Liêu thẩm chờ đợi đã nhiều ngày, cứ ngỡ Quý Thanh Lăng sẽ tìm đến bà để nhờ vả tìm một người đầu bếp. Dẫu sao hai anh em họ đến huyện Kế này thân cô thế cô, không có người mai mối giới thiệu thì biết tìm đâu ra người tử tế.

Thế nhưng bà đợi mãi, vẫn chẳng thấy bóng dáng người nào từ phủ đệ nhà họ Cố tìm đến. Đúng lúc Lý thẩm bên kia lại ôm hũ dưa muối sang nhà, dù miệng chẳng nói thẳng, nhưng lời trong lời ngoài đều ý muốn thúc giục bà đi hỏi han một tiếng.

Liêu thẩm chịu ơn người ta, lại nể tình nghĩa cũ, đành chọn một ngày đích thân đi tìm Quý Thanh Lăng, định bụng sẽ khéo léo dò hỏi đôi câu.

Nghĩ đến việc hai anh em họ đến huyện Kế này tuy chưa lâu, nhưng hết mua nhà lại mua tỳ nữ, còn gửi gắm mấy mối làm ăn cho bà, giúp bà kiếm được không ít bạc. Lần này đến tay không cũng không tiện, nên bà rẽ vào một con phố nhỏ ít khi ghé tới, định mua ít bánh trái làm quà.

Bà tìm một người bán hàng rong gánh đồ, vừa chọn xong hai gói bánh rẻ tiền thì nghe tiếng chiêng trống vang lên ngoài phố. Một đoàn người rầm rộ đi dọc từ đầu phố lại, dẫn đầu là một con lân đang nhảy múa biểu diễn. Những người phía sau ai nấy đều mặc áo đỏ, đeo dải lụa, kẻ thổi sáo, người đốt pháo, náo nhiệt chẳng khác nào đang dự lễ hội.

Liêu thẩm đứng bên đường xem một lúc, cũng hùa theo gọi hay, vỗ tay tán thưởng. Mãi cho đến khi đoàn người đi hẳn vào trong một ngôi nhà, bà mới quay đầu lại, vừa sờ túi tiền định trả phí, vừa buột miệng hỏi: "Đó là tiệm nào khai trương mà náo nhiệt thế kia?"

Người bán hàng nhận lấy mấy đồng tiền của bà, vừa đếm vừa đáp: "Khách quan chắc là hai năm nay trong nhà không có ai đi thi nhỉ?"

Liêu thẩm ngẩn người ra một lát, nhẩm tính ngày tháng, lập tức bừng tỉnh, kêu "A" một tiếng rồi nói: "Là bảng vàng viện học năm nay đã yết sao?"

Người bán hàng gật đầu, cười bảo: "Sáng nay mới yết xong. Nhà đó bán đồ nhắm, thịt kho, không ngờ lại sinh được cậu con trai út như Văn Khúc Tinh hạ phàm. Kỳ thi này đỗ chính bảng vào thư viện Huệ Trai, lấy bốn mươi hai người mà cậu ta đứng thứ ba mươi chín. Cái vận may này đúng là làm cha mẹ cậu ta cười đến tận mang tai!"

Liêu thẩm nghe vậy, không kìm được quay đầu nhìn vào ngôi nhà đang được bao quanh bởi đông đảo người xem, miệng cũng cảm thán theo: "Đúng là gặp vận may lớn rồi..."

Nhà bà vốn làm cái nghề hạ cửu lưu này, tuy nói cơm ăn không lo, nhưng dẫu sao cũng chẳng phải là lối thoát lâu dài. Tục ngữ có câu: "Rồng sinh rồng, phượng sinh phượng, chuột sinh con thì biết đào hang". Cậu con trai út của bà năm nay mới bốn tuổi, không biết có phải do ngày ngày nhìn bà và chồng ngược xuôi phố phường làm nghề mai mối, nghe nhiều thấy nhiều mà nhiễm phải cái thói, tối qua lại ôm chăn trong phòng, nói là muốn ra ngoài làm ăn.

Bị bà cầm gậy đuổi đánh cho khóc nức nở ngay tại chỗ.

Nước chảy chỗ trũng, người phải đi chỗ cao. Nếu nuôi con mà sau này cũng chỉ đi làm nghề mai mối, thì nó sinh ra đời làm gì!

Đang nghĩ là đợi qua đợt bận rộn này, nhất định phải đưa con út đến học đường khai tâm, ít nhất cũng phải biết mặt một hai chữ, sau này dẫu sao cũng thử làm chưởng quỹ cho nhà giàu. Nếu sau này con út có thể đỗ vào thư viện Huệ Trai giống như đứa con trai nhà bán thịt kho này, rồi cố gắng đạt được cái bằng tú tài, thì xem như tổ tiên nhà bà cũng bốc khói xanh rồi.

Trong mắt người thuộc tầng lớp như Liêu thẩm, thư viện Huệ Trai đã là nơi đỉnh cao, người bên trong đều là Văn Khúc Tinh. Còn như loại thư viện Lâm Môn, bà còn chẳng dám nghĩ tới. Mà những nơi cao hơn như hai viện Thanh Minh, Lương Sơn, chỉ cần nhìn thấy tạp dịch quét dọn bên trong thôi là bà đã tự thấy mình thấp kém, dường như không cùng một thế giới với người ta.

Đây là tư tưởng đã ăn sâu bén rễ suốt mấy ngàn năm của quốc triều: "Vạn ban giai hạ phẩm, duy hữu độc thư cao" (Mọi nghề đều thấp kém, chỉ có đọc sách là cao quý).

Liêu thẩm ghen tị một hồi lâu, mãi mới xách hai gói bánh rẻ tiền rời đi. Trên đường đến phủ Cố, bà lại gặp nhiều tốp người, đều là đi đưa tin vui đến nhà các sĩ tử đỗ cao.

Phong tục huyện Kế, một khi đã yết bảng, sẽ có các đoàn chúc mừng do dân gian tự lập đi đến nhà các thí sinh để báo tin vui, mọi người cùng góp vui để xin chút lì xì. Những đoàn này chia làm mấy bậc, ví như mấy thư viện nhỏ bình thường là một bậc, những thư viện có chút tiếng tăm như Huệ Trai lại là một bậc, cao hơn nữa là hạng như Lâm Môn, còn tầng cao nhất đương nhiên là hai viện Thanh Minh, Lương Sơn.

Vào những lúc này, đi chúc mừng nhà nào cũng đều có thể nhận được không ít lợi lộc, nhưng thư viện càng ở bậc cao thì người đi chúc mừng càng nở mày nở mặt, sau này mang ra khoe khoang cũng thấy hãnh diện hơn.

Liêu thẩm vừa đi vừa nhìn, càng nhìn càng ngưỡng mộ, trong lòng đã hạ quyết tâm, đợi khi về sẽ đưa con trai út đi khai tâm ngay.

Bà lơ đễnh đi đến con ngõ nhỏ dẫn vào phủ Cố. Nơi này vốn đã cách xa đoạn đường sầm uất của huyện Kế, ngày thường luôn rất vắng vẻ, hiếm khi thấy bóng người. Thế nhưng hôm nay lại vô cùng kỳ lạ, chưa đi sâu vào đã nghe thấy tiếng chiêng trống, pháo nổ, tiếng hò reo vang trời, người không biết lại còn tưởng ở đây đang mở tiệc hội gì linh đình lắm.

Đi thêm một đoạn, sau khi pháo nổ dứt, khói pháo bay mù mịt khắp nơi. Dọc đường một màn trắng xám, chắc hẳn là do pháo đốt quá nhiều, khói thuốc súng đã lan ra tận bên ngoài.

Liêu thẩm lấy tay che mũi đi qua con ngõ này, vừa ho vừa nheo mắt. Ước chừng sắp đến phủ Cố, bà mới dùng tay làm quạt, quạt bớt làn khói trước mặt. Đang định tiến lên đập cửa thì thấy cánh cổng vốn luôn đóng chặt ngày thường nay lại mở toang hoang, người vây quanh ba vòng trong ba vòng ngoài.

Pháo rốt cuộc cũng đốt xong, không còn tiếng lách tách nữa. Tuy nhiên không đốt thì thôi, vừa dứt tiếng là lập tức lộ ra tiếng người, tiếng chiêng trống trong nhà ồn ào như sắp dỡ tung cái sân nhỏ này ra.

Liêu thẩm suýt chút nữa không dám bước vào. Bà đi vòng quanh ngôi nhà một vòng lớn, ngắm nghía hồi lâu. Nếu không phải chính tay bà ngày trước giúp nói giúp, lại chạy đôn chạy đáo mấy lần lên nha môn làm thủ tục đăng ký, chuyển nhượng, đã quá đỗi quen thuộc thì thật sự không dám tin đây chính là nơi mà bà từng đứng ra bán cho hai anh em nhà họ Cố.

Bà đứng chờ ở cửa một lúc, thật sự nhịn không nổi nữa, liền kéo một người đang đứng hóng hớt, ghé tai hỏi: "Đây là làm sao vậy? Bên trong xảy ra chuyện gì thế?"

Người nọ quay đầu đánh giá bà một lượt, nói: "Bà cũng đến đưa lễ à?" Lại nhìn gói bánh trên tay bà, cười bảo, "Tôi thấy bà tốt nhất nên đổi ngày khác mà đến, hôm nay bên trong người đông thế này, e là chưa đến lượt bà đâu..."

Trong lòng Liêu thẩm sớm đã có dự đoán, nhưng lại không dám tin. Bà cẩn thận dò hỏi: "Có phải chủ nhà này đỗ đạt vào thư viện nào đó không?"

Người đối diện tỏ vẻ vô cùng đắc ý, cứ như nhà này là họ hàng thân thích của hắn vậy, khoe khoang: "Đâu chỉ là đỗ vào thư viện nào, chủ nhà này đại tài, Lương Sơn, Thanh Minh hai viện yết bảng, đều đỗ đầu bảng cả. Viết ra bài văn chấn kinh, khiến Huyện doãn đích thân đến tận cửa tặng quà. Hiện giờ trong sảnh, Huyện doãn, Huyện thừa, mấy vị đại nho đều ở cả đó. Vương lão nhi còn dẫn con trai đích thân xuống sân múa rồng múa lân, tôi sống mấy chục năm nay, lần đầu tiên thấy cảnh tượng lớn thế này!"

Hắn nói xong câu đó, vẫn không ngừng lời khen ngợi, miệng thao thao bất tuyệt.

Liêu thẩm chỉ nghe được vài câu đầu, đầu óc đã nổ vang một tiếng, không còn biết người kia đang nói gì nữa. Chỉ thấy trong mắt hình ảnh cái miệng đối diện cứ đóng mở, còn hai gói bánh mười đồng tiền chưa kịp tiêu của mình giờ đây nặng đến mức bà cầm cũng không nổi.

******Dòng phân cách******

Cảm ơn Hảo Đại Nhất Chỉ Nhân đã donate :)