Đài phun nước ở khu Temple lấp lánh rạng rỡ dưới ánh nắng, dòng âm thanh róc rách của làn nước vang lên như tiếng cười vui, những giọt nước vô tư nhảy nhót muôn vàn vũ điệu, rồi tinh nghịch ngó nghiêng giữa những tán cây trước khi tung mình lặn xuống để ẩn mình, vừa lúc cô bé Ruth và người bạn đồng hành tiến lại gần.
Và lý do vì sao họ lại hướng về Đài phun nước ấy thực sự là một điều bí ẩn; bởi họ hoàn toàn chẳng có công chuyện gì ở đó cả. Nơi ấy chẳng nằm trên đường đi của họ. Trái lại, nó hoàn toàn lệch hướng. Chúa ban phước cho bạn, họ chẳng dính dáng gì đến Đài phun nước ấy, cũng giống như chẳng dính dáng gì đến—đến Tình yêu, hay bất kỳ thứ gì kỳ cục tương tự thế.
Tom và em gái hẹn hò nhau ở Đài phun nước thì hoàn toàn hợp lý, nhưng chuyện đó lại là một nhẽ khác. Bởi vì, dĩ nhiên, khi cô phải chờ đợi một vài phút, việc phải đứng chờ ở bất cứ đâu ngoài một chốn tương đối yên tĩnh sẽ là điều vô cùng bất tiện; xét cho cùng thì đó là một góc yên tĩnh nhất mà họ có thể chọn. Thế nhưng, khi đã có John Westlock đi cùng để chăm sóc, và đang trên đường về nhà với cánh tay đòn gác trên tay chàng (trong khi nhà lại nằm theo một hướng hoàn toàn khác), thì việc họ lai vãng đến gần Đài phun nước ấy lại là một điều vô cùng bất thường.
Thế mà, họ lại thấy mình đang ở đó. Và một điều bất thường nữa trong chuyện này là dường như họ đã đến đó bởi một sự ngầm hiểu ngầm với nhau. Vậy mà khi đến nơi, họ lại cảm thấy có chút bối rối vì sự hiện diện của mình, và đó mới là điều kỳ lạ nhất; bởi vì bản thân Đài phun nước chẳng có gì đáng để phải bối rối cả. Tất cả chúng ta đều biết điều đó.
‘Đúng là một chốn xưa thật tuyệt làm sao!’ John lên tiếng, với một niềm ân tình tha thiết dành cho nơi này.
‘Quả là một nơi dễ chịu!’ cô bé Ruth nhỏ nhẹ đáp. ‘Mới mát mẻ làm sao!’
Ôi, cô bé Ruth hư đốn!
Họ khựng lại khi John bắt đầu cất lời ca ngợi nơi này. Ngày hôm ấy thật tuyệt diệu; và một khi đã dừng chân, việc họ liếc mắt nhìn xuống khu Garden Court là điều hết sức tự nhiên—không gì tự nhiên hơn thế—bởi vì Garden Court chấm dứt ở khu Vườn, khu Vườn chấm dứt ở dòng Sông, và cái thoáng nhìn ấy mang lại vẻ rạng rỡ, tươi mới và ngập tràn ánh sáng trong một ngày hè. Thế thì, hỡi cô Ruth nhỏ bé, sao em không dũng cảm ngắm nhìn nó cho trọn vẹn! Sao lại cứ đặt cái bàn chân nhỏ xíu, quý giá và thiêng liêng ấy vào khe nứt của một phiến đá lát vỉa hè vô tri, rồi lại tỏ ra bồn chồn lo lắng đến mức phải chỉnh đốn nó cho thật ngay ngắn cơ chứ?
Giá như mụ hầu bàn mặt lửa với chiếc mũ nhăn nhúm có thể nhìn thấy họ lúc họ bước đi, thì không biết mụ ta sẵn sàng đánh đổi bao nhiêu năm tiền lương cho vị trí của mình ở khu Furnival’s Inn trong vai trò người giặt ủi cho ngài Westlock!
Họ rời đi, nhưng không phải đi qua những con đường của thành phố London! Mà qua một thành phố diệu kỳ nào đó, nơi những con đường lát bằng hư không; nơi mọi âm thanh ồn ào của một đô thị náo nhiệt được dịu lại thành khúc nhạc du dương; nơi vạn vật đều hạnh phúc; nơi không có khoảng cách, cũng chẳng có thời gian. Đâu đó có hai anh phu xe lực lưỡng, tính tình nhã nhặn đang hạ những thùng bia lớn xuống một tầng hầm; và khi John giúp cô—gần như bồng cô lên—với một dáng vẻ nhẹ nhàng, thanh thoát và gọn gàng nhất mà bạn từng thấy—bước qua sợi dây thừng, họ bảo rằng chàng nợ họ một ơn vì đã tạo cơ hội cho chàng. Những gã phu xe từ cõi tiên!
Những đồng cỏ xanh mướt trong mùa hè, những khoảng sân rơm ngập ngụa trong mùa đông, chẳng có cỗ xe ngựa và cỏ ba lá nào có thể sánh được với con chiến mã cao ngạo ấy—con ngựa cứ nhún nhảy trên vỉa hè kéo theo chiếc xe gig phía sau, khiến cô hoảng sợ, phải bám chặt lấy cánh tay chàng bằng cả hai tay (hai tay đan vào nhau thật đáng yêu làm sao!), rồi nài nỉ chàng tìm chỗ trú ẩn trong cửa hàng bánh ngọt, để rồi sau đó rụt rè ngó ra từ khe cửa; và rồi, ngước nhìn chàng bằng đôi mắt ấy để hỏi xem liệu chàng có chắc chắn không—liệu bây giờ có thực sự chắc chắn không—rằng họ có thể tiếp tục lên đường một cách an toàn! Ôi, ước gì có một đàn ngựa hoang hung hãn! Ước gì có sư tử, có gấu, có bò điên, có bất cứ thứ gì để đôi bàn tay nhỏ bé ấy lại một lần nữa quấn quýt trên cánh tay chàng!
Dĩ nhiên là họ trò chuyện. Họ nói về Tom, về tất cả những đổi thay này, về sự gắn bó mà ông Chuzzlewit đã dành cho chàng, về những viễn cảnh tươi sáng mà chàng có được nhờ một người bạn như thế, và còn rất nhiều điều khác nữa với cùng một chủ đề. Càng trò chuyện, cô bé Ruth bấn loạn này lại càng sợ những khoảng lặng; và thà lặp đi lặp lại những điều cũ còn hơn là để xuất hiện một khoảng lặng; và nếu cô không đủ dũng khí hay sự minh mẫn để làm điều đó (thực ra thì rất hiếm khi cô có được sự minh mẫn ấy), thì trông cô lại càng trở nên quyến rũ và không thể cưỡng lại gấp vạn lần so với trước đây.
‘Chắc chẳng bao lâu nữa Martin sẽ kết hôn nhỉ?’ John hỏi.
Cô đoán là vậy. Chưa từng có một người phụ nữ nào vừa bùa phép lại vừa đoán mọi chuyện với một giọng điệu yếu ớt đến thế như cách Ruth thốt lên câu đó.
Nhưng nhận thấy một khoảng lặng đáng sợ nữa sắp sửa kéo theo, cô liền nhận xét rằng chàng sẽ có một người vợ thật xinh đẹp. Ngài Westlock có nghĩ vậy không?
‘Vư—vâng,’ John đáp, ‘à, vâng.’
Cô e rằng chàng là một người khá khó tính, bởi chàng nói với một giọng điệu lạnh lùng đến thế.
‘Nên nói là đã thấy vừa ý rồi thì đúng hơn,’ John đáp. ‘Anh hầu như chẳng chú ý đến cô ấy. Anh chẳng màng để mắt tới cô ấy. Sáng nay, trong mắt anh chẳng hề có hình bóng cô ấy.’
Ôi, lạy Chúa nhân từ!
Thật may là họ đã về đến đích. Cô sẽ chẳng thể bước đi thêm bước nào nữa. Thật không tài nào bước nổi trong một trạng thái run rẩy đến thế.
Tom vẫn chưa về. Họ bước vào căn phòng khách hình tam giác cùng nhau, và chỉ có hai người. Mụ mặt lửa ơi, mụ mặt lửa hỡi, bây giờ thì mụ có thể đánh đổi được bao nhiêu năm tiền lương đây?
Cô ngồi xuống chiếc ghế sofa nhỏ, rồi tự tay cởi dải lụa thắt mũ. Chàng ngồi xuống bên cạnh cô, sát rạt bên cạnh cô; rất, rất gần. Ôi trái tim nhỏ bé đang đập loạn nhịp, phập phồng và chực vỡ òa, mày đã biết trước là sẽ có lúc này, và cũng hằng mong mỏi điều đó. Hỡi trái tim, sao lại đập cuồng nhiệt đến thế!
‘Ruth yêu dấu! Ruth ngọt ngào của anh! Nếu anh ít yêu em hơn, anh đã có thể thổ lộ với em rằng anh yêu em từ lâu lắm rồi. Anh đã yêu em ngay từ cái nhìn đầu tiên. Trên đời này chưa từng có sinh linh nào được yêu thương một cách chân thành hơn em, Ruth yêu dấu ạ, bởi chính anh!’
Cô đan chặt hai bàn tay trướcKhuôn mặt. Những giọt nước mắt tuôn trào của niềm vui, niềm tự hào, hy vọng và tình cảm ngây thơ không tài nào kìm nén lại được. Chúng trào ra từ tận đáy tâm hồn tuổi trẻ trọn vẹn để đáp lại lời chàng.
‘Tình yêu dấu của anh! Nếu điều này—anh dám hy vọng là thế—không hề mang lại nỗi đau đớn hay phiền muộn nào cho em, thì em đã mang lại cho anh niềm hạnh phúc lớn lao hơn bất cứ điều gì anh có thể diễn tả hay tưởng tượng nổi. Ruth yêu dấu của anh! Ruth ngoan hiền, dịu dàng và đáng yêu của trái tim anh! Anh hy vọng mình hiểu được giá trị trái tim em, anh hy vọng mình thấu được phẩm chất thiên thần nơi em. Hãy để anh chứng minh điều đó; và em sẽ mang lại cho anh nhiều hạnh phúc hơn nữa, Ruth ạ—’
‘Không thể hạnh phúc hơn được nữa đâu,’ cô thổn thức, ‘hơn những gì anh mang lại cho em đâu, John. Chẳng ai có thể hạnh phúc hơn em lúc này cả!’
Mụ mặt lửa ơi, hãy chuẩn bị tinh thần đi! Nhận tiền công bình thường hoặc là nhận trát đuổi việc thôi. Hết thời rồi, mụ mặt lửa ạ. Chúng ta chẳng cần làm phiền mụ thêm nữa đâu.
Đôi bàn tay nhỏ bé giờ đây đã có thể đan vào nhau mà chẳng cần đến một con ngựa hoang nào thúc giục. Chẳng cần đến sư tử, gấu hay bò điên nào nữa. Mọi chuyện đều có thể diễn đạt, và diễn đạt tốt hơn vô hạn, mà chẳng cần đến sự trợ giúp của chúng. Chẳng cần đến bất kỳ gã phu xe lực lưỡng hay thùng bia lớn nào để làm cái cớ. Chẳng cần đến bất kỳ lời bào chữa nào hết. Cái chạm nhẹ nhàng, êm ái rơi rụt rè nhưng đầy tự nhiên lên bờ vai của người tình; vòng eo thanh mảnh, chiếc đầu hơi cúi, đôi má ửng hồng, đôi mắt đẹp đẽ và cả bờ môi tuyệt mỹ ấy—tất cả đều tự nhiên không thể tả nổi. Giá như tất cả những con ngựa ở xứ Araby cùng lúc sổng chuồng đi chăng nữa, chúng cũng chẳng thể làm cho mọi thứ trở nên hoàn hảo hơn thế.
Chẳng mấy chốc họ lại bắt đầu trò chuyện về Tom.
‘Anh hy vọng khi nghe tin này, anh ấy sẽ vui mừng khôn xiết!’ John nói với đôi mắt lấp lánh.
Ruth siết chặt hai bàn tay nhỏ bé lại một chút khi chàng nói thế, rồi trìu mến ngước nhìn vào mặt chàng.
‘Em sẽ không bao giờ phải rời xa anh ấy đúng không, anh yêu? Em không bao giờ có thể rời xa Tom được. Em tin là anh hiểu điều đó.’
‘Em nghĩ là anh sẽ đòi hỏi điều đó sao?’ chàng đáp lại bằng một vẻ—thôi nào! Khỏi cần bận tâm là với vẻ gì đi.
‘Em tin là anh sẽ không bao giờ làm thế,’ cô đáp, với những giọt nước mắt rạng ngời đọng lại trong đôi mắt.
‘Và anh xin thề đấy, Ruth, cưng của anh ạ, nếu em muốn thế. Rời xa Tom ư? Đó sẽ là một sự khởi đầu kỳ cục làm sao. Rời xa Tom sao, em yêu! Nếu anh em mình và Tom không thể tách rời, và nếu Tom (xin Chúa phù hộ cho anh ấy) không nhận được tất cả sự kính trọng và tình yêu thương trong mái ấm của chúng ta, hỡi người vợ bé nhỏ của anh, thì mong sao mái ấm ấy đừng bao giờ tồn tại! Và đó là một lời thề nặng ký đấy, Ruth ạ.’
Liệu có cần ghi chép lại cách cô cảm ơn chàng không? Có chứ, phải ghi lại chứ. Trong tất cả sự giản dị, ngây thơ và thanh khiết của tâm hồn, nhưng lại với một sự e ấp, duyên dáng và nửa do dự nửa quả quyết, cô đã đóng một dấu ấn ửng hồng lên lời thề ấy, sắc đỏ hắt lên tận gương mặt và ánh lên cả những lọn tóc nâu sẫm được tết gọn gàng.
‘Tom sẽ hạnh phúc, tự hào và vui mừng biết bao,’ cô nói, đan chặt hai bàn tay nhỏ bé vào nhau. ‘Nhưng chắc chắn anh ấy sẽ ngỡ ngàng lắm cho mà xem! Em tin chắc là anh ấy chưa từng nghĩ đến chuyện này bao giờ.’
Dĩ nhiên là John gặng hỏi cô ngay lập tức—bởi vì bạn biết đấy, họ đang ở trong cái trạng thái ngây ngô mà người ta phải châm chước rất nhiều—rằng từ khi nào cô bắt đầu nghĩ đến chuyện đó, và điều này tạo ra một chút nhánh rẽ trong câu chuyện của họ; một nhánh rẽ vô cùng đáng yêu đối với họ, nhưng lại chẳng mấy thú vị với chúng ta; và để rồi kết thúc chuyện đó, họ lại quay về đề tài Tom.
‘À! Tom thân yêu!’ Ruth nói. ‘Em đoán là bây giờ em phải kể cho anh nghe mọi thứ rồi. Em chẳng nên có điều gì giấu giếm anh cả. Phải không anh yêu, John của em?’
Chẳng ích gì khi kể lại gã John ngớ ngẩn ấy đã đáp lại cô ra sao, bởi vì cách chàng đáp không tài nào dịch nổi ra trang giấy dẫu cho bản thân nó vô cùng viên mãn. Nhưng điều mà chàng truyền đạt lại chính là: Không, không, không, hỡi Ruth ngọt ngào; hoặc đại loại là thế.
Rồi cô kể cho chàng nghe bí mật lớn của Tom; không nói rõ chi tiết cách cô khám phá ra nó, mà để mặc chàng tự hiểu nếu muốn; và John cảm thấy vô cùng đau lòng khi nghe điều đó, ngập tràn sự đồng cảm và xót xa. Nhưng chàng bảo, chính vì lý do này mà họ sẽ càng cố gắng hơn nữa để mang lại hạnh phúc cho Tom, để khỏa lấp lòng chàng bằng những sở thích quen thuộc. Và rồi, trong tất cả sự tin cậy của khoảnh khắc ấy, chàng kể cho cô nghe về cơ hội tuyệt vời để tự lập nghiệp với nghề nghiệp cũ ở vùng quê; và cách mà chàng đã nghĩ đến, trong trường hợp niềm hạnh phúc ấy thực sự đến với mình—lại có một nhánh rẽ nhỏ nữa ở đây—cách mà chàng nghĩ điều đó sẽ mang lại công việc cho Tom, giúp họ có thể sống chung một cách thoải mái nhất mà không hề có chút cảm giác phụ thuộc nào từ phía Tom; và sống hạnh phúc cho đến đầu bạc răng long. Và khi Ruth đón nhận điều này trong niềm hân hoan, họ tiếp tục chăm lo cho Tom đến mức đã tậu sẵn cho chàng một tuyển tập sách chọn lọc và xây tặng chàng một chiếc đàn ống, và chàng đang say sưa trổ tài trên chiếc đàn đó với sự thỏa mãn tột cùng thì họ nghe tiếng chàng gõ cửa.
Dù rất khao khát được kể cho anh nghe chuyện gì đã xảy ra, tội nghiệp cô bé Ruth vẫn vô cùng bấn loạn trước sự xuất hiện của anh; nhất là khi cô biết ngài Chuzzlewit đang đi cùng anh. Thế là cô run bắn cả lên và thốt lên:
‘Em phải làm sao đây, John yêu dấu! Em không chịu được nếu anh ấy nghe chuyện này từ bất kỳ ai ngoài em, mà em thì chẳng thể kể cho anh ấy nghe trừ khi chỉ có hai người chúng ta.’
‘Em yêu,’ John nói, ‘hãy làm bất cứ điều gì tự nhiên nhất theo sự thúc giục của cảm xúc lúc này, và anh chắc chắn điều đó sẽ đúng đắn.’
Chàng vừa kịp nói dứt lời, và Ruth cũng vừa kịp—lùi ra xa hơn một chút—trên chiếc ghế sofa, thì Tom và ngài Chuzzlewit bước vào. Ngài Chuzzlewit bước vào trước, và Tom theo sau cách đó vài giây.
Lúc này Ruth vội vã quyết định rằng sau một lát nữa cô sẽ ra hiệu gọi Tom lên lầu, rồi sẽ kể cho anh nghe trong căn phòng ngủ nhỏ của anh. Nhưng khi nhìn thấy gương mặt già nua thân thương ấy bước vào, lòng cô xúc động đến nỗi cô chạy nhào vào vòng tay anh, vùi đầu vào ngực anh và nghẹn ngào thổn thức: ‘Lạy Chúa, Tom! Người anh trai yêu dấu nhất của em!’
Tom ngẩng lên ngạc nhiên, và nhìn thấy John Westlock đang đứng ngay bên cạnh, đưa tay ra chờ đợi.
‘John!’ Tom kêu lên. ‘John!’
‘Tom thân mến,’ người bạn của chàng nói, ‘hãy cho tôi tay anh. Chúng ta là anh em, Tom ạ.’
Tom siết chặt tay John bằng tất cả sức lực, ôm chầm lấy em gái đầy xúc động, rồi trao cô vào vòng tay của John Westlock.
‘Đừng nói gì với tôi lúc này, John. Thiên Chúa thật quá nhân từ với chúng ta. Tôi—’ Tom không thể thốt thêm lời nào nữa, bèn bước vội ra khỏi phòng; và Ruth chạy theo sau anh.
Và khi họ quay trở lại, điều mà họ làm chẳng mấy chốc sau đó, trông cô còn xinh đẹp hơn, và Tom thì càng có vẻ nhân hậu và chân tình hơn (nếu điều đó là có thể) so với trước đây. Và dẫu cho đến lúc này Tom vẫn chưa thể nói nên lời về chủ đề ấy; bởi niềm vui còn quá đỗi mới mẻ, chàng đặt cả hai tay mình vào cả hai tay John với một sự dằn mạnh đủ để thay cho bài diễn văn hay nhất từng được thốt lên.
‘Tôi rất vui vì anh đã chọn ngày hôm nay,’ ngài Chuzzlewit nói với John, với nụ cười đầy vẻ hiểu biết giống như khi họ rời bỏ ông. ‘Tôi đã nghĩ anh sẽ làm thế. Tôi đã hy vọng Tom và tôi sẽ nán lại phía sau một khoảng thời gian vừa phải. Đã lâu lắm rồi tôi không có sự am hiểu thực tế nào về những chuyện thế này, nên thú thật là tôi sốt ruột lắm đấy.’
‘Sự hiểu biết của ngài vẫn còn khá chuẩn xác đấy chứ, thưa ngài,’ John vừa cười vừa đáp, ‘nếu nó đã giúp ngài tiên đoán được những gì sẽ xảy ra vào ngày hôm nay.’
‘À, tôi không dám chắc đâu, ngài Westlock,’ cụ già nói, ‘rằng cần phải có một tinh thần tiên tri vĩ đại nào sau khi đã nhìn thấy anh và Ruth ở bên nhau đâu. Lại đây nào, cô bé xinh đẹp. Hãy xem Tom và tôi đã mua sắm những gì sáng nay, trong lúc cô đang bận giao dịch với cái tay lái buôn trẻ tuổi kia nhé.’
Cách cụ già kéo cô ngồi xuống bên cạnh mình, và uốn nắn giọng điệu cứ như thể cô là một đứa trẻ, thật kỳ quặc làm sao, nhưng lại đong đầy sự dịu dàng, và chẳng hiểu sao lại vô cùng phù hợp với cô bé Ruth.
‘Nhìn đây này!’ cụ nói, rút một chiếc hộp từ trong túi áo ra, ‘một chiếc vòng cổ mới đẹp làm sao. A! Nó lấp lánh ánh kim nhường nào! Cả hoa tai nữa, và vòng tay, cùng một chiếc thắt lưng cho vòng eo của cô. Bộ trang sức này là của cô, và Mary cũng có một bộ y hệt thế. Tom đã không thể hiểu nổi tại sao tôi lại muốn mua đến hai bộ. Quả là một tay Tom cận thị! Hoa tai, vòng tay và cả thắt lưng cho vòng eo nữa! A! Thật tuyệt đẹp! Để xem chúng trông lộng lẫy thế nào nào. Hãy nhờ ngài Westlock đeo chúng vào hộ đi.’
Thật là một cảnh tượng đẹp đẽ làm sao khi thấy cô đưa cánh tay tròn lẳn, trắng trẻo ra; và John (ôi cái gã John thâm trầm quá cơ!) thì vờ như chiếc vòng tay quá khó cài; thật là một cảnh tượng đẹp đẽ làm sao khi thấy cô tự mình thắt chiếc dây lưng quý giá ấy nhưng lại buộc phải nhờ vả vì những ngón tay đang lúng túng đến tội nghiệp; thật là một cảnh tượng đẹp đẽ làm sao khi thấy cô bối rối và thẹn thùng đến thế, với những nụ cười và sắc hồng rạng rỡ nhảy múa trên khuôn mặt, tựa như ánh sáng lấp lánh trên những món trang sức; đó là cảnh tượng tuyệt vời nhất mà bạn có thể được chiêm ngưỡng trong những trải nghiệm bình thường suốt cả năm trời, hãy tin là thế.
‘Bộ trang sức và người đeo chúng hòa hợp với nhau đến mức,’ cụ già nói, ‘tôi chẳng biết món nào tôn lên món nào hơn. Ngài Westlock chắc chắn sẽ nói cho tôi biết được, nhưng tôi sẽ không hỏi đâu, vì cậu ta đã bị mua chuộc mất rồi. Chúc em đeo chúng thật khỏe mạnh, và cầu mong hạnh phúc sẽ khiến em quên đi chúng, ngoại trừ như một kỷ vật từ một người bạn hằng yêu thương!’
Cụ vỗ nhẹ vào má cô, rồi quay sang nói với Tom:
‘Ở đây tôi cũng phải đóng vai một người cha nữa, Tom ạ. Chẳng có mấy ông bố gả cùng lúc hai cô con gái như thế này trong cùng một ngày; nhưng chúng ta sẽ bỏ qua sự phi lý ấy để chiều theo sở thích của một lão già. Tôi có quyền đòi hỏi sự khoan dung chừng ấy,’ cụ nói thêm, ‘bởi vì trong đời mình, tôi đã tự thỏa mãn đủ ít những sở thích hướng đến hạnh phúc của người khác lắm rồi, Chúa mới thấu hiểu cho!’
Những diễn biến khác nhau ấy đã ngốn quá nhiều thời gian, và giờ đây họ chìm vào một cuộc trò chuyện vô cùng thú vị đến mức khi nghĩ đến bữa tối thì chỉ còn chưa đầy mười lăm phút nữa là đến giờ hẹn. Tuy nhiên, một chiếc xe ngựa thuê chẳng mấy chốc đã đưa họ đến khu Temple; và ở đó, họ tìm thấy mọi thứ đã được chuẩn bị sẵn sàng để đón tiếp mình.
Được trang bị toàn quyền về việc sắp xếp bữa tiệc tối, ngài Tapley đã rất nỗ lực vì danh dự của nhóm, đến nỗi một bữa yến tiệc hoành tráng đã được dọn lên dưới sự chỉ đạo chung của chính anh ta và người thương. Ngài Chuzzlewit muốn họ cùng tham gia bàn tiệc, và Martin cũng tha thiết tán thành ý nguyện đó, thế nhưng Mark dứt khoát không chịu ngồi vào bàn ăn; anh nhận xét rằng, khi có vinh dự chăm lo cho sự thoải mái của họ, anh thực sự cảm thấy mình chính là chủ quán trọ Jolly Tapley, và gần như có thể tự huyễn hoặc bản thân rằng buổi tiệc này thực sự đang diễn ra dưới mái hiên của Jolly Tapley.
Để củng cố thêm tinh thần cho trò chơi khăm này của mình, ngài Tapley đã tự đứng ra đưa ra hàng loạt chỉ thị chung cho các bồi bàn đến từ khách sạn liên quan đến việc bày biện các món ăn v.v.; và vì những chỉ thị ấy thường trái ngược hoàn toàn với mọi tiền lệ, lại luôn được phát ra bằng lối suy nghĩ và ngôn từ hài hước nhất của anh ta, nên chúng đã gây ra những tràng cười sảng khoái cho đám nhân viên phục vụ; trong đó ngài Tapley cũng hùa theo với niềm tận hưởng vô bờ bến đối với sự hài hước của chính mình. Anh ta cũng làm họ khuây khỏa bằng những giai thoại ngắn gọn về những chuyến đi của mình phù hợp với hoàn cảnh; và thỉnh thoảng lại tung ra vài câu bông đùa hài hước giữa anh ta và bà Lupin; thế là những tiếng cười phá lên liên tục phát ra từ khu vực bàn phụ và từ phía sau lưng những chiếc ghế; và vị trưởng nhóm phục vụ (người chải bột tóc, mặc quần cộc ngang gối và thường là một người rất nghiêm nghị) đã trở nên đỏ bừng cả mặt và làm đứt cả dây áo ghi-lê một cách có thể nghe rõ.
Martin trẻ tuổi ngồi ở đầu bàn, còn Tom Pinch ngồi ở cuối bàn; và nếu có một gương mặt đôn hậu nào ở bàn tiệc đó, thì đó chính là khuôn mặt của Tom. Tất cả mọi người đều hưởng ứng theo Tom. Mọi người đều nâng ly chúc mừng Tom, mọi người đều hướng về Tom, mọi người đều nghĩ đến Tom, mọi người đều yêu mến Tom. Nếu Tom chỉ vừa mới đặt dao nĩa xuống, lập tức có một bàn tay chìa ra để bắt tay với anh. Trước bữa tối, Martin và Mary đã kéo riêng Tom ra một góc, nói với anh thật nồng nhiệt về tương lai sắp tới, nhấn mạnh một cách tha thiết vào niềm tin mà họ đặt vào việc Tom sẽ làm cho hạnh phúc của họ trở nên viên mãn nhờ sự bầu bạn và tình bằng hữu thân thiết nhất của anh, khiến Tom thực sự cảm động đến rơi nước mắt. Chàng không thể chịu đựng nổi. Lòng chàng, như chàng nói, đã ngập tràn hạnh phúc. Và quả thực là thế. Tom đã nói lên sự thật chân thành. Nó chính là như vậy. Ôi Tom thân mến, dù trái tim anh có bao la đi chăng nữa, thì vào ngày hôm ấy nó cũng chẳng còn chỗ cho bất cứ thứ gì khác ngoài hạnh phúc và sự đồng cảm!
Và có cả Fips, lão Fips già ở khu Austin Friars, cũng hiện diện trong bữa tối, hóa ra lại là lão ta tính tình vui vẻ nhất từng làm tổn hại đến những cảm xúc tiệc tùng của chính mình bằng cách tự giam mình trong một văn phòng tối tăm. ‘Cậu ta đâu rồi?’ Fips nói khi bước vào. Và rồi lão chồm tới chỗ Tom, bảo rằng lão muốn trút bỏ toàn bộ sự gò bó cũ kỹ của mình; đầu tiên là bắt tay bên này của Tom, tiếp đến là bắt tay bên kia, rồi chỏ vào sườn Tom một cái, sau đó lại nói ‘Cậu khỏe không?’, và ở rất nhiều chỗ khác lão lại làm rất nhiều hành động khác để thể hiện sự thân thiện và niềm hân hoan của mình. Rồi Fips cất giọng ca hát; rồi Fips diễn thuyết; rồi Fips nốc cạn ly rượu của mình khá sành sỏi; và tóm lại, Fips đã chứng tỏ mình hoàn toàn là một con người tuyệt vời ở mọi khía cạnh.
Nhưng ôi! Niềm hạnh phúc khi được thong thả đi bộ về nhà vào ban đêm—cô bé Ruth cứng đầu, nhất quyết không chịu đi xe ngựa!—giống như họ đã từng làm vào đêm đáng nhớ ấy từ Furnival’s Inn! Niềm hạnh phúc khi được trò chuyện về điều đó, và được thổ lộ niềm hạnh phúc của mình cho nhau nghe! Niềm hạnh phúc khi được bày tỏ tất cả những kế hoạch nhỏ nhặt của mình cho Tom nghe, và nhìn gương mặt rạng rỡ của anh ngày càng bừng sáng hơn khi họ cất lời!
Khi về đến nhà, Tom để John và em gái ở lại phòng khách, còn mình thì đi lên lầu vào phòng riêng với cái cớ đi tìm một cuốn sách. Và Tom quả thực đã tự nháy mắt với chính mình khi bước lên lầu; chàng nghĩ đó là một việc làm thâm trầm đến thế cơ chứ.
‘Dĩ nhiên là họ thích ở một mình rồi,’ Tom tự nhủ; ‘và mình đã chuồn đi một cách tự nhiên đến mức chắc chắn họ đang mong mỏi từng khoảnh khắc mình quay lại cho mà xem. Thật là tuyệt vời!’
Nhưng chàng vừa ngồi đọc sách chưa lâu thì nghe tiếng gõ cửa phòng.
‘Tôi vào được chứ?’ John lên tiếng.
‘Ôi, mời vào!’ Tom đáp.
‘Đừng rời xa chúng tôi, Tom. Đừng ngồi một mình chứ. Chúng tôi muốn làm cho anh vui vẻ; chứ không phải để anh u sầu.’
‘Bạn hiền của tôi ơi,’ Tom nói với một nụ cười tươi tắn.
‘Anh em, Tom ạ. Là anh em.’
‘Người anh em thân mến của tôi ơi,’ Tom nói; ‘chẳng có nguy cơ nào khiến tôi u sầu cả, làm sao tôi có thể u sầu được khi biết rằng anh và Ruth có được phúc phần lớn lao khi có nhau! John này, tối nay hình như tôi đã tìm lại được giọng nói của mình rồi,’ chàng nói thêm sau một thoáng dừng lại. ‘Nhưng tôi không bao giờ có thể diễn tả hết cho anh biết niềm vui khôn tả mà ngày hôm nay mang lại cho tôi lớn nhường nào. Sẽ là bất công với anh nếu cứ nhắc đến chuyện anh đã chọn một cô gái không gia tài, bởi vì tôi cảm nhận được rằng anh hiểu rõ giá trị của con bé; tôi chắc chắn anh thừa biết giá trị của nó. Và nó sẽ không hề suy giảm trong sự đánh giá của anh đâu, John ạ, thứ mà tiền bạc có thể làm lu mờ.’
‘Thứ mà tiền bạc sẽ làm lu mờ mới đúng, Tom ạ,’ chàng đáp. ‘Giá trị của cô ấy ư? Ồ, ai có thể nhìn thấy cô ấy ở đây mà lại không yêu mến cô ấy cơ chứ! Ai có thể hiểu được cô ấy, Tom, mà lại không kính trọng cô ấy! Ai có thể sở hữu được một trái tim như trái tim cô ấy để rồi trở nên thờ ơ với báu vật ấy! Ai có thể cảm nhận được niềm ngây ngất mà tôi cảm nhận ngày hôm nay, và yêu cô ấy như cách tôi yêu, hỡi Tom, mà lại không thấu hiểu phần nào giá trị của cô ấy! Niềm vui khôn tả của anh ư? Không, không, Tom ạ. Là của tôi, là của tôi cơ.’
‘Không, không, John,’ Tom nói. ‘Là của tôi, của tôi cơ mà.’
Cuộc tranh luận thân tình của họ đã bị cắt đứt bởi chính cô bé Ruth, người đang thập thò ló đầu qua cánh cửa. Và ôi, cái ánh nhìn ấy, cái ánh nhìn kiêu hãnh nửa vời, e ấp nửa vời mà cô dành cho Tom khi người tình kéo cô về phía anh! Cứ như muốn nói rằng, ‘Vâng, quả thật vậy đấy Tom. Nhưng dẫu sao thì anh ấy cũng có quyền mà anh. Bởi vì em rất quý anh ấy cơ mà, Tom ạ.’
Còn về phần Tom, anh hoàn toàn mê mẩn. Chàng có thể ngồi ngắm nhìn họ y nguyên như thế trong suốt hàng giờ liền.
‘Anh đã nói với Tom rồi em yêu, đúng như chúng ta đã thỏa thuận, rằng chúng ta sẽ không đời nào cho phép anh ấy chuồn đi đâu cả, và chúng ta tuyệt đối không thể chấp nhận điều đó. Sự mất mát của một con người, lại là một con người như Tom nữa, ra khỏi mái ấm nhỏ ba người của chúng ta là điều không thể chịu đựng nổi; và anh đã nói với anh ấy như thế rồi. Dù anh ấy có biết điều hay chỉ là ích kỷ đi chăng nữa, thì anh cũng chẳng màng. Nhưng anh ấy chẳng cần phải khách sáo đâu, vì anh ấy chẳng hề là gánh nặng chút nào đối với chúng ta cả. Phải không Ruth yêu dấu?’
Chà! Quả thực chàng chẳng có vẻ gì là một sự ràng buộc hay vướng víu đặc biệt đối với họ cả. Cứ nhìn vào những gì diễn ra tiếp theo thì biết.
Liệu có phải là một sự dại dột khi Tom lại cảm thấy hạnh phúc đến thế trước sự nhớ nhung mà họ dành cho anh vào một thời điểm như vậy? Liệu tình yêu duyên dáng của họ có phải là sự dại dột, những cái âu yêm thân thiết của họ có phải là dại dột, cuộc chia tay kéo dài của họ có phải là dại dột không? Liệu có phải là sự dại dột khi anh ngắm nhìn ô cửa sổ của cô từ dưới lòng đường, và đánh giá ánh sáng le lói mong manh nhất của nó còn cao quý hơn cả những viên kim cương; liệu có phải là dại dột khi cô thì thầm gọi tên anh trên đôi gối quỳ, và dốc cạn tâm hồn thanh bạch của mình trước Đấng Tối Cao—Đấng đã sinh ra những trái tim và tình cảm như thế?
Nếu đó là những sự dại dột, thì mụ mặt lửa cứ tiến lên và phát tài đi! Còn nếu không phải, thì mụ mặt lửa hãy xéo đi! Nhưng dù thế nào đi nữa, hãy nhắm cái chiếc mũ nhăn nhúm ấy vào một gã độc thân nào khác đi, bởi vì ngươi đã mất vĩnh viễn một kẻ rồi đấy!
