Liêu thẩm đã đợi mấy ngày nay, lòng đinh ninh rằng Quý Thanh Lăng sẽ tìm đến mình để nhờ tìm một mụ nấu bếp. Dù sao hai anh em họ đến huyện Kế này cũng chẳng quen biết ai, nếu không có người trung gian giới thiệu, thì làm sao chọn được người tốt cơ chứ.

Thế nhưng bà chờ mãi, chờ mãi, vẫn chẳng thấy người của nhà họ Cố đến tìm. Đúng lúc ấy, Lý thẩm lại ôm hũ dưa muối sang nhà, tuy miệng không nói rõ, nhưng trong câu trước câu sau, đều hàm ý giục bà đi hỏi thăm một chút.

Liêu thẩm nhận ân huệ của người ta nên ngại, lại vì nể mặt mũi quen biết bấy lâu, đành chọn một ngày đích thân đi tìm Quý Thanh Lăng, định bụng sẽ dò hỏi đôi lời.

Nghĩ đến việc hai anh em họ đến huyện Kế này tuy chưa lâu, nhưng đã mua nhà lại còn mua a đầu, còn giao cho bà mấy mối làm ăn, giúp bà kiếm được không ít bạc. Lần này đến nhà người ta mà tay không thì cũng không hay, nên bà rẽ vào một con phố nhỏ ít lui tới, định mua chút quà bánh làm lễ.

Bà tìm một người bán hàng rong gánh đồ, vừa chọn xong hai gói điểm tâm giá rẻ, thì nghe ngoài phố tiếng chiêng trống vang rền. Một hàng ngũ đi từ đầu phố, dẫn đầu là một con lân đang múa may nhảy nhót. Những người theo sau ai nấy đều mặc áo đỏ thắt đai lụa, kẻ thổi còi, người đốt pháo, náo nhiệt như thể đang ăn mừng ngày lễ hội nào đó vậy.

Liêu thẩm đứng bên đường xem náo nhiệt một hồi, cũng vỗ tay khen hay theo người ta, cho đến khi thấy đoàn người kia tiến vào một ngôi nhà, bà mới quay đầu lại, vừa sờ túi tiền định trả tiền hàng, vừa buột miệng hỏi một câu: "Đó là tiệm nào khai trương mà náo nhiệt thế kia?"

Người bán hàng nhận mấy đồng tiền đồng của bà, vừa đếm vừa đáp: "Khách quan chắc là hai năm nay trong nhà không có ai đi học nhỉ?"

Liêu thẩm ngẩn người, tính toán ngày tháng, lập tức tỉnh ngộ, "A" một tiếng rồi nói: "Là bảng viện năm nay đã yết rồi sao?"

Người bán hàng gật đầu, cười bảo: "Sáng sớm mới yết bảng xong. Nhà đó bán đồ lỗ, thịt lỗ, không ngờ lại có đứa con trai út như Văn Khúc Tinh chuyển thế, lần này thi cử đỗ thẳng vào Huệ Trai thư viện, trên bảng lấy bốn mươi hai người, nó đứng thứ ba mươi chín. Cái vận may này, đúng là làm cha mẹ nó vui đến nỗi miệng cười tận mang tai!"

Liêu thẩm nghe xong, không nhịn được quay đầu nhìn ngôi nhà đang được bao quanh bởi đông đảo người kia, miệng cũng cảm thán theo: "Đúng là vận may lớn thật..."

Nhà bà vốn làm cái nghề hạ cửu lưu này, tuy nói đủ ăn đủ mặc, nhưng chung quy cũng chẳng phải đường đi nước bước gì vẻ vang. Người ta vẫn thường nói, rồng sinh rồng, phượng sinh phượng, chuột sinh con thì biết đào hang. Con trai út của bà năm nay mới bốn tuổi, không biết có phải vì hằng ngày nhìn thấy bà và nhà mình đi khắp phố phường làm nghề trung gian buôn bán, nên "mưa dầm thấm lâu" mà nhiễm thói hư hay không, tối qua nó lại ôm chăn trong phòng bảo muốn ra ngoài làm ăn.

Bị bà cầm một cây gậy vụt cho khóc thét lên tại chỗ.

Nước chảy chỗ trũng, người phải hướng lên cao mà đi. Nếu nuôi con trai sau này cũng đi làm nha nhân, thì bà sinh con ra làm gì chứ!

Đang nghĩ đến việc bận rộn xong đợt này, sẽ đưa con út đến thư viện khai môn, ít nhất cũng phải biết mặt một hai chữ, sau này dù sao cũng thử làm chưởng quỹ cho nhà giàu xem sao. Nếu sau này con trai út có thể như đứa con út nhà bán thịt lỗ kia, đỗ vào Huệ Trai thư viện, sau này cố gắng giành lấy cái tú tài, thì coi như tổ tiên phù hộ, mộ phần nhà bà bốc khói xanh rồi.

Trong mắt tầng lớp như Liêu thẩm, Huệ Trai thư viện đã là nơi cao cấp lắm rồi, trong đó ai nấy đều là Văn Khúc Tinh, còn những nơi như Lâm Môn thư viện thì bà thậm chí còn chẳng dám nghĩ tới. Còn những nơi cao hơn như Thanh Minh, Lương Sơn, bà chỉ cần nhìn thấy tạp dịch quét dọn trong đó thôi đã tự thấy mình thấp kém, dường như không cùng một thế giới với họ.

Đây là tư tưởng đã ăn sâu bén rễ ngàn năm của quốc triều: vạn ban đều hạ phẩm, duy có đọc sách cao.

Liêu thẩm hâm mộ một lúc, qua hồi lâu mới xách hai gói điểm tâm rẻ tiền rời đi. Trên đường đến nhà họ Cố, bà lại gặp rất nhiều tốp người, đều là đi đưa hỷ báo cho nhà các học trò đỗ đạt.

Phong tục huyện Kế, một khi yết bảng, sẽ có các đoàn chúc mừng tự phát trong dân gian đến nhà thí sinh báo tin vui, ai nấy đều chen lấn xem náo nhiệt để xin mấy cái phong bao lì xì. Những đoàn người này lại chia làm mấy tầng lớp, ví dụ như những thư viện nhỏ bình thường là một tầng, những thư viện có chút danh tiếng như Huệ Trai lại là một tầng khác, cao hơn nữa là hạng như Lâm Môn, còn tầng cao nhất, tất nhiên chính là hai viện Thanh Minh, Lương Sơn.

Những lúc như thế này, dù đến nhà nào chúc mừng cũng đều kiếm được không ít lợi lộc, nhưng thư viện càng cao cấp thì người đi chúc mừng càng được nở mày nở mặt, sau này mang ra khoe khoang cũng thấy hãnh diện hơn.

Liêu thẩm vừa đi vừa ngắm, càng ngắm càng thấy ngưỡng mộ, lòng đã quyết định, đợi trở về sẽ đưa con út đi khai môn.

Bà lơ đãng rẽ vào con hẻm nhỏ dẫn đến nhà họ Cố, nơi này đã cách xa đoạn đường phồn hoa của huyện Kế, ngày thường vốn dĩ rất vắng vẻ, ngay cả bóng người cũng ít thấy. Thế nhưng hôm nay lại vô cùng kỳ lạ, còn chưa đi được bao xa đã nghe tiếng chiêng trống, pháo nổ, tiếng reo hò vang trời, người không biết lại tưởng ở đây đang mở tiệc hội gì náo nhiệt lắm.

Đi thêm một đoạn nữa, sau khi pháo tàn, khói thuốc bay khắp nơi, dọc đường mù mịt một màu xám trắng, chắc là do đốt pháo quá nhiều, khói súng đã lan ra tận bên ngoài.

Liêu thẩm bịt mũi đi qua con hẻm, vừa ho vừa nheo mắt, ước chừng sắp đến nhà họ Cố, bà mới lấy tay làm quạt, xua xua làn khói trước mặt, định bước lên gõ cửa thì thấy cánh cửa gỗ vốn ngày thường đóng chặt hôm nay lại mở toang, bên trong bên ngoài vây kín mấy vòng người.

Tiếng pháo cuối cùng cũng dứt, không còn những tiếng lách tách nữa, thế nhưng không ngớt thì thôi, vừa im lặng là ngay lập tức làm nổi bật lên tiếng người, tiếng chiêng trống bên trong vang dội, suýt chút nữa là hất tung cả cái sân nhỏ này lên.

Liêu thẩm suýt chút nữa không dám bước vào, đi vòng quanh ngôi nhà một vòng lớn, lại nhìn một lúc lâu, nếu không phải hôm đó chính bà giúp môi giới, lại chạy mấy chuyến đến nha môn làm thủ tục đăng ký, sang nhượng..., thuộc nằm lòng nơi này, thì bà thật sự không dám khẳng định đây chính là nơi mình từng trung gian bán cho hai anh em nhà họ Cố.

Bà đứng ngoài cửa chờ một lát, thật sự không nhịn được nữa, bèn kéo một người đang xem náo nhiệt, ghé sát tai người đó hỏi: "Đây là bị làm sao vậy? Bên trong xảy ra chuyện gì thế?"

Người kia quay đầu đánh giá bà một cái, nói: "Ngươi cũng đến tặng lễ à?" Lại nhìn gói điểm tâm trên tay bà, cười nói: "Ta thấy ngươi nên đổi ngày khác đến thì hơn, hôm nay trong kia đông người thế này, sợ là không đến lượt ngươi đâu..."

Liêu thẩm trong lòng đã sớm có dự đoán, thế nhưng không dám tin, bà cẩn thận hỏi: "Có phải chủ nhà trong kia đỗ vào thư viện nào không?"

Giọng điệu người kia vô cùng đắc ý, cứ như thể nhà này là thân thích của họ vậy, khoa trương nói: "Đâu chỉ là đỗ vào thư viện nào, chủ nhà này đại tài, Lương Sơn, Thanh Minh hai viện yết bảng, đều đứng đầu cả hai, viết ra bài văn kinh thiên động địa, khiến cả Huyện Doãn đích thân đến cửa tặng lễ, nay trong đường Huyện Doãn, Huyện Thừa, mấy vị đại nho đều ở đó cả, Vương lão nhi dẫn theo con trai đích thân ra trận múa rồng múa lân, ta sống mấy chục năm nay, lần đầu tiên thấy cảnh tượng lớn như thế này!"

Hắn nói xong câu đó, vẫn tiếp tục khoe khoang, miệng lưỡi liến thoắng không ngừng.

Liêu thẩm chỉ nghe được mấy câu đầu, đầu óc nổ "uỳnh" một tiếng, chẳng còn biết người kia đang nói gì nữa, chỉ thấy cái miệng đối diện kia cứ mở ra đóng lại, còn hai gói điểm tâm tốn mười đồng tiền đồng trên tay mình, giờ đây lại nặng đến mức bà cầm chẳng nổi nữa.

******Phân cách******

Đa tạ người bạn Hảo Đại Nhất Cá Nhân đã ủng hộ :)