Vì chẳng có vị quý bà hay quý ông nào có cung cách tao nhã lại có thể dửng dưng trước dòng họ Chuzzlewit nếu chưa được bảo đảm trước về bề dày lịch sử vô tận của dòng tộc này, thật là một niềm an ủi lớn lao khi biết rằng họ chắc chắn mang dòng máu trực hệ từ A-đam và E-va; và từ thủa hồng hoang đã có mối thâm tình mật thiết với giới nông nghiệp. Giả sử có kẻ tiểu nhân hay ghen tị nào đó dám lớn tiếng chê bai rằng dòng họ Chuzzlewit, vào bất kỳ giai đoạn nào trong lịch sử, đã bày tỏ một niềm kiêu hãnh gia tộc thái quá, thì chắc chắn thói yếu lòng ấy sẽ không những được tha thứ mà còn được ca ngợi, khi ta xét đến sự vượt trội hoàn toàn của gia tộc này so với phần còn lại của nhân loại xét về mặt cội nguồn cổ xưa.

Thật là kỳ lạ khi trong gia tộc cổ xưa nhất mà ta từng ghi chép lại, lại xuất hiện một kẻ sát nhân và một tên lang thang, thì trong sử sách của mọi dòng họ lâu đời khác, chúng ta cũng không khỏi bắt gặp vô số những nét tính cách tương tự lặp đi lặp lại. Quả thực, có thể đúc kết thành một nguyên lý chung rằng: gia phả càng kéo dài bao nhiêu, thì mức độ bạo lực và tính phóng đãng lại càng lớn bấy nhiêu; bởi vì vào thời cổ đại, hai trò tiêu khiển ấy — vừa mang lại sự kích thích lành mạnh, lại vừa là phương cách đầy hứa hẹn để vực dậy những cơ đồ đã khánh kiệt — xưa kia vốn là thú vui tao nhã đồng thời là cách giải trí rèn luyện sức khỏe của Giới Thượng Lưu xứ sở này.

Do đó, thật là một nguồn an ủi và hạnh phúc vô biên khi nhận thấy rằng, vào nhiều thời kỳ khác nhau trong lịch sử nước ta, nhà Chuzzlewit vẫn luôn tích cực tham gia vào đủ loại âm mưu chém giết và những cuộc hỗn chiến đẫm máu. Sử sách còn ghi chép lại rằng, khi được khoác lên mình bộ giáp sắt từ đầu đến chân, họ đã không ít lần dẫn dắt những binh lính mặc áo da lao vào cõi chết với lòng dũng cảm vô song, rồi sau đó ung dung trở về quây quần bên người thân và bạn bè.

Không còn nghi ngờ gì nữa, chí ít cũng có một thành viên nhà Chuzzlewit đã đặt chân đến nước Anh cùng với William kẻ Chinh Phức. Dường như vị tổ tiên lừng lẫy này chưa bao giờ "vượt qua mặt" vị quân vương ấy — nếu dùng theo cách nói thông tục — vào bất kỳ thời điểm nào sau đó; bởi vì gia tộc này hình như chưa bao giờ nổi danh lắm về việc sở hữu những điền trang đất đai rộng lớn. Và ai cũng biết rằng, để ban phát loại tài sản ấy cho những kẻ sủng thần, lòng quảng đại và sự biết ơn của vị vua người Norman cũng lớn lao hệt như bản chất vốn có của những bậc vĩ nhân khi họ đem ban phát những thứ thuộc về kẻ khác.

Có lẽ tại đây, cuốn lịch sử này nên tạm dừng lại để tự hoan hỉ trước biết bao sự dũng cảm, trí tuệ, tài hùng biện, đức hạnh, dòng dõi cao sang và lòng quý tộcích thực dường như đã theo chân cuộc Xâm lược của người Norman tràn vào nước Anh: một lượng lớn lao mà gia phả của mọi dòng họ lâu đời đều góp phần làm cho phồng lên, và nếu không có cuộc xâm lược ấy thì chắc chắn vẫn sẽ lớn lao chẳng kém, đồng thời cũng sung mãn không kém trong việc sinh ra những thế hệ hậu duệ hào hiệp kiêu hãnh về nguồn gốc của mình, dẫu cho William kẻ Chinh Phức có bị đổi thành William kẻ Bị Chinh Phức đi chăng nữa — một sự đổi thay hoàn cảnh mà chắc chắn sẽ chẳng tạo ra bất kỳ sự khác biệt nào về mặt này.

Chắc chắn đã từng có một thành viên nhà Chuzzlewit nhúng tay vào Âm mưu Thuốc súng, nếu như chính kẻ cầm đầu mưu phản là Fawkes không phải là một nhánh của dòng họ kỳ lạ này; và hắn hoàn toàn có thể là như vậy, giả sử như một người nhà Chuzzlewit khác đã di cư sang Tây Ban Nha vào thế hệ trước và kết hôn với một phu nhân người Tây Ban Nha tại đó, để rồi sinh ra một người con trai có làn da ngăm đen. Giả thuyết có cơ sở này càng được củng cố thêm, nếu không muốn nói là hoàn toàn được khẳng định, bởi một sự kiện chắc chắn sẽ làm thích thú những ai tò mò muốn dò dẫm bước tiến của những thị hiếu di truyền qua cuộc đời của những hậu duệ vô tình mang chúng trong mình. Có một chi tiết đáng chú ý là vào thời cận đại này, nhiều người nhà Chuzzlewit, khi làm ăn thất bát ở các lĩnh vực khác, lại chẳng vì một tia hy vọng lý trí nào có thể làm giàu cho bản thân, cũng chẳng vì bất kỳ lý do dễ hiểu nào, bỗng đứng ra mở cửa hàng bán than; và rồi hết tháng này sang tháng khác, họ cứ thẫn thờ đứng canh một nhúm than nhỏ mà chưa từng một lần thực hiện được thương vụ nào với khách mua. Sự tương đồng kỳ lạ giữa cách hành xử này với việc làm của vị Tổ Tôn vĩ đại của họ dưới những căn hầm của Tòa nhà Nghị viện tại Westminster là quá rõ ràng và quá đỗi thú vị, chẳng cần phải bàn thêm lời nào.

Những giai thoại truyền miệng trong gia tộc cũng chứng minh rõ ràng rằng, vào một thời điểm nào đó trong lịch sử mà sử sách không ghi rõ, từng có một bà cụ mang những tư tưởng phá hoại đến mức độ ấy, lại quá ư rành rẽ trong việc sử dụng và chế tạo các cỗ máy gây cháy nổ, đến nỗi người ta gọi bà là "Bà Mối" — cái biệt hiệu và cửa miệng ấy vẫn còn được lưu truyền trong các truyền thuyết gia tộc cho đến tận ngày nay. Chắc chắn không còn phải hoài nghi gì nữa rằng đây chính là phu nhân người Tây Ban Nha, thân mẫu của Chuzzlewit Fawkes.

Nhưng vẫn còn một bằng chứng nữa, có liên quan trực tiếp đến mối thâm tình của họ với sự kiện đáng nhớ này trong Lịch sử nước Anh, chắc chắn sẽ thuyết phục được cả những ai (nếu có một tâm hồn như thế) vẫn còn hoài nghi trước những bằng chứng mang tính phỏng đoán vừa rồi.

Vài năm trước, một thành viên vô cùng đáng kính và trong sạch ở mọi phương diện của dòng họ Chuzzlewit (vì kẻ thù cay đắng nhất của ông cũng chưa từng dám ám chỉ rằng ông không phải là một người giàu có) vẫn còn lưu giữ một chiếc đèn lồng tối cổ xưa đích thực; chiếc đèn này càng trở nên thú vị hơn khi có hình dáng và kiểu cách vô cùng giống với những chiếc đang được sử dụng ở thời điểm hiện tại. Giờ thì vị quý ông này, nay đã qua đời, từng luôn sẵn sàng tuyên thệ, và đã hết lần này đến lần khác khẳng định bằng tất cả sự trang nghiêm của mình rằng, ông đã từng nghe bà nội mình nói khi ngắm nghía món di vật đáng kính này: "À, à! Chiếc đèn này do người con trai thứ tư của ta mang theo vào ngày mùng năm tháng Mười Một, khi nó sắm vai Guy Fawkes." Những lời lẽ đặc biệt ấy đã tạo ra (như một điều tất yếu) một ấn tượng sâu sắc trong tâm trí ông, và ông vẫn thường xuyên lặp đi lặp lại chúng. Cách giải thích chính xác cho những lời ấy, cùng với kết luận mà chúng dẫn đến, là vô cùng xác thực và không thể chối cãi. Bà cụ tuy bản tính vốn kiên cường nhưng dẫu sao tuổi già sức yếu cũng đã phai tàn; ai cũng biết bà hay mắc chứng lẫn lộn ý tưởng, hoặc ít ra là lẫn lộn lời ăn tiếng nói, thứ bệnh mà tuổi già và sự lắm lời thường hay mắc phải. Sự nhầm lẫn nhỏ nhặt, thực sự rất nhỏ nhặt, xuất hiện trong những lời biểu đạt ấy là điều hiển nhiên, và việc đính chính lại thì dễ đến buồn cười. "À, à," cụ nói — và ta sẽ nhận ra rằng chẳng cần phải sửa đổi bất kỳ điều gì ở hai từ mở đầu ấy — "À, à! Chiếc đèn lồng này do ông tổ của ta" — chứ không phải người con trai thứ tư, nghe thật ngớ ngẩn làm sao — "mang theo vào ngày mùng năm tháng Mười Một. Và nó chính là Guy Fawkes." Ở đây, chúng ta có một phát ngôn vừa nhất quán, rõ ràng, tự nhiên, lại vừa hoàn toàn phù hợp với tính cách của người nói. Quả thực, giai thoại này hiển nhiên mang ý nghĩa ấy và không thể hiểu theo cách nào khác, đến mức nếu nó không phải là một minh chứng cho thấy những gì có thể đạt được (và rất thường đạt được) không chỉ trong văn xuôi lịch sử mà cả trong thơ ca tưởng tượng, nhờ vào chút công sức đầy khéo léo của một nhà chú giải, thì có lẽ ghi chép lại nguyên trạng ban đầu của nó cũng chẳng đáng là bao.

Người ta vẫn thường nói rằng vào thời hiện đại, chẳng có lấy một trường hợp nào ghi nhận một thành viên nhà Chuzzlewit có quan hệ thân thiết với Giới Quyền Quý. Nhưng một lần nữa, những kẻ gièm pha thích chế nhạo, kẻ đã dệt nên những câu chuyện hoang đường thảm hại ấy từ bộ óc đầy ác ý của chúng, đã phải câm lặng trước những bằng chứng rành rành. Bởi vì trong tay các nhánh khác nhau của gia tộc hiện vẫn còn lưu giữ những bức thư, trong đó nêu rõ rành mạch từng câu từng chữ rằng, một nhân vật tên là Diggory Chuzzlewit từng có thói quen ăn tối đều đặn với Công tước Humphrey. Quả thực, ông thường xuyên là khách quý bên bàn tiệc của vị quý tộc ấy đến nỗi; và lòng hiếu khách cùng sự bầu bạn của Đức Ông cứ thế liên tục được trút lên người ông, tựa như một sự ép buộc; khiến cho ông cảm thấy bất an, đầy gượng gạo và chán ngán; đến mức ông phải viết thư cho bạn bè với đại ý rằng nếu họ không làm thế này thế nọ với người mang thư, ông sẽ chẳng còn sự lựa chọn nào khác ngoài việc phải đi ăn tối với Công tước Humphrey một lần nữa; đồng thời ông còn bộc lộ bản thân bằng một cách thức vô cùng đặc biệt và khác thường, tựa như một kẻ đã ngán tận cổ cuộc sống thượng lưu và những buổi tiệc tùng sang trọng.

Từng có lời đồn đại — và thật thừa thãi khi nói rằng lời đồn ấy xuất phát từ chính cái đám tiểu nhân đê tiện đó — cho rằng có một nam nhân nhà Chuzzlewit nào đó, với thân thế xuất thân vốn dĩ ai cũng thừa nhận là chìm trong màn sương mù mờ ám, thực chất có gốc gác vô cùng hèn m kém cỏi. Bằng chứng đâu? Khi người con trai của cá nhân ấy — kẻ mà bí mật về thân thế người cha được cho là đã được chính cha mình truyền lại khi còn sinh thời — đang hấp hối trên giường bệnh, câu hỏi này đã được đặt ra cho ông một cách rõ ràng, trang trọng và đầy quy thức: "Toby Chuzzlewit, ông nội của anh là ai?" Để rồi bằng hơi thở cuối cùng, ông đã đáp lại cũng rõ ràng, trang trọng và đầy quy thức không kém; và những lời ấy đã được ghi chép lại ngay lúc đó, có chữ ký cùng tên tuổi địa chỉ đầy đủ của sáu nhân chứng: "Lãnh chúa No Zoo." Người ta có thể nói — và thực tế người ta đã nói vậy, bởi sự độc ác của con người là vô bờ bến — rằng chẳng có vị lãnh chúa nào mang cái tên ấy cả, và trong số những tước hiệu đã mai một từ xưa, hoàn toàn chẳng tìm thấy cái tên nào dù chỉ có âm điệu dăm chút tương tự. Thế nhưng kết luận không thể chối cãi ở đây là gì? Gạt bỏ một học thuyết do một số người có thiện ý nhưng nhầm lẫn đưa ra, cho rằng ông nội của vị ông Toby Chuzzlewit này, xét theo cái tên, chắc chắn phải là một vị Quan lớn người Trung Hoa (điều này hoàn toàn vô lý, bởi chẳng có lấy một chút tiền đề nào cho thấy bà nội của ông từng rời khỏi đất nước này, hay có vị quan lớn nào đặt chân đến đây trong khoảng thời gian vài năm quanh thời điểm cha ông ra đời; ngoại trừ những pho tượng bày trong các cửa hàng trà, vốn dĩ chẳng thể nào coi là có bất kỳ dính dáng gì đến vấn đề này dù theo hướng này hay hướng khác), gạt bỏ giả thuyết ấy đi, chẳng phải điều hiển nhiên là ông Toby Chuzzlewit hoặc đã nghe nhầm cái tên từ cha mình, hoặc đã quên mất nó, hay đã phát âm sai hay sao? Và rằng, ngay cả trong giai đoạn cận kề vừa qua, dòng họ Chuzzlewit vẫn có mối dây liên hệ qua một vạch chéo góc trái, hay một kiểu tước hiệu huy hiệu mập mờ nào đó, với một Gia tộc cao quý và lừng lẫy nào chưa từng được biết tới?

Từ những tài liệu giấy tờ vẫn còn được gia tộc lưu giữ cho đến nay, một sự thật đã được xác lập rõ ràng rằng, vào thời đại tương đối cận đại của nhân vật Diggory Chuzzlewit đã nhắc đến ở trên, từng có một thành viên đạt tới mức độ giàu có và ảnh hưởng vô cùng to lớn. Xuyên suốt những mảnh thư từ may mắn thoát khỏi nạn tàn phá của loài nhêu mọt (với tư cách là kẻ chuyên đục khoét ngốn ngấu nội dung các khế ước và giấy tờ, chúng xứng đáng được gọi là những viên quan đăng ký hộ tịch chung của Thế giới Côn trùng), ta thấy ông liên tục nhắc đến một người chú, người mà ông dường như đặt rất nhiều kỳ vọng, vì ông hay tìm cách lấy lòng vị ấy bằng những món quà biếu là đồ bạc, ngọc ng quý, sách vở, đồng hồ và những vật phẩm có giá trị khác. Chẳng hạn, có lần ông viết thư cho người anh em trai nhắc đến chiếc thìa múc nước sốt — vốn là tài sản của người anh — mà ông (Diggory) dường như đã mượn hoặc chiếm đoạt lấy: "Đừng giận, tao đã đem cho nó rồi — cho người chú của tao ấy." Lại có lần ông bày tỏ tương tự đối với chiếc cốc của trẻ con được giao phó cho ông đem đi sửa. Lần khác ông lại nói: "Tôi đã dâng hiến cho người chú sức hút không thể cưỡng lại ấy mọi thứ tôi từng có trên đời." Và việc ông thường xuyên tề tựu đến thăm viếng lâu đài của vị quý ông này trong khoảng thời gian dài, nếu không muốn nói là sống hẳn ở đó, được thể hiện rõ qua câu văn sau: "Ngoại trừ bộ quần áo đang mặc trên người đây, toàn bộ y phục của tôi hiện đều đang nằm ở nhà chú tôi." Sự bảo bọc và ảnh hưởng của vị quý ông này chắc chắn phải rất rộng lớn, vì người cháu đã viết rằng: "Sức ảnh hưởng của ngài ấy lớn quá mức" — "Nó vượt quá tầm rồi" — "Nó thật khủng khiếp" — và đại loại thế. Thế nhưng (thật kỳ lạ thay) điều đó dường như chẳng đem lại cho ông bất kỳ chức vụ béo bở nào tại triều đình hay nơi nào khác, cũng chẳng ban cho ông bất kỳ sự phân biệt nào ngoài thứ đặc ân tất yếu phải có khi được sự hậu thuẫn của một vĩ nhân như thế, và việc được ngài mời tham dự những buổi yến tiệc lộng lẫy và đắt đỏ đến mức ông phải gọi chúng là "Những Quả Cầu Vàng".

Thật thừa thãi khi cứ kể lể dài dòng thêm những dẫn chứng về địa vị cao sang vòi vọi cùng tầm quan trọng to lớn của dòng họ Chuzzlewit qua các thời kỳ. Giả sử như trong phạm vi của một xác suất hợp lý mà người ta vẫn cần thêm những bằng chứng nữa, chúng ta hoàn toàn có thể chất chồng chúng lên nhau cho đến khi tạo thành cả một dãy An-pơ bằng những chứng cứ, đủ sức đè bẹp và nghiền nát mọi sự hoài nghi táo tợn nhất. Vì một gò mả đẹp đẽ đã được vun đắp tươm tất bên trên ngôi mộ của dòng họ rồi, chương này xin phép được giữ nguyên hiện trạng của nó như thế; chỉ xin chèn thêm một xẻng đất cuối cùng để hoàn thiện, rằng nhiều thành viên nhà Chuzzlewit, cả nam lẫn nữ, đã được chứng minh rành rành qua những bức thư chính tay mẹ họ viết, sở hữu những chiếc mũi dọc dừa tạc tượng, những chiếc cằm không chê vào đâu được, những vóc dáng từng làm khuôn mẫu cho các nhà điêu khắc, những chân tay được gọt giũa tinh xảo cùng vầng trán thanh tú với lớp da mỏng manh trong suốt đến mức có thể nhìn thấy những mạch máu xanh rẽ nhánh đi khắp các ngả, tựa như những con đường trên một tấm bản đồ cõi tiên. Bản thân thực tế này, dẫu cho nó có là một minh chứng đơn độc đi nữa, cũng đã đủ sức định đoạt và kết thúc gọn ghẽ vấn đề đang bàn; bởi vì ai cũng rõ, dựa trên uy tín của tất cả những sách vở bàn về những vấn đề tương tự, rằng từng hiện tượng kể trên, đặc biệt là sự tạc tượng ở chiếc mũi, luôn luôn là đặc điểm riêng có và chỉ xuất hiện ở những con người thuộc tầng lớp cao sang bậc nhất.

Sau khi đã chứng minh một cách vô cùng thỏa mãn (và do đó, làm hài lòng trọn vẹn tất cả độc giả của mình) rằng dòng họ Chuzzlewit có một cội nguồn vô cùng cao quý, từng có thời điểm sở hữu tầm quan trọng đủ sức biến họ thành những người quen vô cùng bổ ích và đáng hoan nghênh đối với mọi tâm hồn ngay thẳng, cuốn lịch sử này giờ đây có thể bắt tay vào nhiệm vụ chính của mình. Và sau khi đã cho thấy rằng, nhờ vào bề dày dòng dõi cổ xưa, họ hẳn đã chiếm một tỷ trọng khá lớn trong việc đặt nền móng và gia tăng số lượng cho nhân loại, thì đến một ngày nào đó, bổn phận của tác phẩm sẽ là hé lộ rằng những thành viên của dòng họ sẽ được giới thiệu trong các trang sách này vẫn còn vô số những bản sao và tiền thân trong Thế giới Vĩ đại quanh ta. Hiện tại, tác phẩm xin phép chỉ đưa ra một vài nhận xét chung về vấn đề này như sau: Thứ nhất, có thể khẳng định một cách chắc chắn, mà không hề ngụ ý tham gia trực tiếp vào học thuyết Monboddo về khả năng con người từng là loài khỉ, rằng loài người đôi khi thực hiện những trò hề vô cùng kỳ lạ và bất thường. Thứ hai, và cũng không hề xâm phạm đến học thuyết Blumenbach về việc hậu duệ của A-đam sở hữu vô vàn phẩm chất gần gũi với loài lợn hơn là bất kỳ loài vật nào khác trong tạo hóa, rằng một số người quả thực nổi tiếng với việc tự chăm sóc bản thân vô cùng chu đáo.