằng cô cảm thấy cần thiết phải có một bước đi quyết định vì sự bình yên và hạnh phúc chung của cả hai. Cô nhận xét rằng thời gian gần đây họ đã ở bên nhau rất nhiều, rất gắn bó, và đã nếm trải những ngọt ngào của sự đồng điệu cảm xúc chân chính. Cô sẽ không bao giờ quên cậu, cũng không bao giờ ngừng nghĩ về cậu với những tình cảm bằng hữu thắm thiết nhất, nhưng người đời đã bắt đầu bàn tán, mọi chuyện đã bị phát hiện, và đã đến lúc họ không nên là gì của nhau ngoài mối quan hệ xã giao bình thường giữa một người đàn ông và một người phụ nữ trong xã hội. Cô rất mừng vì mình đã đủ kiên quyết để thốt lên những lời này trước khi cảm xúc bị thử thách quá đà; cô xin thừa nhận rằng chúng đã bị thử thách vô cùng khắc nghiệt; nhưng dẫu cô có yếu đuối và ngốc nghếch đi chăng nữa, cô hy vọng mình sẽ sớm vượt qua được.
Moddle, lúc này đã trở nên sướt mướt đến cùng cực và khóc lóc thảm thiết, suy ra từ lời tuyên bố trên rằng sứ mệnh của mình là truyền bá cái vẻ héo tàn đã giáng xuống cuộc đời cậu cho những người khác; và rằng, vì là một thứ Ma cà rồng vô tình nào đó, cậu đã được các Nữ thần Vận mệnh gán cho cô Pecksniff làm Nạn nhân số Một. Khi cô Pecksniff phản bác ý kiến này là tội lỗi, Moddle lại bị dồn ép đến mức hỏi rằng liệu cô có thể bằng lòng sống với một trái tim đã héo tàn hay không; và qua những câu hỏi dò tiếp theo, khi biết chắc là cô có thể, cậu đã thề nguyền câu thề ảm đạm của mình, và nó đã được đón nhận cùng sự đáp đền xứng đáng.
Cậu đón nhận vận may của mình với sự khiêm nhường tột độ. Thay vì đắc thắng, cậu lại tuôn rơi nhiều nước mắt hơn bất cứ khoảng thời gian nào trong quá khứ; và vừa nức nở, cậu vừa thốt lên:
— Ồ! Hôm nay là một ngày thế nào thế này! Chiều nay tôi không thể quay lại văn phòng nổi nữa rồi. Ôi, hôm nay quả là một ngày đầy thử thách! Ôi Chúa ơn!
