Đầu tháng Năm, thời tiết trở nên vô cùng khắc nghiệt với những cơn gió lạnh buốt thấu xương. Mưa gần như rơi mỗi ngày, biến các con đường thành một thứ bùn nhão nhoét ngấm qua lớp da đã mục của đôi giày rẻ tiền hoặc giày cũ mà những người thợ đang đi. Kiểu thời tiết này khiến hầu như mọi công việc ngoài trời phải đình trệ, đồng thời gây ra rất nhiều bệnh tật. Những ai may mắn có việc làm trong nhà thường bị ướt sũng trên đường đi làm vào buổi sáng, để rồi phải làm việc suốt cả ngày trong bộ quần áo ẩm ướt và đôi giày sũng nước. Thời tiết này cũng là nỗi phiền muộn cho những người thợ có mảnh vườn thuê mướn, bởi lẽ nếu trời yên nắng ráo, họ ít ra còn có thể chăm sóc khu vườn của mình trong lúc thất nghiệp.
Newman vẫn chưa kiếm được việc làm thợ từ khi ra tù, nhưng anh cố kiếm chút ít tiền bằng cách đi bán dạo chuối. Philpot — khi có việc làm — thường hay mua một sáu xu hoặc một shilling tiền chuối của anh rồi đem cho các con của bà Linden. Vào các ngày thứ Bảy, cụ Joe thường đón đường mấy đứa trẻ ấy để mua cho chúng những túi bánh ngọt ở tiệm bánh. Có một tuần, khi biết bà Linden không có nhiều việc để làm, cụ bèn nghĩ ra một mưu mẹo khá ranh mãnh để giúp đỡ bà. Cụ vừa làm việc cùng Slyme, người đang dán giấy cho một cái trần nhà bằng gỗ lớn trong một cửa hàng. Trần nhà ấy phải được bọc một lớp vải calico mộc trước khi dán giấy, và khi công việc hoàn tất, có một số mảnh vải calico hẹp bị thừa ra. Cụ gom chúng lại, xé thành những dải rộng khoảng sáu inch rồi mang tới chỗ bà Linden, nhờ bà khâu nối chúng lại với nhau ở hai đầu thành một dải dài duy nhất. Sau đó, dải dài này phải được cắt thành bốn đoạn có chiều dài bằng nhau và khâu mép lại với nhau sao cho tạo thành một ống dài. Philpot bảo bà rằng đó là vật liệu cần thiết cho một công việc mà hãng Rushton đang thực hiện, và nói rằng cụ đã nhận lãnh trách nhiệm khâu vá này. Phía hãng sẽ phải trả tiền công, nên bà cứ ra giá cao một chút.
— Cô thấy đấy, — cụ vừa nói vừa nháy mắt, — đây là một trong những công việc mà chúng ta có cơ hội đòi lại phần thiệt thòi của mình.
Mary nghĩ đó là một công việc có vẻ kỳ lạ, nhưng cô cứ làm theo lời Philpot dặn. Khi anh đến lấy đồ và hỏi hết bao nhiêu tiền, cô đáp là ba xu; công việc ấy chỉ mất khoảng nửa tiếng đồng hồ. Philpot liền chê bai: thế thì chưa thấm vào đâu cả. Bọn chúng không hề biết việc ấy tốn mất bao lâu: ít ra cũng phải được một shilling chứ. Thế là, sau một hồi chần chừ, cô viết một tờ hóa đơn với số tiền đó trên nửa tờ giấy viết thư. Chiều thứ Bảy tuần sau, anh mang tiền đến cho cô và ra về, miệng cười khúc khích vì mưu kế đã thành công. Phải tận hôm sau anh mới chợt nghĩ ra rằng lẽ ra anh có thể nhờ cô may cho mình một chiếc tạp dề hoặc hai; nhưng khi nghĩ đến điều đó, anh tự nhủ thôi thì cũng chẳng sao, bởi nếu làm thế thì thể nào cũng phải mua vải calico mới, và đằng nào thì việc ấy để lúc khác làm cũng được.
Newman chẳng kiếm được bao nhiêu từ việc bán chuối — hiếm khi được hơn hai shilling một ngày — thế nên anh vô cùng mừng rỡ khi Philpot ghé nhà anh một buổi tối nọ và báo tin có cơ hội kiếm việc ở hãng Rushton. Sáng hôm sau, Newman liền đến xưởng, mang theo tạp dề, áo blouse và túi dụng cụ sẵn sàng bắt tay vào việc. Anh đến nơi lúc khoảng kém mười lăm phút sáu giờ và đứng đợi bên ngoài thì Hunter tới. Thực ra trong thâm tâm Hunter rất mừng khi thấy anh, bởi lượng việc đang dồn dập trong khi họ lại thiếu thợ. Tất nhiên hắn không để lộ điều đó ra ngoài, mà chỉ chần chừ vài phút khi Newman lặp lại câu quen thuộc: “Có cơ hội nào cho tôi làm việc không thưa ngài?”
— Bọn ta hoàn toàn không hài lòng với anh trong lần làm việc trước đấy nhé, — Misery nói. — Dù sao thì ta cũng không ngại cho anh thêm một cơ hội nữa. Nhưng nếu anh muốn giữ được việc thì phải nhanh nhẹn hơn trước một chút đấy.
Vào cuối tháng, mọi thứ bắt đầu khởi sắc trên mọi mặt. Thời tiết trở nên đẹp và ổn định hơn. Càng về sau, sự cải thiện ấy càng được duy trì và hầu như ai cũng có việc làm. Hãng Rushton bận rộn đến mức họ nhận thêm vài thợ cũ từng bị sa thải vào năm trước vì quá chậm chạp.
Nhờ sự nâng đỡ của Crass, Easton giờ đây được xem là một trong những thợ chính thức. Gần đây, anh đã nối lại thói quen la cà ở quán rượu Cricketers vào một số buổi tối. Có lẽ ngay cả khi không có tình bạn với Crass, anh vẫn sẽ tiếp tục lui tới quán rượu ấy, bởi bầu không khí ở nhà chẳng lấy gì làm dễ chịu cho lắm. Không hiểu sao, dường như anh và Ruth cứ hễ gặp nhau là lại cãi vã, và anh đoan chắc rằng lỗi không phải lúc nào cũng do mình. Thỉnh thoảng, sau một ngày làm việc vất vả, anh trở về nhà với quyết tâm sẽ làm lành với cô; trên đường về, anh định bụng sẽ đề nghị hai vợ chồng ăn trà xong rồi đưa con đi dạo một vòng. Có một hoặc hai lần cô đồng ý, nhưng lần nào cũng vậy, họ lại cãi nhau trước khi kịp về đến nhà. Thế nên sau một thời gian, anh đành bỏ ý định làm lành và cứ hễ uống trà xong là lại thui thủi đi ra ngoài một mình vào mỗi buổi tối.
Mary Linden, người vẫn đang ở trọ cùng vợ chồng họ, không thể nào không nhận ra nỗi bất hạnh của họ; cô thường xuyên thấy mắt Ruth đỏ hoe và sưng húp lên như vừa mới khóc, liền nhẹ nhàng dò hỏi để lấy lòng tin của cô, nhưng chẳng đem lại kết quả gì. Có bận, khi Mary đang cố gắng khuyên bảo, Ruth bỗng oà khóc nức nở đến não nợ, nhưng cô kiên quyết không chịu nói nguyên nhân là gì — ngoại trừ việc cô bị đau đầu — rằng cô không được khỏe, chỉ có thế thôi.
Thỉnh thoảng Easton dành buổi tối ở quán Cricketers, nhưng thường thì anh sang khu đất trồng rau, nơi Harlow có một mảnh vườn. Harlow thường thức dậy vào khoảng bốn giờ sáng, ra vườn làm cỏ chừng một tiếng đồng hồ trước khi đi làm; và mỗi buổi tối hễ cứ uống trà xong là anh lại ra đó làm việc cho đến tận lúc trời tối mịt. Có khi anh chẳng về nhà ăn trà mà đi thẳng từ chỗ làm ra vườn, và các con mang trà ra tận nơi cho anh trong một cái chai thủy tinh, kèm theo ít đồ ăn đựng trong một chiếc giỏ nhỏ. Anh có bốn đứa con, đứa nào cũng chưa đủ tuổi đi làm, và như có thể tưởng tượng được, anh thấy việc mưu sinh quả là một cuộc đấu tranh vô cùng gian khổ. Anh không phải là người kiêng rượu tuyệt đối, nhưng như anh vẫn thường nhận xét, “những gì mấy chủ quán rượu thu được từ hắn chẳng đủ làm họ béo lên đâu”, bởi anh thường xuyên trải qua cả mấy tuần lễ liền không hề nếm một giọt, trừ một hoặc hai ly uống kèm bữa tối ngày Chủ nhật — thứ mà anh không coi là một khoản chi tiêu hoang phí, vì nó rẻ gần bằng trà hay cà phê.
May thay, vợ anh là một người phụ nữ khéo tay hay làm, lại vô cùng nền nã và chăm chỉ; bằng cách cặm cụi làm việc không ngơi nghỉ từ sáng đến tối, chị vẫn xoay xở giữ cho tổ ấm của mình khá ấm cúng, đồng thời giữ cho các con sạch sẽ và ăn mặc tươm tất. Bọn trẻ lúc nào trông cũng có vẻ đàng hoàng, dẫu rằng không phải lúc nào chúng cũng được ăn uống đủ chất. Trông chúng đàng hoàng đến mức chẳng có mụ “quý bà từ thiện” nào thèm coi chúng là những hoàn cảnh đáng thương.
Harlow phải trả mười lăm shilling một năm cho mảnh vườn của mình, và dù nó đòi hỏi rất nhiều công sức lao động nặng nhọc, đó cũng là nguồn mang lại niềm vui và chút lợi lộc. Anh thường kiếm thêm vài shilling từ việc bán hoa, ngoài ra còn có đủ khoai tây và các loại rau củ khác để dùng gần như quanh năm.
Đôi khi Easton sang khu đất trồng rau để phụ Harlow một tay làm vườn, nhưng dù là ra đó hay đến quán Cricketers, anh thường trở về nhà vào khoảng chín giờ rưỡi, rồi đi thẳng lên giường ngủ mà hiếm khi thốt nổi một lời với Ruth. Về phần Ruth, chị cũng hiếm khi nói chuyện với anh, trừ khi để đáp lại lời anh nói hoặc hỏi han một câu cần thiết. Lúc đầu, Easton vẫn đinh ninh rằng tất cả là vì cách cư xử tệ bạc của anh với cô ở quán rượu trước kia, thế nhưng khi anh cất lời xin lỗi — điều mà anh đã làm mấy lần — và nài nỉ cô tha thứ, quên chuyện đó đi, Ruth lúc nào cũng bảo rằng mọi chuyện ổn cả rồi, chẳng có gì phải tha thứ cả. Rồi sau một thời gian, anh bắt đầu nghĩ rằng nguyên nhân là do cảnh nghèo túng và việc mất đi mái ấm gia đình, bởi hầu như toàn bộ đồ đạc trong nhà đã bị bán sạch vào mùa đông năm ngoái. Thế nhưng hễ khi nào anh bàn đến chuyện cố gắng mua thêm dăm ba thứ để làm cho căn nhà trở nên ấm cúng trở lại, cô lại tỏ ra chẳng mảy quan tâm: nhà cửa thế này là gọn gàng lắm rồi, họ vẫn xoay xở ổn thỏa cả thôi, cô thờ ơ đáp.
Vào một buổi tối tầm giữa tháng Sáu, khi vừa từ khu vườn trở về, Easton mang về tặng vợ một bó hoa mà Harlow cho — mấy bông hồng đỏ, hồng trắng cùng vài bông hoa păng-xê. Lúc anh bước vào, Ruth đang chuẩn bị sắp xếp giỏ đồ ăn cho anh vào ngày mai. Đứa bé đang ngủ say trong chiếcôi đặt dưới sàn nhà gần cửa sổ. Dẫu đã gần chín giờ tối, ngọn đèn vẫn chưa được thỉnh lên, và thứ ánh sáng chạng vạng ảm đạm lọt qua khung cửa sổ đang mở càng làm tăng thêm vẻ điêu tàn, lạnh lẽo của căn phòng. Lò sưởi đã tắt ngấm từ bao giờ và tro tàn ngập tràn trong vỉ lò. Trên sàn trước lò sưởi là một chiếc thảm đay cũ từng in những màu sắc rực rỡ nay đã phai mờ đến mức toàn bộ bề mặt gần như ngả sang một màu xám xịt đơn điệu, hầu như chẳng còn dấu vết nào của họa tiết ban đầu. Phần sàn nhà còn lại đều trống trơn, ngoại trừ hai hoặc ba mảnh thảm cũ nhỏ xíu mà Ruth đã mua được với giá vài xu vào những thời điểm khác nhau ở một cửa hàng bán đồ cũ tồi tàn nào đó. Ghế ngồi và chiếc bàn gần như là những món đồ duy nhất còn sót lại từ bộ đồ đạc nguyên bản của căn phòng, và ngoại trừ ba hoặc bốn chiếc đĩa với đủ mọi kiểu dáng, kích cỡ cùng vài cái tách, chiếc đĩa lót trên chạn bát đĩa, các ngăn tủ đều trống hoác.
Sự tĩnh mịch của bầu không khí chỉ thỉnh thoảng bị phá vỡ bởi tiếng bánh xe của một cỗ xe nào đó chạy ngang qua và âm thanh văng vẳng một cách kỳ lạ của đám trẻ con đang nô đùa ngoài đường phố.
— Anh mang mấy bông hoa này về cho em này, — Easton nói, chìa bó hoa ra. — Anh nghĩ em sẽ thích chúng. Anh xin được từ chỗ Harlow đấy. Em biết đấy, dạo này anh hay sang phụ anh ấy làm vườn một chút.
Thoạt đầu anh cứ ngỡ cô không muốn nhận chúng. Ruth đang đứng bên bàn, quay lưng về phía cửa sổ nên anh chẳng thể thấy được biểu cảm trên gương mặt cô, và cô chần chừ giây lát trước khi ấp úng thốt lên vài lời cảm ơn rồi nhận lấy bó hoa, đặt phắt nó lên bàn ngay khi vừa chạm tay vào.
Cảm thấy bị tổn thương trước thái độ dửng dưng mà anh cho là khinh miệt ấy, Easton không thèm cố gắng bắt chuyện thêm nữa mà đi thẳng vào phòng bếp phụ để rửa tay, rồi lên lầu đi ngủ.
Dưới nhà, tận lâu sau khi anh đã rời đi, Ruth vẫn ngồi thẫn thờ một mình bên chiếc lò sưởi lạnh ngắt trong không gian tĩnh mịch và bóng tối đang buông dần, tay ôm chặt bó hoa, sống lại từng ký ức của năm qua trong nỗi dằn vặt và gặm nhấm của sự hối hận khôn nguôi.
Sự hiện diện của Mary Linden và hai đứa trẻ trong nhà có lẽ đã cứu Ruth khỏi việc phải gặm nhấm nỗi bất hạnh lớn hơn thế. Bé Elsie đã bàn với cô để được phép dắt em bé đi dạo, và đổi lại, Ruth sẽ làm giúp Elsie việc nhà. Về phần Mary, cô chẳng có nhiều thời gian để làm việc gì ngoài việc khâu vá; niềm giải khuây duy nhất mà cô biết đến gần như chỉ là khi đem đồ khâu vá đã hoàn thành về nhà, và vào ngày Chủ nhật, thời gian mà cô thường dành trọn cho việc tổng vệ sinh căn phòng và vá víu quần áo cho lũ trẻ. Thỉnh thoảng vào tối Chủ nhật, cô thường cùng Ruth và bọn trẻ đi thăm bà Owen; dù bệnh tình chưa đến mức phải nằm liệt giường, bà rất hiếm khi ra khỏi nhà. Bà vẫn chưa thực sự hồi phục sau cơn bạo bệnh do công việc ở nhà trọ gây ra. Bác sĩ đã đến khám cho bà một hoặc hai lần và chỉ kê đơn duy nhất một thứ — sự nghỉ ngơi. Bà phải nằm nghỉ càng nhiều càng tốt, không làm bất kỳ công việc nặng nhọc nào — không khuân vác hay nâng nhấc đồ vật nặng, không cọ sàn nhà, không dọn giường hay bất cứ việc gì đại loại thế; và bà phải được tẩm bổ thật nhiều thức ăn dưỡng chất, nước súp thịt bò, thịt gà, chút rượu vang v.v. Ông chẳng hề gợi ý một chuyến du thuyền vòng quanh thế giới hay một chuyến đi Thụy Sĩ — có lẽ ông nghĩ họ chẳng thể kham nổi những thứ ấy. Thỉnh thoảng, khi bệnh nặng đến mức buộc phải tuân theo ít nhất một trong những chỉ định của bác sĩ — là nằm nghỉ — bà lại đâm ra lo lắng, bứt rứt vì không thể làm nổi việc nhà và vì ông Owen cứ phải tự chuẩn bị bữa trà mỗi khi đi làm về muộn. Trong những dịp như thế, nếu không có bà Easton — người đã sang phụ giúp suốt mấy ngày liền để chăm sóc bà và lo toan nhà cửa — thì có lẽ ông Owen đã phải nghỉ làm ở nhà.
May thay, sức khỏe của ông Owen đã khá hơn từ khi thời tiết ấm lên. Suốt một thời gian dài sau cơn xuất huyết gặp phải lúc đang viết tấm biển quảng cáo, ông từng khiếp sợ mỗi khi đêm xuống và chuẩn bị chìm vào giấc ngủ vì sợ bệnh tái phát. Ông từng nghe nói về những người chết trong giấc ngủ vì nguyên nhân đó. Thế nhưng nỗi kinh hoàng ấy cũng dần phai nhạt. Nora hoàn toàn không biết gì về chuyện xảy ra đêm hôm đó; nếu kể cho cô nghe thì chẳng ích gì, trái lại chỉ khiến cô thêm lo lắng vô ích. Thỉnh thoảng ông cũng tự hỏi liệu mình giấu kín chuyện đó có phải là điều đúng đắn hay không, nhưng khi thời gian trôi qua và sức khỏe ngày một tiến triển, ông lại thấy mừng vì mình đã không hé lộ nửa lời.
Gần đây Frankie đã nối lại các bài tập thể lực bằng chiếc bàn ủi phẳng: sức lực của cậu bé đang dần hồi phục kể từ khi ông Owen có việc làm ổn định, bởi thằng bé lại được ăn cháo yến mạch với sữa, lại thêm cả một loại thuốc bổ Parrish’s Food mà một hiệu thuốc ở Windley bán những chai lớn giá chỉ một shilling. Cậu bé hay tổ chức cái gọi là “tiệc tùng” hai hoặc ba lần một tuần với khách mời là Elsie, Charley và đứa em bé của Easton. Thỉnh thoảng, nếu bà Owen không được khỏe, Elsie sẽ ở lại trong nhà cùng bà sau bữa trà để làm việc nhà trong khi mấy cậu con trai chạy ra ngoài chơi, nhưng thường thì bốn đứa trẻ vẫn hay tụm lại dắt nhau ra công viên chơi đùa hoặc thả thuyền giấy trên hồ. Có bận, một chiếc thuyền bị kẹt lại cách bờ chừng hai bước chân, và trong lúc cố với lấy nó bằng một khúc cây, Frankie trượt chân ngã xuống nước; thấy vậy, Charley liền lao vào kéo bạn lên nhưng rồi cũng ngã nhào theo. Elsie vội đặt em bé xuống thảm cỏ rồi túm lấy Charley, và trong lúc con bé đang cố kéo cậu bạn lên, chiếc em bé bắt đầu lăn lộn về phía trước, suýt chút nữa thì rơiỏm xuống nước nếu không có một người đi đường tình cờ ngang qua kịp lao đến ngăn chặn. May sao, khúc nước ở chỗ đó chỉ sâu chừng hai gang tay, nên mấy cậu nhóc cũng chẳng đến nỗi nào sau màn tắm bất đắc dĩ ấy. Chúng trở về nhà trong tình trạng ướt sũng từ đầu đến chân, bê bết bùn đất và mang một cảm giác vô cùng quan trọng, hệt như những người hùng vừa lập được chiến công hiển hách.
Kể từ dạo ấy, hễ cứ sắp xếp được thời gian rảnh là Ruth Easton lại cùng lũ trẻ ra công viên. Có một kiểu nhà chòi mùa hè nằm sát bên bờ hồ, chỉ cách mép nước vài bước chân, được bao bọc và che bóng bởi những tán cây có cành lá vươn uốn lượn sà xuống sát mặt nước. Trong lúc bọn trẻ mải chơi đùa, Ruth thường ngồi trong chiếc chòi ấy để khâu vá, nhưng đôi khi công việc bị cô xao lãng và quên bẵng đi khi đôi mắt cô đăm đăm nhìn vào làn nước. Ở khúc đó, mặt nước trông thật tĩnh lặng, đen thẫm và sâu thẳm, bởi nó được che khuất khỏi những cơn gió lùa và rợp bóng bởi hàng cây ven bờ ở tận cùng cuối hồ.
Thỉnh thoảng, nếu trời mưa phùn, thay vì ra ngoài, lũ trẻ lại quây quần chơi trò chơi ngay trong nhà. Trong một dịp như thế, Frankie lại lôi chiếc bàn ủi phẳng ra thực hiện bài tập thể lực, và Charley cũng tò mò đòi thử sức. Thế nhưng dẫu lớn tuổi hơn và cao hơn Frankie một chút, Charley lại không thể nhấc chiếc bàn ủi lên nhiều lần hay giữ nó lâu như cậu bé kia — một sự thất bại mà Frankie quy là do Charley đã ăn quá nhiều bánh mỳ phết bơ và trà thay vì cháo yến mạch, sữa cùng thuốc bổ Parrish’s Food. Charley cảm thấy vô cùng buồn bã vì sự kém cỏi của mình đến mức cậu bé đã hẹn Frankie cùng về nhà mình sau giờ tan học vào ngày hôm sau để thưa chuyện với mẹ. Nhà bà Linden cũng có sẵn một chiếc bàn ủi phẳng, thế là hai cậu nhóc liền có màn biểu diễn sức mạnh trước mặt bà. Nhờ sự nài nỉ của Frankie, bà Easton cũng có mặt theo dõi, bởi cậu bé khăng khăng rằng chế độ dinh dưỡng ấy không chỉ thích hợp cho trẻ lớn mà còn rất tốt cho cả em bé nữa. Cậu đã được nuôi dưỡng bằng chế độ đó từ thuở bé thơ mà cậu còn nhớ được, và giá của nó thì rẻ gần bằng bánh mỳ phết bơ với trà.
Kết quả của màn trình diễn là bà Linden đã hứa sẽ nấu cháo yến mạch cho Charley và Elsie ăn mỗi khi rảnh rỗi, còn bà Easton thì bảo rằng cô cũng sẽ thử nấu món đó cho em bé dùng xem sao.