Martin Chuzzlewit

Lượt đọc: 419 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Lời Tựa

❊ ❊ ❊

Đối với loại tâm trí và nhận thức này, phóng đại lại là sự thật rành rành đối với loại tâm trí và nhận thức khác. Cái thường được gọi là tầm nhìn xa trông rộng sẽ nhìn thấy trong một khung cảnh vô số chi tiết và phương diện vốn không hề tồn tại đối với một kẻ cận thị. Thỉnh thoảng tôi tự hỏi liệu thỉnh thoảng có sự khác biệt kiểu này giữa một số nhà văn và một số độc giả hay không; liệu có phải lúc nào nhà văn cũng tô vẽ đậm nét, hay thỉnh thoảng chính mắt độc giả lại có phần kém nhạy bén trước màu sắc?

Về vấn đề phóng đại này, tôi có một trải nghiệm thực tế, kỳ thú hơn cả những phỏng đoán mà tôi vừa nêu ra. Đó là thế này: Tôi chưa bao giờ miêu tả một nhân vật phỏng theo đúng nguyên mẫu ngoài đời thực, mà lại không có kẻ nào đó là bản sao của nhân vật ấy hoài nghi hỏi tôi rằng: "Này, thực sự đấy, tôi có bao giờ thực sự thấy ai giống như vậy đâu?"

Tôi tin rằng tất cả dòng họ Pecksniff trên cõi đời này đều hoàn toàn đồng thuận rằng ông Pecksniff là một sự phóng đại, và chẳng có nhân vật nào như thế từng tồn tại. Tôi sẽ không đưa ra bất kỳ lời biện hộ nào thay cho ông ta trước một hội đồng hùng mạnh và tao nhã nhường ấy, nhưng tôi sẽ đưa ra một nhận xét về nhân vật Jonas Chuzzlewit.

Tôi cho rằng sự thô tục và tàn nhẫn đê tiện của Jonas sẽ là điều phi tự nhiên, nếu như trong nền giáo dục thuở nhỏ của hắn, và trong những lời răn dạy cùng gương mẫu luôn hiện hữu trước mắt hắn, không có những thứ nuôi dưỡng và phát triển nên những thói hư tật xấu khiến hắn trở nên đáng ghét. Thế nhưng, sinh ra và lớn lên như vậy, được ca tụng vì những điều khiến hắn đáng ghét, và được dung túng từ trong nôi cho sự gian xảo, phản trắc cùng lòng tham lam; tôi coi hắn là kết quả tất yếu của người cha mà những thói xấu ấy đang đổ dồn lên đầu. Và tôi cho rằng việc những thói xấu ấy giáng trả lại người cha già ấy, trong quãng đời xế bóng không được kính trọng, không chỉ đơn thuần là một chút công lý thơ ca, mà là sự bày tỏ tột cùng của một chân lý trực diện.

Tôi đưa ra bình luận này, và khẩn khoản kêu gọi sự chú ý của độc giả khi họ cân nhắc câu chuyện này, bởi vì không gì phổ biến hơn trong đời thực bằng sự thiếu vắng những suy ngẫm hữu ích về nguyên nhân của rất nhiều thói hư tật xấu và tội ác gây ra sự kinh hoàng chung. Những điều về cơ bản là đúng đối với các gia đình trên phương diện này, thì cũng đúng đối với cả một cộng đồng. Gieo nhân nào, gặt quả nấy. Hãy để độc giả bước vào khu giam giữ trẻ em của bất kỳ nhà tù nào ở Anh, hay, tôi lấy làm tiếc phải bổ sung thêm là của nhiều nhà tế thế, và phán xét xem những kẻ làm nhổ nhếch đường phố của chúng ta, làm đầy ắp các tàu tù và trại cải tạo, cùng làm quá tải các thuộc địa khổ sai của chúng ta có phải là những con người quái dị hay không, hay đó chỉ là những sinh linh mà chúng ta đã có ý thức dung túng cho lớn lên trong khốn cùng và lụi tàn.

Phần bối cảnh Mỹ trong câu chuyện này không phải là một hình thức biếm họa ở bất kỳ khía cạnh nào khác ngoài việc nó là sự phơi bày, phần lớn (ngoại trừ ông Bevan), chỉ là một khía cạnh buồn cười của tính cách Mỹ—chính là cái khía cạnh mà, cách đây hai mươi bốn năm, theo bản chất của nó, là khía cạnh dễ gây khó chịu nhất, và dễ được nhìn thấy nhất bởi những du khách như Young Martin và Mark Tapley. Vì khi viết truyện viễn tưởng, tôi chưa bao giờ có ý định làm giảm nhẹ những điều nực cười hay sai quấy ở quê nhà, nên khi ấy tôi cũng hy vọng rằng những người dân vui tính của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ sẽ không tỏ ý muốn gây sự với tôi nói chung vì đã áp dụng thông lệ tương tự ở nước ngoài. Tôi rất vui khi tin rằng niềm tin của mình đặt vào quốc gia vĩ đại ấy đã không đặt nhầm chỗ.

Khi cuốn sách này được xuất bản lần đầu tiên, một số cơ quan có thẩm quyền đã cho tôi hiểu rằng Hiệp hội Watertoast và tài hùng biện của họ là vượt quá mọi giới hạn của niềm tin. Do đó, tôi ghi lại thực tế rằng toàn bộ phần trải nghiệm đó của Martin Chuzzlewit là một bản diễn giải từng câu chữ từ một số tường thuật về các vụ việc công cộng tại Hợp chủng quốc Hoa Kỳ (đặc biệt là các thủ tục của một Hiệp hội Brandywine nào đó), đã được in trên Báo Times vào tháng Sáu và tháng Bảy năm 1843—khoảng thời gian tôi đang bận rộn viết những phần đó của cuốn sách; và tất nhiên, chúng vẫn còn được lưu trữ trong tệp tài liệu của Báo Times.

Trong tất cả các tác phẩm của mình, tôi hy vọng mình đã tận dụng mọi cơ hội có thể để chỉ ra sự thiếu hụt các cải thiện vệ sinh trong những nơi ở bị bỏ bê của người nghèo. Bà Sarah Gamp, cách đây hai mươi bốn năm, là một hình ảnh tiêu biểu cho người hầu hạ được thuê mướn để chăm sóc người nghèo lúc đau ốm. Các bệnh viện ở London, về nhiều mặt, là những Tổ chức cao quý; nhưng ở những mặt khác, lại rất nhiều khiếm khuyết. Tôi cho rằng việc bà Betsey Prig là một tiêu biểu hoàn hảo cho Y tá Bệnh viện không phải là điều kém cỏi nhất trong số những minh chứng cho sự quản lý yếu kém của họ; và lẽ ra các Bệnh viện, với các nguồn lực và quỹ tài chính của mình, không nên để mặc cho lòng nhân đạo và tinh thần doanh nghiệp tư nhân phải đứng ra gánh vác nỗ lực cải thiện tầng lớp người đó—cho đến nay, đã được cải thiện đáng kể nhờ sự can thiệp của những người phụ nữ tốt bụng.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 14 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.