Những Nhà Từ Thiện Quần Rách

Lượt đọc: 523 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 17
Mục Sư John Starr

❊ ❊ ❊

“Bây giờ là mấy giờ rồi mẹ?” Frankie hỏi ngay khi vừa ăn xong bữa trưa vào chủ nhật tuần tiếp theo.

“Hai giờ.”

“Hoan hô! Chỉ còn một tiếng nữa là Charley tới rồi! Ồ, con ước gì bây giờ đã là ba giờ, mẹ có ước thế không?”

“Không, con yêu, mẹ không nghĩ thế. Con biết là mình còn chưa thay quần áo đấy.”

Frankie nhăn mặt.

“Chắc là mẹ không bắt con phải mặc bộ đồ nhung đấy chứ? Con cứ mặc nguyên thế này, mặc quần áo cũ có được không hả mẹ?”

“Bộ đồ nhung” là một bộ quần áo màu nâu may bằng thứ vải đó mà Nora đã tận dụng từ những phần ít sờn rách nhất trong một bộ trang phục cũ của chính cô.

“Đương nhiên là không rồi: nếu con cứ mặc thế này mà đi, ai nấy cũng sẽ dán mắt vào con cho mà xem.”

“Chà, chắc con đành phải chịu đựng vậy,” Frankie ra vẻ cam chịu nói.

“Và con nghĩ tốt nhất là mẹ nên bắt đầu thay đồ cho con đi thôi, phải thế không?”

“Ôi, vẫn còn khối thời gian; con chỉ làm luộm thuộm người lên thôi rồi mẹ lại rước thêm rắc rối phải làm lại từ đầu. Cứ chơi đồ chơi một lát đi, khi nào mẹ dọn rửa xong xuôi, mẹ sẽ chuẩn bị cho con.”

Frankie vâng lời, và tầm khoảng mười phút sau, mẹ cậu nghe tiếng cậu lục lọi trong căn phòng bên cạnh, bới tung chiếc hộp đựng “báu vật” của mình lên. Tuy nhiên, hết khoảng thời gian đó, cậu quay lại nhà bếp. “Đã đến lúc thay đồ cho con chưa mẹ?”

“Chưa đâu con yêu, vẫn chưa. Con chẳng cần phải sợ thế; con sẽ chuẩn bị kịp giờ thừa thãi ấy mà.”

“Nhưng con không sao kìm được sự lo lắng; nhỡ mẹ quên mất thì sao.”

“Ôi, mẹ không quên đâu. Còn nhiều thời gian lắm.”

“Thì mẹ biết đấy, tâm trí con sẽ nhẹ nhõm hơn nhiều nếu mẹ chịu thay đồ cho con bây giờ, vì nhỡ đồng hồ nhà mình chạy sai, hoặc nhỡ lúc mẹ bắt đầu mặc đồ cho con rồi mới phát hiện ra bị đứt mất khuy nào đấy hay sao đó, rồi lại mất bộn thời gian ngồi đính lại; hoặc nhỡ mẹ không tìm thấy đôi tất sạch của con hay thứ gì khác, rồi trong lúc mẹ đang lỡ tìm kiếm thì Charley đến, và nếu nó thấy con chưa chuẩn bị xong thì nhỡ nó không chịu chờ con thì sao.”

“Ôi chao!” Nora nói, làm ra vẻ hoảng hốt trước một loạt khả năng đầy ghê gớm này. “Chắc là mặc đồ cho con ngay lập tức thì sẽ an toàn hơn rồi. Rõ mười mươi là con sẽ chẳng để mẹ được yên cho đến khi việc này hoàn thành cho xem, nhưng nhớ là khi đã thay đồ xong thì con phải ngồi yên một chỗ và chờ cho tới lúc cậu ấy đến đấy, vì mẹ không muốn rước cái công thay đồ tới hai lần đâu.”

“Ôi, con chẳng ngại ngồi im đâu,” Frankie ra điều cao ngạo đáp lại. “Chuyện đó dễ ợt mà.”

“Con chẳng ngại việc phải giữ gìn quần áo đâu,” Frankie vừa nói vừa được mẹ — sau khi đã tắm rửa, mặc quần áo xong xuôi — đang chăm chút những công đoạn cuối cho mái tóc, chải chuốt và uốn những lọn tóc vàng dài thành từng vòng xoăn tít quanh ngón tay cô, “điều duy nhất con không thích là chuyện làm tóc thế này. Con biết là tất cả mấy lọn xoăn này hoàn toàn thừa thãi đấy chứ. Con chắc chắn là sẽ đỡ cho mẹ bao nhiêu là phiền phức nếu mẹ chịu khó cắt quách nó đi.”

Nora không đáp; chẳng hiểu sao cô lại không muốn chiều theo lời nài nỉ được lặp đi lặp lại mãi này. Cô có cảm giác rằng khi mái tóc ấy bị cắt đi, đứa trẻ sẽ biến thành một con người hoàn toàn khác — trở nên xa cách và độc lập hơn nhiều.

“Nếu mẹ không muốn cắt nó đi vì chính mình, thì mẹ hãy làm vì con đi, bởi vì con nghĩ đó là lý do khiến một vài đứa lớn không muốn chơi với con, và vài đứa còn hò hét sau lưng gọi con là con gái, rồi thỉnh thoảng chúng còn lén mò đến đằng sau giật tóc con nữa. Mới hôm qua thôi con đã phải đánh nhau với một thằng vì tội đó đấy; và ngay cả Charley Linden cũng cười giễu con, dù nó là bạn thân nhất của con — tất nhiên là trừ mẹ và bố ra.”

“Sao mẹ không cắt đi hở mẹ?”

“Mẹ sẽ cắt như đã hứa với con, sau sinh nhật tới của con nhé.”

“Thế thì con sẽ vui sướng hết lớn khi ngày đó đến cho xem. Mẹ có thế không? Ơ kìa, sao thế hở mẹ? Sao mẹ lại khóc vậy?” Frankie lo lắng đến mức cậu cũng bật khóc theo, tự hỏi không biết mình đã làm hay nói điều gì sai trái. Cậu hôn mẹ liên hồi, lấy tay vuốt ve khuôn mặt cô. “Có chuyện gì thế hả mẹ?”

“Mẹ đang nghĩ rằng khi con qua tuổi lên bảy và cắt tóc ngắn đi, con sẽ chẳng còn là em bé nữa.”

“Ơ hay, bây giờ con có phải em bé nữa đâu, phải không nào? Nào, nhìn đây này!”

Cậu sải bước ra tường, kéo lê hai chiếc ghế ra giữa phòng, đặt chúng quay lưng vào nhau, cách nhau chừng mười lăm inch, và trước khi mẹ kịp nhận ra cậu đang định làm gì, cậu đã trèo phắt lên, đứng thăng bằng với một chân trụ trên lưng của mỗi chiếc ghế.

“Con muốn xem có em bé nào làm được trò này không đấy,” cậu kêu lên, khuôn mặt ướ đẫm nước mắt. “Mẹ không cần phải bế con xuống đâu. Con tự xuống được mà. Mấy đứa bé làm sao biết làm những trò thế này, hay thậm chí là lau dọn thìa dĩa với quét hành lang cơ chứ. Nhưng mà mẹ không muốn cắt thì cứ để thế cũng được. Con sẽ chịu đựng chừng nào mẹ thích. Chỉ xin mẹ đừng khóc nữa, vì nhìn mẹ khóc con buồn lắm. Nếu con ngã đau mà khóc hay lúc mẹ chải đầu giật tóc làm con đau mà mẹ cứ bảo con phải chịu đựng như một người đàn ông chứ đừng làm mình làm mẩy như em bé, thì giờ đây chính mẹ lại đang khóc chỉ vì con không còn là em bé nữa kìa. Lẽ ra mẹ phải vui mừng hết lớn khi con sắp lớn thành một đàn ông thực thụ chứ, vì mẹ biết con đã hứa sẽ xây cho mẹ một ngôi nhà bằng số tiền con kiếm được cơ mà, và rồi mẹ sẽ chẳng phải làm lụng vất vả gì nữa. Chúng ta sẽ có người hầu giống như người ở tầng dưới ấy, và bố có thể ở nhà ngồi sưởi bên lò sưởi đọc báo hoặc chơi với con và Maud, rồi chơi đánh gối, kể chuyện và—”

“Thôi được rồi, con yêu,” Nora vừa nói vừa hôn cậu. “Mẹ không khóc nữa rồi, và con cũng không được khóc nữa, kẻo mắt con đỏ hoe lên rồi lại chẳng thể đi cùng Charley được đâu.”

Khi mẹ đã thay đồ xong xuôi, Frankie ngồi im lặng suốt một hồi lâu, ra điều chìm đắm trong suy nghĩ. Cuối cùng cậu cất tiếng:

“Sao mẹ không sinh một em bé đi, mẹ? Mẹ có thể chăm bẵm nó, còn con sẽ có em để chơi cùng thay vì cứ phải ra đường phố.”

“Nhà mình không đủ tiền nuôi em bé đâu con ạ. Con biết đấy, ngay đến lúc này đây, đôi khi chúng ta vẫn phải chịu thiếu thốn những thứ mình muốn vì làm gì có tiền để mua. Trẻ con cần rất nhiều thứ tốn kém lắm.”

“Lớn lên xây nhà cho mình, con sẽ nhớ kỹ đời đời là tuyệt đối không lắp bếp ga trong nhà. Thứ đó mới là thứ ngốn hết sạch tiền của; nhà mình lúc nào cũng phải nhét xu vào khe đồng hồ. Nhân tiện nhắc đến chuyện đó: Charley bảo con sẽ phải mang theo một đồng xu nửa xu để bỏ vào hộp truyền giáo đấy. Ôi chao, con chán ngồi yên thế này lắm rồi. Ước gì nó đến mau lên. Mấy giờ rồi hả mẹ?”

Trước khi cô kịp trả lời thì cả nỗi sốt ruột của Frankie lẫn thử thách ngột ngạt phải ngồi yên một chỗ đã bị cắt đứt bởi tiếng chuông reo vang dội báo hiệu sự có mặt của Charley, và Frankie — chẳng màng bận tâm tuân thủ thủ tục quen thuộc là nghếch mặt nhìn qua cửa sổ xem có phải bọn trẻ trêu chuông hay không — đã lộc cộc chạy nửa quãng cầu thang xuống dưới trước khi nghe thấy tiếng mẹ gọi với theo bảo quay lại lấy đồng nửa xu; thế là cậu lại lộc cộc chạy ngược lên rồi lại lao xuống với một tốc độ và âm thanh náo nhiệt đến mức làm dấy lên sự phẫn nộ của tất cả những con người đáng kính trong tòa nhà.

Khi đặt chân xuống tận cùng cầu thang, cậu chợt nhớ ra mình quên chưa chào tạm biệt, mà quay ngược lên thì xa quá nên cậu bèn bấm chuông cửa rồi đi ra giữa lòng đường ngước nhìn lên ô cửa sổ mà Nora đang mở.

“Tạm biệt mẹ nhé!” cậu hét vọng lên. “Nhớ bảo với bố là con quên chưa nói điều đó trước khi chạy xuống nhé.”

Lớp học không diễn ra ngay trong nhà nguyện, mà nằm ở một phòng giảng lớn phía dưới đó. Ở một đầu phòng có một bục nhỏ cao hơn sàn nhà khoảng sáu inch; trên đó đặt một chiếc ghế tựa và một cái bàn nhỏ. Vài nhóm ghế tựa và băng ghế được bố trí cách quãng xung quanh các bức tường và giữa phòng, mỗi nhóm chỗ ngồi dành riêng cho một lớp học khác nhau. Trên những bức tường — được sơn màu xanh nhạt — treo vô số bức tranh có màu: Môsê đập vào tảng đá, người Y-sơ-ra-ên nhảy múa quanh con bò vàng, v.v. Như bạn đọc đã rõ, từ trước tới nay Frankie chưa từng đặt chân đến bất kỳ Trường Chủ nhật nào, và cậu đứng ngây người một lúc nhìn vào cửa, lòng nửa muốn nửa sợ chẳng dám bước vào. Các bài học đã bắt đầu, nhưng học sinh thì vẫn chưa ổn định chỗ ngồi để vào học.

Cảnh tượng lúc đó khá hỗn độn: một số đứa trẻ đang trò chuyện, cười đùa hoặc chơi đùa, còn các giáo viên thì hết đe dọa lại dỗ dành chúng. Các lớp của nữ sinh và trẻ nhỏ được phụ trách bởi các vị nữ giáo viên; còn giáo viên dạy các lớp nam sinh là nam giới.

Bạn đọc hẳn đã có chút ít hiểu biết về một vài con người trong số này. Nào là ông Didlum, ông Sweater, ông Rushton, ông Hunter và bà Starvem (người chủ cũ của Ruth Easton). Vào dịp này, ngoài các giáo viên và các chức sắc khác của Trường Chủ nhật, còn có sự hiện diện của một số lượng đáng kể các quý cô ăn mặc xinh xắn cùng một vài quý ông, những người đã đến với niềm hy vọng được gặp Mục sư John Starr, vị mục sư trẻ tuổi sắp đến làm chủ chăn cho họ trong vài tuần tới trong lúc vị mục sư thường trực của họ là ông Belcher đi vắng nghỉ ngơi để tĩnh dưỡng sức khỏe. Ông Belcher không hề mắc căn bệnh hiểm nghèo cụ thể nào, mà chỉ đơn thuần là bị “kiệt sức”, và lời đồn đại cho rằng tình trạng này bắt nguồn từ lối sống khắc khổ nghiêm ngặt cùng sự cống hiến hết mình cho công việc lao động nhọc nhằn thuộc thiên chức thánh thiện của ông.

Ông Starr đã chủ trì buổi lễ tại Nhà nguyện Ánh Sáng vào buổi sáng hôm đó, và một sự náo động lớn đã tạo ra bởi bài giảng đầy nhiệt huyết và hùng hồn của vị mục sư trẻ, mang một phong cách hoàn toàn khác biệt so với vị mục sư thường trực của họ. Mặc dù có lẽ họ chưa hoàn toàn nắm bắt được ý nghĩa thực sự trong mọi lời ông nói, phần lớn bọn họ đều có ấn tượng tốt đẹp về diện mạo lẫn tác phong của vị mục sư trẻ vào buổi buổi sáng; nhưng điều đó có thể xuất phát từ thành kiến sẵn có và thói quen, bởi họ vốn dĩ đã quen nghĩ tốt về bất kỳ vị mục sư nào. Tuy nhiên, vẫn có một hoặc hai thành viên trong giáo đoàn không khỏi hoài nghi và lo lắng về tính đúng đắn trong các học thuyết của ông. Ông Starr từng hứa sẽ ghé qua vào một lúc nào đó trong buổi chiều để nói vài lời với các em thiếu nhi Trường Chủ nhật, và do đó vào buổi chiều đặc biệt này, tất cả người lớn đều vô cùng mong ngóng được nghe lại giọng nói của ông đến mức chẳng mấy bài học nào được dạy dỗ nghiêm túc. Mỗi khi có một người đến muộn bước vào, mọi ánh mắt lại đổ dồn về phía cửa với niềm hy vọng và ngóng chờ đó chính là ông.

Khi Frankie, đang đứng ngẩn ngơ ở cửa, nhìn thấy tất cả mọi người đều đổ dồn mắt về phía mình, cậu bèn rụt rè lùi lại.

“Đến đây đi, anh bạn,” Charley nói. “Cậu chẳng việc gì phải sợ; nơi này không giống trường học ngày thường đâu; bọn họ chẳng thể làm gì tụi mình được đâu, kể cả khi tụi mình hư đốn đi nữa. Lớp của chúng ta ở góc kia kìa và đó là thầy giáo của chúng ta, thầy Hunter. Cậu có thể ngồi cạnh tớ. Nào, mau lên!”

Được khích lệ như vậy, Frankie liền lẽo đẽo theo Charley đến chỗ lớp học, và cả hai cùng ngồi xuống. Thầy giáo đối xử vô cùng tử tế và nói năng rất dịu dàng với lũ trẻ khiến chỉ sau vài phút Frankie đã cảm thấy quen thuộc như ở nhà.

Khi Hunter để ý thấy đứa trẻ được chăm sóc kỹ lưỡng và ăn mặc tươm tất nhường này, ông thầm nghĩ chắc hẳn cậu nhóc phải xuất thân từ một gia đình khá giả, đáng kính.

Frankie chẳng mấy chú ý đến bài học, bởi cậu quá đỗi hào hứng với những bức tranh trên tường và mải mê ngắm nghía những đứa trẻ khác. Cậu cũng để ý thấy một người đàn ông cực kỳ béo tốt hoàn toàn không tham gia giảng dạy gì cả, mà cứ lang thang vô định khắp căn phòng từ lớp này sang lớp khác. Sau một hồi, ông ta tiến lại đứng gần lớp của Frankie, và sau khi gật đầu chào Hunter, ông đứng đó lắng nghe, nở nụ cười ra vẻ bề trên với lũ trẻ. Ông ta khoác trên mình một chiếc áo dài bằng thứ vải đen đắt tiền, một dạng áo khoác dáng dài chít eo, và qua dáng người tròn vo của mình, trông ông ta có vẻ là kiểu người quen ngồi ở những vị trí danh giá nhất trong các bữa tiệc. Đó chính là Mục sư Belcher, quản nhiệm của Nhà nguyện Ánh Sáng. Chiếc cổ ngắn và dày của ông được bao bọc bởi một chiếc cổ áo không khuy, bề ngoài trông có vẻ không có khuy đính nào cả, mà được cài bằng một cách thần kỳ nào đó chỉ riêng mình ông biết, và ông ta hoàn toàn không để lộ phần sơ-mi trước ngực.

Chiếc áo dài nói trên được buông cất không cài khuy, và qua khe hở đó lộ ra một khoảng rộng lớn gồm áo ghi-lê và quần âu, bị căng phồng lên suýt bục chỉ bởi khối cầu thịt khổng lồ chứa đựng bên trong. Một chiếc dây đồng hồ vàng gắn chiếc mặt dây chuyền vắt ngang một phần phần bề mặt hiển thị của lớp vỏ bọc khối cầu ấy. Ông sở hữu đôi bàn chân rất to được bọc cẩn thận trong những đôi bốt bằng da bê mềm mại. Nếu cởi bỏ chiếc áo dài kia ra, cá nhân này trông sẽ chẳng khác nào một quả khinh khí cầu: với đôi bàn chân tượng trưng cho phần giỏ đựng và cái đầu nhỏ xíu ngự trị trên đỉnh khối cầu chính là chiếc van an toàn; thực tế thì ngay lúc này nó cũng đang làm tròn nhiệm vụ của một chiếc van an toàn thật sự, bởi vì chủ nhân của nó — do hậu quả của việc ăn uống quá độ và thiếu vận động tự nhiên — đang mắc chứng đầy hơi mạn tính, biểu hiện qua những lần ợ hơi liên tục phát ra từ vòm miệng những luồng khí độc hại sinh ra trong dạ dày bởi sự phân hủy của các loại thực phẩm thường xuyên nhồi nhét trong đó. Nhưng vì chưa từng có ai nhìn thấy Mục sư Belcher khi cởi áo khoác ra, nên chẳng ai nhận ra sự giống nhau kỳ lạ ấy. Ông ta cũng chẳng cần thiết phải cởi áo ra làm gì: vai trò của ông ta trong cuộc đời này không phải là góp phần tạo ra của cải, mà là giúp nuốt chửng thành quả lao động của người khác.

Sau khi trao đổi vài lời và cười cợt với Hunter, ông ta lúp xúp di chuyển sang lớp khác, và chẳng mấy chốc Frankie với một cảm giác kính sợ nhận ra rằng thứ âm thanh rì rầm hỗn độn nãy giờ bao trùm khắp không gian bỗng thình lình im bặt. Thời gian dành cho bài học đã hết, và các thầy cô giáo đang lặng lẽ phát sách thánh ca cho lũ trẻ. Trong khi đó, quả khinh khí cầu đã trôi dạt đến cuối hội trường và bước lên bục giảng, đứng ì một chỗ ngay cạnh chiếc bàn, thỉnh thoảng lại xì ra vài đợt khí qua chiếc van an toàn. Trên bàn đặt vài cuốn sách, cùng một chồng thẻ được gấp lại. Những chiếc thẻ này kích thước khoảng sáu nhân ba inch; bên ngoài có in chữ: một trong số chúng đang mở sẵn trên mặt bàn, để lộ phần bên trong đã được kẻ dòng và có các cột ghi tiền.

Chẳng mấy chốc, Mục sư Belcher đưa bàn tay trắng bệch, mềm nhũn ra cầm lấy một trong những chiếc thẻ gấp lại, ông ta đảo mắt nhìn quanh đám trẻ còi cọc, ăn mặc rách rưới bằng một nụ cười rộng mở, ngọt ngào, nhân từ và đậm chất cha hiền, rồi cất giọng kéo dài đôi chỗ bị gián đoạn bởi những tiếng nổ lép bép do đầy hơi:

“Các con yêu quý. Buổi chiều nay khi đang đứng gần lớp của Huynh trưởng Hunter, thầy đã nghe anh ấy kể về hành trình lang thang của con cái Y-sơ-rên nơi hoang mạc, và về tất cả những điều kỳ diệu đã được làm cho họ; và thầy đã thầm nghĩ thật đáng buồn làm sao khi họ lại tỏ ra vô ơn bạc nghĩa đến thế.

Giờ đây, những con người Y-sơ-rên vô ơn đó dẫu đã nhận được biết bao ơn huệ, nhưng chúng ta còn có lý do để biết ơn nhiều hơn cả họ, bởi vì những gì chúng ta nhận được còn phong phú dư dật hơn họ gấp bội.” (Đến đây, giọng nói của vị mục sư tốt lành bị ngắt quãng bởi một loạt tiếng nổ phát ra liên hồi.) “Và thầy tin chắc rằng,” ông tiếp lời, “không một ai trong số các con lại muốn trở nên giống như những người Y-sơ-rên ấy, tỏ ra vô ơn trước tất cả những điều tốt đẹp mà mình đã nhận được. Ôi, các con phải biết ơn biết bao vì đã được sinh ra làm những đứa trẻ Anh quốc hạnh phúc nhường này. Giờ đây, thầy tin chắc rằng các con đều rất biết ơn và sẽ vô cùng vui mừng khi có cơ hội bày tỏ lòng biết ơn ấy bằng cách làm điều gì đó để đền đáp lại.”

“Chắc hẳn một số các con đã nhận thấy tình trạng khó coi bên trong nhà nguyện của chúng ta. Sàn nhà bị nứt nẻ ở vô số chỗ, tường nhà thì đang rất cần được cọ rửa và quét vôi lại, bên ngoài còn cần được trét xi măng để chặn gió lùa. Các hàng ghế dài, băng ghế và ghế tựa cũng đang ở trong tình trạng vô cùng nhếch nhác và cần được sơn dầu bóng.

Do đó, giờ đây, sau rất nhiều thời gian suy ngẫm và cầu nguyện thành kính, ban quản trị đã quyết định mở một Danh sách Quyên góp, và mặc dù thời buổi hiện nay vô cùng khó khăn, chúng ta vẫn tin tưởng rằng mình sẽ thành công trong việc quyên góp đủ số tiền để tiến hành tu sửa; thế nên thầy muốn mỗi người trong số các con hãy cầm lấy một trong những chiếc thẻ này và đi đến gặp tất cả những người quen của mình để xem các con có thể quyên góp được bao nhiêu. Số tiền quyên góp dù có nhỏ bé đến đâu đi nữa cũng không thành vấn đề, bởi vì những khoản đóng góp dù là nhỏ nhất cũng sẽ được đón nhận với lòng biết ơn sâu sắc.

Giờ đây, thầy hy vọng tất cả các con sẽ cố gắng hết sức mình. Hãy hỏi bất cứ ai mà các con quen biết; đừng ngần ngại việc cất lời xin xỏ chỉ vì các con nghĩ rằng họ quá nghèo để có thể đóng góp, mà hãy nhắc nhở họ rằng nếu họ không thể dâng cúng hàng ngàn bảng thì họ vẫn có thể dâng đồng xu nhỏ của bà góa phụ. Hãy hỏi tất cả mọi người! Trước hết hãy hỏi những người mà các con cảm thấy chắc chắn sẽ cho: sau đó hãy hỏi tất cả những ai mà các con nghĩ có khả năng sẽ cho: và cuối cùng, hãy hỏi tất cả những người mà các con chắc mẩm là sẽ không bao giờ cho đâu; và các con sẽ phải ngạc nhiên khi nhận ra rằng rất nhiều người trong số những kẻ cuối cùng này lại hào phóng dâng hiến đấy.

Nếu bạn bè của các con quá nghèo và không đủ khả năng đóng góp một khoản lớn cùng một lúc, một cách hay là hãy sắp xếp đến thăm họ vào mỗi chiều thứ Bảy với chiếc thẻ trên tay để thu gom những khoản đóng góp nhỏ của họ. Và trong lúc các con đang đi xin người khác, đừng quên tự mình đóng góp những gì có thể. Chỉ cần một chút hy sinh bản thân thôi, là những đồng xu và nửa xu mà các con vẫn thường ném vào kẹo bánh cùng những thứ vô bổ khác có thể được dâng hiến — như một khoản đóng góp — cho chính nghĩa tốt đẹp này.”

Đến đây vị thánh nhân lại dừng lại, và có một tiếng gầm gừ, ục ục phát ra từ sâu trong khoang bụng quả khinh khí cầu, theo sau đó là vài đợt khí xì ra qua van an toàn. Khi cơn co thắt qua đi, vị tông đồ của sự hy sinh bản thân tiếp tục lời:

“Tất cả những ai muốn tham gia quyên góp xin vui lòng ở lại thêm vài phút sau giờ học, khi ấy Huynh trưởng Hunter — người đã vui lòng nhận lời làm thư ký cho quỹ — sẽ tiến hành phát thẻ.

Tại đây thầy cũng muốn gửi vài lời cảm ơn chân thành đến Huynh trưởng Hunter vì sự quan tâm lớn lao mà anh ấy đã thể hiện đối với vấn đề này, cũng như vì tất cả những phiền toái mà anh ấy đang gánh vác để giúp chúng ta quyên góp tiền bạc.”

Lời ca tụng này hoàn toàn xứng đáng; thực chất Hunter chính là kẻ đã khởi xướng toàn bộ kế hoạch với hy vọng giật được gói thầu cho hãng Rushton & Co., đồng thời đút túi hai phẩy năm phần trăm hoa hồng cho bản thân.

Mục sư Belcher lúc này đặt trả chiếc thẻ quyên góp lên bàn, cầm lấy một cuốn sách thánh ca, xướng lên những câu thơ rồi sau đó đứng chỉ huy dàn hát, một tay vẫy vẫy chiếc bàn tay trắng bệch, nhũn nhéo lên không trung còn tay kia cầm cuốn sách.

Khi những âm điệu cuối cùng của khúc nhạc lụi tàn, ông ta nhắm nghiền hai mắt lại và một nụ cười ngọt ngào dang rộng khóe miệng trong lúc đưa tay phải ra, mở ngửa, lòng bàn tay úp xuống, các ngón tay khép chặt vào nhau, rồi cất tiếng:

“Chúng ta cùng cầu nguyện.”

Giữa tiếng chân xột xoạt động đậy, tất cả mọi người đều quỳ sụp xuống. Dáng người lêu khêu của Hunter trải dài trên một diện tích cực kỳ rộng lớn; thân mình anh ta nằm dài dọc theo một băng ghế, còn cẳng chân và bàn chân thì xoãi dài ra sàn nhà, hai bàn tay to bè bấu chặt vào mép ghế. Đôi mắt anh ta nhắm nghiền và một vẻ mặt đau khổ cùng cực ngự trị trên khuôn mặt dài ngoẵng.

Bà Starvem, vì quá béo nên thừa biết rằng nếu đã quỳ xuống một lần thì đời nào đứng lên nổi nữa, bèn chọn giải pháp dung hòa là ngồi sát mép ghế của mình, tì khuỷu tay lên lưng chiếc ghế phía trước, rồi vùi mặt vào hay bàn tay. Đó là một khuôn mặt rất to, nhưng đôi bàn tay của bà ta cũng đủ rộng rãi để ôm trọn lấy nó.

Ở một hàng ghế tận góc cuối hội trường quỳ một người phụ nữ trông phờ phạc, mệt mỏi chừng ba mươi sáu tuổi, ăn mặc vô cùng rách rưới, người vừa bước vào trong lúc đang hát thánh ca. Đó chính là bà White, người coi nhà nguyện, mẹ của Bert White. Khi chồng bà qua đời, ban quản trị nhà nguyện vì lòng trắc ẩn đã giao cho bà công việc này, trả công sáu si-linh một tuần. Dĩ nhiên, họ không thể giao cho bà một công việc toàn thời gian; ý định là bà có thể kiếm thêm các việc làm khác như dọn dẹp thuê và những việc đại loại thế, rồi tranh thủ làm việc cho nhà nguyện ở khoảng thời gian trống. Công việc chẳng có mấy thứ nặng nhọc: chỉ là nhóm lò sưởi khi cần thiết; quét dọn và cọ rửa nhà nguyện, các phòng họp ban quản trị, các phòng học và Trường Chủ nhật thỉnh thoảng một lần; thu gom sách thánh ca, v.v. Bất cứ khi nào họ tổ chức tiệc trà — tính trung bình khoảng hai lần một tuần — thì phải dựng bàn ghế dài, xếp ghế, bày biện bàn tiệc, rồi dưới sự giám sát của cô Didlum hoặc một quý cô nào đó để pha trà. Công việc vào những ngày sau các buổi tiệc tùng ấy khá nhiều: dọn rửa, cất bàn ghế, quét sàn nhà, vân vân; nhưng số công việc làm thêm đó được coi là bù đắp bằng những chiếc bánh ngọt và đồ ăn thừa thãi còn sót lại từ bữa tiệc, vốn được đón nhận như một sự thay thế đáng hoan nghênh cho món bánh mỳ phết mỡ nhỏ giọt hay bơ thực vật vốn là khẩu phần ăn quen thuộc hằng ngày của hai mẹ con bà White và Bert.

Vị trí này cũng đi kèm với khá nhiều quyền lợi: người coi nhà nguyện sẽ trở nên quen thân với các thành viên cộm cán cùng vợ của họ, và một số người trong số đó vì lòng từ thiện thỉnh thoảng sẽ thuê bà làm giúp việc nhà theo ngày, mức tiền công cũng xấp xỉ mức hào phóng tương tự như số tiền bà kiếm được ở nhà nguyện, đôi khi còn được kèm thêm một gói đồ ăn thừa hoặc vài bộ quần áo cũ người mới ta.

Một kẻ mang tâm địa đen tối, yêu chuộng sự đời hoặc chưa được cải đạo rất có thể sẽ tổng kết vấn đề theo cách thế này: những con người này cần công việc đó được thực hiện; họ thuê người phụ nữ này làm, lợi dụng sự nghèo khó của bà để áp đặt những điều kiện về giá cả và sức lao động mà bản thân họ chắc chắn chẳng đời nào muốn gánh chịu. Mặc dù làm việc cực kỳ vất vả, từ sớm tinh mơ cho tới tận đêm khuya, số tiền họ trả công cho bà vẫn chẳng đủ để bà tự lo nổi những nhu cầu thiết yếu trần trụi nhất của cuộc sống. Thế rồi các ông chủ bà chủ của bà, vốn là những con người Cơ Đốc tốt bụng, nhân hậu và hào phóng, lại ra tay cứu giúp và ban phát lòng từ thiện, dưới hình thức quần áo cũ rách và thức ăn thừa thãi.

Nếu chẳng may có kẻ mang tâm địa đen tối, yêu chuộng sự đời hay chưa cải đạo nào đó đọc được những dòng này, thì câu trả lời thỏa đáng nhất dành cho những lời chỉ trích báng bổ và đầy ác ý của họ chính là: chẳng có chút suy nghĩ nào như thế từng bén mảng nổi vào tâm trí mộc mạc của chính bản thân bà White cả; trái lại, chính vào buổi chiều ngày hôm nay khi đang quỳ gối trong nhà nguyện, khoác trên mình chiếc áo choàng cũ kỹ mà vài năm trước từng khoác lên thân hình đồ sộ của thánh nữ bà Starvem, cõi lòng bà ngập tràn lòng biết ơn khôn tả đối với những ân nhân hào phóng của mình.

Trong giờ cầu nguyện, cánh cửa được đẩy ra khe khẽ: một quý ông mặc trang phục giáo sĩ rón rén bước vào và quỳ xuống ngay cạnh ông Didlum. Ông ta bước vào rất khẽ khàng, thế nhưng hầu hết những người có mặt đều nghe thấy và ngẩng đầu lên hoặc lén nhìn qua kẽ tay để xem đó là ai, và khi nhận ra ông ta, một âm thanh tựa tiếng thở dài khẽ lướt qua cả hội trường.

Khi bài cầu nguyện kết thúc, giữa những tiếng rên rỉ và tiếng hô “A-men”, quả khinh khí cầu từ từ hạ xuống khỏi bục giảng, đổ sụp phịch vào một chiếc ghế, và tất cả mọi người cùng đứng vùng dậy từ sàn nhà. Khi mọi người đã ngồi xuống đâu vào đấy và tiếng xột xoạt xê dịch, tiếng ho hắng cùng tiếng xì mũi đã dứt hẳn, ông Didlum liền đứng lên phát biểu:

“Trước khi chúng ta cất tiếng hát bài thánh ca kết thúc, quý ông ngồi bên tay trái tôi đây, Mục sư John Starr, sẽ có đôi lời chia sẻ.”

Một tiếng lầm rầm đầy mong đợi lan gợn khắp hội trường. Các quý cô khẽ rướn chân mày, gật đầu, mỉm cười rồi thì thầm to nhỏ với nhau; các quý ông thì tạo dáng với đủ mọi tư thế và biểu cảm; lũ trẻ thì giữ im lặng như tờ. Tất cả đều chìm trong trạng thái phấn khích bị kìm nén khi John Starr đứng dậy từ chỗ ngồi, bước lên bục giảng và đứng sóng đôi bên chiếc bàn, đối diện với họ.

Ông ta chừng hai mươi sáu tuổi, cao ráo và sở hữu vóc dáng thanh mảnh. Khuôn mặt thanh tú, sắc sảo mang nét trí thức với chiếc trán cao rộng cùng phong thái tao nhã, lịch lãm của ông tạo nên sự tương phản đến sửng sốt với vẻ ngoài thô kệch của những người lớn khác trong phòng: đám đông những kẻ buôn gian bán sối, trục lợi đầy thô tục, dốt nát và kém văn minh đang ngồi lố nhố trước mặt ông. Nhưng điều thu hút và níu giữ người ta không chỉ đơn thuần là phong thái gia giáo cùng vẻ bề ngoài bảnh bao toàn diện ấy. Ở ông ta toát lên một thứ gì đó vô định hình — một bầu không khí dịu dàng và chan chứa yêu thương như thể tỏa ra từ toàn bộ con người ông, gần như ép buộc sự tin tưởng và tình cảm từ tất cả những ai tiếp xúc với ông. Khi ông đứng đó đối mặt với mọi người với một nụ cười quyến rũ không diễn tả nổi trên khuôn mặt tuấn tú, dường như chẳng thể nào có nổi bất kỳ mối thâm giao nào giữa ông và bọn họ.

Chẳng có chút dấu hiệu nào trong ngoại hình của ông có thể hé lộ cho bất kỳ ai dẫu chỉ một manh mối nhỏ về sự thật, đó là: ông có mặt ở đây là vì mục đích tô hồng cho nhân cách của cái đám bợ đít, bóc lột sức lao động đáng khinh đang trả lương cho ông ta.

Chiều hôm nay ông không giảng một bài dài — chỉ có Vài Lời ngắn ngủi thôi; nhưng chúng lại vô cùng trân quý, độc đáo và đầy soi sáng. Ông kể cho họ nghe về một số Suy nghĩ đã lóe lên trong đầu trên đường tới đây vào buổi chiều hôm nay; và khi họ lắng nghe, Sweater, Rushton, Didlum, Hunter cùng các môn đồ khác lần lượt trao đổi với nhau những ánh mắt và cử chỉ đầy hàm ý. Thật là vĩ đại làm sao! Sức mạnh nhường nào! Lập luận sắc bén làm sao! Thực tế là, như sau đó họ đã khiêm tốn thừa nhận với nhau, những lời đó thâm uy đến mức ngay cả bản thân họ cũng gặp vô vàn khó khăn mới có thể dò thấu được ngụ ý của người diễn thuyết.

Còn về các quý cô, họ ngồi bất động và câm lặng vì quá đỗi ngưỡng mộ. Họ ngồi đó với đôi gương mặt ửng hồng, đôi mắt long lanh và trái tim đập rộn ràng, đắm đuối ngước nhìn con người thân thương ấy trong lúc ông tiếp tục cất lời:

“Đáng tiếc thay, thời gian của chúng ta chiều nay không cho phép mình được đi sâu vào chi tiết những Suy nghĩ này. Có lẽ vào một dịp nào đó trong tương lai, chúng ta sẽ có được hồng phúc lớn lao để làm điều đó; nhưng chiều nay tôi được đề nghị nói Vài Lời về một chủ đề khác. Sức khỏe suy giảm của vị mục sư kính yêu của các vị từ lâu nay vẫn luôn là mối quan tâm đầy lo lắng của toàn thể giáo đoàn.”

Những ánh mắt đầy thông cảm hướng về phía bệnh nhân đầy thú vị ấy; các quý cô khẽ thì thầm, “Tội nghiệp anh ấy quá!”, cùng những biểu cảm lo lắng khôn nguôi.

“Dù vốn dĩ mang thể trạng cường tráng,” Starr tiếp lời, “nhưng quãng thời gian dài liên tục Làm việc quá sức, sự quan tâm lo lắng đầy yêu thương dành cho Người khác — thứ thường ngăn cản ông ngay cả việc dành ra những khoảng nghỉ ngơi tối thiểu — cùng lòng tận tụy quá mức khắc nghiệt dành cho việc Thực hành sự Hy sinh bản thân cuối cùng đã dẫn đến cú ngã Sụp đổ tất yếu, và biến một khoảng thời gian Tĩnh dưỡng trở thành điều hoàn toàn cấp thiết.”

Vị diễn giả dừng lại để lấy hơi, và sự tĩnh lặng bao trùm sau đó chỉ bị phá vỡ bởi những tiếng ầm ì nhè nhẹ phát ra từ khoang bụng của nạn nhân khắc khổ vì lao động quá sức.

“Với mục đích cao cả đáng khen ngợi ấy,” Starr tiếp tục, “một Danh sách Quyên góp đã được âm thầm phát động từ khoảng một tháng trước, và những đứa trẻ đáng yêu nào cầm thẻ trên tay và góp sức vào công cuộc quyên góp từ thiện cao đẹp này sẽ rất vui mừng khi biết rằng tổng kết lại đã thu được một khoản tiền khá lớn, nhưng vì vẫn chưa đủ, ban quản trị đã trích thêm một khoản nữa từ Quỹ Chung, và trong một buổi họp đặc biệt diễn ra vào tối thứ Sáu tuần trước, vị Chủ chăn kính yêu của các vị đã được trao tặng một bức hoành phi chữ viết tay trang trí cùng một chiếc ví đựng đầy vàng đủ để trang trải các chi phí cho chuyến nghỉ dưỡng dài một tháng ở miền Nam nước Pháp.

Dù đương nhiên ông ấy rất tiếc nuối khi phải rời xa các vị dù chỉ trong một khoảng thời gian ngắn ngủi như thế, nhưng ông cảm thấy rằng việc ra đi này chính là sự lựa chọn giải pháp nhẹ nhàng hơn trong hai điều tồi tệ. Thà đi đến miền Nam nước Pháp trong một tháng còn hơn là cứ tiếp tục Làm việc bất chấp những lời cảnh báo từ một cơ thể đã kiệt quệ sức lực để rồi có thể bị cướp đi khỏi vòng tay các vị hoàn toàn — để lên Thiên đàng.”

“Xin Chúa hãy ngăn điều đó lại!” vô số môn đồ tha thiết thốt lên, và một sắc thái tái nhợt ghê rợn lan tràn khắp các đường nét trên khuôn mặt của nhân vật đang nhận được những lời cầu nguyện ấy.

“Ngay đến lúc này đây cũng vẫn tiềm ẩn một mối nguy hiểm nhất định. Chúng ta hãy cùng hy vọng và cầu nguyện cho điều tốt đẹp nhất, nhưng nếu điều tồi tệ nhất xảy ra và ông ấy được gọi về để Thăng thiên, thì ít ra chúng ta cũng được an ủi phần nào khi biết rằng mình đã làm hết sức có thể để ngăn chặn thảm họa khủng khiếp ấy.”

Đến đây, có lẽ như một biện pháp phòng ngừa trước khả năng xảy ra một cuộc thăng thiên ngoài ý muốn, một lượng lớn khí gas đã được phép xì ra qua van an toàn của quả khinh khí cầu.

“Ông ấy sẽ bắt đầu cuộc hành trình của mình vào ngày mai,” Starr kết luận, “và tôi tin chắc rằng ông ấy sẽ mang theo bên mình những lời chúc phúc cùng những lời cầu nguyện từ tất cả các thành viên trong bầy chiên của mình.”

Vị mục sư trở về chỗ ngồi của mình, và ngay lập tức người ta thấy rõ qua những chuyển động lắc lư của quả khinh khí cầu rằng ông Belcher đang vô cùng thèm thuồng muốn đứng dậy nói Vài Lời để bày tỏ sự tri ân, nhưng ông ta đã bị ngăn lại bởi những lời nài nỉ từ những người ngồi gần đó, những người khẩn khoản xin ông đừng vắt kiệt sức lực nữa. Sau đó ông ta có thổ lộ rằng dẫu họ có cho phép phát biểu thì ông cũng chẳng thể nói được mấy lời, bởi vì ông cảm thấy bụng dạ quá đỗi đầy trướng rồi.

“Trong thời gian vắng bóng vị mục sư kính yêu của chúng ta,” Huynh trưởng Didlum nói, khi đứng lên xướng bài thánh ca kết thúc, “bầy chiên của ngài sẽ không bị bỏ lại mà hoàn toàn không có chủ chăn, bởi vì chúng ta đã sắp xếp để mời ngài Starr đến và chia sẻ Vài Lời với chúng ta vào mỗi ngày Chủ nhật.”

Nhìn vào cách thức mà họ không ngừng ám chỉ về bản thân mình, người ta dễ tưởng rằng họ chỉ là một bầy cừu hiền lành chứ không phải thứ thực chất họ đang là — một bầy sói ăn thịt.

Khi nghe thấy thông báo của Huynh trưởng Didlum, một tiếng thì thầm đầy mê đắm dâng lên từ phía các quý cô, còn Mục sư Starr thì đảo mắt và mỉm cười ngọt ngào. Huynh trưởng Didlum không hề đả động đến những chi tiết cụ thể của “thỏa thuận” đó, nếu làm vậy vào thời điểm ấy thì quả thực vô cùng kém nhã nhặn, nhưng trích đoạn sau đây được rút ra từ sổ sách tài chính của nhà nguyện sẽ chẳng có gì là lạc lõng khi đặt vào đây: “Chi trả cho Mục sư John Starr vào Chủ nhật, ngày 14 tháng 11 — £4.4.0 thông qua thủ quỹ.” Đó không phải là một số tiền lớn nếu xét đến những đóng góp to lớn mà Mục sư Starr mang lại, nhưng dù có nhỏ bé đến đâu đi chăng nữa, người ta vẫn e rằng rất nhiều kẻ mang tâm địa trần tục, chưa cải đạo sẽ cho rằng đó là một cái giá quá đắt đỏ phải trả chỉ để đổi lấy Vài Lời, dẫu cho đó có là những lời uyên bác đến mức nào đi nữa mà người ta vẫn thừa nhận là phong cách quen thuộc của Mục sư John Starr. Xong Người thợ đáng được hưởng tiền công của mình.

Sau khi buổi “lễ” khép lại, hầu hết bọn trẻ, bao gồm cả Charley và Frankie, đều nán lại để nhận thẻ quyên góp. Mục sư Starr được vây quanh bởi một đám đông người hâm mộ, và một lúc sau, khi ông rời đi trên chiếc ô tô của ông Sweater cùng với ông Belcher và chính chủ nhân chiếc xe, các quý cô thèm thuồng ngước nhìn theo phương tiện giao thông ấy, lắng nghe tiếng còi xe “píp, píp” đầy u sầu và cố gắng tự an ủi bản thân bằng ý nghĩ rằng họ sẽ lại được gặp ông vào vài tiếng nữa trong buổi lễ tối.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.