Vận rủi của Tom không đưa cậu vào hang ổ của những kẻ làm bánh nhân thịt người thường xuất hiện trong các câu chuyện truyền thuyết dân gian như những kẻ buôn bán tấp nập chốn kinh kỳ; nó cũng không biến cậu thành mồi ngon cho những tên lừa đảo tung đồng xu, đánh tráo hạt đậu dưới vỏ trỏm, bọn bịp bợm, kẻ chèo kéo khách, hay bất kỳ gã mõm ménh lọc lừa nào vốn là khách quen của cảnh sát. Cậu không hề trò chuyện với bất kỳ vị khách lịch sự nào rủ rê vào quán rượu, để rồi gặp một vị khách khác thề rằng mình có nhiều tiền hơn bất cứ ai, và nhanh chóng chứng minh điều đó bằng cách tước đoạt luôn số tiền của người khác; cậu cũng chẳng sa vào bất kỳ chiếc bẫy người nào giăng ra khắp chốn công cộng của thành phố này mà không có lấy một lời cảnh báo. Thế nhưng, cậu đã đi lạc. Cậu lạc đường rất nhanh; và trong nỗ lực tìm lại phương hướng, cậu càng lúc càng đi chăng lối.
Giờ đây, với sự ngây thơ và lòng hoài nghi sẵn có đối với London, Tom cho là mình vô cùng khôn ngoan khi quyết tâm sẽ không hỏi đường đến Furnival’s Inn nếu còn có thể tự mò mẫm; trừ phi, quả thực cậu tình cờ thấy mình ở gần Xưởng đúc tiền Hoàng gia hoặc Ngân hàng Anh quốc, trong trường hợp đó cậu sẽ bước vào và hỏi một hai câu lịch sự, hoàn toàn tin tưởng vào sự uy tín tuyệt đối của những chốn ấy. Thế là cậu cứ tiến bước, ngước nhìn mọi con đường đi qua và rẽ vào một nửa số đó; cứ thế, nhờ vào việc không đi đúng phố Goswell, rồi rẽ lệch sang Aldermanbury, tự làm mình lú lẫn ở Barbican, đi ngược hướng la bàn ở London Wall, rồi lại đi cắt ngang qua phố Thames bằng một bản năng kỳ diệu dường như chẳng có lấy một lý do hay mong muốn nào đưa đẩy, cuối cùng cậu thấy mình đứng ngay sát Tượng đài kỷ niệm Đại hỏa tai London (The Monument).
Người gác Tượng đài đối với Tom chẳng khác nào Người trên Mặt Trăng. Cậu chợt nghĩ ngay rằng sinh vật cô độc đang đứng tách biệt khỏi mọi kiếp người trên cái cột cao ngất ấy tựa như một vị ẩn sĩ cổ đại chính là người thích hợp nhất để hỏi đường. Lạnh lùng ư, có thể lắm chứ; có lẽ hắn chẳng mấy đồng cảm với những hỉ nộ ái ố của con người — chiếc cột cao thế kia cơ mà; nhưng nếu Chân lý không ngự trị dưới chân Tượng đài, bất chấp cặp thơ châm biếm của Pope về ngoại thất của nó, thì ở London này (Tom nghĩ) còn nơi nào có thể tìm thấy nàng nữa!
Khi đến sát chân cột, Tom vô cùng phấn khởi khi phát hiện ra rằng Người gác Tượng đài có những sở thích rất đỗi bình dị; rằng dẫu nơi ở của hắn có khô khan và nhân tạo đến đâu, hắn vẫn lưu giữ vài ký ức thôn dã; rằng hắn thích cây cỏ, treo lồng chim, không hoàn toàn bị cắt đứt khỏi những mảng đất xanh tươi, và trồng cây non trong các thùng gỗ. Bản thân Người gác Tượng đài đang ngồi bên ngoài cánh cửa — chính cái cửa của hắn: cái cửa của Tượng đài — một ý tưởng vĩ đại làm sao! — và đang ngáp dài ngáp ngắn, cứ như thể chẳng có cái Tượng đài nào chặn miệng hắn lại và trói buộc hắn vào sự tồn tại tẻ nhạt của chính mình.
Tom đang tiến lại gần sinh vật kỳ lạ này để hỏi đường tới Furnival’s Inn, thì có hai người đến tham quan Tượng đài. Họ là một quý ông và một quý bà; và vị quý ông hỏi: ‘Vé bao nhiêu một người?’
Người gác Tượng đài đáp: ‘Sáu xu.’
Một cách gọi tiền nong nghe thật tầm thường so với quy mô của Tượng đài.
Vị quý ông bỏ một đồng shilling vào tay hắn, và Người gác Tượng đài mở một cánh cửa nhỏ tối thui. Khi cặp đôi đã khuất dạng, hắn liền đóng cửa lại và chậm rãi quay về chiếc ghế của mình.
Hắn ngồi xuống và cười khà.
‘Bọn họ đời nào biết có bao nhiêu là bậc thang!’ hắn lầm bầm. ‘Ngồi đây chơi mà đáng giá gấp đôi số tiền ấy chứ. Ồ, mẹ kiếp!’
Người gác Tượng đài hóa ra là một kẻ yếm thế, một con người từng trải sự đời! Tom đành chịu chẳng thể hỏi đường hắn được nữa. Cậu chuẩn bị sẵn tinh thần không tin vào bất cứ lời nào từ miệng hắn.
‘Trời ơi là trời!’ một giọng quen thuộc vang lên sau lưng ông Pinch. ‘Chao ôi, đúng là anh ấy rồi còn gì!’
Cùng lúc đó, lưng cậu bị chọc nhẹ bởi một chiếc ô che nắng. Quay người lại để xem ai vừa chào hỏi mình như vậy, cậu nhìn thấy cô con gái lớn của vị cố ân nhân.
‘Cô Pecksniff!’ Tom thốt lên.
‘Ôi chao, thánh thần thiên địa ơi, anh Pinch!’ Cherry kêu lên. ‘Anh đang làm gì ở đây thế?’
‘Tôi hơi đi lạc đường,’ Tom đáp. ‘Tôi—’
‘Tôi hy vọng là anh đã bỏ trốn đấy,’ Charity bảo. ‘Thế mới gọi là can đảm và đúng đắn chứ, khi mà Cha tôi đã tự hạ thấp mình đến mức ấy.’
Tom đáp: ‘Tôi đã rời khỏi ông ấy. Nhưng hai bên đều hiểu rõ ngọn ngành. Mọi chuyện không hề làm lén lút.’
‘Ông ấy kết hôn chưa?’ Cherry hỏi, chiếc cằm giật giật một cách co giật.
‘Vẫn chưa,’ Tom đáp, mặt hơi đỏ lên; ‘thú thật với cô, tôi nghĩ ông ấy khó mà cưới được, nếu như... nếu cô Graham là đối tượng trong mộng của ông ấy.’
‘Xí, anh Pinch!’ Charity bực bội ngắt lời, ‘anh dễ bị lừa phỉnh lắm. Anh chẳng biết những mưu mô mà một ả như thế có thể giở ra đâu. Ôi! Đúng là một thế giới tồi tệ.’
‘Cô chưa lấy chồng chứ?’ Tom đánh trống lảng để chuyển hướng câu chuyện.
‘C... chưa!’ Cherry đáp, dùng đầu ô vẽ nguệch ngoạc lên một viên đá lát cụ thể trong khuôn viên Tượng đài. ‘Tôi... nhưng thực tình chẳng tài nào giải thích nổi. Anh có muốn bước vào trong không?’
‘Thế cô ở đây à?’ Tom hỏi.
‘Vâng,’ Miss Pecksniff đáp, dùng ô chỉ về phía nhà trọ Todgers; ‘hiện tại tôi đang tá túc cùng người phụ nữ này.’
Sự nhấn mạnh đặc biệt vào hai từ cuối cùng khiến Tom ngầm hiểu rằng cậu được chờ đợi phải nói điều gì đó liên quan đến chúng. Thế là cậu nói:
‘Chỉ là hiện tại thôi sao? Sớm muộn gì cô cũng về nhà chứ?’
‘Không đâu, anh Pinch,’ Charity đáp. ‘Không, cảm ơn anh. Không! Một người mẹ kế trẻ hơn... ý tôi là, một người có tuổi xấp xỉ bằng chính mình, sẽ chẳng hợp với tính khí của tôi chút nào đâu. Không hợp chút nào!’ Cherry rùng mình một cái đầy cay độc.
‘Tôi cứ nghĩ qua câu nói “hiện tại” của cô...’ Tom nhận xét.
‘Thật tình mà nói! Tôi không ngờ anh lại gặng hỏi tôi kỹ đến thế về chuyện này đấy, anh Pinch,’ Charity đỏ mặt nói, ‘nếu không tôi đã chẳng dại dột mà nhắc đến... ôi thực sự đấy! ...anh không vào trong à?’
Tom liền viện cớ rằng mình có một cuộc hẹn ở Furnival’s Inn, và vì đi từ Islington nên cậu lỡ rẽ nhầm mấy bận và cuối cùng lại tới chân Tượng đài. Miss Pecksniff mỉm cười e thẹn khi cậu hỏi thăm đường đến Furnival’s Inn, và cuối cùng cũng lấy hết can đảm để đáp lời.
‘Một người quen của tôi — hoặc chí ít không hẳn là bạn thân mà chỉ là một dạng xã giao thôi — ôi trời ạ, tôi chẳng biết mình đang nói gì nữa anh Pinch; anh đừng có hiểu lầm là chúng tôi đã đính ước gì với nhau nhé; hoặc giả nếu có đi chăng nữa thì mọi chuyện cũng chưa có gì là ngã ngũ cả — hình như vị ấy sắp sửa đến Furnival’s Inn để giải quyết chút công chuyện, và tôi chắc chắn anh ấy sẽ rất sẵn lòng đi cùng để ngăn anh không bị lạc đường nữa. Tốt hơn là anh nên bước vào trong. Rất có thể anh sẽ gặp lại em gái Merry của tôi ở trển đấy,’ cô vừa nói vừa hất đầu một cách đầy vẻ kỳ lạ, kèm theo một nụ cười chẳng mấy dễ chịu chút nào.
‘Vậy thì chắc tôi sẽ tự tìm đường đi một mình thôi,’ Tom nói, ‘vì tôi e rằng cô ấy sẽ chẳng vui vẻ gì khi nhìn thấy tôi. Vụ việc đáng tiếc mà tôi và cô từng có dịp trao đổi riêng với nhau dường như chẳng để lại chút thiện cảm nào trong lòng cô ấy dành cho tôi cả. Dù thực lòng đó không phải lỗi của tôi.’
‘Yên tâm đi, con bé chưa bao giờ nghe nhắc đến chuyện đó đâu,’ Cherry nói, khóe miệng chúm chím lại và gật đầu với Tom. ‘Tôi dám cá là dù có biết đi chăng nữa, nó cũng chẳng ôm hận thù gì ghê gớm với anh đâu.’
‘Thật thế không?’ Tom kêu lên, thực sự cảm thấy bận tâm trước ẩn ý này.
‘Tôi có nói gì đâu,’ Charity đáp. ‘Nếu tôi chưa từng biết sự phản bội và giả dối đáng sợ đến nhường nào tự bản thân chúng, anh Pinch, thì có lẽ tôi cũng đã ngộ ra điều đó từ sự thành công mà chúng đạt được — từ chính sự thành công của chúng.’ Đến đây cô ta lại mỉm cười như trước. ‘Nhưng tôi chẳng nói gì sất. Trái lại, tôi khinh bỉ điều đó. Tốt hơn là anh nên vào trong đi!’
Có điều gì đó ẩn giấu ở đây, khơi gợi sự tò mò và làm thổn thức trái tim nhân hậu của Tom. Trong khoảnh khắc chần chừ ngước nhìn Charity, cậu không khỏi nhận ra sự giằng xé trên khuôn mặt cô ta giữa một bên là cảm giác đắc thắng và một bên là sự xấu hổ; cậu cũng không thể không chú ý cách cô ta né tránh ánh mắt dẫu chẳng mấy bận tâm đến mình của cậu, dẫu cho thái độ bề ngoài vẫn đầy vẻ nghênh ngang cay độc.
Một ý nghĩ bất an len lỏi vào đầu Tom; một nỗi hoài nghi mờ mịt rằng mối quan hệ đã thay đổi giữa cậu và Pecksniff thế nào rồi cũng sẽ mang đến cho cậu một góc nhìn mới mẻ về những người xung quanh, đồng thời hé lộ nhiều điều mà trước đây cậu chưa từng mảy may nghi ngờ. Dẫu vậy, cậu vẫn không đưa ra bất kỳ kết luận dứt khoát nào về hành xử của Charity. Cậu hoàn toàn không hề hay biết rằng, vì cậu từng là nhân chứng cho nỗi nhục nhã của Charity, cô ta liền bấu víu lấy bất kỳ cơ hội nào với niềm hân hoan háo hức để đay nghiến người em gái về sự hiện diện của Tom trong một bi kịch còn sâu sắc hơn thế; bởi cậu chẳng biết gì sất, mà chỉ tưởng tượng cô em gái vẫn là một sinh vật bồng bột, vô tư và hời hợt như xưa, với thái độ coi rẻ cậu vốn chẳng thèm che giấu lấy một chút. Tóm lại, cậu chỉ mang một ấn tượng mơ hồ rằng Miss Pecksniff chẳng phải là một người chị em tốt hay tử tế cho lắm; và vì tò mò muốn làm sáng tỏ mọi chuyện, cậu liền bước theo lời mời của cô ta.
Cánh cửa nhà được mở ra, cô ta đi trước Tom, ra hiệu cho cậu đi theo mình, rồi dẫn đường thẳng đến cửa phòng khách.
‘Ồ, Merry!’ cô ta vừa thò đầu vào vừa nói, ‘chị mừng quá vì em chưa về nhà. Đố em biết chị vừa gặp ai ngoài đường và dẫn về thăm em đấy! Anh Pinch đây này! Nào. Chắc chắn là em bất ngờ lắm đúng không!’
Chẳng bất ngờ hơn Tom là bao khi cậu nhìn thấy cô. Thậm chí chẳng bằng một nửa.
‘Anh Pinch đã rời bỏ Cha rồi em yêu ạ,’ Cherry nói, ‘và tương lai của anh ấy đang phất lên trông thấy. Chị đã hứa là Augustus, người cũng đang có việc đi ngang qua đó, sẽ hộ tống anh ấy đến nơi cần đến. Augustus, cục cưng của em, anh đang ở đâu thế?’
Nói đoạn, Miss Pecksniff vừa la hét vừa tru tréo bước ra khỏi phòng khách, miệng gọi Augustus Moddle xuất hiện, để mặc Tom Pinch ở lại một mình với cô em gái.
Giả sử cô từng là người bạn ân cần nhất của cậu; giả sử trong suốt những năm tháng làm kẻ tôi đòi, cô từng đối xử với cậu bằng sự tử tế chưa từng có đối với một kẻ khốn khó; giả sử cô từng thắp sáng từng khoảnh khắc trong ngần ấy năm trời, chưa từng một lần tổn thương hay buông lời cay đắng với cậu; thì trái tim chân chất của cậu cũng không thể trào dâng niềm thương cảm sâu sắc hơn, hay sự thanh thản thoát tục khỏi mọi oán hờn cơ hàn nào hơn thế.
‘Lạy Chúa tôi! Chắc chắn anh là người cuối cùng trên đời mà em nghĩ tới khi gặp lại đấy!’
Tom lấy làm tiếc khi nghe cô cất giọng điệu quen thuộc ngày nào. Cậu không ngờ tới điều đó. Thế nhưng, cậu không hề thấy mâuu thuẫn khi vừa cảm thấy buồn vì cô chẳng còn giống con người cũ của mình, lại vừa buồn khi nghe cô nói giọng điệu xưa cũ ấy. Cả hai điều đó ngẫm ra lại vô cùng tự nhiên.
‘Em tự hỏi sao anh lại thấy hứng thú mà đến thăm em cơ chứ. Em chẳng tài nào hiểu nổi cái ý nghĩ ấy chui vào đầu anh kiểu gì nữa. Từ trước tới nay chúng ta có ưa nhau bao giờ đâu anh Pinch. Chẳng có chút tình cảm nào giữa đôi bên hết, em nghĩ thế.’
Chiếc mũ bonnet nằm vắt vẻo trên chiếc ghế sofa bên cạnh, và cô đang bận rộn vò vạt dải ruy băng khi cất lời. Bận rộn đến mức chẳng mảy hay biết đôi tay mình đang làm gì.
‘Chúng ta có bao giờ cãi vã đâu,’ Tom đáp. — Tom hoàn toàn đúng trong chuyện này, bởi một người cũng chẳng thể gây sự nếu thiếu đi đối thủ, hệt như không thể chơi cờ hay đấu tay đôi một mình. ‘Anh vẫn mong là em sẽ vui vẻ bắt tay với một người bạn cũ. Thôi đừng nhắc chuyện cũ nữa em,’ Tom nói. ‘Nếu anh từng làm gì mếch lòng em, hãy tha thứ cho anh.’
Cô nhìn cậu chằm chằm trong giây lát; buông thõng chiếc mũ khỏi hai bàn tay; đưa lên che khuôn mặt đã đổi thay rồi òa khóc nức nở.
‘Ôi, anh Pinch!’ cô nấc lên, ‘dù em chưa từng đối xử tốt với anh, nhưng em vẫn tin bản chất anh là người khoan dung. Em không nghĩ là anh lại tàn nhẫn đến thế.’
Giờ đây, cách cô nói chuyện quả thực chẳng giống cô chút nào nữa, đúng như điều Tom hằng mong muốn. Thế nhưng cô lại đang tra hỏi cậu bằng giọng điệu đầy oán trách, khiến cậu chẳng tài nào hiểu nổi.
‘Em hiếm khi thể hiện điều đó — chưa từng có — em biết chứ. Nhưng em vẫn đặt niềm tin nơi anh đến mức nếu có ai bảo em kể tên người ít có khả năng đay nghiến em nhất trên đời này, em sẽ gọi tên anh mà chẳng chút mảy may nghi ngờ.’
‘Gọi tên anh sao!’ Tom lặp lại.
‘Vâng,’ cô nghẹn ngào nói với vẻ quả quyết, ‘và em vẫn thường hay nghĩ thế.’
Sau một thoáng suy ngẫm, Tom kéo ghế ngồi xuống bên cạnh cô.
‘Em có tin không,’ Tom cất lời, ‘ồ, liệu em có nghĩ rằng những điều anh vừa nói xuất phát từ bất kỳ dụng ý nào khác ngoài ý định chân thành và ngay thẳng như lời anh thốt ra không? Anh nói điều đó từ cả trong tinh thần lẫn câu chữ. Nếu anh từng mạo phạm em, xin hãy tha thứ; có lẽ anh đã làm thế rất nhiều lần. Còn em, em chưa từng làm tổn thương hay mếch lòng anh. Vậy thì, làm sao anh có thể buông lời trách móc, dẫu cho bản thân có nhẫn tâm và xấu xa đến mức muốn làm thế đi chăng nữa!’
Hồi lâu sau, cô nghẹn ngào qua dòng nước mắt và những tiếng nức nở, thổ lộ rằng kể từ ngày rời khỏi nhà, chưa bao giờ cô vừa cảm thấy xót xa lại vừa được vỗ an đến thế. Dù vậy, cô vẫn khóc nghẹn ngào; và cảnh tượng ấy càng khiến Tom thêm đau lòng, nhất là khi cô đang là người cần đến sự cảm thông và dịu dàng hơn bao giờ hết vào lúc này.
‘Thôi nào, thôi nào!’ Tom dỗ dành, ‘dạo trước em vốn là người vui vẻ yêu đời cơ mà.’
‘Hừm! Dạo trước ư!’ cô kêu lên bằng một giọng nói xé lòng Tom.
‘Rồi em sẽ lại vui vẻ thôi,’ Tom an ủi.
‘Không bao giờ nữa. Không, không bao giờ có chuyện đó đâu. Nếu có lúc nào đó anh trò chuyện với cụ Chuzzlewit,’ cô nói thêm, ngước vội lên nhìn vào mặt cậu — ‘đôi khi em nghĩ cụ ấy quý anh, nhưng lại giấu giếm — anh có hứa với em sẽ kể cho cụ nghe rằng anh đã gặp em ở đây, và rằng em vẫn ghi nhớ quãng thời gian chúng ta trò chuyện cùng nhau ở nghĩa trang không?’
Tom hứa cậu sẽ làm thế.
‘Từ ngày đó đến nay, có rất nhiều lần khi em ước gì mình đã được khiêng ra nghĩa trang trước ngày hôm ấy, em lại nhớ về những lời của cụ. Em muốn cụ ấy biết chúng đúng đến nhường nào, dẫu cho một lời thừa nhận dẫu là nhỏ nhất điều đó chưa từng thốt ra từ cửa miệng em và sẽ chẳng bao giờ có chuyện đó đâu.’
Tom cũng nhận lời điều kiện này. Cậu không nỡ nói cho cô nghe việc cậu và ông cụ khó lòng có dịp gặp lại nhau đến nhường nào, vì sợ làm cô thêm động lòng.
‘Nếu có ngày cụ biết được chuyện này qua anh, anh Pinch kính yêu ạ,’ Mercy nghẹn ngào, ‘hãy nhắn với cụ rằng em gửi lời nhắn nhủ ấy, không phải cho riêng bản thân em, mà để cụ có thể bao dung hơn, kiên nhẫn hơn, và đặt niềm tin nhiều hơn vào một ai khác, trong một hoàn cảnh khốn khó nào khác. Hãy nói với cụ rằng, nếu cụ có thể biết được trái tim em đã chao đảo nghẹn ngào đến nhường nào trong ngày hôm ấy, và chỉ một chút xíu nữa thôi là cái cân đã lệch về phía bên kia, thì chính cụ cũng sẽ phải rớm máu vì thương xót cho em.’
‘Được rồi, được rồi, anh hứa,’ Tom đáp.
‘Vào khoảnh khắc em tỏ ra là kẻ không đáng nhận sự giúp đỡ của cụ nhất, thì em lại là người — em biết rõ điều đó, vì từ dạo ấy đến nay em đã suy nghĩ rất nhiều lần — dễ ngả theo những gì cụ đã chỉ bày nhất. Ôi! Giá như cụ chịu mềm mỏng thêm một chút nữa; giá như cụ chịu xuất hiện trước mặt em dẫu chỉ thêm một khắc; giá như cụ bày tỏ lòng trắc ẩn dù chỉ là chút ít đối với một đứa con gái phù phiếm, vô tâm và khốn khổ này; thì có lẽ — và em tin chắc là — cụ đã cứu rỗi được đời em! Hãy nhắn với cụ rằng em không trách cụ, mà vô cùng biết ơn nỗ lực mà cụ từng bỏ ra; nhưng hãy van xin cụ, vì tình yêu thương nhân thế, vì tuổi trẻ, và vì sự bao dung trắc ẩn đối với cuộc đấu tranh của một tâm hồn lầm đường lạc lối đang oằn mình che giấu thứ sức mạnh mà nó tưởng là yếu đuối — hãy van xin cụ đừng bao giờ, không bao giờ quên điều này khi phải đối mặt với một người khác nữa!’
Dẫu Tom không tài nào hiểu hết ẩn ý của cô, cậu cũng có thể đoán được phần nào. Cảm động đến tận tâm can, cậu cầm lấy tay cô và thốt lên, hoặc định thốt lên, đôi lời an ủi. Dù cậu có cất lời hay không đi nữa, cô vẫn cảm nhận và thấu hiểu được điều đó. Về sau, cậu không dám chắc lắm liệu cô có thực sự quỳ xuống chân mình để ban ơn phước cho cậu hay không.
Khi bước ra, cậu nhận ra mình không còn ở một mình trong phòng nữa. Bà Todgers đang đứng đó, đầu khẽ lắc lư. Khỏi phải nói, Tom chưa từng gặp bà Todgers bao giờ, nhưng cậu lờ mờ nhận ra đây chính là bà chủ nhà; và cậu nhìn thấy sự xót thương chân thành ánh lên trong đôi mắt bà, điều đó lập tức ghi điểm trong lòng cậu.
‘Chà, thưa cậu! Xem ra cậu là một người quen cũ nhỉ,’ bà Todgers lên tiếng.
‘Vâng,’ Tom đáp.
‘Th thế mà,’ bà Todgers vừa nói vừa khép hờ cửa lại, ‘chắc chắn là con bé chưa hề kể cho cậu nghe những nỗi niềm phiền muộn của nó đâu nhỉ.’
Tom giật mình trước câu nói ấy, bởi nó hoàn toàn chính xác. ‘Thưa bà, quả thực là cô ấy chưa nói,’ cậu đáp.
‘Và sẽ chẳng bao giờ nói đâu,’ bà Todgers tiếp lời, ‘dù cậu có gặp nó hằng ngày đi chăng nữa. Nó chẳng bao giờ phàn nàn nửa lời với tôi, cũng chẳng thốt ra một lời giải thích hay oán trách nào cả. Thế nhưng tôi biết,’ bà Todgers hít một hơi sâu, ‘tôi thừa biết ấy chứ!’
Tom buồn bã gật đầu: ‘Cháu cũng vậy.’
‘Tôi thực lòng tin rằng,’ bà Todgers vừa nói vừa rút chiếc khăn tay từ trong chiếc túi xách nhỏ ra, ‘chẳng ai có thể thấu hết một nửa những gì tội nghiệp cô gái trẻ ấy phải gánh chịu. Dù vậy, dẫu con bé cứ liên tục lui tới đây để trút bầu tâm sự nặng trĩu mà không để hắn hay biết; miệng thì thưa rằng: “Bà Todgers ơi, hôm nay cháu chán chường lắm; chắc chẳng sống nổi bao lâu nữa đâu,” rồi cứ ngồi khóc r rưng trong phòng tôi cho đến khi cơn bĩ cực qua đi; thì ngoài điều đó ra, tôi chẳng hề nghe thêm lời nào từ nó nữa. Và tôi tin rằng,’ bà Todgers nhét chiếc khăn tay trở lại, ‘nó cũng coi tôi là một người bạn tốt.’
Bà Todgers hoàn toàn có thể nói rằng đó là người bạn tri kỷ. Giới thương gia và những món nước sốt thịt từng thử thách sức chịu đựng của bà Todgers; cơ hội mưu sinh — dù trong trường hợp của bà nó vô cùng mong manh đến mức người ta có thể châm chước cho việc bà phải nheo mắt rình rập, sợ rằng nó sẽ biến mất hoàn toàn khỏi tầm mắt — đã chiếm trọn sự chú tâm của bà Todgers. Thế nhưng ở một góc khuất nào đó trong lồng ngực bà Todgers, phải leo qua bao nhiêu là bậc thang, tại một xó xỉnh rất dễ bị bỏ quên, lại có một cánh cửa bí mật với dòng chữ ‘Phụ nữ’ khắc trên chốt lò xo; chỉ cần một cú chạm nhẹ từ bàn tay Mercy, cánh cửa ấy đã bật mở toang, đón nhận cô vào trú ẩn.
Khi những cuốn sổ trọ được đối chiếu với mọi cuốn sổ cái khác, và khi sổ sách của Thiên thần ghi chép được tổng kết muôn đời, biết đâu người ta sẽ nhìn thấy một bút toán ghi có dành cho bà Todgers gầy gò, thứ sẽ tô điểm cho bà trở nên thật xinh đẹp!
Bà đang trở nên xinh đẹp một cách nhanh chóng trong mắt Tom; bởi cậu thấy rằng cô nghèo khó, và điều tốt đẹp ấy đã nảy nở trong lòng cô giữa những bon chen vụ lợi của cuộc đời; đến mức nếu Miss Pecksniff không bước vào cùng người bạn của ả, có lẽ chỉ một phút nữa thôi cô đã hóa thân thành một nàng Venus thực thụ.
‘Anh Thomas Pinch đây!’ Charity lên tiếng, thực hiện nghi thức giới thiệu với vẻ tự hào hiện rõ trên mặt. ‘Anh Moddle. Em tôi đâu rồi?’
‘Đi rồi, thưa cô Pecksniff,’ bà Todgers đáp. ‘Con bé có lịch về nhà từ trước.’
‘Hừm!’ Charity lườm Tom. ‘Ôi chao là chao!’
‘Cô ấy thay đổi nhiều lắm kể từ khi lấ... kể từ khi kết hôn đấy bà Todgers ạ!’ Moddle nhận xét.
‘Augustus cưng của em!’ Miss Pecksniff hạ giọng. ‘Em thề là anh đã lặp lại câu đó đến năm mươi nghìn lần trước mặt em rồi đấy. Sao anh tẻ nhạt thế hở giời!’
Tiếp sau đó là vài màn đưa đẩy tình tứ cỏn con, dường như do chính Miss Pecksniff khơi mào, nếu không muốn nói là do một tay ả tự diễn trò. Dẫu sao đi nữa, phản ứng của anh chàng Moddle chậm chạp hơn nhiều so với thói thường của những đôi uyên ương trẻ tuổi, đồng thời bày tỏ một tâm trạng chán chường đến mức phát ngột ngạt.
Trạng thái của anh ta chẳng khá khẩm lên chút nào khi Tom và anh ta bước ra đường, thậm chí anh ta còn thở dài thườn thượt nghe đến là não nề. Để vực dậy tinh thần cho anh ta, Tom liền nói lời chúc mừng hạnh phúc.
‘Hạnh phúc ư!’ Moddle kêu lên. ‘Hà, hà!’
‘Đúng là một thanh niên kỳ quặc!’ Tom thầm nghĩ.
‘Kẻ yếm thế chưa hề đóng ấn lên cuộc đời anh đâu. Cậu cóc thèm bận tâm xem điều gì sẽ xảy ra với mình phải không?’ Moddle hỏi.
Tom thừa nhận rằng đó là vấn đề ít nhiều cậu vẫn thấy quan tâm.
‘Còn tôi thì không,’ Moddle phán. ‘Mấy thứ nguyên tố thiên nhiên muốn làm gì tôi thì làm. Tôi sẵn sàng rồi.’
Từ những lời lẽ này và nhiều phát ngôn mang màu sắc tương tự khác, Tom suy ra rằng anh ta đang ghen tuông. Thế nên cậu để mặc anh ta tự hành xử theo ý mình; và vì cách hành xử ấy quá đỗi ủ dột, Tom cảm thấy như vừa được gánh nặng trút bỏ khỏi tâm trí khi cả hai chia tay nhau ở cổng Furnival’s Inn.
Lúc này đã quá giờ ăn tối của John Westlock hai tiếng đồng hồ; và anh đang đi qua đi lại trong phòng, vô cùng lo lắng cho sự an toàn của Tom. Bàn ăn đã được bày biện sẵn sàng; rượu vang đã được rót cẩn thận ra bình decanter; và món ăn tối tỏa hương thơm phức.
‘Này Tom, anh bạn già, quái quỷ phương nào mà cậu đi tận đẩu tận đâu thế hả? Vali của cậu ở đây rồi. Cởi ngay đôi giày bốt ra và ngồi xuống bàn mau!’
‘Tớ rất tiếc phải báo là mình không ở lại ăn được đâu John ạ,’ Tom Pinch vừa nói vừa thở hổn hển vì vừa chạy thình thịch lên cầu thang.
‘Không ở lại được ư!’
‘Nếu cậu cứ tiếp tục ăn tối đi,’ Tom nói, ‘tớ sẽ vừa kể lý do vừa để cậu ăn. Tớ không được phép ăn, nếu không lát nữa tớ sẽ chẳng còn chút cảm giác thèm ăn nào cho món sườn cừu nữa mất.’
‘Ở đây làm gì có món sườn cừu nào, anh bạn ẩm thực của tôi.’
‘Không. Nhưng ở Islington thì có,’ Tom đáp.
John Westlock hoàn toàn chưng hửng trước câu trả lời này, và thề rằng anh sẽ không thèm chạm đũa vào bất cứ thứ gì cho đến khi Tom giải thích ngọn ngành. Thế là Tom ngồi xuống và kể lại toàn bộ câu chuyện; khiến John lắng nghe với sự hào hứng tột độ.
John quá hiểu Tom, và dành sự tôn trọng lớn lao cho sự tế nhị của cậu nên không gặng hỏi lý do vì sao cậu lại tự mình xoay sở mọi chuyện mà không bàn bạc trước với anh. Anh hoàn toàn đồng tình với sự hợp lý trong việc Tom lập tức quay trở lại với em gái, bởi cậu chẳng biết mấy về nơi mình vừa để cô ở lại; và với bản tính hào hiệp, anh đề nghị cùng cưỡi xe ngựa hai bánh quay lại đó với Tom để tiện chở theo vali của cậu. Riêng lời đề nghị ở lại ăn tối cùng họ vào tối hôm đó của Tom đã bị anh dứt khoát từ chối, nhưng thay vào đó anh hẹn gặp lại cậu vào ngày mai. ‘Và giờ này Tom,’ anh nói khi chiếc xe ngựa lăn bánh, ‘tớ có một câu hỏi muốn dành cho cậu và trông đợi một câu trả lời thật nam tính, thẳng thắn. Cậu có cần tiền không? Tớ chắc chắn là có đấy.’
‘Tớ không cần thật mà,’ Tom đáp.
‘Tớ tin là cậu đang gạt tớ.’
‘Không đâu. Cảm ơn lòng tốt của cậu rất nhiều, tớ hoàn toàn nghiêm túc đấy,’ Tom đáp. ‘Em gái tớ có một ít tiền, và tớ cũng vậy. Dù chẳng có đồng nào khác đi chăng nữa, John ạ, tớ vẫn đang giữ một tờ năm bảng mà mụ hàng xóm tốt bụng Mrs Lupin ở quán Dragon đã dúi vào tay tớ qua cửa xe lúc xe sắp khởi hành, kèm theo bức thư nài nỉ tớ mượn lấy; rồi mụ ta quất ngựa phi thẳng đi mất.’
‘Và xin gửi ngàn lời chúc phúc đến mọi lúm đồng tiền trên khuôn mặt xinh đẹp của mụ ta nhé!’ John kêu lên, ‘dù tớ chẳng hiểu sao cậu lại ưu ái mụ ấy hơn tớ nữa. Thôi kệ. Tớ cứ kiên nhẫn chờ thời vậy, Tom ạ.’
‘Và tớ hy vọng cậu sẽ tiếp tục kiên nhẫn chờ đợi,’ Tom vui vẻ đáp. ‘Bởi vì tớ đã nợ cậu quá nhiều thứ, xét trên hàng trăm khía cạnh khác, đến mức chẳng bao giờ dám mong có ngày trả hết.’
Họ chia tay nhau trước cửa căn hộ mới của Tom. Ngồi trên chiếc xe ngựa, John Westlock thoáng nhìn thấy một sinh vật nhỏ bé đang ríu rít chạy ào ra để hôn chào đón Tom và giúp cậu bê vali, lòng chợt thầm ước gì mình được đổi chỗ cho cậu biết mấy.
Chà! Quả là một cô nàng hoạt bát đáng yêu; lại mang một vẻ tĩnh lặng kỳ lạ, rạng rỡ đến mức vô cùng dễ chịu. Quả thực nàng chính là thứ nước sốt tuyệt vời nhất từng được phát minh dành cho các món sườn cừu. Mấy củ khoai tây dường như cũng hào hứng phả ra làn hơi ấm áp ngập tràn lòng biết ơn trước mặt nàng; lớp bọt sủi trên cốc bia đen cũng chao đảo vươn lên để thu hút sự chú ý của nàng. Thế nhưng tất cả đều hoài công vô ích. Nàng chẳng nhìn thấy ai ngoài Tom. Tom là nhân vật đầu tiên và duy nhất trên đời đối với nàng.
Khi ngồi đối diện với Tom trong bữa ăn khuya, ngón tay khẽ gõ theo nhịp một bản giai điệu yêu thích của Tom lên chiếc khăn trải bàn, miệng mỉm cười rạng rỡ nhìn thẳng vào mặt cậu, chưa bao giờ trong đời Tom lại cảm thấy hạnh phúc nhường này.
