Một trong những cơ quan quan trọng nhất chuyên xoa dịu nỗi thống khổ là Hội Từ thiện Tổ chức (Organized Benevolence Society). Hiệp hội này nhận tiền từ rất nhiều nguồn: tiền thu được từ hội chợ hóa trang; tiền quyên góp từ các nhà thờ và nhà nguyện tổ chức lễ cầu nguyện đặc biệt vì người thất nghiệp; tiền quyên góp hàng tuần do nhân viên của một số hãng xưởng và cơ sở kinh doanh địa phương đóng góp; tiền thu từ các buổi hòa nhạc, hội chợ từ thiện và các chương trình giải trí; khoản ủng hộ từ các nhà hảo tâm; cùng hội phí của các thành viên. Hội cũng tiếp nhận một lượng lớn quần áo, giày dép cũ cùng các thẻ vào cửa bệnh viện, nhà điều dưỡng và phòng phát thuốc từ các nhà tài trợ cho những cơ sở ấy, hoặc từ những nơi như Rushton & Co., vốn đặt các thùng quyên góp tại xưởng và văn phòng của họ.
Tính tổng cộng trong năm ngoái, Hội đã thu nhận từ nhiều nguồn khác nhau khoảng ba trăm bảng Anh tiền mặt. Số tiền này được dành trọn cho việc cứu trợ các hoàn cảnh khó khăn.
Khoản chi lớn nhất trong ngân sách của Hội chính là tiền lương cho Tổng Thư ký, ông Sawney Grinder — một trường hợp vô cùng đáng thương — người được trả một trăm bảng Anh mỗi năm.
Sau khi vị thư ký tiền nhiệm qua đời, số lượng ứng viên cho chiếc ghế trống nhiều đến mức cuộc bầu cử tân thư ký trở thành một sự kiện khá sôi nổi. Sự hào hứng ấy càng thêm phần mãnh liệt bởi nó được kìm nén lại. Một cuộc họp đặc biệt của hội đã được triệu tập: Thị trưởng, Ủy viên hội đồng thành phố Sweater, chủ trì; và góp mặt trong số những người tham dự có các Ủy viên hội đồng Rushton, Didlum và Grinder, bà Starvem, Mục sư Bosher, một nhóm các bà lão giàu có nhưng trí tuệ nửa vời từng góp sức mở Sân Lao động, cùng vài “quý bà” khác. Một số người trong số họ chính là những nữ tình nguyện viên khu phố đã được nhắc đến trước đó; hầu hết là vợ của những công dân giàu có và thương gia đã nghỉ hưu — những mụ phụ nữ ăn mặc sang trọng, dốt nát, xấc láo, hống hách — sau khi đã nhồi nhét đầy bụng những món ngon trong dinh thự xa hoa của mình, liền phúng phính kéo đến những gian nhà xập xệ nghèo đói của các “người chị em” cơ hàn để giảng đạo “tôn giáo”, lên lớp về sự tiết độ và tằn tiện, rồi — đôi khi — ban phát cho họ những chiếc thẻ nhận súp hoặc phiếu đổi một vài xu tạp hóa hay than đá. Một vài mụ cái ăn no rửng mỡ này — chẳng hạn như vợ của các thương gia — gia nhập Hội Từ thiện Tổ chức và tham gia thứ “công việc” ấy với mục đích làm quen với những người thuộc tầng lớp xã hội cao hơn; một trong các thành viên là đại tá, và Sir Graball D’Encloseland — Nghị sĩ đại diện cho khu vực bầu cử — đôi khi cũng tham dự các buổi họp của Hội. Số khác thì coi việc thăm viếng khu ổ chuột như một thú vui tiêu khiển; họ chẳng có việc gì làm, lại dốt đặc cán mai và tâm trí kém cỏi, nên chẳng có mong muốn hay năng lực theo đuổi bất kỳ hoạt động trí tuệ nào. Thế là họ nhận làm công việc này để tận hưởng niềm cảm giác được đóng vai quý bà cao sang bề trên với một cái giá rất rẻ. Vài vị quý bà đi thăm dân nghèo khác là những phụ nữ trung niên chưa chồng có khoản thu nhập riêng khiêm tốn — một số là những con người thiện lương, giàu lòng trắc ẩn và dịu dàng, những người làm công việc này vì thực sự mong muốn giúp đỡ tha nhân mà không biết cách nào tốt hơn. Họ không tham gia nhiều vào công việc chung trong các cuộc họp; họ đóng hội phí, giúp phân phát quần áo và giày dép cũ cho những ai cần, đôi khi xin thư ký phiếu nhận thực phẩm, than hoặc bánh mì cho một gia đình khốn khó nào đó; nhưng những người phụ nữ nghèo khổ, rạc rời vì lao động mà họ đến thăm lại đón chào họ vì sự đồng cảm chân thành như chị em hơn là vì những món quà mang theo. Một vài quý bà tình nguyện mang tính cách ấy — nhưng số đó không nhiều. Họ tựa như dăm bông hoa ngát hương giữa một rừng cỏ dại độc hại dày đặc. Họ là tấm lòng khiêm nhường và tử tế tỏa sáng giữa đống đạo đức giả, ngạo mạn và xảo trá ghê tởm, nhơ nhớp.
Khi Chủ tịch khai mạc buổi họp, ông Rushton liền đưa ra kiến nghị chia buồn với gia đình của cố thư ký, người mà ông ta ca tụng bằng những lời lẽ vô cùng đặc biệt.
“Người nghèo ở Mugsborough đã mất đi một người bạn hiền từ và đầy thông cảm”, “Một con người đã hiến dâng cả cuộc đời để giúp đỡ kẻ khốn khó”, cứ thế và cứ thế. (Thực chất, phần lớn thời gian của kẻ quá cố đều dành để vơ vét cho bản thân, nhưng Rushton chẳng hé răng nửa lời về điều đó.)
Ông Didlum đứng lên tán thành kiến nghị chia buồn với những lời lẽ tương tự, và nó được thông qua với sự nhất trí hoàn toàn. Sau đó, Chủ tịch tuyên bố công việc tiếp theo là bầu ra người kế nhiệm cho vị gương mẫu đã khuất; ngay lập tức, không dưới chín thành viên đứng lên đề xuất một người phù hợp — mỗi người trong số họ đều có một người bạn hoặc họ hàng có tâm hồn cao thượng, sẵn sàng hy sinh bản thân vì lợi ích của người nghèo.
Chín vị nhân đức đứng nhìn nhau và nhìn Chủ tịch với nụ cười nhợt nhạt trên những gương mặt đạo đức giả. Đó là một khoảnh khắc đầy kịch tính. Không ai nói một lời nào. Cần phải cẩn trọng. Tuyệt đối không thể để xảy ra một cuộc tranh cử. Thư ký của hội OBS thường được công chúng bên ngoài xem như một kiểu nhà từ thiện, và bắt buộc phải duy trì ảo tưởng đó.
Một hai phút trôi qua trong bầu không khí tĩnh mịch ngượng ngùng. Rồi lần lượt từng người một miễn cưỡng ngồi xuống, ngoại trừ ông Amos Grinder, người tuyên bố muốn đề cử người cháu trai của mình, ông Sawney Grinder — một thanh niên có bản tính vô cùng nhân hậu, kẻ đang khao khát tự hiến thân mình trên bàn thờ bác ái vì lợi ích của người nghèo — hoặc đại loại những lời như thế.
Ông Didlum đứng lên ủng hộ, và vì không còn đề cử nào khác — bởi ai nấy đều thừa biết rằng việc để xảy ra một cuộc đua tranh sẽ làm bại lộ vở kịch — Chủ tịch bèn đưa đề xuất của ông Grinder ra biểu quyết trước hội nghị và tuyên bố được thông qua tuyệt đối.
Một khoản chi phí đáng kể khác trong ngân sách của hội là tiền thuê văn phòng — một căn nhà nằm ở con phố khuất. Chủ nhân của ngôi nhà này lại là một trường hợp vô cùng đáng thương khác.
Còn vô số các khoản chi tiêu khác: văn phòng phẩm và tem thư, in ấn, vân vân; và phần tiền còn lại được dùng đúng vào mục đích đã quyên góp — một khoản hợp lý được giữ lại làm quỹ cho các chi phí trong tương lai. Tất nhiên, mọi chi tiết đều được trình bày rõ ràng trong Bản Báo cáo và Quyết toán tài chính tại các đại hội thường niên. Chưa từng có một bản sao nào của tài liệu này được trao cho các phóng viên để đăng báo; nó được Thư ký đọc trước hội nghị; các đại diện báo chí ghi chép lại, và trong các bản tin về cuộc họp xuất hiện trên các tờ báo địa phương sau đó, sự việc đã bị xáo trộn và bóp méo đến mức những ai ít ỏi đọc được cũng chẳng thể hiểu nổi đầu đuôi ra sao. Điều duy nhất rõ ràng là hội đã làm rất nhiều điều tốt cho ai đó, và cần kíp phải có thêm tiền để tiếp tục công việc. Nó thường hiện lên mặt báo kiểu thế này:
GIÚP ĐỠ NGƯỜI KHỐN KHÓ
Hội Từ thiện Tổ chức Mugsborough
Đại hội thường niên tại Tòa thị chính
Một biên niên sử huy hoàng về công tác đa dạng và giá trị.
Đại hội thường niên của Hội nói trên đã được tổ chức ngày hôm qua tại Tòa thị chính. Thị trưởng, Ủy viên hội đồng Sweater, chủ trì, và có mặt trong số những người tham dự gồm có Sir Graball D’Encloseland, phu nhân D’Encloseland, phu nhân Slumrent, Mục sư Bosher, ông Cheeseman, bà Bilder, bà Grosare, bà Daree, bà Butcher, bà Taylor, bà Baker, bà Starvem, bà Slodging, bà M. B. Sile, bà Knobrane, bà M. T. Head, ông Rushton, ông Didlum, ông Grinder và (tiếp theo là khoảng một cột danh sách những người hảo tâm khác, đều là thành viên đóng góp cho Hội).
Viên Thư ký đã đọc bản báo cáo thường niên, trong đó bao gồm những điểm thú vị sau đây:
Trong năm qua, đã có 1.972 đơn xin trợ giúp được tiếp nhận, và trong số đó có 1.302 trường hợp đã được giúp đỡ như sau: Phiếu nhận bánh mì hoặc tạp hóa, 273. Phiếu nhận than đá hoặc than cốc, 57. Bồi dưỡng dinh dưỡng, 579. (Tiếng vỗ tay.) Số đôi giày được cấp, 29. Quần áo, 105. Nạng cấp cho người nghèo, 1. Cung cấp y tá, 2. Thẻ vào bệnh viện, 26. Gửi đi Viện điều dưỡng bệnh lao, 1. Hai mươi chín người, do bệnh tình kinh niên, đã được chuyển đến cho Hội đồng Luật Người nghèo. Tìm việc làm cho 19 người. (Tiếng hoan hô.) Giấy phép hành nghề bán rong, 4. Thẻ khám bệnh tại phòng phát thuốc, 24. Chuộc đồ dùng trong nhà, 1. Cho vay tiền để trả tiền nhà, 8. (Tiếng vỗ tay vang dội.) Thẻ nha khoa, 2. Tiền tàu xe cho những người rời thị trấn đi làm ăn xa, 12. (Tiếng reo hò lớn.) Các khoản cho vay, 5. Quảng cáo tìm việc làm, 4 — v.v. và v.v.
Vẫn còn khoảng một cột chi tiết tương tự nữa, việc đọc các số liệu này được ngắt quãng bởi những tràng pháo tay và kết thúc bằng câu: “Để lại 670 trường hợp mà vì nhiều lý do khác nhau, Hội đã không thể trợ giúp”. Bản báo cáo sau đó tiếp tục giải thích rằng công tác xác minh tính xác thực của các đơn xin đã ngốn rất nhiều công sức của Thư ký, có trường hợp mất đến mấy ngày. Không dưới 649 bức thư đã được gửi đi từ văn phòng, và 97 bưu thiếp. (Tiếng vỗ tay.) Rất ít khoản tiền mặt được ban phát, bởi việc đề phòng tổ chức từ thiện bị lợi dụng là điều vô cùng cần thiết. (Nghe, nghe!)
Tiếp theo là một đoạn vô cùng đáng chú ý có tựa đề “Bảng quyết toán tài chính”, mà — theo cách nói — “bao gồm các mục sau đây”. “Các mục sau đây” là một danh sách lộn xộn gồm các khoản chi tiêu, tiền đóng hội phí, quyên góp, di sản thừa kế và tiền quyên góp, khép lại bằng việc “bản tổng kết chung cho thấy số dư quỹ còn lại là 178 bảng 4 xu 6 xu lẻ”. (Họ luôn giữ một khoản số dư kha khá trong tay vì tiền lương của Thư ký và tiền thuê văn phòng.)
Sau bản tuyên bố tài chính cực kỳ minh bạch này là phần quan trọng nhất của báo cáo: “Xin bày tỏ lòng biết ơn đến Sir Graball D’Encloseland vì khoản quyên góp 2 ghin-ghê. Bà Grosare, 1 ghin-ghê. Bà Starvem, thẻ vào bệnh viện. Phu nhân Slumrent, thư giới thiệu vào nhà điều dưỡng. Bà Knobrane, 1 ghin-ghê. Bà M.B. Sile, 1 ghin-ghê. Bà M.T. Head, 1 ghin-ghê. Bà Sledging, quà tặng là quần áo” — cứ thế kéo dài thêm một cột báo nữa, và toàn bộ khép lại bằng lời cảm ơn Thư ký cùng lời kêu gọi khẩn thiết gửi tới công chúng hảo tâm quyên góp thêm quỹ để Hội có thể tiếp tục sứ mệnh cao cả của mình.
Trong khi đó, bất chấp sự tồn tại của tổ chức này cùng những hội đoàn tương tự, hoàn cảnh của những người thợ bị trả lương bèo bọt, khốn cùng và thất nghiệp vẫn hoàn toàn không thay đổi. Mặc dù những người nhận được phiếu mua thực phẩm và than đá, những suất “bồi dưỡng”, hay quần áo và giày dép cũ cảm thấy rất vui khi có được chúng, nhưng những món quà ấy lại gây hại nhiều hơn là làm ơn. Chúng hạ nhục, vùi dập và đẩy những người đón nhận vào cảnh bần cùng hóa, đồng thời sự tồn tại của các hội từ thiện này đã ngăn cản việc giải quyết vấn đề một cách khôn ngoan và thiết thực. Con người ta thiếu thốn những nhu yếu phẩm của cuộc sống: nhu yếu phẩm được tạo ra bởi Lao động: những con người này sẵn sàng lao động, nhưng lại bị ngăn cản làm điều đó bởi hệ thống xã hội ngớ ngẩn mà những kẻ “từ thiện” này đang quyết tâm dốc sức duy trì bằng mọi giá.
Nếu những kẻ cứ mong chờ được ca tụng và tôn vinh vì lòng bác ái mà ngừng bố thí dù chỉ một xu, thì mọi chuyện sẽ tốt đẹp hơn rất nhiều cho tầng lớp lao động cần cù, bởi khi ấy toàn thể cộng đồng sẽ buộc phải đối mặt với thực trạng ngớ ngẩn và vô nghĩa đang tồn tại ngày nay — hàng triệu con người đang sống và chết trong khốn khổ, nghèo đói giữa một thời đại mà khoa học và máy móc đã tạo ra khả năng cung cấp dồi dào mọi thứ để bất cứ ai cũng có thể tận hưởng sự sung túc và thoải mái. Nếu không vì cái gọi là lòng bác ái ấy, những người thợ thất nghiệp đang chết đói trên khắp cả nước đã đứng lên đòi quyền được lao động và làm ra những thứ mà họ đang phải quằn quại vì thiếu thốn, thay vì cúi đầu — như hiện tại — thỏa mãn với việc mặc lại quần áo cũ của ông chủ và ăn những vụn bánh rơi rớt từ bàn tiệc của hắn.