Đó là vào giữa trưa, khi thủy triều đang lên cao tại cảng nước Anh mà con tàu Screw hướng tới. Lướt đi hiên ngang trên ngọn sóng triều đầy ăm ắp, con tàu thả neo xuống dòng sông.
Cảnh sắc dẫu tươi tắn, sống động, ngập tràn sức sống, thoáng đãng, tự do và lấp lánh đến thế, nhưng vẫn chẳng thấm tháp gì so với niềm vui sướng và phấn khích dâng trào trong lồng ngực hai kẻ lữ hành khi được nhìn thấy những ngôi nhà thờ cổ kính, những mái ngộ lợp và các ống khói sẫm màu của Quê hương. Tiếng gầm vang vọng từ những con phố bận rộn dội lên khàn khàn bỗng biến thành thứ âm nhạc ngọt ngào bên tai họ; hàng người đứng ngắm nhìn từ các bến tàu đều trông thân thương như những người bạn thiết; vầng mây khói bao trùm thị trấn bỗng trở nên rực rỡ và đẹp đẽ đối với họ hơn cả những tấm lụa tơ tằm thượng hạng nhất của xứ Ba Tư đang phấp phới trong gió. Và mặc dù làn nước trên dải lượng lờ lấp lánh ấy cứ chốc chốc lại rẽ sang một bên để nhảy múa, tòa sáng xung quanh những con tàu lớn rồi nâng bổng chúng lên; rồi tung bọt từ những mái chèo thành một cơn mưa kim cương lặn ngụp; rồi đùa giỡn với những chiếc thuyền buồm không người lái, và lao vút qua, trong muôn vàn cuộc rượt đuổi nghịch ngợm, qua những vòng sắt cổ kính, cứng nhắc được cắm sâu vào nền đá của các bến cảng; thế nhưng, ngay cả dòng nước ấy cũng chẳng thể bồng bềnh và thổn thức bằng trái tim đang rộn ràng khát khao được đặt chân một lần nữa lên mảnh đất quê cha đất tổ.
Đã một năm trôi qua kể từ khi những ngọn tháp và mái nhà ấy khuất tầm mắt họ. Giờ đây, họ cảm tưởng như đã mười mấy năm trôi qua. Một vài thay đổi vụn vặt đây đó chợt hiện về trong trí nhớ, khiến họ không khỏi ngạc nhiên vì chúng quá ít ỏi và nhỏ nhặt. Về sức khỏe và vận mệnh, về triển vọng và nguồn lực, họ trở về với hai bàn tay trắng hơn khi ra đi. Thế nhưng, đó là nhà. Và dù "nhà" chỉ là một danh từ, một từ ngữ đơn thuần, nhưng nó lại mang sức mạnh vô biên; mạnh mẽ hơn bất cứ lời lẽ nào từng được thốt lên bởi các pháp sư, hay bất cứ lời hồi đáp nào của các linh thần trong những cuộc triệu hồi thâm hiểm nhất.
Khi được đưa lên bờ với rất ít tiền trong túi và chẳng có kế hoạch hành động cụ thể nào trong đầu, họ tìm đến một quán trọ bình dân. Tại đây, họ đánh chén một phần bít-tết đang bốc khói nghi ngút cùng những vại bia dạt dào, đúng như cung cách của những kẻ vừa đặt chân lên bờ biển và thèm thuồng tận hưởng những món quà hào phóng của trần gian. Khi đã ăn uống thỏa thuê như hai vị dũng sĩ có tấm lòng biết ơn sâu sắc, họ khêu lại ngọn lửa trong lò, kéo tấm rèm sáng rực ra khỏi cửa sổ, và tự chế cho mình những chiếc ghế dài bằng cách ghép lại những chiếc ghế bành cồng kềnh, rồi thỏa thích phóng tầm mắt ra ngoài đường phố.
Ngay cả con phố bên ngoài cũng hóa thành một con phố cổ tích, bởi nó bị che khuất một nửa trong làn hơi mờ ảo của món bít-tết và thứ bia Anh đặc quánh, nặng đô. Lớp sương mù bám trên mặt kính cửa sổ dày đến mức anh Tapley buộc phải đứng dậy, dùng khăn tay lau sạch thì những người qua đường mới hiện hình lại như những người phàm trần bình thường. Và ngay cả lúc ấy, từ hai ly rượu grog nóng hổi của họ vẫn bốc lên một làn khói xoắn ốc nhỏ, suýt chút nữa đã che khuất họ khỏi tầm nhìn của nhau.
Đó là một trong những căn phòng nhỏ kỳ lạ chẳng thể tìm thấy ở bất cứ đâu ngoài các quán trọ, và người ta vẫn đồn rằng chúng xuất hiện trong các quán trọ là nhờ vào những thuận lợi sẵn có giúp kiến trúc sư có thể say mèm ngay trong lúc thiết kế. Căn phòng ấy có nhiều góc khuất hơn cả bộ óc của một kẻ bướng bỉnh; đầy rẫy những chiếc tủ quái gù mà chẳng thể nhét nổi thứ gì vào đó trừ khi vật ấy được phát minh và chế tạo riêng cho mục đích đó; lại còn có những chiếc kệ và vách ngăn bí hiểm, những dấu vết của cầu thang ẩn hiện trên trần nhà; và được trang bị vô cùng tỉ mỉ bằng một chiếc chuông reo ngay trong phòng, cách tay nắm chừng hai bước chân, nhưng hoàn toàn chẳng có bất kỳ kết nối nào với phần còn lại của cơ sở kinh doanh. Căn phòng nằm thấp hơn mặt đường một chút và áp sát vào vỉa hè; đến mức những người qua đường cọ xát cúc áo vào ô cửa sổ, quẹt giỏ xách vào đó; và những cậu bé nghịch ngợm thình lình chen chúc giữa một vị khách đang đăm chiêu và ánh sáng, bèn chế giễu ông, hoặc lè lưỡi ra như thể ông là một ông thầy thuốc; hay bấy những cái u trắng trên chóp mũi bằng cách áp chặt mũi vào mặt kính, rồi biến mất một cách đáng sợ như những bóng ma.
Martin và Mark ngồi ngắm nhìn dòng người qua lại, thỉnh thoảng lại bàn bạc xem bước đi đầu tiên của họ nên là gì.
– Dĩ nhiên là chúng ta muốn gặp cô Mary rồi, – Mark nói.
– Dĩ nhiên thế rồi, – Martin đáp. – Nhưng tôi không biết cô ấy đang ở đâu. Vì lúc hoạn nạn chúng ta chẳng đủ can đảm để viết thư—chính cậu cũng nghĩ giữ im lặng là thượng sách—và hệ quả là từ khi rời New York lần đầu tiên, tôi chưa từng nhận được tin tức gì từ cô ấy, nên tôi chẳng biết cô ấy đang ở đâu cả, anh bạn hiền ạ.
– Theo ý kiến của tôi, thưa anh, – Mark đáp, – việc chúng ta cần làm là đi thẳng đến quán trọ Dragon. Anh không cần phải vào tận nơi, nơi mà người ta biết mặt anh, trừ khi anh thích. Anh có thể dừng chân cách đó mười dặm. Tôi sẽ đi trước. Bà Lupin sẽ cho tôi biết tất cả tin tức. Anh Pinch sẽ cung cấp mọi thông tin mà chúng ta cần; và anh Pinch sẽ vô cùng vui sướng khi được làm điều đó. Đề xuất của tôi là: Lên đường đi bộ vào chiều nay. Dừng lại khi mỏi mệt. Quá giang xe khi có cơ hội. Đi bộ khi không thể quá giang. Hành động ngay lập tức và tiết kiệm nhất có thể.
– Trừ khi chúng ta chi tiêu thật tằn tiện, việc về đến nơi sẽ gặp đôi chút khó khăn đấy, – Martin nói, vừa lôi xấp tiền ngân hàng ra và đếm lại trong tay.
– Lại càng có lý do để không lãng phí thời gian, thưa anh, – Mark đáp. – Hơn nữa, khi anh đã diện kiến tiểu thư; và biết được tâm trạng của ông cụ ra sao, cùng mọi chuyện thế nào; thì lúc đó anh mới biết mình nên làm gì tiếp theo.
– Không nghi ngờ gì nữa, – Martin nói. – Cậu nói hoàn toàn đúng.
Họ đang nâng ly lên miệng thì bàn tay khựng lại giữa chừng, ánh mắt bị thu hút bởi một bóng người đang chầm chậm, rất chầm chậm và đầy vẻ trầm ngâm bước qua khung cửa sổ vào khoảnh khắc đó.
Ông Pecksniff. Điềm đạm, bình thản nhưng kiêu hãnh. Kiêu hãnh một cách chân chính. Y phục được chăm chút kỹ lưỡng, mỉm cười với vẻ nhã nhặn hơn cả ngày thường, đang suy ngẫm về những nét đẹp trong nghệ thuật của mình với một sự lơ đễnh nhẹ nhàng trước mọi tư tưởng tầm thường, và khoan thai lướt qua khung kính như thể ông là một hình nhân trong chiếc đèn chiếu ma.
Khi ông Pecksniff bước qua, một người đang đi theo hướng ngược lại liền dừng lại dõi theo ông với vẻ hứng thú và kính trọng tột cùng, suýt chút nữa là sự sùng bái; và chủ quán trọ từ trong nhà lao vù ra như thể lão cũng vừa nhìn thấy ông, liền nhập bọn với người này, cởi mở trò chuyện, đoạn lắc đầu đăm chiêu và cũng đăm đăm dõi theo bóng ông Pecksniff.
Martin và Mark ngồi trân trân nhìn nhau như thể họ không thể tin nổi vào mắt mình; thế nhưng gã chủ quán và kẻ kia vẫn đứng đó. Bất chấp sự phẫn nộ mà thoáng nhìn lướt qua về ông Pecksniff vừa khơi dậy trong lòng, Martin vẫn không thể kìm được mà cười lớn một cách sảng khoái. Mark cũng vậy.
– Chúng ta phải tìm hiểu chuyện này mới được! – Martin nói. – Gọi chủ quán vào đây nào, Mark.
Anh Tapley lui ra để làm nhiệm vụ đó, và lập tức quay trở lại cùng vị chủ quán đầu to bự của họ.
– Xin lỗi chủ quán! – Martin lên tiếng. – Vị quý ông vừa đi qua lúc nãy, người mà anh vừa đứng nhìn theo, rốt cuộc là ai vậy?
Lão chủ quán thọc gậy khêu đống lửa trong lò sưởi, ra chiều cốt để câu trả lời thêm phần đắt giá, đến mức lão tỏ ra dửng dưng cả với giá cưa than; rồi thọc hai tay vào túi quần, sau khi hít một hơi thật sâu để làm tăng thêm vẻ trọng thể cho câu trả lời của mình, lão cất giọng:
– Thưa các ngài, đó chính là đại danh nhân Pecksniff! Vị kiến trúc sư lừng danh đấy ạ, thưa các ngài!
Lão đưa mắt nhìn từ người này sang người khác khi thốt ra câu đó, như thể sẵn sàng đỡ lấy bất cứ ai có thể ngất xỉu vì sốc trước tin tức động trời ấy.
– Đại danh nhân Pecksniff, vị kiến trúc sư lừng danh, thưa các ngài, – lão chủ quán nhắc lại, – đã cất công đến tận đây để giúp đặt viên đá đầu tiên cho một công trình công cộng mới vô cùng lộng lẫy.
– Nó được xây dựng theo bản thiết kế của ông ta chứ? – Martin hỏi.
– Đại danh nhân Pecksniff, vị kiến trúc sư lừng danh, thưa các ngài, – lão chủ quán đáp, dường như cảm thấy một niềm vui sướng khôn tả khi được lặp đi lặp lại những từ ngữ ấy, – đã giành được Giải Nhất, và sẽ là người trực tiếp dựng lên công trình này.
– Ai là người đặt viên đá nền? – Martin hỏi.
– Nghị sĩ đại diện cho khu vực của chúng ta đã đặc phái cất công về đây, – lão chủ quán đáp. – Không có hạng té riu nào được phép tham gia vào trọng trách ấy đâu. Sẽ chẳng có thứ gì có thể làm hài lòng các Giám đốc của chúng ta ngoại trừ nghị sĩ của chúng ta tại Hạ viện, người đắc cử dưới ngọn cờ của Phe Quý tộc.
– Phe đó là phe nào vậy? – Martin hỏi.
– Ơ hay, sao ngài lại không biết nhỉ! – lão chủ quán đáp.
Rõ như ban ngày là chính lão chủ quán cũng chẳng biết tí gì. Vào mỗi dịp bầu cử, người ta cứ rỉ tai lão rằng đó là phe Quý tộc, thế là lão lập tức xỏ đôi ủng cao cổ vào và bỏ phiếu cho phe đó.
– Lễ khánh thành diễn ra vào lúc nào vậy? – Martin hỏi.
– Thưa là ngày hôm nay, – lão chủ quán đáp. Đoạn, rút đồng hồ ra, lão nói thêm với giọng đầy vẻ ấn tượng: – Gần như là ngay phút này đây.
Martin vội vã gặng hỏi xem liệu có chút hy vọng nào để lọt vào trong chứng kiến buổi lễ hay không; và khi biết rằng người ta không hề phản đối việc đón tiếp bất kỳ ai có trang phục tử tế, trừ khi mặt bằng đã chật ních người, anh liền cùng Mark lao đi nhanh nhất có thể.
Họ thật may mắn khi len lỏi được vào một góc tuyệt đẹp ngay tại hiện trường, nơi họ có thể quan sát mọi diễn biến mà không phải lo sợ sẽ bị ông Pecksniff nhìn thấy. Họ đến vừa đúng lúc, không sớm hơn một phút nào, bởi ngay khi họ đang cất lời chúc mừng lẫn nhau thì một tiếng động lớn vang lên từ đằng xa, và tất cả mọi người đồng loạt hướng mắt về phía cổng ra vào. Một vài vị phu nhân chuẩn bị sẵn khăn tay để vẫy chào; và một giáo viên vô danh thuộc trường từ thiện bỗng nhận được những tràng pháo tay cổ vũ nhiệt liệt do nhầm lẫn, để rồi bị la ó tơi bời khi sự thật bị phanh phui.
– Biết đâu ông ta lại dẫn theo Tom Pinch ấy chứ, – Martin thì thầm với anh Tapley.
– Như thế thì hơi bị quá sức đối với ngài ấy phải không thưa anh? – anh Tapley thì thầm đáp lại.
Chẳng còn thời gian để bàn tính xem khả năng nào cao hơn, bởi khối học sinh trường từ thiện trong những bộ trang phục sạch sẽ đã nối đuôi nhau tiến vào từng đôi một, khiến cho tất cả những người có mặt—dù chẳng hề đóng góp xu nào cho trường—cảm thấy tự hào đến mức nhiều người đã rơi nước mắt. Theo sau là một ban nhạc, dẫn đầu là một tay đánh trống tận tụy đến mức chẳng bao giờ chịu ngơi tay. Tiếp đó là rất nhiều quý ông tay cầm gậy, ngựcắt nơ, những người có vẻ như chẳng có vai trò gì rõ ràng trong buổi lễ, cứ dẫm cả lên chân nhau và chắn ngang lối đi trong một khoảng thời gian khá lâu. Hợp thời thế, theo sau họ là Ngài Thị trưởng và Hội đồng Thành phố, tất cả đều vây quanh vị nghị sĩ đại diện cho Phe Quý tộc; người đang sánh bước cùng đại danh nhân kiêm kiến trúc sư lừng danh Pecksniff ở bên tay phải, vừa đi vừa trò chuyện thân mật. Thế là các quý bà liền vẫy khăn tay, các quý ông vẫy nón, lũ trẻ trường từ thiện ré lên hò hét, còn vị nghị sĩ của Phe Quý tộc thì cúi đầu chào.
Khi trật tự đã được vãn hồi, vị nghị sĩ của Phe Quý tộc xoa xoa hai tay, lắc lắc đầu, vui vẻ đảo mắt nhìn chung quanh; và chẳng có hành động nào của vị nghị sĩ này mà không khiến một vài vị phu nhân nào đó vỡ oà trong những cái vẫy khăn tay đầy ngây ngất. Khi ông ngước nhìn lên tảng đá, họ trầm trồ khen ngợi sao mà duyên dáng thế! Khi ông ngó nghiêng vào cái lỗ trên nền móng, họ xuýt xoa sao mà nhún nhường thế! Khi ông trò chuyện với Ngài Thị trưởng, họ thốt lên sao mà tự nhiên thế! Khi ông khoanh tay trước ngực, họ đồng thanh kêu lên trông thật ra dáng một nhà chính khách làm sao!
Ông Pecksniff cũng được quan sát một cách hết sức kỹ lưỡng. Khi ông trò chuyện với Ngài Thị trưởng, họ thốt lên: Ồ, quả thật là một con người lịch thiệp làm sao! Khi ông đặt tay lên vai người thợ cả để đưa ra chỉ dẫn, phong thái của ông mới dịu dàng làm sao đối với tầng lớp lao động; đúng là kiểu người biết biến sự nhọc nhằn của họ thành niềm vui, tội nghiệp cho những tâm hồn đáng yêu ấy!
Nhưng giờ đây, một chiếc bay bạc đã được mang ra; và khi vị nghị sĩ của Phe Quý tộc xắn tay áo lên, làm một vài động tác khéo léo với vữa xi măng, không gian liền rung chuyển bởi những tràng pháo tay vang dội. Tác phong thành thạo của ông khi làm việc ấy mới ngạc nhiên làm sao. Chẳng ai có thể tưởng tượng nổi một con người mang dáng dấp quý phái nhường ấy lại có thể thu lượm được kiến thức ấy ở đâu cơ chứ.
Khi ông đã nhào nặn được một khối "bánh bùn" dưới sự chỉ đạo của bác thợ cả, người ta mang ra một chiếc bình nhỏ đựng những đồng tiền xu, và vị nghị sĩ của Phe Quý tộc đã tung chúng kêu lỏn xẻn như thể ông sắp sửa làm trò ảo thuật. Nhân đó, người ta tấm tắc khen sao mà hài hước, sao mà tươi vui, sao mà tràn trề sức sống đến thế! Sau khi chiếc bình được đặt vào đúng vị trí, một vị học giả lớn tuổi bước lên đọc văn bia; văn bia viết bằng tiếng Latinh chứ không phải tiếng Anh—dùng tiếng Anh thì còn ra thể thống gì nữa. Bài văn đã mang lại sự thỏa mãn vô cùng lớn; đặc biệt là mỗi khi xuất hiện một danh từ dài ngoằng thuộc biến cách thứ ba, ở định cách kèm theo một tính từ tương ứng; vào những khoảnh khắc đó, cử tọa bỗng trở nên vô cùng mềm lòng và vô cùng xúc động.
Và giờ đây, tảng đá được hạ xuống vị trí của nó giữa những tiếng hò reo vang dội của đám đông. Khi nó đã được cố định vững chắc, vị nghị sĩ của Phe Quý tộc liền dùng cán chiếc bay gõ vào tảng đá ba cái, như thể đang đùa cợt hỏi xem có ai ở nhà không. Ông Pecksniff bấy giờ mới mở tung Bản vẽ của mình ra (đó là những bản vẽ vô cùng hoành tráng), và mọi người liền xúm lại để chiêm ngưỡng và trầm trồ tán thán.
Martin—người nãy giờ cứ dằn vặt bản thân một cách hoàn toàn vô ích theo suy nghĩ của Mark—không thể kìm nén sự thiếu kiên nhẫn được nữa; anh bước thẳng lên giữa đám đông, nhìn thẳng qua vai của ông Pecksniff đang ngơ ngác để ngắm nghía các bản thiết kế và bản vẽ mà lão vừa trải ra. Anh quay lại chỗ Mark với cơn giận đang sôi sục trong lồng ngực.
– Ơ hay, có chuyện gì thế hả anh? – Mark kêu lên.
– Chuyện lớn đấy! Đây là công trình của tôi cơ mà.
– Công trình của anh ư, thưa anh! – Mark thốt lên.
– Ngôi trường ngữ pháp của tôi. Tôi đã phát minh ra nó. Chính tay tôi làm tất cả. Tên khốn kiếp này chỉ nhét thêm bốn cái cửa sổ vào, rồi làm hỏng bét cả lên thôi!
Ban đầu Mark khó lòng tin nổi, nhưng khi được xác nhận rằng sự thật đúng là như vậy, cậu liền giữ chặt Martin lại để ngăn anh có những hành động can thiệp dại dột cho đến khi cơn nóng giận nhất thời của anh dịu bớt. Trong lúc đó, vị nghị sĩ đang có bài phát biểu trước toàn thể cử tọa về chiến tích tuyệt vời mà ông vừa thực hiện.
Ông ta bày tỏ rằng kể từ khi ngồi trong Nghị viện để đại diện cho Phe Quý tộc của thị trấn ấy—và ông xin mạn phép nói thêm là cả Phe Phái đẹp nữa, hy vọng thế (tiếng khăn tay vẫy rào rào); đó là một vinh dự đầy niềm vui khi được đến giữa họ và cất lên tiếng nói đại diện cho họ tại Nơi Khác (tiếng khăn tay vẫy và tiếng cười rộ lên) rất nhiều lần. Nhưng chưa bao giờ ông đến giữa họ, và chưa bao giờ ông cất lên tiếng nói của mình với một niềm vui sướng thuần khiết, sâu sắc và nguyên vẹn đến nhường này như ngày hôm nay. “Dịp trọng đại này,” ông nói, “sẽ mãi mãi khắc ghi trong tâm trí tôi; không chỉ vì những lý do tôi vừa nêu, mà còn bởi nó đã mang lại cho tôi cơ hội được diện kiến một vị quý ông—”
Đến đây, ông chĩa mũi bay về phía ông Pecksniff, người đang đón nhận những tràng pháo tay vang dội và đặt tay lên ngực trái.
“—Một vị quý ông mà tôi tin chắc rằng sẽ gặt hái được cả danh vọng lẫn lợi lộc từ lĩnh vực này; người mà danh tiếng đã từng bay xa đến tai tôi—hỏi rằng tai ai chưa từng nghe danh chứ!—nhưng dung nhan trí tuệ của người ấy thì mãi cho đến ngày hôm nay tôi mới có vinh dự lớn lao được chiêm ngưỡng, và cuộc trò chuyện uyên bác của người ấy thì trước đây tôi chưa từng có được niềm vinh hạnh thưởng ngoạn.”
Mọi người có vẻ vô cùng phấn khởi trước điều này và vỗ tay nhiệt liệt hơn bao giờ hết.
“Nhưng tôi hy vọng Bằng hữu Đáng kính của tôi,” vị nghị sĩ của Phe Quý tộc nói—tất nhiên ông ta không quên thêm câu “nếu ngài ấy cho phép tôi được gọi như vậy,” và dĩ nhiên ông Pecksniff lại cúi đầu—sẽ tạo cho tôi nhiều cơ hội để tìm hiểu sâu hơn về ngài ấy; và tôi sẽ có được niềm hạnh phúc vô bờ bến khi nghĩ lại sau này rằng chính tay tôi đã đặt hai viên đá nền trong ngày hôm nay, cho cả hai công trình sẽ trường tồn cùng cuộc đời tôi!”
Những tiếng hò reo lại vang lên lần nữa. Suốt khoảng thời gian đó, Martin không ngừng chửi rủa ông Pecksniff từ đầu chí cuối.
– Hỡi các bằng hữu của tôi! – ông Pecksniff đáp lời. – Bổn phận của tôi là xây dựng chứ không phải khoác lác; là hành động chứ không phải bàn suông; là làm việc với đá cẩm thạch, đá tảng và gạch ngói; chứ không phải ngôn từ. Tôi vô cùng xúc động. Xin Chúa phù hộ cho các vị!
Bài phát biểu này, dường như được vắt kiệt ra từ tận đáy lòng của ông Pecksniff, đã đẩy sự nhiệt huyết của đám đông lên đến đỉnh điểm. Những chiếc khăn tay lại được vẫy phấp phới; lũ trẻ trường từ thiện được dặn dò sau này lớn lên ai nấy đều phải trở thành những Pecksniff thực thụ; Hội đồng Thành phố, các quý ông cầm gậy, vị nghị sĩ của Phe Quý tộc, tất cả đều hô vang khẩu hiệu ủng hộ ông Pecksniff. Ba lần hoan hô ông Pecksniff! Thêm ba lần cho ông Pecksniff nữa! Xin các vị cho thêm ba lần nữa vì ông Pecksniff! Thêm một lần nữa đi các quý ông, cho ông Pecksniff, và hãy hô thật vang để kết thúc buổi lễ nào!
Tóm lại, ông Pecksniff được xem là đã lập được một công trạng hiển hách và được đền đáp một cách vô cùng tử tế, lịch thiệp và hào phóng. Khi đoàn người lần lượt rời đi, và Martin cùng Mark bị bỏ lại gần như trơ trọi tại hiện trường, những công trạng của lão cùng mong muốn được công nhận những công trạng ấy đã trở thành chủ đề bàn tán chung. Lão chỉ đứng sau mỗi vị nghị sĩ của Phe Quý tộc mà thôi.
– Thử đặt hoàn cảnh của gã đó ngày hôm nay lên bàn cân so sánh với hoàn cảnh của chúng ta mà xem! – Martin cay đắng thốt lên.
– Chúa phù hộ anh, thưa anh! – Mark kêu lên. – So sánh làm quái gì cơ chứ? Có những kẻ kiến trúc sư rất tài năng trong việc đặt nền móng, và cũng có những kẻ kiến trúc sư rất tài năng trong việc xây dựng bên trên những cái nền đã được đặt sẵn. Nhưng rồi mọi chuyện sẽ đâu vào đấy cả thôi, thưa anh; mọi chuyện rồi sẽ ổn thỏa hết!
– Và trong lúc này— – Martin bắt đầu.
– Trong lúc này, như anh vừa nói đấy, chúng ta còn rất nhiều việc phải làm và một chặng đường dài phải đi. Thế nên, khẩu hiệu của chúng ta là hành động ngay và thật vui vẻ lên nào!
