Những Nhà Từ Thiện Quần Rách

Lượt đọc: 496 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 51
Con Trai Của Người Góa Phụ

❊ ❊ ❊

Sáng hôm sau, khi đến xưởng vào lúc tám giờ rưỡi, Hunter bảo họ rằng chẳng có việc gì làm cả, nhưng tốt hơn là cứ đến vào thứ Hai phòng khi có việc phát sinh. Họ bèn đến vào ngày thứ Hai, thứ Ba và thứ Tư, nhưng vì chẳng có “việc phát sinh” nào nên tất nhiên họ chẳng làm gì cả. Sáng thứ Sáu, thời tiết tối sầm và lạnh buốt xương. Bầu trời một màu xám xịt không một gợn mây, và những cơn gió bắc buốt lạnh thổi thốc qua những con đường tiêu điều. Owen—người đã bị cảm lạnh khi sơn mặt ngoài nhà kính tại nhà của Sweater vào tuần trước—tận mười giờ mới tới xưởng. Anh cảm thấy mệt đến mức nếu không vì túng thiếu khoản tiền công kiếm được khi có việc làm, anh đã chẳng thề bước chân tới đó. Dù có vẻ lạ lùng đối với những kẻ hô hào tiết kiệm, nhưng dẫu anh may mắn có việc làm trong lúc bao kẻ khác phải ngồi chơi xơi nước, họ chẳng dành dụm được đồng nào suốt thời gian qua. Ngược lại, suốt cả mùa hè, họ chẳng tài nào lo nổi những bữa ăn hay quần áo tử tế. Hầu như tuần nào tiền bạc cũng dồn vào việc trả tiền nhà nợ đọng hay những khoản nợ khác, thế nên ngay cả khi anh đang đi làm, họ vẫn thường xuyên phải chịu cảnh thiếu thốn những nhu yếu phẩm thiết yếu. Giày dép của họ rách rưới, quần áo vừa cũ kỹ lại thiếu thốn, và cái ăn thì едва đủ đắp đổi qua ngày.

Thời tiết trở nên lạnh buốt đến mức, sợ rằng nếu cứ chịu đựng thêm sẽổn bệnh nặng, anh đành đem chiếc áo khoác ngoài đi cầm đồ, và tuần đó gia đình anh suýt phải chịu cảnh chết đói. Những tuần khác cũng chẳng khá khẩm hơn là bao, bởi dạo gần đây anh chỉ làm có sáu tiếng rưỡi mỗi ngày—từ tám rưỡi sáng đến bốn giờ chiều, và riêng ngày thứ Bảy chỉ làm bốn tiếng rưỡi—từ tám rưỡi đến một giờ. Tính ra tiền công của anh—với mức bảy xu một giờ—là hai mươi mốt xu bảy xu một tuần—đấy là khi có việc làm đều đặn mỗi ngày, mà sự thực thì chẳng phải lúc nào cũng có việc. Đôi khi họ phải đứng chơi không ba ngày trong tổng số sáu ngày làm việc. Tiền công của những người được sáu xu rưỡi tính ra là một bảng và hai xu—khi họ làm việc mỗi ngày—còn những người như Sawkins—chỉ nhận được có năm xu, thì tiền công cả tuần vỏn vẹn mười lăm xu sáu.

Khi họ chỉ được thuê làm hai, ba ngày hoặc thậm chí vài tiếng ngắn ngủi, khoản tiền “tối thứ Bảy” của họ đôi khi chỉ vỏn vẹn nửa đồng vàng sovereign, bảy xu sáu, năm xu hoặc thậm chí còn ít hơn thế. Khi ấy, phần lớn bọn họ đều tặc lưỡi tự nhủ thà có còn hơn không.

Nhiều người trong số họ đã có gia đình, thế nên để duy trì sự sống, những người vợ đành phải đi làm thuê dọn dẹp nhà cửa hoặc làm việc trong các tiệm giặt là. Họ có những đứa con mà phần lớn chỉ được nuôi lớn bằng sữa gầy, bánh mì, bơ thực vật và trà pha tạp chất. Rất nhiều đứa trẻ trong số đó—những sinh linh bé bỏng mới lên tám lên chín—phải đi làm thuê hai, ba tiếng vào buổi sáng trước khi đến trường; rồi lại ngần ấy thời gian vào buổi chiều sau giờ học, và làm suốt cả ngày thứ Bảy, nào là khuân vác những khỉ đựng thịt đầy ắp của hàng thịt, những giỏ hàng tạp hóa và rau củ, những thùng dầu hỏa, đi bán hoặc phát báo, và giao sữa. Ngay khi vừa đủ tuổi, chúng liền lấy chứng chỉ lao động bán thời gian, và vừa tròn mười bốn tuổi là chúng nghỉ học hẳn để đi làm suốt cả ngày dài. Đến tuổi trưởng thành, một số đứa tìm cách gia nhập quân đội hoặc hải quân, nhưng rồi đều bị loại vì không đạt tiêu chuẩn thể lực.

Chẳng có gì là đáng ngạc nhiên khi lớn lên một chút, trí tuệ của họ sa sút đến mức ảo tưởng rằng con đường chắc chắn nhất để cải thiện hoàn cảnh sống chính là bầu ra những đám chính trị gia đất đai phe Bảo thủ lẫn Tự đạo, những kẻ bóc lột sức lao động, bọn lừa đảo và đám luật sư lên nắm quyền cai trị bọn họ.

Khi Owen đến xưởng, cậu thiếu niên Bert White đang dọn dẹp những chiếc chậu bám đầy cặn bẩn trong phòng pha sơn. Tiếng cạo lách cách phát ra từ con dao khiến cậu không nghe thấy tiếng bước chân của Owen, và anh đã đứng lặng lẽ quan sát cậu bé vài phút liền mà không nói năng gì. Sàn đá của phòng pha sơn ẩm ướt, bóng loáng và toàn bộ căn phòng lạnh ngắt như một ngôi mộ. Cậu bé đang run lẩy bẩy vì lạnh, trông còi cọc và yếu ớt một cách đáng thương khi cặm cụi làm việc với chiếc tạp dề cũ kỹ buộc quanh người. Vì quá lạnh, cậu phải mặc chiếc áo khoác với phần cổ tay áo được xắn ngược lên để giữ sạch, hoặc để tránh không bị bẩn thêm, bởi chúng đã sớm lâm vào cảnh nhếch nhác y như phần còn lại bộ trang phục vốn đã bám đầy một lớp sơn khô đủ mọi màu sắc, đôi bàn tay và móng tay của cậu cũng lem luốc những vết sơn.

Nhìn cậu bé tội nghiệp đang lom khom làm việc, Owen lại nghĩ đến Frankie, và trong lòng dâng lên một nỗi sợ hãi mơ hồ tự hỏi liệu có khi nào con trai mình cũng phải rơi vào hoàn cảnh thảm hại tương tự hay không.

Trông thấy Owen, cậu bé liền ngẩng lên dừng tay, cất lời chào buổi sáng và phàn nàn rằng thời tiết hôm nay quá lạnh.

“Sao cháu không nhóm lửa lên? Đầy củi vụn nằm vất vưởng ngoài xưởng kìa.”

“Không ạ,” Bert vừa đáp vừa lắc đầu. “Làm thế thì có mà chết à! Lão Misery mà tóm được thì có mà lôi thôi to. Mùa đông năm ngoái cháu hay nhóm lò ở đây lắm, cho đến khi lão Rushton phát hiện ra. Lão đã lồng lộn lên mắng mỏ một trận tơi bời rồi bắt cháu phải cắm mặt vào làm việc ngay thì mới hết lạnh được.”

“Ồ, lão ta nói thế thật à?” Owen lên tiếng, khuôn mặt tái nhợt đột ngột bừng lên vì tức giận. “Để xem thế nào đã.”

Anh bước ra xưởng, đi thẳng đến chỗ đống củi thải to tướng dưới mái hiên—đó là những thứ gỗ tháo ra từ các công trình mà hãng Rushton & Co. vừa cải tạo—nhặt một ôm đầy rồi quay trở lại phòng pha sơn thì bị Sawkins chặn lại.

“Cậu không được phép đem đốt mấy thứ đấy đâu đấy nhé! Toàn bộ số đó phải cất đi để mang đến nhà gã chủ đấy. Lão Misery vừa nhắc chuyện đó sáng nay xong.”

Owen phớt lờ, chẳng thèm đáp lời hắn. Anh mang đống củi bước thẳng vào phòng, quăng vào trong lò sưởi rồi rưới chút sơn cũ lên trên, châm một que diêm và thế là một ngọn lửa bùng lên rực rỡ. Sau đó, anh ra khuân thêm mấy bận củi nữa chất đống vào một góc phòng. Bert đứng ngây ra nhìn, thoạt đầu có phần ái ngại vì sợ sẽ gặp rắc rối khi lão Misery đột ngột xuất hiện, nhưng khi thấy ngọn lửa đã thực sự bén cháy, cậu liền xoa xoa hai bàn tay rồi dịch chỗ làm việc sang phía bên kia chiếc ghế dài để sưởi ấm.

Owen đứng đợi khoảng nửa tiếng xem lão Hunter có quay lại hay không, nhưng chờ mãi chẳng thấy bóng dáng gã đệ tử ấy đâu, anh bèn quyết định không đợi nữa. Trước khi rời đi, anh dặn dò Bert mấy điều:

“Cứ tiếp tục châm lửa bằng mấy thứ sơn cũ cạo ra từ mấy cái đồ vật kia hoặc bất cứ thứ sơn thừa hay rác rưởi nào ở đây, hễ thấy lửa dịu đi thì cho thêm củi vào. Đống đồ cũ ở đây toàn thứ bỏ đi chẳng tích sự gì ngoài việc đem vứt hoặc đem đốt. Cứ đốt hết cho tôi. Nếu Hunter có nói gì, cứ bảo là tôi nhóm lò và dặn cháu duy trì ngọn lửa. Cứ ra ngoài nhặt thêm củi nếu cháu thấy thiếu.”

“Vâng ạ,” Bert đáp.

Trên đường đi ra, Owen dừng lại nói chuyện với Sawkins. Sắc thái của anh quá đỗi đe dọa, khuôn mặt tái mét, trong ánh mắt hằn lên một vẻ hoang dại kỳ lạ khiến gã kia chợt nhớ lại những lời đồn thổi rằng Owen đã phát điên, và sinh ra chột dạ sợ hãi.

“Tôi đến văn phòng gặp Rushton đây; nếu Hunter có tới đây, anh cứ bảo hắn là tôi nhắn lại: nếu tôi còn thấy cậu bé trong căn phòng đó mà không có lò sưởi, tôi sẽ báo cáo lên Hội Bảo vệ Trẻ em. Còn anh, nếu cậu bé có ra ngoài kiếm củi, tốt nhất là đừng có giở trò cản trở nó.”

“Tôi đói khát gì mà phải dây dưa với cái thằng ranh con chó chết ấy,” Sawkins lầm bầm. “Trông hắn ta có vẻ như bị mất trí cmnr,” gã lẩm bẩm thêm khi dõi theo bóng Owen đang rảo bước nhanh dần trên con phố. “Chẳng hiểu sao thiên hạ cứ thích chõ mũi vào chuyện thiên hạ: cứ như thể thằng bé đấy là con ruột của hắn không bằng.”

Và quả thực sự tình đối với Owen chính là như vậy. Ý nghĩ rằng đứa con trai bé bỏng của chính mình rồi sẽ phải chịu đựng đối xử tàn nhẫn như thế cứ thế chiếm lĩnh tâm trí, khiến anh sục sôi căm hận trong từng bước chân cuồng nộ. Khi đi qua khu vực Chợ Nô lệ ở Grand Parade, anh lướt qua mấy tốp thợ thủ công thất nghiệp quen biết mà chẳng hề liếc nhìn họ lấy một cái. Vài người trong số họ tỏ ra khó chịu, lầm bầm rằng anh dạo này đâm ra kiêu kỳ, nhưng số khác, nhận thấy vẻ mặt kỳ dị của anh, lại thì thầm nhắc lại lời tiên tri cũ rằng có ngày Owen sẽ phát điên.

Khi anh đến gần điểm đến, những bông tuyết lớn bắt đầu lả tả rơi. Do sải bước quá nhanh cùng cơn thịnh nộ ngùn ngụt trong lòng, lúc đặt chân tới cửa tiệm, anh thở hồng hộc đến mức chẳng thể thốt nên lời.

“Hunter—hoặc Rushton có ở đây không?” anh cộc lốc hỏi nhân viên bán hàng.

“Hunter không có, nhưng sếp thì có. Anh cần gặp chuyện gì thế?”

“Lão sẽ—biết ngay—thôi,” Owen thở dốc, sải bước thẳng tới cánh cửa phòng làm việc, chẳng buồn gõ cửa, anh giật mạnh phăng nó ra rồi xông thẳng vào trong.

Không khí ở đây hoàn toàn trái ngược với cái hầm ẩm thấp nơi Bert đang làm việc. Một chiếc lò sưởi trang bị các tấm amiăng được thắp sáng bằng gas phả ra bầu không khí ấm áp dễ chịu.

Rushton đang đứng tựa người vào chiếc ghế của cô Wade, tay trái ôm lấy cổ cô ta. Mãi về sau Owen mới nhớ ra rằng váy áo của cô ta lúc đó đang xộc xệch. Cô ta hoảng hốt lùi phắt về tận cuối phòng trong khi Rushton giật nảy mình buông ra, trân trân nhìn kẻ xông vào với vẻ kinh ngạc lẫn rối trí—lão ta ngỡ ngàng và lúng túng đến mức chẳng thốt nên lời. Owen đứng thở hổn hển, người run lẩy bẩy giữa căn phòng làm việc, giơ ngón tay run rẩy chỉ thẳng mặt gã chủ:

“Tôi đến đây—để cảnh cáo—ông rằng—nếu tôi còn thấy thằng bé—Bert White—làm việc—dưới cái xưởng đó—mà không có lò sưởi—tôi sẽ đưa ông ra tòa đấy. Chỗ đấy không đáng làm chuồng ngựa nữa là—nếu ông có một con chó quý—ông cũng chẳng thèm nhốt nó ở đấy đâu—tôi nói thẳng cho ông biết—tôi nắm đủ—thử để có thể—tống cổ ông—vào nơi ông đáng phải đứng—nếu ông không đối xử tử tế với nó, tôi sẽ trừng trị ông, tôi sẽ lột trần bộ mặt thật của ông cho thiên hạ thấy.”

Rushton trân trân nhìn anh với vẻ bối rối, sợ hãi và hoang mang lẫn lộn; lão vẫn chưa tài nào hiểu rõ cơn cuồng nộ này là vì đâu; bản thân lão đang chột dạ vì quá nhiều vết nhơ mà lão thừa sức lo sợ sẽ bị phơi bày hay kiện cáo nếu chúng bị vạch trần, lại thêm việc bị bắt quả tang trong tình cảnh mập mờ với cô Wade càng khiến lão hoảng sợ đến mức suýt ngất.

“Nếu thằng bé phải ở đó mà không có lò sưởi, tôi hoàn toàn không hay biết gì sất,” cuối cùng lão cũng lắp bắp lên tiếng. “Chuyện đó đã có anh Hunter quản lý tất rồi.”

“Chính ông—đã ra lệnh—cấm nó nhóm lửa vào mùa đông năm ngoái—và đằng nào thì—bây giờ ông cũng đã rõ chuyện rồi đấy. Ông moi tiền từ mẹ nó—với cái bánh vẽ—rằng sẽ dạy nghề cho nó—nhưng suốt mười hai tháng qua—ông lại bóc lột nó—như một con súc vật thồ hàng. Tốt hơn là ông nên lo mà chấn chỉnh lại đi—nếu không—tôi sẽ tìm cách—khiến ông phải hối hận vì đã không làm thế.”

Nói đoạn, Owen quay ngoắt người bỏ đi, để ngỏ toang cánh cửa và để lại Rushton trong một tâm trạng hỗn độn giữa sợ hãi, kinh ngạc và tức giận.

Trên đường lầm lũi bước về nhà giữa cơn bão tuyết, Owen bắt đầu nhận ra hậu quả của việc mình vừa làm là Rushton sẽ chẳng đời nào thuê anh làm việc nữa, và khi nghĩ đến những gì điều đó đồng nghĩa với gia đình nhỏ ở nhà, anh chợt thoáng dấy lên nỗi nghi ngờ không biết mình có làm đúng hay không. Thế nhưng khi thuật lại mọi chuyện cho Nora nghe, cô bảo rằng trong thị trấn còn đầy hãng khác sẵn sàng thuê anh—miễn là họ có việc. Trước đây anh từng sống được mà chẳng cần đến Rushton thì giờ vẫn thế thôi; còn về phần cô—bất chấp hậu quả ra sao đi nữa—cô vẫn thấy mừng vì anh đã hành xử đúng với lương tâm.

“Rồi thế nào chúng ta cũng vượt qua được thôi, em đoán thế,” Owen mệt mỏi thở dài. “Dạo này cơ hội kiếm việc ở chỗ khác chẳng đáng là bao, nhưng anh sẽ tự tìm việc làm riêng. Anh sẽ vẽ vài mẫu bảng hiệu quảng cáo giống như mùa đông năm ngoái rồi đem đi chào hàng các cửa tiệm—thường thì vào dịp này họ hay có nhu cầu làm thêm thứ gì đó, nhưng ngặt nỗi hình như hơi muộn mất rồi: hầu như ai cũng đã sắm đủ thứ họ cần.”

“Em thấy anh tốt nhất đừng ra ngoài nữa trong ngày hôm nay,” Nora nói khi nhận ra sắc mặt xanh xao của chồng. “Anh nên ở nhà đọc sách, hoặc ngồi hoàn thiện mấy biên bản họp đi.”

Mấy biên bản được nhắc tới chính là cuộc họp của chi hội thợ sơn địa phương mà Owen làm thư ký, và vì tuyết vẫn tiếp tục rơi tầm tã, anh đành vâng lời vợ, cặm cụi làm nốt công việc ấy sau bữa trưa cho đến tận bốn giờ chiều—thời điểm Frankie đi học về, tay ôm một quả bóng tuyết to tướng và reo hò khoe khoang như một tin mừng rằng tuyết vẫn đang rơi dày đặc và cậu bé tin là trời sắp đóng băng đến nơi rồi!

Tối hôm đó họ đi ngủ từ rất sớm, bởi cần phải tiết kiệm than củi, hơn nữa—vì căn phòng nằm ngay sát mái nhà—dù có đốt bao nhiêu than đi chăng nữa cũng chẳng tài nào sưởi ấm nổi không gian bé nhỏ ấy. Lò sưởi thậm chí còn khiến căn phòng có vẻ lạnh lẽo hơn, bởi nó hút luồng không khí băng giá bên ngoài lùa qua những khe hở của khung cửa sổ và cửa ra vào lỏng lẻo.

Owen trằn trọc thao thức suốt gần như cả đêm. Nỗi sợ hãi bủa vây về tương lai mịt mờ khiến anh chẳng tài nào chợp mắt nổi. Sáng hôm sau, anh thức dậy từ rất sớm—khi trời hãy còn tối mịt—và sau khi nhóm lò, anh bắt đầu loay hoay chuẩn bị mấy mẫu vẽ đã bàn với Nora, nhưng rồi nhận ra mình chẳng thể làm được mấy nếu không mua thêm bìa cứng, bởi phần lớn số bìa anh đang có đều đã hư hỏng nặng.

Bữa sáng của họ chỉ có bánh mì phết bơ và trà. Frankie được ăn trên giường và họ quyết định cho cậu bé nghỉ học qua buổi trưa bởi trời quá đỗi lạnh buốt mà đôi giày độc nhất của thằng bé thì đã sũng nước do lội tuyết từ hôm trước.

“Anh sẽ đi dò la xem có việc gì khác để làm không trước khi quyết định mua bìa,” Owen nói, “dù anh e là chẳng mấy hy vọng.”

Đúng lúc anh chuẩn bị bước ra ngoài thì chuông cửa trước reo vang, và khi đang lật đật đi xuống để mở cửa, anh trông thấy Bert White đang lững thững bước lên cầu thang. Cậu bé kẹp dưới nách một bọc giấy gói màu nâu phẳng lì.

“Biển quan tài ạ,” cậu vừa lên tới ngưỡng cửa vừa giải thích. “Cần làm gấp—lão Misery bảo anh có thể làm ở nhà, và cháu phải đứng đợi để lấy cho bằng được.”

Owen và vợ nhìn nhau với một tiếng thở phào nhẹ nhõm vô bờ bến. Hóa ra anh vẫn chưa bị sa thải. Mọi thứ cứ như một giấc mơ quá đẹp để có thật.

“Có một mảnh giấy kẹp trong gói giấy ghi rõ tên người đã khuất ạ,” Bert nói tiếp, “và đây là lọ nước sơn đen Brunswick để anh viết chữ lên đấy.”

“Lão ta có nhắn nhủ gì nữa không?”

“Có chứ ạ: lão bảo nhắn lại với anh là sáng thứ Hai tới sẽ có việc bắt đầu—một vài căn phòng cần sửa sang lại ở đâu đó. Phải hoàn thành trước thứ Năm; và có một việc nữa lão muốn anh làm vào chiều nay—sau bữa trưa—nên anh phải có mặt ở xưởng lúc một giờ. Lão dặn cháu là thực ra hôm qua định nhắn cho anh rồi nhưng lại quên mất.”

“Thế còn chuyện lò sưởi, lão có nói gì không—có đả động gì đến không?”

“Có ạ: cả hai lão kéo đến khoảng một tiếng sau khi anh vừa đi—cả lão Misery lẫn lão Sếp nữa—nhưng họ chẳng lồng lộn mắng mỏ gì đâu. Cháu suýt ngất khi thấy hai lão cùng sầm tới ấy chứ, thế mà họ lại cực kỳ tử tế cơ. Lão Sếp bảo cháu rằng, ‘Ờ, thế mới ngoan chứ con trai,’ lão nói thế. ‘Cứ giữ lửa cho đượm vào. Ta sẽ cho người gửi than cốc đến cho mi,’ lão bảo thế. Xồi, rồi họ đi vòng quanh ngó nghiêng, lão Sếp còn bắt thằng Sawkins thay mấy tấm kính vỡ ở cửa sổ, và—anh nhớ cái hòm gỗ đóng hàng to tướng để dưới cái lán xe đẩy chứ?”

“Nhớ chứ.”

“Vâng, lão bảo Sawkins cưa tịt nó ra rồi lát kín sàn đá phòng pha sơn bằng mấy tấm ván đấy. Giờ ở đấy ấm cúng ra phết rồi anh ạ. Cháu dọn sạch sẽ đống rác rưởi dưới gầm ghế rồi, lại vừa được gửi hẳn hai bao than cốc từ nhà máy gas tới, lão Sếp còn dặn cháu là khi nào đốt hết chỗ đấy thì cứ đến xin giấy phép của cô Wade để lấy thêm mẻ khác.”

Đúng một giờ chiều, Owen có mặt ở xưởng, gặp ngay lão Misery và được hướng dẫn sang cửa hàng phía trước để sơn lại mấy con số trên kệ đựng giấy dán tường. Trong lúc anh đang cặm cụi làm việc, Rushton bước vào và niềm nở chào hỏi anh một cách vô cùng thân thiết.

“Tôi rất cảm ơn anh vì đã cho tôi biết chuyện thằng bé phải làm việc trong cái phòng pha sơn đó,” sau vài câu chào hỏi xã giao, lão lên tiếng. “Tôi xin đảm bảo với anh là tôi chẳng muốn đứa nhỏ nào phải chịu cảnh khổ sở cả, nhưng anh biết đấy, tôi đâu thể tự mình lo xuể mọi chuyện. Rất cảm ơn anh đã nhắc nhở; tôi nghĩ anh làm hoàn toàn chính xác; đổi lại là tôi thì tôi cũng sẽ hành sử y như vậy thôi.”

Owen đứng ngây ra chẳng biết nên đáp lời thế nào, nhưng Rushton đã quay lưng bước đi mà chẳng đợi câu trả lời...

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.