Có lẽ chính sự bứt rứt khôn nguôi về những gì đã thấy và nghe hôm qua, hoặc đơn giản chỉ vì nhận ra mình chẳng có việc gì để làm, đã khiến cậu Bailey vào chiều hôm sau cảm thấy rất hứng thú với những cuộc giao du vui vẻ, và thôi thúc cậu sang thăm người bạn thân Poll Sweedlepipe.
Khi tiếng chuông nhỏ reo vang inh ỏi báo hiệu có khách đến (bởi cậu Bailey lao thẳng qua cửa để chuông kêu to hết cỡ), Poll Sweedlepipe liền dời ánh mắt khỏi chú cú cưng và hồ hởi chào đón người bạn trẻ.
- Chà, ban ngày trông cậu lịch lãm hơn hẳn lúc đèn đóm ấy chứ, - Poll nói. - Tớ chưa từng thấy tay chơi nào bảnh bao thế này.
- Khỏi phải bàn, Polly ạ. Cô bạn xinh đẹp Sairah của chúng ta thế nào rồi?
- Ồ, mệ ấy vẫn khỏe, - Poll đáp. - Mệ ấy đang ở nhà.
- Sairah dạo này vẫn phảng phất nét đẹp của một người phụ nữ mặn mà đấy chứ, Poll, - cậu Bailey nhận xét với vẻ dửng dưng lịch thiệp.
- Ồ! - Poll thầm nghĩ. - Cậu ta già thật rồi. Chắc phải già lắm rồi ấy chứ!
- Hơi đẫy đà một chút, cậu biết đấy, - cậu Bailey tiếp lời; - hơi béo, Poll ạ. Nhưng ở tuổi của mệ ấy thì khối kẻ còn kém xa.
- Ngay cả con cú cũng phải trợn tròn mắt kìa! - Poll thầm nghĩ. - Thảo nào, loài vật tinh đời như nó cũng phải ngạc nhiên.
Hôm đó Poll đang mài dao cạo, những lưỡi dao nằm mở xếp thành hàng trong khi một miếng da mài bản lớn treo lơ lửng trên tường. Liếc nhìn những chuẩn bị ấy, cậu Bailey vuốt cằm, và dường như có một ý tưởng vừa lóe lên trong đầu.
- Poll này, - cậu bảo, - dạo này cổ họng tớ trông không được gọn gàng cho lắm. Đằng nào cũng đang ở đây, tớ tranh thủ cạo râu và tỉa tót cho gọn gàng luôn thể.
Người thợ cạo đứng chết trân; nhưng cậu Bailey đã tự cởi chiếc khăn quàng cổ và ngồi phịch xuống chiếc ghế hớt tóc với vẻ đường hoàng và tự tin tột độ. Không thể nào chống lại phong thái ấy của cậu. Mọi minh chứng rành rành trước mắt hay xúc giác bỗng trở nên vô nghĩa. Cằm cậu láng mịn như một quả trứng gà mới đẻ hay một khối phô mai Hà Lan được gọt vỏ; thế nhưng Poll Sweedlepipe có thề độc mộc trước tòa rằng cậu ta sở hữu bộ râu xồm xoàm của một giáo sĩ Do Thái.
- Nhớ cạo xuôi chiều lông, Poll nhé, - cậu Bailey vừa nói vừa nhăn mặt để chuẩn bị được xức xà phòng. - Cậu cứ tùy ý xử lý nhúm râu mai đi. Tớ không bận tâm đâu.
Người thợ cạo hiền lành đứng ngây người nhìn cậu với chiếc cọ và bát xà phòng trên tay, cứ khuấy đi khuấy lại trong sự lúng túng buồn cười, như thể bị một thứ bùa mê nào đó làm cho tê liệt chẳng thể bắt đầu. Cuối cùng, anh ta lao tới máng vào má cậu Bailey. Rồi anh ta lại khựng lại, như thể cái bóng của bộ râu vừa rụt phắt lại trước chạm tay của mình; nhưng nhận được sự khích lệ ôn tồn từ cậu Bailey qua lời giục giã "Cứ xông lên và chiến thắng đi", anh ta liền bôi xà phòng ngập tràn. Cậu Bailey mỉm cười mãn nguyện qua lớp bọt xà phòng. - Nhẹ tay thôi nhé, Poll. Đi nhẹ như rón rén trên đám mụn nhọt ấy!
Poll Sweedlepipe vâng lời, cẩn trọng cạo sạch lớp bọt đi. Cậu Bailey liếc nhìn từng vệt xà phòng được gạt vào chiếc khăn trên vai trái, ra vẻ tinh đời soi mói như thể phát hiện ra vài sợi râu cứng trong đó; vì cậu lẩm bẩm không dưới một lần: - Hơi đỏ hơn tớ tưởng đấy, Poll ạ. Khi công việc hoàn tất, Poll lùi lại ngắm nhìn cậu lần nữa, trong khi cậu Bailey vừa lau mặt bằng chiếc khăn lông vừa nhận xét rằng - sau một đêm thức khuya thì chẳng có gì làm cho con người sảng khoái bằng một lần cạo râu nhẹ nhàng.
Cậu đang đứng trước gương cởi trần để thắt cà vạt, còn Poll thì đã lau sạch dao cạo để sẵn sàng đón vị khách tiếp theo, thì mụ Gamp từ trên lầu bước xuống, ghé đầu vào cửa hàng để chào hỏi người hàng xóm nhân dịp đầu ngày. Cảm thương cho hoàn cảnh trớ trêu của mụ – kẻ đã đem lòng cảm mến cậu nhưng ngặt nỗi duyên phận trời định cậu không thể đáp lại, cậu Bailey vội vàng an ủi mụ bằng những lời ôn tồn.
- Ơ kìa! - cậu nói. - Sairah! Tôi chẳng cần hỏi dạo này bà thế nào, trông bà cứ gọi là phơi phới sắc xuân. Xinh tươi mỡ màng cơ mà, phải không Polly?
- Chà, mặc cái gan lì trơ trẽn của thằng bé này chứ! - mụ Gamp kêu lên, dù trong lòng không lấy gì làm phiền lòng. - Đúng là cái đồ chim sẻ hỗn láo! Có cho năm mươi bảng tôi cũng chẳng đời nào làm mẹ của cái giống cưng con ấy!
Cậu Bailey coi đây là một lời thổ lộ tình cảm đầy tế nhị, đồng thời là ẩn ý rằng chẳng có khoản tiền tài nào có thể đền bù cho việc tình cảm ấy không được đáp đền. Cậu cảm thấy phổng mũi. Tình yêu vô điều kiện lúc nào cũng khiến người ta kiêu hãnh.
- Ái chà! - mụ Gamp thở dài thườn thượt, đoạn ngả người xuống chiếc ghế hớt tóc. - Cái lão Bò mộng đáng nguyền rủa ấy đấy, ông Sweedlepipe ạ, đã giở đủ mọi chiêu trò để hành hạ tôi rồi. Trong số tất cả những bệnh nhân khó nhằn ở chốn trần gian đau khổ này, lão ta là kẻ làm tôi bầm dập tơi bời hơn cả.
Đó vốn là thói quen của mụ Gamp và các đồng nghiệp trong nghề khi nhắc đến mọi bệnh nhân dễ dãi; điều này vừa có tác dụng làm nản lòng những kẻ cạnh tranh giành việc, vừa là lý do biện minh cho nhu cầu ăn uống tẩm bổ cao cấp của các bà hộ lý.
- Lại còn bàn chuyện thể chất nữa chứ! - mụ Gamp nhận xét. - Thể chất con người chắc phải làm bằng gạch đá mới chịu nổi ngần ấy thứ. Bà Harris vừa mới bảo tôi hồi hôm kia rằng: "Ôi! Sairey Gamp này," mụ ấy nói, "làm sao mà chịu thấu nhỉ?" "Bà Harris thân mến ơi," tôi liền đáp, "chúng tôi chẳng bao giờ cho thiếu nợ ai, mà phó thác trọn vẹn niềm tin vào ơn trên; đó là đức tin tôn giáo của chúng tôi, và chúng tôi thấy điều đó thật hiệu nghiệm." "Sairey ạ," bà Harris bảo, "đời là thế đấy. Mà cũng là điểm tận cùng của vạn vật!"
Người thợ cạo khẽ lẩm bẩm, ngụ ý rằng câu nói của bà Harris, dẫu có phần khó hiểu so với tầm vóc của một bậc cao nhân như thế, nhưng vừa thể hiện sự uyên bác lại vừa giàu lòng trắc ẩn.
- Ấy thế mà, - mụ Gamp nói tiếp, - thế mà tôi lại sắp phải đi quãng đường xa tận hai mươi dặm, đâm đầu vào một chuyến đi may rủi liều lĩnh nhất mà bất cứ mụ đỡ nào từng dấn thân, tôi dám cá là thế. Bà Harris với trái tim thổn thức tình cảm của một người phụ nữ, của một người mẹ đập trong lồng ngực nhân ái, đã bảo với tôi rằng: "Sairey ơi, cậu không định đi chứ, lạy Chúa tha tội cho cậu!" "Sao tôi lại không đi hở bà Harris?" tôi đáp. "Bà Gill ấy à," tôi nói, "sinh sáu đứa có sao đâu, thế mà liệu có lý nào—tôi hỏi bà với tư cách là một người mẹ—rằng mười mươi bây giờ mệ ấy lại bắt đầu trở chứng thất thường chứ? Tôi đã từng nghe chính ông ấy nói bao lần," tôi thưa với bà Harris, ý chỉ ông Gill, "rằng ông ấy dám cá cược vợ mình với cả cuốn lịch Moore, để đoán trúng phóc từng ngày từng giờ, với giá chưa đầy một xu rưỡi. Liệu có lý nào, thưa bà," tôi nói, "mà lần này mệ ấy lại trật lứa được cơ chứ?" Bà Harris đáp: "Không đâu thưa bà, xét theo quy luật tự nhiên thì không. Nhưng," mụ ấy nói, đôi mắt rưng rưng ngấn lệ, "với kinh nghiệm dày dặn của mình, cậu thừa hiểu mấy chuyện cỏn con cũng đủ làm chúng ta chao đảo đến nhường nào. Chỉ cần một gánh hát rối," mụ ấy nói, "một kẻ quét ống khói, một con chó Newfoundland, hay một tay bợ nhậu lướt qua ngã rưỡi cũng đủ hỏng việc." Chuẩn không cần chỉnh, thưa ông Sweedlepipe, - mụ Gamp quả quyết, - chẳng thể chối cãi được đâu; và dẫu sổ sách của tôi đã trống trơn trọn một tuần nay, nhưng tôi vẫn mang theo một nỗi lo lắng canh cánh trong lòng, xin thưa thật với các ông là thế đấy.
- Tại bà nhiệt tình quá đấy thôi! - Poll nói. - Bà cứ hay tự chuốc lấy lo lắng vào người.
- Tôi tự chuốc lo lắng ư! - mụ Gamp kêu lên, hai tay giơ cao và đôi mắt trợn ngược. - Ông nói chuẩn không cần chỉnh, dẫu cho từ nay cho đến ngày rằm tháng hạn ông chẳng thèm mở miệng câu nào nữa. Tôi hay thương xót nỗi đau của người khác hơn là của chính mình, dẫu chẳng ai thấu hiểu điều đó. Những gia đình mà tôi từng chăm sóc, - mụ Gamp kể lể, - nếu kể ra cho hết và được ghi nhận công lao xứng đáng, thì có lẽ phải mất cả tuần mới rửa tội xong tại bồn nước thánh của nhà thờ Saint Polge!
- Bệnh nhân đi đâu thế? - Sweedlepipe hỏi.
- Về tận Herts, hít thở không khí quê nhà. Nhưng ngặt một nỗi, dẫu có là không khí quê hay ân huệ quê nhà đi chăng nữa, - mụ Gamp nhận xét, - thì cũng chẳng thể cứu vãn nổi lão ta đâu.
- Nặng đến thế cơ à? - người thợ cạo tò mò hỏi. - Thật á!
- Mụ Gamp lắc đầu đầy vẻ bí hiểm và mím chặt đôi môi. - Có những cơn sốt xuất phát từ tâm trí, - mụ nói. - Cậu có uống đủ loại thuốc sủi bọt cho đến khi bay bổng lên trời đi chăng nữa; thì cũng chẳng tài nào chữa khỏi căn bệnh ấy đâu.
- Chà! - người thợ cạo trố mắt, làm vẻ mặt nghiêm trọng như quạ đen; - Ái chà!
- Không đâu. Cậu có thể làm cho thân hình mình nhẹ bẫng như khinh khí cầu, - mụ Gamp nói. - Nhưng khi tâm trí đã lú lẫn, lúc ngủ mê mà cứ lẩm bẩm về những chuyện mờ ám nào đó; thì kiểu gì lòng dạ cậu cũng nặng trĩu u sầu mà thôi.
- Chuyện mờ ám kiểu gì cơ chứ? - Poll tò mò gặng hỏi, tay bứt móng tay trong niềm hứng thú tột độ. - Chuyện ma quỷ à?
- Mụ Gamp, người có lẽ đã bị sự tò mò kích thích của người thợ cạo dụ dỗ lấn tới xa hơn dự định ban đầu, liền khịt mũi một cái đầy vẻ thâm thúy rồi bảo rằng chẳng có gì quan trọng cả.
- Chiều nay tôi sẽ đi chuyến xe ngựa cùng bệnh nhân của mình, - mụ nói tiếp. - Tôi sẽ ở lại với lão ta chừng một hai ngày, cho đến khi tìm được mụ hộ lý dưới quê (cầu trời khứa cổ mấy mụ hộ lý nhà quê ấy đi, chúng nó thì biết quái gì về công việc chứ); rồi tôi sẽ quay về; và đó mới là nỗi bận tâm của tôi, ông Sweedlepipe ạ. Nhưng tôi chỉ mong mọi chuyện cứ thuận buồm xuôi gió và êm thấm trong lúc tôi vắng nhà; ngõ hầu, như lời bà Harris từng nói, mụ Gill muốn chọn thời điểm nào cũng được; ngày hay đêm đối với tôi đều quan trọng như nhau cả thôi.
Trong suốt câu chuyện nãy giờ mà mụ Gamp dành riêng cho chàng thợ cạo, cậu Bailey vẫn đang bận rộn thắt cà vạt, mặc áo khoác và làm những bộ mặt kỳ quái trước gương. Giờ đây, khi được mụ Gamp trực tiếp hỏi đến, cậu liền quay người lại và nhập cuộc.
- Chắc là anh không còn bén mảng đến Khu Tài Chính từ dạo cả ba chúng ta ở đó cùng nhau, tại nhà ông Chuzzlewit phải không, thưa anh? - mụ Gamp hỏi.
- Có chứ, Sairah. Tối qua tôi vừa ở đó.
- Tối qua á! - người thợ cạo kinh ngạc kêu lên.
- Ừ, Poll, chuẩn luôn. Cậu có thể gọi là rạng sáng nay nếu thích bắt bẻ. Lão ta đã ăn tối cùng chúng tôi đấy.
- Thằng ranh con này ám chỉ ai là “chúng tôi” thế hả? - mụ Gamp hỏi với vẻ khó chịu cùng cực.
- Tôi và sếp của tôi chứ ai, Sairah. Lão ta ăn tối ở nhà chúng tôi. Chúng tôi rất vui vẻ, Sairah ạ. Vui đến mức tôi phải bắt xe ngựa đưa lão về tận nhà lúc ba giờ sáng. Cậu ta suýt nữa thì tò mò kể toạc mớ sự tình theo sau; nhưng sực nhớ ra những lời dặn dò đinh ninh của ông Crimple "không được ba hoa" và việc chuyện này dễ bề lọt đến tai chủ, cậu bèn nén lại, chỉ nói thêm rằng: - Mệ ấy vẫn đang thức đợi lão về.
- Xét cho cùng thì, - mụ Gamp đanh giọng nói, - mệ ấy lẽ ra phải khôn ngoan hơn chứ đời nào lại đi hành hạ thân xác bằng mấy cái trò vớ vẩn đó. Trông họ có vẻ quấn quýt bên nhau không, hả anh bạn trẻ?
- Ồ có chứ, - Bailey đáp, - khá là vui vẻ đằng khác.
- Tôi mừng vì điều đó, - mụ Gamp nói với cái nhếch mũi đầy ẩn ý thứ hai.
- Họ mới cưới chưa lâu, - Poll vừa xoa tay vừa nhận xét, - nên chắc vẫn còn mặn nồng chán chưa đến nỗi nào đâu.
- Không đâu, - mụ Gamp đáp, với cái nháy mắt đầy ẩn ý thứ ba.
- Nhất là khi, - chàng thợ cạo nói tiếp, - người chồng lại mang tiếng tăm tốt đẹp mà chính bà đã ca tụng.
- Tôi thấy sao nói vậy thôi, ông Sweedlepipe ạ, - mụ Gamp đáp. - Cầu trời đừng có chuyện gì khác! Nhưng nào ai thấu được uẩn khúc trong lòng kẻ khác; và nếu lồng ngực chúng ta có gắn cửa sổ bằng kính, thì e rằng một số kẻ trong chúng ta phải thả rèm che suốt ngày ấy chứ, xin thưa thật với anh!
- Nhưng ý bà không muốn nói là... - Poll Sweedlepipe ngập ngừng định nói.
- Không, - mụ Gamp ngắt lời cụt ngủn, - tôi chẳng có ý gì sất. Đừng có tưởng bở thế. Có tra tấn dã man đến đâu cũng đừng hòng moi được nửa lời từ miệng tôi. Tất cả những gì tôi muốn nói, - mụ phụ nữ phúc hậu vừa nói vừa đứng dậy quàng khăn lên người, - là chiếc xe Bò mộng đang chờ kìa, và thời gian quý báu thì cứ thế trôi vùn vụt.
Vì tò mò tột độ và rất muốn tận mặt mục sở thị bệnh nhân của mụ Gamp, chàng thợ cạo liền rủ cậu Bailey cùng tạt ra quán trọ Bò mộng tiễn xe lên đường. Cậu Bailey gật đầu tán thành, thế là cả bọn cùng nhau bước ra ngoài.
Đến quán trọ, mụ Gamp (người đã ăn diện tươm tẤt cho chuyến đi xa trong bộ đồ tang mới nhất) để cho hai người bạn tự do la cà ngoài sân, còn mình thì lật đật lên căn phòng trên gác, nơi người đồng nghiệp Betsey Prig đang chuẩn bị trang phục cho người bệnh.
Lão ta gầy mòn đến độ thoạt nhìn cứ ngỡ xương cốt sẽ kêu lục cục mỗi khi dịch chuyển. Hai má hóp sâu vào, đôi mắt mở trừng trừng một cách kỳ lạ. Lão ngả người ra sau chiếc ghế bọc đệm trông như đã chết nhiều hơn sống; và lờ đờ đảo mắt nhìn về phía cửa khi mụ Gamp xuất hiện, vẻ nhọc nhằn như thể việc cử động đôi mắt nặng trĩu ấy thôi cũng đã là một cực hình.
- Thế dạo này tình hình sức khỏe thế nào rồi nhỉ? - mụ Gamp cất tiếng hỏi. - Trông chúng ta thật rạng rỡ làm sao.
- Trông thì rạng rỡ thế thôi chứ thực tế thì tồi tệ hơn nhiều, - mụ Prig cáu kỉnh đáp. - Chắc sáng nay lão ta bước chân trái xuống giường rồi, nên cáu kỉnh như hạm ấy. Tôi chưa từng thấy ai dở chứng như lão. Cứ theo ý lão chắc chẳng thèm rửa mặt rửa tai gì sất.
- Mụ ấy nhét xà phòng vào mồm tôi, - vị bệnh nhân bất hạnh thều thào thanh minh.
- Thế sao không biết ngậm chặt cái miệng lại hả? - mụ Prig đốp chát. - Anh tưởng ai đời lại đi nâng niu chỗ này, bỏ sót chỗ kia, rồi hành hạ đôi mắt rách việc với đủ thứ tiểu tiết phiền toái ấy chỉ với cái giá nửa đồng mi-rê một ngày hả! Muốn được chăm sóc tươm tất thì phải trả tiền cho xứng đáng vào chứ.
- Ôi chao là khổ thân tôi! - bệnh nhân rên rỉ. - ôi chao, khốn khổ thân tôi!
- Đấy! - mụ Prig nói. - Từ lúc tôi vực lão ta dậy tới giờ, thái độ của lão cứ tệ hại y như thế đấy, bà Sarah ạ, có tin được không cơ chứ.
- Thay vì biết ơn, - mụ Gamp cằn nhằn, - vì những sự quan tâm chăm sóc chu đáo của chúng tôi. Ôi thẹn chưa hả giời, thẹn chưa!
Đến đây, mụ Prig túm lấy cằm bệnh nhân và bắt đầu dùng chiếc lược chải tóc chà xát không thương tiếc lên mái đầu khốn khổ của lão.
- Chắc là anh không thích thế này rồi chứ gì! - mụ dừng tay ngước lên hỏi.
Rất có thể là lão chẳng thích thú gì cho cam, bởi chiếc lược ấy đích thị là loại gai góc cứng nhắc nhất mà kỹ thuật hiện đại có thể chế tạo ra; và hai mí mắt của lão đã đỏ lựng lên vì ma sát. Mụ Prig vô cùng thỏa mãn khi thấy phỏng đoán của mình hoàn toàn chính xác, bèn đắc thắng tuyên bố rằng "mụ đã đoán trước được mà".
Khi mái tóc đã được chải vuốt gọn gàng xõa thõng xuống tận mắt, mụ Prig và mụ Gamp liền quàng khăn vào cổ cho lão; chỉnh lại cổ áo sơ mi vô cùng tỉ mỉ sao cho những chóp cổ áo được bồi cứng bằng hồ cũng sẽ đâm chọc vào hai con mắt tội nghiệp ấy, gieo rắc cho chúng căn bệnh đau mắt hột nhân tạo. Tiếp đến là áo lê và áo khoác được tròng vào; và vì mọi chiếc khuy áo đều bị nhét nhầm vào khuy khác, lại thêm đôi giày bị đi ngược chân trước chân sau, tổng thể trông lão ta chẳng khác nào một bóng ma thảm hại.
- Tôi thấy thế này chẳng ổn chút nào, - gã bệnh nhân yếu ớt thều thào. - Cứ như thể tôi đang mặc quần áo của người khác vậy. Người tôi cứ lệch hẳn sang một bên; các người còn làm một bên chân ngắn chân dài nữa chứ. Lại còn có cả cái chai trong túi tôi kìa. Các người bắt tôi ngồi lên cái chai làm gì thế hả?
- Quỷ tha ma bắt lão đàn ông này đi! - mụ Gamp vừa kêu lên vừa thò tay lôi chiếc chai ra. - Lão ta lại nhét nhầm cái chai đựng nước tiểu ban đêm của tôi vào đây rồi. Hồi nãy treo áo lão đằng sau cửa, tôi tiện tay cất nó vào túi áo như cái tủ nhỏ rồi quên bẵng đi mất, Betsey ạ. Cậu tìm thấy một hai củ hành tây, với ít trà và đường ở cái túi bên kia đấy, mình ạ, làm ơn lôi chúng ra hộ tôi cái nào.
Betsey liền lôi đống tang vật nói trên ra, kèm theo vài món linh tinh lặt vặt khác; mụ Gamp bèn tống ngay chúng vào chiếc túi của mình, thứ túi có hình dáng giống như một chiếc giỏ đựng đồ bên hông bằng vải nankeen. Ngay sau đó, đồ ăn thức uống tiếp tục được mang tới gồm có sườn cừu và bia nặng đô cho các bà, cùng một bát nước súp thịt bò dành riêng cho bệnh nhân; bữa ăn vừa vặn vừa dứt thì John Westlock xuất hiện.
- Đã dậy và mặc quần áo rồi cơ à! - John vừa nói vừa ngồi xuống bên cạnh. - Khá lắm. Anh thấy trong người thế nào rồi?
- Đỡ hơn nhiều rồi. Nhưng mà vẫn yếu lắm.
- Cũng phải thôi. Anh vừa trải qua một trận thập tử nhất sinh mà. Nhưng không khí đồng quê và cảnh sắc thay đổi, - John quả quyết, - sẽ biến anh thành một con người hoàn toàn mới đấy! Ơ kìa, mệ Gamp, - anh vừa cười vừa ân cần chỉnh lại vạt áo cho người bệnh, - mệ có cách thẩm mỹ thời trang thật độc đáo khi diện đồ cho một quý ông đấy chứ!
- Cậu Lewsome vốn chẳng phải là hạng quý ông dễ dãi trong việc mặc quần áo đâu thưa cậu, - mụ Gamp đĩnh đạc đáp; - điều này cả tôi và Betsey Prig có thể làm chứng trước ngài thị trưởng và các vị hội đồng danh dự nếu cần thiết đấy nhé!
Đúng lúc đó John đang đứng sát ngay trước mặt người bệnh, chuẩn bị gỡ bỏớ cái cực hình cổ áo kể trên, thì bệnh nhân thều thào thì thầm:
- Cậu Westlock! Tôi không muốn bị ai nghe thấy. Tôi có chuyện vô cùng quan trọng và kỳ lạ muốn nói với cậu; một điều đã trở thành gánh nặng khủngếp đè nặng lên tâm trí tôi suốt trận ốm dài này.
Vốn là người nhanh nhẹn, John liền quay người định bảo hai bà mụ lánh ra ngoài; nhưng người bệnh đã kịp níu lấy tay áo anh.
- Đừng. Bây giờ tôi chưa đủ sức. Tôi cũng chẳng đủ can đảm. Tôi có thể kể lại khi nào mình khá hơn được không? Hoặc tôi viết ra liệu có dễ dàng và tốt hơn không?
- Sao lại không! - John thốt lên. - Này Lewsome, chuyện gì thế này hả!
- Đừng hỏi tôi đó là chuyện gì. Nó thật trái tự nhiên và độc ác. Nghĩ đến đã thấy hãi hùng. Kể ra thì kinh hoàng. Biết được thì rợn tóc gáy. Từng nhúng tay vào thì đúng là ác mộng. Cho phép tôi được hôn tay cậu vì tất cả lòng tốt mà cậu đã dành cho tôi. Xin hãy rộng lượng hơn nữa và đừng gặng hỏi tôi đó là chuyện gì!
Ban đầu, John ngẩn người nhìn lão ta đầy kinh ngạc; nhưng sực nhớ rằng lão vừa mới kiệt sức đến nhường nào và trí óc vừa trải qua những cơn sốt hầm hập hồi hôm, anh đinh ninh rằng lão đang bị ám ảnh bởi những nỗi sợ hãi ảo tưởng hoặc tâm trạng chán nản bấn loạn. Để tường tận hơn về tình hình của lão, anh nhân cơ hội kéo mụ Gamp ra một góc trong lúc Betsey Prig đang trùm áo choàng và khăn cho bệnh nhân, rồi gặng hỏi xem thần trí lão đã thực sự minh mẫn chưa.
- Ôi dào, ơn giời, tỉnh táo nỗi gì! - mụ Gamp đáp. - Lão ta căm thù mấy mụ hộ lý chúng tôi đến tận xương tủy ấy chứ. Bệnh nhân nào chẳng thế hả cậu. Đó là dấu hiệu chắc chắn rồi. Giá mà cậu được nghe cái linh hồn khốn khổ ấy bới lông tìm vết chê bai tôi và Betsey Prig cách đây chưa đầy nửa tiếng, chắc cậu phải ngạc nhiên tự hỏi sao chúng tôi lại không bị hành hạ cho đến chết quách đi cho rồi.
Câu trả lời này càng củng cố mối nghi ngờ trong lòng John; thế nên, chẳng mảy méy bận tâm đến những lời vừa rồi, anh lại lấy lại vẻ vui tươi ban đầu, cùng với sự hỗ trợ của mụ Gamp và Betsey Prig, dìu Lewsome bước xuống nhà ra xe ngựa; chiếc xe lúc này đã sắp sửa khởi hành. Poll Sweedlepipe đứng túc trực ngoài cửa với hai tay khoanh chặt trước ngực và đôi mắt mở trừng trừng, chăm chú theo dõi cảnh người bệnh được từ từ đưa lên xe với vẻ thích thú tột độ. Bộ dạng xương xẩu và khuôn mặt hốc hác của bệnh nhân đã gây ấn tượng mạnh mẽ cho Poll; anh ta thì thầm với cậu Bailey rằng có cho một bảng anh anh ta cũng không nỡ bỏ lỡ cảnh này. Cậu Bailey, với một cơ địa hoàn toàn khác, liền bĩu môi bảo rằng cậu sẵn sàng bỏ năm xu để được chuồn đi cho khuất mắt.
Việc sắp xếp hành lý của mụ Gamp sao cho vừa ý mụ quả là một phen nhiêu khê; bởi bất cứ kiện hành lý nào thuộc về mụ ta cũng mắc cái tật oái oăm là đòi phải được nhét riêng một góc trong khoang hành lý dưới gầm xe, và cấm tiệt không được để bất cứ món đồ nào khác sờ sạng xung quanh, bằng không mụ sẽ kiện ra tòa đòi bồi thường thiệt hại nặng nề đối với nhà xe. Chiếc ô có miếng vá hình tròn là thứ khó bề dẹpm gọn nhất, hết lần này đến lần khác nó lại lòi cái đầu đồng móp méo ra khỏi những khe hở tồi tệ, khiến các hành khách khác được một phen hú vía. Quả thực, vì quá ư lo lắng tìm nơi trú ẩn an toàn cho món đồ gia bảo này, mụ Gamp cứ liên tục di chuyển nó trong suốt năm phút đồng hồ, đến nỗi trông chiếc ô không còn là một cái mà giống hệt năm mươi cái. Cuối cùng thì nó cũng thất lạc, hoặc được thông báo là đã mất; và trong năm phút tiếp theo, mụ ta đứng trừng trừng đối chất với người đánh xe, dù xe có đi đến đâu đi nữa, mụ vẫn lớn tiếng quả quyết rằng người ta phải "đền bù thỏa đáng" cho mụ, dẫu có phải đưa vụ này ra tới tận Hạ Viện đi chăng nữa.
Cuối cùng, sau khi bọc đồ, guốc gỗ, giỏ xách và mọi thứ lỉnh kỉnh khác đã được thu xếp ổn thỏa, mụ thân mật từ biệt Poll và cậu Bailey, nhún gối chào John Westlock, và bịn rịn chia tay Betsey Prig như thể chia tay một người chị em thân thiết ruột thịt.
- Chúc cưng nghén ngào ốm nghén thật nhiều nhé, sinh vật đáng yêu của tôi, - mụ Gamp ngọt nhạt. - Và kiếm được những chốn làm ăn béo bở. Hy vọng chẳng lâu nữa đâu chúng ta lại được tay trong tay hợp tác làm ăn cùng nhau hén, Betsey; và mong rằng lần hội ngộ tiếp theo của chúng ta sẽ là ở một gia đình đông con nhiều cháu nào đó, nơi mà bọn trẻ cứ lần lượt lây bệnh cho nhau theo đúng thứ tự quay vòng, thật là chuyên nghiệp và đâu ra đấy.
- Tôi chẳng màng sớm hay muộn đâu, - mụ Prig hưởng ứng; - và cũng chẳng quan trọng kéo dài mấy tuần liền.
Mụ Gamp vừa đáp lại bằng một câu nói tâm đắc vừa lùi lũi bước về phía xe ngựa, thì đụng phải một cặp vợ chồng đang đi ngang qua vỉa hè.
- Tránh ra, tránh ra nào! - người đàn ông lên tiếng kêu lớn. - Ơ kìa! Quái lạ! Ôi chao, hóa ra là mụ Gamp đây mà!
- Chà, bác Mould đấy phỏng! - mụ hộ lý kinh ngạc thốt lên. - Cả bác Mould nữa chứ! Ai mà ngờ lại có dịp hội ngộ ở đây cơ chứ, thật là ngạc nhiên quá đi!
- Đi ra ngoại ô hả mụ Gamp? - Mould lên tiếng hỏi. - Chuyện lạ à nha?
- Chuyện bất đắc dĩ thôi thưa bác, - mụ Gamp đáp. - Chỉ đi độ một hai ngày là cùng. Cậu thanh niên ấy mà, - mụ hạ giọng thì thầm, - người mà tôi từng nhắc tới đấy ạ.
- Ồ, đang ở trên xe ngựa á! - Mould kêu lên. - Người mà mụ định giới thiệu ấy hả? Thật kỳ lạ. Này mình ơi, em sẽ thích thú lắm đây. Quý ông mà mụ Gamp nghĩ là rất hợp với chúng ta đang ngồi trên xe kìa mình ạ.
Bà Mould tỏ ra vô cùng hứng thú.
- Nào mình. Em cứ đứng ngay bực cửa đây này, - Mould bảo vợ, - và ghé mắt nhìn lão ta một cái xem sao. Chà! Lão ta kìa. Kính lúp của anh đâu rồi nhỉ? Ồ! Được rồi. Anh cầm đây này. Em thấy lão ta chưa, mình?
- Thấy rõ mồn một chứ lị, - bà Mould đáp.
- Thề có chúa là chuyện này vô cùng hy hữu đấy nhé, - Mould hào hứng thốt lên. - Đây chính là thể loại tình huống mà mình ạ, đời nào tôi chịu bỏ lỡ vì bất cứ giá nào. Thật kích thích làm sao. Quá đỗi thú vị. Trông có khác gì một vở kịch nhỏ đâu chứ. A! Lão ta kìa! Đúng thế rồi. Trông có vẻ tiều tụy quá nhỉ, mình nhỉ?
Bà Mould gật đầu đồng tình.
- Biết đâu chừng lão ta lại đang đi hướng về phía chúng ta ấy chứ, - Mould phỏng đoán. - Ai mà biết được cơ chứ! Thú thật là tôi cứ có cảm giác mình phải bày tỏ chút ít sự quan tâm lịch thiệp với lão ta mới phải phép. Lão ta đối với tôi chẳng khác nào người quen cũ cả. Tôi rất muốn ngả mũ chào lão ta đấy, mình ạ.
- Lão ta đang nhìn chằm chằm về phía này kìa, - bà Mould nói.
- Thế thì tôi chào đây! - Mould thốt lên. - Chào anh bạn! Chúc anh một ngày tốt lành nhé. Chà! Lão ta cũng cúi đầu chào lại kìa. Rất ra dáng quý ông. Chắc chắn là mụ Gamp đang giữ danh thiếp trong túi rồi. Tình huống này thật là kỳ lạ mình ạ—mà lại vô cùng thú vị. Tôi không phải là kẻ mê tín dị đoan, nhưng ngẫm ra cứ như thể người ta có thiên mệnh phải làm những nghĩa cử ân cần đầy ưu tư sầu muộn ấy đối với ngành nghề đặc thù của chúng ta vậy. Em hoàn toàn có thể hôn gió chào lão ta đấy, mình ạ.
Bà Mould liền làm theo.
- Cha chà! - Mould thốt. - Lão ta rõ ràng là rất cảm kích. Tội nghiệp thật! Anh rất mừng vì em đã làm thế đấy, mình ạ. Tạm biệt nhé, mụ Gamp! - vừa nói hắn vừa vẫy tay rối rít. - Đi mất rồi kìa; xe chạy mất rồi kìa!
Quả đúng là thế; bởi chiếc xe ngựa đã lăn bánh ngay khi lời vừa dứt. Vợ chồng Mould trong tâm trạng vô cùng phấn khởi liền vui vẻ bước đi. Cậu Bailey cùng Poll Sweedlepipe nhanh chóng rút lui; nhưng phải mất một lúc lâu cậu mới kéo được anh bạn mình rời khỏi hiện trường, nguyên nhân là vì ấn tượng sâu sắc mà mụ Prig đã khắc ghi vào thần kinh chàng thợ cạo, khiến anh ta không tiếc lời ca ngợi bộ râu của mụ và tôn vinh mụ là một người phụ nữ có sức hút siêu phàm.
Khi đám mây nhộn nhịp bủa vây quanh chiếc xe ngựa ấy dần tan biến, người ta liền trông thấy Nadgett đang ngồi lúi húi ở góc khuất tối tăm nhất trong phòng trà quán Bò mộng, đăm đăm ngước nhìn chiếc đồng hồ treo tường — tựa hồ như gã đàn ông chưa bao giờ xuất hiện ấy đang đến muộn giờ hẹn một chút.
