TRONG ĐÓ CÁC LỮ KHÁCH HỒI HƯƠNG VÀ GẶP GỠ VÀI NHÂN VẬT LẪY LỪNG TRÊN ĐƯỜNG ĐI
Trong số các hành khách trên chiếc tàu hơi nước, có một gã đàn ông dáng vẻ ẻo lả đang ngồi trên chiếc ghế xếp thấp, hai chân vắt lên một thùng bột lớn, trông như thể gã đang dùng đôi mắt cá chân để ngắm cảnh, khiến người ta phải chú ý ngay lập tức.
Gã có mái tóc đen thẳng, rẽ ngôi giữa và xõa xuống tận cổ áo; cằm lưa thưa vài sợi râu; không đeo khăn quàng cổ; đội một chiếc mũ trắng; mặc bộ vét đen với phần tay áo thì quá dài mà ống quần lại quá ngắn; đôi tất nâu lấm bẩn cùng đôi giày buộc dây. Làn da của gã, vốn đã xỉn màu, nay càng trở nên nhợt nhạt hơn do thói quen tiết kiệm xà phòng và nước một cách thái quá; nhận xét tương tự cũng đúng với những món đồ vải vóc trên người gã, thứ mà nếu gã chịu thay đổi thì chắc hẳn sẽ thấy thoải mái hơn cho bản thân và làm vừa lòng bạn bè hơn. Gã chừng ba mươi lăm tuổi; co rúm người lại thành một cục dưới bóng chiếc ô vải bông lớn màu xanh; và nhai miếng thuốc lá như một con bò.
Thực lòng mà nói, gã không phải là cá biệt trong những khía cạnh này; bởi mọi quý ông trên tàu dường như đều có một cuộc tranh cãi với người thợ giặt và đã từ bỏ việc tắm rửa từ hồi còn niên thiếu. Vị quý ông nào cũng dường như tắc nghẽn hoàn toàn vì nhồi nhét đầy những thứ thuốc lá, và khớp xương thì như muốn trật cả ra. Nhưng ở gã này toát lên một vẻ thông thái và khôn ngoan kỳ lạ, điều đã thuyết phục Martin rằng đây không phải là một nhân vật tầm thường; và quả thực đúng là như vậy.
“Chào ông?” một giọng nói vang lên bên tai Martin.
“Chào ông?” Martin đáp.
Người vừa cất tiếng là một quý ông cao gầy, đội chiếc mũ vải thảm, khoác ngoài chiếc áo dài rộng bằng dạ xanh, trang trí bằng nhung đen quanh túi áo.
“Ông từ châu Âu tới à?”
“Vâng,” Martin nói.
“Ông thật may mắn, thưa ông.”
Martin cũng nghĩ vậy; nhưng chẳng bao lâu sau cậu nhận ra rằng mình và vị quý ông nọ hiểu từ này theo những nghĩa khác nhau.
“Ông thật may mắn khi có cơ hội được chiêm ngưỡng Elijah Pogram của chúng tôi đấy, thưa ông.”
“Elijahpogram của các ông ư!” Martin nói, cứ ngỡ đó là một từ duy nhất và là tên một công trình kiến trúc nào đó.
“Vâng, thưa ông.”
Martin cố tỏ ra như thể mình đã hiểu, nhưng cậu không tài nào đoán ra được.
“Vâng, thưa ông,” vị quý ông nhắc lại, “Elijah Pogram của chúng tôi, thưa ông, vào giây phút này, đang ngồi ngay cạnh lò hơi tàu đấy.”
Vị quý ông dưới chiếc ô đặt ngón trỏ phải lên lông mày, như thể đang cân nhắc những kế sách quốc gia.
“Đó là Elijah Pogram sao?” Martin hỏi.
“Vâng, thưa ông,” người kia đáp. “Đó chính là Elijah Pogram.”
“Chà!” Martin thốt lên. “Tôi kinh ngạc quá.” Nhưng cậu chẳng hề biết Elijah Pogram này là ai; vì suốt đời cậu chưa từng nghe đến cái tên này.
“Nếu cái lò hơi của con tàu này mà nổ tung, thưa ông,” người quen mới của cậu nói, “và nổ ngay lúc này, thì đây sẽ là một ngày hội trong lịch sử của chế độ độc tài; sức ảnh hưởng của nó đối với nhân loại gần như ngang ngửa với ngày Bốn tháng Bảy vinh quang của chúng tôi vậy. Vâng, thưa ông, đó là Ngài Elijah Pogram đáng kính, Nghị sĩ Quốc hội; một trong những bộ óc kiệt xuất của đất nước chúng tôi đấy. Một vầng trán thật đáng nể, thưa ông!”
“Quả là đáng chú ý,” Martin nói.
“Vâng, thưa ông. Chiggle bất tử của chúng tôi, thưa ông, được cho là đã nhận xét khi ông ấy tạc bức tượng Pogram lừng danh bằng đá cẩm thạch, thứ đã gây ra bao tranh cãi và định kiến ở châu Âu, rằng vầng trán đó vượt xa phàm nhân. Điều này xảy ra trước sự kiện Pogram Defiance, và do đó, đó là một lời dự báo cực kỳ sắc sảo.”
“Pogram Defiance là gì vậy?” Martin hỏi, thầm nghĩ có lẽ đó là tên một quán rượu.
“Một bài diễn thuyết, thưa ông,” người bạn của cậu đáp.
“Ồ! Tất nhiên rồi,” Martin kêu lên. “Tôi đang nghĩ cái gì thế này! Nó đã thách thức—”
“Nó đã thách thức cả thế giới, thưa ông,” người kia đáp một cách nghiêm trọng. “Thách thức thế giới nói chung cạnh tranh với đất nước chúng tôi trên bất kỳ phương diện nào; và phát triển các nguồn lực nội tại để làm chiến tranh trên khắp thế gian này. Ông có muốn làm quen với Elijah Pogram không?”
“Nếu được thì tốt quá,” Martin nói.
“Ông Pogram,” người lạ nói—ông Pogram đã nghe được từng lời trong cuộc đối thoại— “đây là một quý ông đến từ châu Âu, thưa ông; từ nước Anh. Nhưng tôi nghĩ những kẻ thù hào hiệp có thể gặp nhau trên mảnh đất trung lập của đời sống riêng tư.”
Ngài Pogram uể oải bắt tay Martin, như thể một con búp bê máy sắp hết cót. Nhưng ông ta lại bù đắp bằng cách nhai như một người vừa được lên dây cót.
“Ông Pogram,” người giới thiệu nói, “là một công bộc, thưa ông. Khi Quốc hội nghỉ họp, ông ấy đi tìm hiểu những bang tự do của Hoa Kỳ, nơi mà ông ấy là một người con ưu tú.”
Martin chợt nghĩ rằng nếu Ngài Elijah Pogram đáng kính cứ ở nhà và gửi đôi giày của mình đi du ngoạn, thì chúng cũng sẽ đạt được mục đích tương tự; vì đó là phần duy nhất trên cơ thể ông ta ở vị trí có thể nhìn thấy bất cứ thứ gì.
Tuy nhiên, sau một hồi, ông Pogram đứng dậy; và sau khi khạc nhổ vài thứ bã thuốc lá vốn đã cản trở việc phát âm, ông ta chọn một vị trí có chỗ tựa lưng, rồi bắt đầu trò chuyện với Martin; trong khi vẫn luôn che chắn mình bằng chiếc ô màu xanh.
Khi ông ta bắt đầu bằng câu, “Ông thấy thế nào về—?” Martin liền ngắt lời và nói:
“Đất nước này, ý ông là vậy phải không?”
“Vâng, thưa ông,” Elijah Pogram nói. Một nhóm hành khách túm tụm lại để nghe xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo; và Martin nghe thấy người bạn của mình thì thầm với một người khác, vừa xoa tay vừa nói: “Pogram sẽ đập cho hắn tơi bời hoa lá, tôi biết mà!”
“Chà,” Martin nói sau một thoáng do dự, “tôi đã rút ra kinh nghiệm rằng, ông đang sử dụng một lợi thế không công bằng đối với một người lạ khi đặt câu hỏi đó. Ông không muốn nghe câu trả lời, trừ khi đó là một câu trả lời duy nhất. Còn tôi thì không chọn cách trả lời theo lối đó, vì tôi không thể trả lời một cách trung thực theo ý ông. Và vì thế, tôi thà không trả lời gì cả còn hơn.”
Nhưng ông Pogram sắp có một bài diễn văn lớn trong phiên họp tới về quan hệ đối ngoại, và dự định sẽ viết những bài báo đanh thép về chủ đề này; và vì ông ta rất ưa chuộng phong tục tự do và độc lập (một phong tục vô hại và dễ chịu) là tìm kiếm thông tin dưới bất kỳ hình thức nào, bất kỳ mức độ tin cậy nào, rồi sau đó xuyên tạc công khai theo bất kỳ cách nào thuận tiện cho mình, nên ông ta quyết tâm bằng mọi giá phải moi cho được quan điểm của Martin. Vì nếu không khai thác được gì từ cậu, ông ta sẽ phải tự bịa ra, và điều đó thì thật nhọc công. Ông ta ghi chú lại câu trả lời của Martin trong đầu, rồi lại tiếp tục.
“Ông đến từ Eden à? Ông thấy Eden thế nào?”
Martin nói thẳng suy nghĩ của mình về vùng đất đó bằng những từ ngữ khá nặng nề.
“Thật lạ,” Pogram nói, nhìn quanh nhóm người, “lòng căm thù đối với đất nước chúng tôi và các Thể chế của chúng tôi! Sự ác cảm mang tính quốc gia này bắt rễ sâu xa trong tâm trí người Anh!”
“Lạy Chúa tôi, thưa ông,” Martin kêu lên. “Tập đoàn Eden Land, với ông Scadder đứng đầu, và tất cả những nỗi khổ mà nó đã gây ra, có phải là một Thể chế của nước Mỹ không? Có phải là một phần của bất kỳ hình thức chính phủ nào từng được biết đến hay nghe tới không?”
“Tôi coi nguyên nhân của điều này là,” Pogram nói, lại nhìn quanh và tiếp tục mạch chuyện nơi Martin đã ngắt lời ông ta, “một phần là do ghen tị và định kiến, và một phần là do sự không thích nghi một cách tự nhiên của người Anh trong việc đánh giá cao các Thể chế cao quý của đất nước quê hương chúng tôi. Tôi đồ rằng, thưa ông,” quay lại phía Martin, “một quý ông tên là Chollop đã ghé thăm ông trong thời gian ông ở thị trấn Eden phải không?”
“Vâng,” Martin trả lời; “nhưng bạn tôi có thể trả lời câu hỏi này rõ hơn tôi, vì lúc đó tôi bị ốm rất nặng. Mark! Vị quý ông này đang nói về ông Chollop đấy.”
“Ồ. Vâng, thưa ông. Vâng. Tôi nhớ ra ông ta rồi,” Mark nhận xét.
“Một ví dụ điển hình về chất liệu thô bản địa của chúng tôi, thưa ông?” Pogram hỏi, đầy ẩn ý.
“Quả thật là vậy, thưa ông!” Mark kêu lên.
Ngài Elijah Pogram liếc nhìn những người bạn của mình như thể muốn nói: “Hãy quan sát đây! Xem điều gì sẽ xảy ra nhé!” và họ tán dương thiên tài Pogram bằng những tiếng xì xào khẽ khàng.
“Đồng bào chúng tôi là một hình mẫu của con người, tươi nguyên từ khuôn đúc của Thiên nhiên!” Pogram nói đầy nhiệt huyết. “Ông ấy là một đứa con thực thụ của bán cầu tự do này! Xanh tươi như những ngọn núi của đất nước chúng tôi; rực rỡ và tuôn chảy như những dòng suối khoáng của chúng tôi; không bị tàn phá bởi những quy tắc cứng nhắc héo hon như những đồng cỏ bao la không biên giới của chúng tôi! Ông ấy có thể thô lỗ. Những con gấu của chúng tôi cũng vậy. Ông ấy có thể hoang dã. Những con bò rừng của chúng tôi cũng vậy. Nhưng ông ấy là đứa con của Thiên nhiên, và là đứa con của Tự do; và câu trả lời đầy tự hào của ông ấy trước Kẻ chuyên chế và Bạo chúa là, mái nhà rực rỡ của ông ấy nằm ở phía Mặt trời lặn.”
Một phần của lời này ám chỉ Chollop, và phần kia ám chỉ một vị bưu điện trưởng miền Tây, người mà không lâu trước đó đã biển thủ công quỹ (một kiểu nhân vật không hề hiếm ở Mỹ), đã bị cách chức; và vì ông ta (ông ta từng bỏ phiếu cho Pogram), ông Pogram đã gầm lên câu cuối cùng từ ghế của mình trong Quốc hội, nhắm vào vị Tổng thống không được lòng dân. Nó gây hiệu ứng rực rỡ; bởi những người đứng xem rất khoái chí, và một trong số họ nói với Martin rằng “anh ta đoán là giờ cậu đã thấy được phần nào khía cạnh hùng biện của đất nước chúng tôi rồi, và đã bị nghiền nát tan tành.”
Ông Pogram đợi cho đến khi những người nghe bình tĩnh trở lại mới nói với Mark:
“Ông dường như không đồng tình phải không?”
“Chà,” Mark nói, “tôi không thích ông ta lắm; đó là sự thật, thưa ông. Tôi nghĩ ông ta là một kẻ bắt nạt; và tôi không ngưỡng mộ việc ông ta mang theo những thứ vũ khí nhỏ chết người đó, và tỏ ra quá sẵn sàng sử dụng chúng.”
“Thật kỳ lạ!” Pogram nói, nâng chiếc ô đủ cao để nhìn quanh từ bên dưới. “Thật lạ! Ông quan sát thấy sự chống đối cố hữu đối với các Thể chế của chúng tôi đang lan tràn trong tâm trí người Anh!”
“Các ông quả là những con người phi thường!” Martin kêu lên. “Có phải ông Chollop và cái tầng lớp mà ông ta đại diện là một Thể chế ở đây không? Có phải những khẩu súng lục ổ xoay, gậy kiếm, dao găm, và những thứ tương tự là các Thể chế mà các ông tự hào không? Có phải những cuộc đấu súng đẫm máu, những trận ẩu đả tàn bạo, những vụ hành hung man rợ, bắn giết và đâm chém trên đường phố là các Thể chế của các ông sao! Chà, biết đâu lát nữa tôi sẽ nghe thấy rằng Sự nhục nhã và Gian lận cũng nằm trong các Thể chế của nước cộng hòa vĩ đại này!”
Ngay khi những lời đó thốt ra, Ngài Elijah Pogram lại nhìn quanh.
“Sự thù hận bệnh hoạn này đối với các Thể chế của chúng tôi,” ông ta nhận xét, “thật là một đối tượng nghiên cứu cho các nhà tâm lý học. Anh ta đang ám chỉ đến việc Phủ nhận nợ đấy!”
“Ồ! Các ông có thể biến bất cứ thứ gì thành một Thể chế nếu các ông muốn,” Martin cười nói, “và tôi thú nhận là ông đã thắng tôi ở điểm đó, vì các ông chắc chắn đã biến cái đó thành một Thể chế rồi. Nhưng phần lớn những thứ này đối với chúng tôi là một Thể chế duy nhất, và chúng tôi gọi nó bằng cái tên chung là Old Bailey!”
Đúng lúc đó chuông báo ăn trưa vang lên, mọi người đều chạy vào cabin, nơi Ngài Elijah Pogram lao vào nhanh đến nỗi quên mất mình đang mở ô, và mắc kẹt nó chặt cứng vào cửa cabin đến mức không thể hạ xuống cũng không thể rút ra được. Trong khoảng một phút, tai nạn này tạo ra một cuộc nổi loạn thực sự giữa những hành khách đói khát phía sau, những người nhìn thấy các món ăn, nghe tiếng dao nĩa làm việc, biết rõ điều gì sẽ xảy ra nếu họ không vào đó ngay lập tức, nên gần như phát điên; trong khi vài công dân đạo đức tại bàn đang trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng vì nghẹn thở do cố gắng nuốt sạch đống thịt trước khi những người kia đến.
Tuy nhiên, họ đã tấn công chiếc ô như thể xông vào một cứ điểm, và tràn qua khe hở. Ngài Elijah Pogram và Martin, sau một cuộc vật lộn dữ dội, thấy mình đứng cạnh nhau, như thể họ vừa gặp nhau dưới hầm sân khấu kịch London; và suốt bốn phút sau đó, Pogram liên tục vồ lấy những miếng thịt lớn bất cứ thứ gì ông ta vớ được, như một con quạ. Khi đã kết thúc bữa ăn kéo dài bất thường này, ông ta bắt đầu nói chuyện với Martin; và khẩn khoản yêu cầu cậu đừng có chút dè dặt nào khi nói chuyện hoàn toàn tự do với ông ta, vì ông ta là một triết gia điềm tĩnh. Martin vô cùng mừng rỡ khi nghe điều đó; vì cậu đã bắt đầu suy đoán Elijah là một môn đệ của trường phái triết học cộng hòa khác, nơi những tình cảm cao quý được khắc bằng dao lên cơ thể học trò, và được viết bằng nhựa đường và lông vũ chứ không phải bằng bút mực.
“Ông nghĩ gì về đồng bào của tôi đang có mặt ở đây?” Elijah Pogram hỏi.
“Ồ! Rất dễ chịu,” Martin nói.
Họ là một nhóm rất dễ chịu. Không ai nói một lời; mọi người đều tập trung, như thường lệ, vào việc tống khứ thức ăn cá nhân; và phần lớn những người trong nhóm ăn uống một cách thực sự bẩn thỉu.
Ngài Elijah Pogram nhìn Martin như thể nghĩ rằng “Tôi biết là anh không có ý đó!” và ông ta sớm được khẳng định điều này.
Ngồi đối diện với họ là một quý ông đang trong tình trạng ngậm đầy thuốc lá, để một bộ râu nhỏ, hình thành từ nhựa thuốc lá tràn ra, khi chúng khô lại quanh miệng và cằm; một vật trang trí phổ biến đến mức hầu như không thu hút sự chú ý của Martin, nếu không phải vì vị công dân tốt bụng này, nung nấu ý định khẳng định sự bình đẳng của mình với tất cả mọi người, đã mút con dao của mình một lúc, rồi cắt một miếng bơ, ngay lúc Martin đang định lấy một ít. Có một vẻ nhầy nhụa trong hành động đó mà có lẽ đủ khiến một kẻ quét rác cũng phải phát ốm.
Khi Elijah Pogram (người coi đây là chuyện thường ngày) thấy Martin cất đĩa đi và không lấy bơ nữa, ông ta tỏ ra vô cùng thích thú và nói:
“Chà! Sự thù hận bệnh hoạn của các người Anh đối với các Thể chế của đất nước chúng tôi thật đáng kinh ngạc!”
“Thề với Chúa!” Martin đáp lại. “Đây là cộng đồng tuyệt vời nhất từng tồn tại. Một người cố tình biến mình thành một con lợn, và đó lại là một Thể chế!”
“Chúng tôi không có thời gian để học đòi các nghi thức, thưa ông,” Elijah Pogram nói.
“Học đòi!” Martin kêu lên. “Nhưng đây không phải là vấn đề học đòi thứ gì cả. Đây là vấn đề đánh mất sự lịch thiệp tự nhiên của một kẻ man di, và cái sự giáo dục tốt bản năng vốn nhắc nhở một người không được xúc phạm và làm người khác ghê tởm. Ông không nghĩ rằng người đàn ông bên kia, ví dụ vậy, tự nhiên biết điều hơn, nhưng lại coi việc trở thành một kẻ thô lỗ trong những việc nhỏ nhặt là một điều rất hay và độc lập sao?”
“Ông ấy là người bản xứ của đất nước chúng tôi, và tất nhiên là thông minh và nhanh nhẹn một cách tự nhiên rồi,” ông Pogram nói.
“Giờ hãy quan sát xem điều này dẫn đến đâu, ông Pogram,” Martin tiếp lời. “Đa số đồng bào của ông bắt đầu bằng cách bướng bỉnh bỏ qua những nghi thức xã hội nhỏ nhặt, vốn chẳng liên quan gì đến sự sang trọng, phong tục, thói quen, chính phủ hay đất nước, mà là những hành động lịch sự, nhân văn, tử tế, tự nhiên thông thường. Các ông cổ súy họ trong việc này, bằng cách oán giận mọi sự công kích vào các hành vi xã hội sai trái của họ như thể đó là một nét đặc trưng quốc gia đẹp đẽ. Từ việc coi thường những nghĩa vụ nhỏ, họ đi theo quy trình thông thường đến việc coi thường những nghĩa vụ lớn; và như vậy là từ chối trả nợ. Những gì họ có thể làm, hoặc những gì họ có thể từ chối làm tiếp theo, tôi không biết; nhưng bất kỳ ai cũng có thể thấy nếu họ muốn, rằng đó sẽ là một điều gì đó nối tiếp theo trình tự tự nhiên, và là một phần của sự phát triển vĩ đại, vốn đã thối rữa từ gốc rễ.”
Tâm trí của ông Pogram quá triết học để có thể thấy được điều này; vì vậy họ quay lại boong tàu, nơi mà sau khi trở lại vị trí cũ, ông ta nhai thuốc cho đến khi rơi vào trạng thái lờ đờ, gần như vô tri.
Sau một chuyến đi mệt mỏi kéo dài vài ngày, họ quay lại bến tàu cũ, nơi Mark suýt chút nữa đã bị bỏ lại vào cái đêm khởi hành đến Eden. Thuyền trưởng Kedgick, chủ nhà trọ, đang đứng đó, và vô cùng ngạc nhiên khi thấy họ bước xuống từ con tàu.
“Cái quái gì thế này!” thuyền trưởng kêu lên. “Chà! Tôi thật sự phải thán phục điều này, thật đấy!”
“Tôi đoán là chúng tôi có thể ở lại nhà ông cho đến ngày mai chứ, Thuyền trưởng?” Martin nói.
“Tôi nghĩ anh có thể ở lại đó cả năm nếu muốn,” Kedgick lạnh lùng đáp lại. “Nhưng người của chúng tôi sẽ không thích việc các anh quay lại đâu.”
“Sẽ không thích ư, Thuyền trưởng Kedgick!” Martin nói.
“Họ cứ tưởng là các anh đi định cư cơ,” Kedgick trả lời, lắc đầu. “Họ đã bị lừa, điều đó các anh không thể phủ nhận!”
“Ông có ý gì?” Martin kêu lên.
“Các anh không nên tiếp nhận họ,” thuyền trưởng nói. “Không, thật sự không nên!”
“Bạn tốt của tôi,” Martin đáp, “tôi có muốn tiếp nhận họ đâu? Đó có phải là hành động của tôi không? Chẳng phải ông đã bảo tôi rằng họ sẽ nổi điên, và tôi sẽ bị lột da như một con mèo hoang—và đe dọa đủ loại báo thù, nếu tôi không tiếp nhận họ sao?”
“Tôi không biết về điều đó,” thuyền trưởng đáp. “Nhưng khi người của chúng tôi nổi khùng lên, họ cứng rắn lắm đấy, tôi nói cho mà biết!”
Nói rồi, ông ta lùi lại phía sau để đi cùng Mark, trong khi Martin và Elijah Pogram đi tiếp về phía khách sạn National.
“Chúng ta đã quay về còn sống, ông thấy đấy!” Mark nói.
“Đó không phải là điều tôi mong đợi,” thuyền trưởng lầm bầm. “Một người đàn ông không có quyền trở thành một nhân vật công chúng, trừ khi ông ta đáp ứng được quan điểm của công chúng. Những người thời thượng của chúng tôi đã chẳng tham dự buổi tiếp đón của ông ta, nếu họ biết trước điều đó.”
Không gì có thể làm nguôi ngoai thuyền trưởng, người vẫn khăng khăng cho rằng thật tệ hại khi cả hai không chết ở Eden. Những vị khách trọ tại National cũng cảm thấy rất mạnh mẽ về vấn đề này; nhưng thật may mắn là họ không có nhiều thời gian để suy nghĩ về sự bất bình này, vì người ta đột ngột quyết định ập vào Ngài Elijah Pogram, và tổ chức ngay cho ông ta một buổi tiếp đón.
Vì bữa ăn tối chung của khách sạn đã kết thúc trước khi tàu cập bến, Martin, Mark và Pogram đang tự mình dùng trà và đồ ăn nhẹ tại bàn công cộng, thì phái đoàn bước vào để thông báo về vinh dự này; bao gồm sáu vị khách trọ nam và một cậu bé có giọng nói chói tai.
“Thưa ông!” người phát ngôn nói.
“Ông Pogram!” cậu bé giọng chói tai kêu lên.
Người phát ngôn sực nhớ ra sự hiện diện của cậu bé, liền giới thiệu cậu. “Bác sĩ Ginery Dunkle, thưa ông. Một quý ông có thiên hướng thơ ca tuyệt vời. Anh ấy mới gia nhập với chúng tôi ở đây, thưa ông, và tôi cam đoan với ông, anh ấy là một sự bổ sung đáng giá. Vâng, thưa ông. Ông Jodd, thưa ông. Ông Izzard, thưa ông. Ông Julius Bib, thưa ông.”
“Julius Washington Merryweather Bib,” vị quý ông tự nói với chính mình.
“Tôi xin lỗi, thưa ông. Thứ lỗi cho tôi. Ông Julius Washington Merryweather Bib, thưa ông; một quý ông làm nghề buôn gỗ, thưa ông, và rất được kính trọng. Đại tá Groper, thưa ông. Giáo sư Piper, thưa ông. Tên tôi là Oscar Buffum, thưa ông.”
Mỗi người tiến lên một bước khi được xướng tên; húc đầu vào Ngài Elijah Pogram; bắt tay, rồi lùi lại vị trí cũ. Sau khi giới thiệu xong, người phát ngôn tiếp tục.
“Thưa ông!”
“Ông Pogram!” cậu bé giọng chói tai kêu lên.
“Có lẽ,” người phát ngôn nói với vẻ tuyệt vọng, “ông sẽ vui lòng, Bác sĩ Ginery Dunkle, nhận trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ nhỏ bé này của chúng tôi chứ, thưa ông?”
Vì không có gì cậu bé giọng chói tai mong muốn hơn thế, cậu lập tức bước lên phía trước.
“Ông Pogram! Thưa ông! Một số ít đồng bào của ông, thưa ông, nghe tin ông đến Khách sạn National, và cảm nhận được tính chất yêu nước trong các dịch vụ công của ông, mong muốn, thưa ông, có được niềm hân hạnh được chiêm ngưỡng ông, và được hòa nhập với ông, thưa ông; và được thư giãn với ông, thưa ông, trong những khoảnh khắc mà—”
“Là,” Buffum gợi ý.
“Vốn là đặc ân riêng, thưa ông, của đất nước vĩ đại và hạnh phúc của chúng ta.”
“Hay!” Đại tá Grouper kêu lên với giọng lớn. “Tốt! Hãy nghe anh ấy! Tốt!”
“Và vì thế, thưa ông,” Bác sĩ tiếp lời, “họ yêu cầu; như Một dấu hiệu Của sự tôn trọng; vinh dự được đón tiếp ông tại một buổi tiếp đón nhỏ, thưa ông, tại phòng ăn thường dành cho quý bà, vào lúc tám giờ.”
Ông Pogram cúi chào và nói:
“Đồng bào!”
“Tốt!” Đại tá kêu lên. “Hãy nghe ông ấy! Tốt!”
Ông Pogram cúi chào riêng Đại tá, rồi tiếp tục.
“Sự tán thành của các bạn đối với Những nỗ lực của Tôi trong sự nghiệp chung khiến Tôi vô cùng cảm động. Mọi lúc và mọi nơi; trong phòng ăn của quý bà, các bạn của tôi, và trên Chiến trường—”
“Tốt, rất tốt! Hãy nghe ông ấy! Hãy nghe ông ấy!” Đại tá nói.
“Cái tên Pogram sẽ rất tự hào được sát cánh cùng các bạn. Và mong rằng, các bạn của tôi, trên bia mộ của Tôi hãy khắc rằng, ‘Ông ấy là một thành viên của Quốc hội đất nước chung của chúng ta, và đã Tích cực trong nhiệm vụ của mình.’”
“Ủy ban, thưa ông,” cậu bé giọng chói tai nói, “sẽ chờ đợi ông vào năm phút trước tám giờ. Tôi xin cáo từ, thưa ông!”
Ông Pogram bắt tay cậu, và mọi người khác, một lần nữa; và khi họ quay lại vào năm phút trước tám giờ, họ nói, từng người một, với giọng buồn bã, “Chào ông?” và lại bắt tay ông Pogram lần nữa, như thể ông ta đã ra nước ngoài cả năm trời, và giờ họ mới gặp lại, tại một đám tang.
Nhưng đến lúc này thì ông Pogram đã tự làm mới mình, và đã chỉnh đốn lại mái tóc và các nét trên khuôn mặt theo phong thái bức tượng Pogram, để bất cứ ai chỉ cần nhìn thoáng qua cũng có thể hét lên: “Đó chính là ông ấy! như khi ông ấy đọc bài Diễn văn Thách thức!” Ủy ban cũng đã trang điểm lại; và khi họ cùng nhau bước vào phòng ăn của quý bà, có rất nhiều tiếng vỗ tay từ các quý bà và quý ông, kèm theo những tiếng hô “Pogram! Pogram!” và một số người đứng lên ghế để nhìn cho rõ ông.
Đối tượng của sự ca tụng đại chúng nhìn quanh căn phòng khi đi dọc theo nó, và mỉm cười; đồng thời nhận xét với cậu bé giọng chói tai rằng ông ta biết đôi chút về vẻ đẹp của những người con gái của đất nước chung của họ, nhưng chưa bao giờ thấy nó rực rỡ và hoàn hảo như vào giây phút này. Điều mà cậu bé giọng chói tai đã đưa lên báo vào ngày hôm sau; khiến Elijah Pogram vô cùng ngạc nhiên.
“Chúng tôi sẽ yêu cầu ông, nếu ông vui lòng,” Buffum nói, đặt tay lên ông Pogram như thể đang đo áo cho ông ta, “đứng dựa lưng vào tường ngay góc xa nhất, để các đồng bào của chúng ta có nhiều chỗ hơn. Nếu ông có thể đặt lưng dựa thẳng tắp vào cái móc treo rèm đó, thưa ông, giữ chân trái của mình mãi mãi phía sau lò sưởi, thì chúng ta sẽ rất gọn gàng.”
Ông Pogram làm theo lời và nêm mình vào một cái góc nhỏ đến mức bức tượng Pogram cũng không nhận ra ông ta nữa.
Các chương trình giải trí của buổi tối bắt đầu. Các quý ông đưa các quý bà đến, tự mình đến, và đưa nhau đến; và hỏi Elijah Pogram xem ông ta nghĩ gì về vấn đề chính trị này, và ông ta nghĩ gì về vấn đề kia; rồi nhìn ông ta, nhìn nhau, và trông thực sự rất khổ sở. Các quý bà trên ghế nhìn Elijah Pogram qua kính của họ, và nói rõ mồn một: “Tôi ước ông ấy phát biểu. Tại sao ông ấy không nói nhỉ? Ồ, hãy yêu cầu ông ấy phát biểu đi!” Và Elijah Pogram lúc thì nhìn các quý bà, lúc thì nhìn nơi khác, đưa ra những ý kiến nghị viện khi được hỏi. Nhưng mục đích và đối tượng lớn nhất của cuộc gặp mặt dường như là không được để Elijah Pogram thoát khỏi góc đó bằng bất cứ giá nào; vì vậy họ giữ chặt ông ta ở đó.
Một sự náo động lớn ở cửa, vào giữa buổi tối, thông báo sự xuất hiện của một nhân vật đáng chú ý nào đó; và ngay sau đó một quý ông lớn tuổi, rất phấn khích, được nhìn thấy lao vào đám đông, và đánh vật mở đường về phía Ngài Elijah Pogram. Martin, người đã tìm được một chỗ quan sát thuận lợi ở một góc xa, nơi cậu đứng cùng Mark bên cạnh (vì giờ cậu không thường quên Mark như trước nữa, dù đôi khi vẫn còn quên), nghĩ rằng cậu biết vị quý ông này, nhưng cậu không còn nghi ngờ gì nữa, khi ông ta hét to nhất có thể, với đôi mắt trợn ngược:
“Thưa ông, bà Hominy!”
“Lạy Chúa phù hộ người đàn bà đó, Mark. Bà ta lại xuất hiện rồi!”
“Bà ta đây rồi, thưa ông,” ông Tapley trả lời. “Pogram biết bà ta đấy. Một nhân vật công chúng! Luôn để mắt đến đất nước của mình, thưa ông! Nếu chồng của quý bà đó có cùng quan điểm với tôi, thì ông ta hẳn phải là một quý ông vui vẻ lắm đây!”
Một lối đi được tạo ra; và bà Hominy, với dáng đi quý tộc, chiếc khăn tay, đôi bàn tay chắp lại, và chiếc mũ cổ điển, chậm rãi bước dọc theo đó, trong một đám rước của một người. Ông Pogram biểu lộ cảm xúc vui sướng khi nhìn thấy bà, và một sự im lặng bao trùm khắp nơi. Vì người ta biết rằng khi một người phụ nữ như bà Hominy gặp một người đàn ông như Pogram, ắt hẳn điều gì đó thú vị phải được thốt ra.
Những lời chào đầu tiên của họ được trao đổi bằng giọng quá nhỏ để lọt vào tai đám đông đang thiếu kiên nhẫn; nhưng chẳng bao lâu sau chúng đã trở nên rõ ràng, vì bà Hominy cảm nhận được vị thế của mình, và biết người ta mong đợi gì ở bà.
Bà H. lúc đầu tỏ ra gay gắt với ông ta; và bắt ông ta trải qua một cuộc kiểm tra nghiêm ngặt liên quan đến một lá phiếu nhất định mà ông ta đã bỏ, điều mà bà thấy cần thiết, với tư cách là người mẹ của dòng họ Gracchi hiện đại, phải phản đối bằng một dòng riêng biệt, được in bằng chữ Gothic rõ ràng cho mục đích này. Nhưng ông Pogram né tránh bằng cách đề cập đúng lúc đến lá cờ lấp lánh các vì sao, thứ mà, dường như, có đặc điểm đáng chú ý là bay phấp phới trong gió bất cứ khi nào nó được kéo lên ở nơi có gió thổi, bà đã tha thứ cho ông ta. Giờ họ mở rộng ra các câu hỏi nhất định về thuế quan, hiệp ước thương mại, biên giới, xuất nhập khẩu với hiệu quả lớn. Và bà Hominy không chỉ nói chuyện, như người ta vẫn nói, như một cuốn sách, mà thực sự là nói chính xác những cuốn sách của riêng mình, từng từ một.
“Trời ơi! Cái gì thế này!” bà Hominy kêu lên, mở một mẩu ghi chú nhỏ được đưa cho bà bởi vị quý ông dẫn đường đầy phấn khích của bà. “Kể tôi nghe xem nào! ồ, chà, bây giờ! chỉ cần nghĩ thôi!”
Và rồi bà đọc to, như sau:
“Hai quý bà văn chương gửi lời chào đến người mẹ của dòng họ Gracchi hiện đại, và yêu cầu bà giới thiệu họ, như những người đồng hương tài năng của bà, với Ngài Elijah Pogram (đáng kính và lẫy lừng), người mà hai N. V. đã thường chiêm ngưỡng trong khối đá cẩm thạch biết nói của Chiggle làm rung động tâm hồn. Sau một lời khẳng định bằng miệng từ mẹ của M. G., rằng bà sẽ tuân theo yêu cầu của hai N. V., họ sẽ có niềm vui ngay lập tức được gia nhập vào thiên hà đang tụ họp để tôn vinh hành động yêu nước của một Pogram. Có thể là một mối liên kết nữa giữa hai N. V. và mẹ của M. G. khi quan sát thấy rằng, hai N. V. thuộc trường phái Siêu việt.”
Bà Hominy lập tức đứng dậy, và tiến về phía cửa, nơi bà trở lại, sau một phút, cùng với hai N. V., những người mà bà dẫn qua lối đi trong đám đông, với tất cả sự bệ vệ trong phong thái vốn là đặc trưng đáng chú ý của bà, đến trước Elijah Pogram vĩ đại. Đó (như cậu bé giọng chói tai kêu lên trong sự ngây ngất) thực sự là Cảnh cuối từ vở Coriolanus. Một trong hai N. V. đội một bộ tóc giả màu nâu có kích thước bất thường. Đính trên trán của người kia, bằng cách nào đó không nhìn thấy được, là một chiếc trâm chạm khắc khổng lồ, có kích thước và hình dạng giống như chiếc bánh tart mâm xôi thường được bán với giá một xu, trên mặt trước thể hiện Tòa nhà Quốc hội ở Washington.
“Cô Toppit, và Cô Codger!” bà Hominy nói.
“Codger là quý bà thường được nhắc đến trên các tờ báo tiếng Anh thì phải, thưa ông,” Mark thì thầm. “Người cư ngụ lâu năm nhất mà chẳng bao giờ nhớ nổi điều gì.”
“Được giới thiệu với một Pogram,” cô Codger nói, “bởi một Hominy, thật sự, là một khoảnh khắc ly kỳ trong sự ấn tượng của nó lên cái mà chúng ta gọi là cảm xúc. Nhưng tại sao chúng ta gọi chúng như vậy, hoặc tại sao chúng lại ấn tượng, hoặc liệu chúng có ấn tượng chút nào không, hoặc liệu chúng ta có tồn tại chút nào không, hoặc liệu thực sự có, ôi người đang hổn hển kia! một Pogram hay một Hominy, hay bất kỳ nguyên lý hoạt động nào mà chúng ta đặt cho những cái tên đó, là một chủ đề, tìm kiếm tâm hồn, từ bỏ ánh sáng, quá bao la để đi vào, tại cuộc khủng hoảng không ngờ tới này.”
“Tâm trí và vật chất,” quý bà đội tóc giả nói, “lướt nhanh vào cơn lốc của sự bao la. Tiếng hú của sự siêu phàm, và Lý tưởng bình tĩnh ngủ yên nhẹ nhàng, trong những căn phòng thì thầm của Trí tưởng tượng. Nghe nó, thật ngọt ngào. Nhưng rồi, nhà triết học nghiêm nghị cười lớn, và nói với cái Grotesque, ‘Này! Hãy bắt giữ cho ta Cơ quan đó. Đi, mang nó đến đây!’ Và thế là tầm nhìn tan biến.”
Sau đó, cả hai đều nắm lấy tay ông Pogram, và đặt lên môi, như một lòng bàn tay yêu nước. Sự tôn kính đó được trả xong, người mẹ của dòng họ Gracchi hiện đại yêu cầu ghế, và ba quý bà văn chương bắt tay vào việc thực sự, để đưa Pogram tội nghiệp ra ngoài, và bắt ông ta thể hiện mình trong tất cả các màu sắc rực rỡ của mình.
Cách Pogram mất bình tĩnh ngay lập tức, và cách ba N. V. không bao giờ giữ được sự bình tĩnh của họ, là một phần lịch sử không đáng ghi lại. Chỉ cần nói rằng, vì cả bốn người đều mất kiểm soát và không ai biết bơi, họ tung ra những từ ngữ khắp mọi hướng, và vùng vẫy lúng túng một cách nổi tiếng. Nhìn chung, nó được coi là bài tập trí tuệ khắc nghiệt nhất từng được nghe tại Khách sạn National. Nước mắt đọng trong mắt cậu bé giọng chói tai nhiều lần; và cả công ty nhận xét rằng đầu của họ đau nhức vì nỗ lực—điều hoàn toàn dễ hiểu.
Khi cuối cùng trở nên cần thiết để giải thoát Elijah Pogram khỏi cái góc, và Ủy ban thấy ông ta an toàn trở lại phòng bên cạnh, họ tràn đầy sự ngưỡng mộ.
“Điều mà,” ông Buffum nói, “phải có lối thoát, nếu không nó sẽ nổ tung. Với ông, ông Pogram, tôi biết ơn. Đối với ông, thưa ông, tôi được truyền cảm hứng với sự tôn kính cao cả, và với cảm xúc sâu sắc. Tình cảm Mà tôi muốn bày tỏ, thưa ông, là thế này: ‘Cầu mong ông luôn vững vàng, thưa ông, như bức tượng đá cẩm thạch của ông! Cầu mong nó luôn là nỗi kinh hoàng lớn Đối với kẻ thù của nó như ông.’”
Có lý do để cho rằng nó khá đáng sợ đối với bạn bè của nó; vì đó là một bức tượng của Trường phái Cao thượng hoặc Yêu tinh, trong đó Ngài Elijah Pogram được thể hiện như trong một cơn gió rất mạnh, với mái tóc dựng đứng và lỗ mũi thổi to rộng mở. Nhưng ông Pogram cảm ơn người bạn và người đồng hương của mình vì khát vọng mà ông ta đã bày tỏ, và Ủy ban, sau một cái bắt tay trang trọng khác, đã đi ngủ, ngoại trừ Bác sĩ; người ngay lập tức đến văn phòng báo chí, và ở đó viết một bài thơ ngắn lấy cảm hứng từ các sự kiện trong buổi tối, bắt đầu bằng mười bốn ngôi sao, và tiêu đề, ‘Một Mảnh vụn. Lấy cảm hứng từ việc chứng kiến Ngài Elijah Pogram tham gia vào một cuộc tranh luận triết học với ba người con gái xinh đẹp nhất của Columbia. Bởi Bác sĩ Ginery Dunkle. Của Troy.’
Nếu Pogram cũng vui mừng được đi ngủ như Martin, thì ông ta hẳn đã được đền đáp xứng đáng cho những nỗ lực của mình. Họ lại khởi hành vào ngày hôm sau (Martin và Mark trước đó đã bán hàng hóa của mình cho các chủ cửa hàng mà họ đã mua chúng, được bao nhiêu hay bấy nhiêu), và là bạn đồng hành đến cách New York một quãng ngắn. Khi Pogram sắp rời xa họ, ông ta trở nên trầm ngâm, và sau khi suy nghĩ một hồi, đã kéo Martin sang một bên.
“Chúng ta sắp chia tay rồi, thưa ông,” Pogram nói.
“Xin đừng quá đau lòng,” Martin nói; “chúng ta phải chịu đựng thôi.”
“Không phải vậy đâu, thưa ông,” Pogram đáp, “hoàn toàn không phải. Nhưng tôi muốn ông chấp nhận một bản bài diễn văn của Tôi.”
“Cảm ơn ông,” Martin nói, “ông thật tử tế. Tôi sẽ rất vui lòng.”
“Cũng không hẳn là vậy, thưa ông,” Pogram tiếp tục; “ông có đủ can đảm để giới thiệu một bản vào đất nước của ông không?”
“Chắc chắn rồi,” Martin nói. “Tại sao không?”
“Quan điểm của nó khá mạnh mẽ, thưa ông,” Pogram gợi ý một cách bí hiểm.
“Điều đó không tạo ra khác biệt gì cả,” Martin nói. “Tôi sẽ lấy một tá nếu ông muốn.”
“Không, thưa ông,” Pogram đáp lại. “Không phải một tá. Đó là nhiều hơn những gì tôi cần. Nếu ông chấp nhận chạy rủi ro, thưa ông, đây là một bản cho Ngài Lord Chancellor của ông,” ông ta đưa ra, “và một bản cho Bộ trưởng Ngoại giao chính của ông. Tôi muốn họ thấy nó, thưa ông, như một cách bày tỏ quan điểm của tôi. Để họ không thể bào chữa bằng sự thiếu hiểu biết trong tương lai. Nhưng đừng gặp nguy hiểm, thưa ông, vì tôi!”
“Không có chút nguy hiểm nào cả, tôi cam đoan với ông,” Martin nói. Vì vậy, cậu nhét các tập sách vào túi, và họ chia tay.
Ông Bevan đã viết trong thư của mình rằng, vào một thời điểm nhất định, vốn rơi vào đúng lúc đó, ông sẽ ở một khách sạn nhất định trong thành phố, nóng lòng chờ đợi được gặp họ. Họ đến nơi này mà không chút chậm trễ. Họ có sự hài lòng khi thấy ông ở bên trong; và được người bạn tốt của họ đón tiếp bằng sự nồng nhiệt và chân thành của chính ông.
“Tôi thực sự xin lỗi và xấu hổ,” Martin nói, “khi đã phải cầu xin ông. Nhưng hãy nhìn chúng tôi đây. Xem chúng tôi thế nào, và đánh giá xem chúng tôi đã bị giảm sút đến mức nào!”
“Không những không nhận là đã giúp đỡ gì các anh,” người kia đáp lại, “mà tôi còn tự trách mình vì đã vô tình trở thành nguyên nhân gốc rễ cho những bất hạnh của các anh. Tôi không hề nghĩ rằng các anh sẽ đến Eden dựa trên những thông tin các anh nhận được; hoặc, thực sự, rằng các anh sẽ làm gì khác ngoài việc bị tước đoạt, bằng những phương tiện nhanh nhất, ý tưởng của các anh rằng tài sản được tạo ra dễ dàng ở đây; hơn là tôi nghĩ đến việc tự mình đến Eden.”
“Thực tế là, tôi đã đồng ý với việc đó một cách điên rồ và lạc quan,” Martin nói, “và nói ít về nó thì tốt hơn cho tôi. Mark ở đây không có tiếng nói trong vấn đề này.”
“Chà! Nhưng anh ấy chẳng có tiếng nói trong bất kỳ vấn đề nào khác, phải không?” ông Bevan đáp lại; cười với một vẻ thể hiện sự hiểu biết của mình về cả Mark và Martin.
“Không phải một tiếng nói quá mạnh mẽ, tôi e là vậy,” Martin nói với một cái đỏ mặt. “Nhưng sống và học hỏi, ông Bevan! Sắp chết và học hỏi; chúng tôi học càng nhanh hơn.”
“Bây giờ,” người bạn của họ nói, “về kế hoạch của các anh. Các anh định về nước ngay phải không?”
“Ồ, tôi nghĩ vậy,” Martin đáp vội vàng, vì cậu tái mặt khi nghĩ đến bất kỳ gợi ý nào khác. “Đó cũng là ý kiến của ông, tôi hy vọng vậy?”
“Chắc chắn rồi. Vì tôi không biết tại sao các anh lại đến đây; dù tôi rất tiếc phải nói rằng đó không phải là một trường hợp bất thường đến mức chúng ta cần đi sâu hơn vào việc đó. Các anh không biết rằng con tàu mà các anh đã đi cùng với người bạn của chúng ta, Tướng Fladdock, đang ở cảng sao?”
“Thật vậy sao!” Martin nói.
“Vâng. Và được quảng cáo là sẽ khởi hành vào ngày mai.”
Đây là một tin tức đầy cám dỗ, nhưng cũng đầy trêu ngươi; vì Martin biết rằng việc cậu có được bất kỳ việc làm nào trên một con tàu thuộc đẳng cấp đó là vô vọng. Số tiền trong túi cậu sẽ không trả được một phần tư số tiền cậu đã vay, và nếu nó đủ cho tiền vé của họ, cậu khó có thể quyết định chi tiêu nó. Cậu giải thích điều này với ông Bevan, và trình bày dự định của họ là gì.
“Chà, điều đó hoang đường y như Eden vậy,” người bạn của cậu đáp lại. “Các anh phải mua vé như một người Kitô giáo; ít nhất, giống như một người Kitô giáo như hành khách khoang trước có thể; và nợ tôi thêm vài đô la nữa so với ý định của các anh. Nếu Mark xuống tàu và xem những hành khách nào ở đó, và thấy rằng các anh có thể đi trên đó mà không thực sự bị nghẹt thở, lời khuyên của tôi là, hãy đi! Anh và tôi sẽ xem xét xung quanh trong thời gian đó (chúng ta sẽ không ghé qua nhà Norris trừ khi anh muốn), và tất cả ba chúng ta sẽ ăn tối cùng nhau vào buổi chiều.”
Martin không có gì để bày tỏ ngoài lòng biết ơn, và vì vậy nó đã được sắp xếp. Nhưng cậu đi ra khỏi phòng sau Mark, và khuyên anh nên mua vé trên chiếc Screw, ngay cả khi họ phải nằm trên boong trần; điều mà ông Tapley, người không cần nài nỉ về chủ đề này, đã sẵn sàng hứa sẽ làm.
Khi anh và Martin gặp lại nhau, và ở một mình, anh đang trong tâm trạng cao hứng, và rõ ràng có điều gì đó muốn chia sẻ, điều mà anh rất tự hào.
“Tôi đã ‘xong’ ông Bevan rồi, thưa ông,” Mark nói.
“Xong ông Bevan!” Martin lặp lại.
“Người đầu bếp của con tàu Screw đã đi lấy vợ ngày hôm qua, thưa ông,” ông Tapley nói.
Martin nhìn anh để được giải thích thêm.
“Và khi tôi lên tàu, và tin tức được lan truyền rằng đó là tôi,” Mark nói, “người bạn đồng hành đến và hỏi tôi liệu tôi có nhận làm thay vị trí của người đầu bếp này trên chuyến đi về không. ‘Vì anh đã quen với nó rồi,’ anh ấy nói; ‘anh luôn nấu ăn cho mọi người trên chuyến đi ra.’ Và đúng là vậy,” Mark nói, “mặc dù tôi chưa bao giờ nấu ăn trước đây, tôi xin thề.”
“Anh đã nói gì?” Martin hỏi.
“Nói gì ạ!” Mark kêu lên. “Rằng tôi sẽ nhận bất cứ thứ gì tôi có thể nhận được. ‘Nếu vậy thì,’ người bạn đồng hành nói, ‘chà, mang một ly rượu rum lại đây;’ mà họ đã mang đến theo yêu cầu. Và tiền lương của tôi, thưa ông,” Mark nói với sự phấn khích cao độ, “trả tiền vé cho ông; và tôi đã đặt cái cán bột vào giường của ông để giữ chỗ (đó là cái dễ lấy ở trong góc); và chúng ta ở đó, Quy tắc Britannia, và người Anh hãy về nhà!”
“Không bao giờ có một người tốt như anh!” Martin kêu lên, nắm lấy tay anh. “Nhưng anh có ý gì khi nói ‘xong’ ông Bevan, Mark?”
“Chà, ông không thấy sao?” Mark nói. “Chúng ta không nói với ông ấy, ông biết đấy. Chúng ta nhận tiền của ông ấy, nhưng chúng ta không tiêu, và chúng ta không giữ. Điều chúng ta làm là, viết cho ông ấy một mẩu ghi chú nhỏ, giải thích về sự cam kết này, và cuộn nó lại, và để lại ở quầy bar, để được đưa cho ông ấy sau khi chúng ta đi. Ông không thấy sao?”
Sự thích thú của Martin đối với ý tưởng này không kém gì Mark. Tất cả đã được thực hiện như anh đề xuất. Họ đã trải qua một buổi tối vui vẻ; ngủ tại khách sạn; để lại lá thư như đã sắp xếp; và đi đến con tàu từ sớm vào sáng hôm sau, với những trái tim nhẹ nhõm như sức nặng của những nỗi khổ quá khứ đã gây ra.
“Tạm biệt! một trăm nghìn lần tạm biệt!” Martin nói với người bạn của họ. “Làm sao tôi có thể nhớ hết lòng tốt của ông! Làm sao tôi có thể cảm ơn ông!”
“Nếu anh trở thành một người giàu có, hoặc một người quyền lực,” người bạn của ông đáp lại, “anh hãy cố gắng làm cho Chính phủ của mình quan tâm hơn đến thần dân của mình khi họ đi lang thang ở nước ngoài để sinh sống. Hãy nói cho nó biết những gì anh biết về việc di cư trong trường hợp của chính anh, và gây ấn tượng với nó về việc có bao nhiêu đau khổ có thể được ngăn chặn với một chút nỗ lực!”
Vui vẻ, các chàng trai, vui vẻ! Neo đã nhổ. Tàu đã giương buồm. Mũi tàu vững chãi chỉ thẳng về phía nước Anh. Nước Mỹ là một đám mây trên biển sau lưng họ!
“Chà, Đầu bếp! anh đang nghĩ gì mà chăm chú thế?” Martin nói.
“Chà, tôi đang nghĩ, thưa ông,” Mark đáp lại, “rằng nếu tôi là một họa sĩ và được yêu cầu vẽ Đại bàng Mỹ, tôi sẽ làm thế nào?”
“Vẽ nó giống một con Đại bàng nhất có thể, tôi đoán vậy.”
“Không,” Mark nói. “Điều đó sẽ không ổn với tôi, thưa ông. Tôi sẽ muốn vẽ nó giống một con Dơi, vì sự cận thị của nó; giống một con Gà tre, vì sự khoe khoang của nó; giống một con Ác là, vì sự trung thực của nó; giống một con Công, vì sự phù phiếm của nó; giống một con đà điểu, vì việc nó vùi đầu vào bùn, và nghĩ rằng không ai nhìn thấy nó—”
“Và giống một con Phượng hoàng, vì khả năng vươn lên từ tro tàn của những lỗi lầm và thói xấu của nó, và bay cao trở lại bầu trời!” Martin nói. “Chà, Mark. Chúng ta hãy hy vọng như vậy.”
