Những công việc cải tạo mà Hội đồng Thành phố đã nhận thực hiện tại chiếc ki-ốt ở Đại lộ Grand Parade đã tạo việc làm cho vài thợ mộc và thợ trát tường trong khoảng ba tuần, và sau đó là cho một số thợ sơn. Thực tế này đủ để đảm bảo rằng tầng lớp lao động hoàn toàn tán thành hành động cho Grinder thuê lại địa điểm ấy của Hội đồng, đồng thời họ cũng kịch liệt lên án sự phản đối của Ủy viên Weakling—một sự phản đối mà họ chẳng thèm bận tâm tìm hiểu hay thấu hiểu lý do. Tất cả những gì họ biết và quan tâm là ông ta đã tìm cách cản trở công việc được tiến hành, và ông ta đã dùng những lời lẽ xúc phạm để nói về những người thợ trong thị trấn. Hông lẽ ông ta có quyền gọi họ là những kẻ khốn cùng đói khổ, gầy mòn hay sao? Nếu nói đến chuyện đói khổ, theo như lời đồn đại, thì bản thân hắn cũng chẳng khá khẩm gì cho cam. Một số kẻ hay vênh mặt đi lại trong những chiếc áo choàng dài và đội mũ cứng ấy cũng túng quẫn chẳng kém gì bất kỳ ai khác nếu sự thật được phơi bày.
Còn đối với những công nhân của Hội đồng, việc tiền lương của họ bị cắt giảm là hoàn toàn đúng đắn. Tại sao họ lại phải nhận được nhiều tiền hơn những người khác chứ?
“Chính chúng ta là những người phải kiếm ra tiền,” họ nói. “Chúng ta là những người đóng thuế, và tại sao chúng ta lại phải trả cho họ mức lương cao hơn số tiền chúng ta tự kiếm được? Và tại sao họ lại được trả tiền cho những ngày nghỉ nhiều hơn chúng ta chứ?”
Trong vài tuần tiếp theo, tình trạng thiếu việc làm vẫn tiếp diễn, bởi vì dĩ nhiên, công việc tại ki-ốt và một vài công việc ít ỏi khác đang được tiến hành chẳng tạo ra mấy khác biệt cho tình hình chung. Những nhóm công nhân đứng tụ tập ở các góc phố hoặc đi lang vơ vẩn trên đường. Hầu hết bọn họ không còn buồn đến các công ty khác nhau để xin việc nữa, vì họ thường nhận được câu trả lời rằng họ sẽ được gọi đến khi cần.
Trong khoảng thời gian này, Owen đã cố gắng hết sức để thuyết phục những người khác theo quan điểm của mình. Anh đã tích lũy được một thư viện nhỏ gồm các sách vở và sách mỏng xã hội chủ nghĩa để cho những ai mà anh hy vọng có thể tác động mượn đọc. Một vài người trong số họ đã nhận những cuốn sách này và hứa hẹn, với cái điệu bộ của những kẻ đang ban ơn lớn, rằng họ sẽ đọc chúng. Theo quy luật, khi họ trả lại sách thì đi kèm với những lời tán thành mơ hồ, nhưng họ thường tỏ ra không muốn thảo luận chi tiết về nội dung, bởi vì cứ mười lần thì có đến chín lần họ chẳng thèm đếm xỉa đến việc đọc chúng. Còn đối với những kẻ có gắng sức đôi chút để đọc, thì phần lớn tâm trí họ đã quá ì ạch và mụ mẫm do nhiều năm dài không được sử dụng; thế nên, dù các cuốn sách mỏng thường được viết bằng thứ ngôn ngữ giản dị đến mức một đứa trẻ cũng có thể hiểu được, thì các lập luận vẫn quá khó hiểu đối với những bộ óc đã bị đầu độc bởi những câu chuyện do các bậc chủ nhân theo phái Tự do và Bảo thủ nhồi sáu.
Owen thường xuyên tranh luận kéo dài với những người khác, cho rằng nhà nước có nghĩa vụ cung cấp việc làm có ích cho tất cả những ai sẵn sàng lao động. Một số ít trong số họ lắng nghe như những kẻ chỉ hiểu một cách mơ hồ, nhưng sẵn sàng bị thuyết phục.
“Ừ, anh bạn. Cậu nói rất phải,” họ thường nhận xét. “Cần phải làm điều gì đó chứ.”
Những người khác thì chế giễu học thuyết về việc làm do nhà nước cung cấp này: Nghe thì hay đấy, nhưng lấy tiền ở đâu ra? Và thế là những người vốn có ý định đồng tình với Owen lại rơi trở lại vào sự thờ ơ quen thuộc.
Lại có những kẻ không lắng nghe một cách yên lặng như vậy, mà gào lên với vô số lời nguyền rủa rằng chính những kẻ như Owen mới là thủ phạm gây ra mọi sự đình trệ trong thương mại. Tất cả những điều bàn tán về chủ nghĩa xã hội và việc làm do nhà nước cung cấp này đang khiến Tư bản hoảng sợ mà bỏ chạy khỏi đất nước. Những kẻ có tiền đều sợ đầu tư vào các ngành công nghiệp, hoặc thuê mướn bất cứ công việc nào vì sợ bị cướp mất. Khi Owen dẫn các số liệu thống kê để chứng minh rằng xét về mặt thương mại và số lượng hàng hóa các loại được sản xuất ra, năm vừa qua là một năm đạt mức kỷ lục, thì họ càng trở nên cuồng nộ hơn nữa, và đe dọa nói về những điều họ muốn làm với lũ xã hội chủ nghĩa khốn kiếp đang làm đảo lộn mọi thứ.
Một ngày nọ, Crass, một trong những kẻ tôn sùng hệ thống hiện tại này, đã hạ gục Owen một vố đẹp mắt. Một nhóm nhỏ đang đứng nói chuyện ở Chợ Nô lệ Làm thuê gần Đài phun nước. Trong lúc tranh luận, Owen đưa ra nhận xét rằng dưới những điều kiện hiện tại, cuộc sống chẳng đáng sống chút nào, và Crass liền bảo rằng nếu anh thực sự nghĩ vậy, thì chẳng ai ép buộc cả; nếu anh không hài lòng—nếu anh không muốn sống—thì cứ việc đi chết đi. Sao cái quái gì anh không ra sông tự tử hoặc tự cắt cái cổ họng khốn kiếp của mình đi cho rồi?
Vào dịp cụ thể này, chủ đề tranh luận lúc đầu là việc tăng lương gần đây cho Kỹ sư trưởng của Quận lên tới mười bảy bảng một tuần. Owen đã nói đó là hành động cướp bóc, nhưng đa số những người khác lại bày tỏ sự đồng tình với việc tăng lương này. Họ hỏi Owen rằng có phải anh mong một kẻ như thế phải làm việc không công hay không! Chẳng phải hắn ta cũng giống như những người bình thường bọn họ đâu. Họ nói rằng, dẫu có là cướp đi chăng nữa, thì bản thân Owen cũng sẽ rất vui mừng nếu có cơ hội vớ lấy số tiền đó. Hầu hết bọn họ dường như đều cho rằng việc bất cứ ai cũng sẽ vui vẻ nhận mười bảy bảng một tuần chính là bằng chứng cho thấy họ trả số tiền đó cho Kỹ sư trưởng là hoàn toàn đúng đắn!
Thường thì bất cứ khi nào Owen ngẫm nghĩ về những sự bất công tột cùng và tính vô nhân đạo của trật tự xã hội hiện tại đầy rẫy sự hỗn loạn này, anh lại bị thuyết phục rằng nó hoàn toàn không thể kéo dài mãi; nó tất yếu sẽ sụp đổ vì sự mục nát của chính nó. Nó không công bằng, nó không có chút lẽ phải thông thường nào, và do đó nó không thể tồn tại. Nhưng luôn luôn, sau một cuộc tranh cãi như thế—hoặc đúng hơn là cãi vã—với những người đồng nghiệp, anh suýt rơi vào trạng thái tuyệt vọng và chán nản, bởi vì khi đó anh nhận ra các công sự bao quanh hệ thống hiện tại này vĩ đại và kiên cố biết nhường nào; những rào cản và thành lũy vĩ đại của sự ngu dốt bất khả chiến bại, của sự thờ ơ và sự tự khinh miệt, những thứ sẽ phải bị đập tan trước khi hệ thống xã hội mà chúng bảo vệ có thể bị quét sạch.
Vào những lúc khác, khi ngẫm nghĩ về cái hệ thống kỳ diệu này, nó hiện ra trước mắt anh với một vẻ phi lý gần như nực cười đến mức anh buộc phải bật cười và tự hỏi liệu nó có thực sự tồn tại hay không, hay đó chỉ là ảo tưởng của tâm trí đang u mê của chính mình.
Một trong những điều mà loài người cần để tồn tại chính là nơi trú ẩn; thế nên với rất nhiều lao động đau khổ, họ đã xây dựng nên một số lượng lớn nhà cửa. Hàng ngàn ngôi nhà trong số đó hiện đang bỏ trống, trong khi hàng triệu con người đã góp phần xây dựng nên những ngôi nhà ấy lại hoặc là không có nhà ở, hoặc phải quây quần bên nhau trong những khu ổ chuột chật chội.
Những con người này có một hệ thống kỳ lạ trong việc sắp xếp các vấn đề của họ đến mức nếu ai đó đến đốt phá một loạt nhà cửa thì người đó sẽ mang lại một ân huệ lớn lao cho những kẻ đã xây dựng nên chúng, bởi vì hành động như vậy sẽ “tạo ra thêm rất nhiều việc làm!”
Một điều vô cùng nực cười nữa là hàng ngàn người phải mang giày rách và quần áo tả tơi, trong khi hàng triệu đôi giày và vô số quần áo, mà họ đã góp phần làm ra, lại bị khóa kín trong các nhà kho, và Hệ thống thì giữ chìa khóa.
Hàng ngàn người thiếu thốn những nhu yếu phẩm của cuộc sống. Những nhu yếu phẩm của cuộc sống đều được tạo ra bằng lao động. Những người thiếu thốn ấy đã cầu xin được phép lao động và tạo ra những thứ mà họ đang cần. Nhưng Hệ thống đã ngăn cản họ làm điều đó.
Nếu ai đó hỏi Hệ thống lý do tại sao nó ngăn cản những con người này sản xuất ra những thứ mà họ đang thiếu thốn, thì Hệ thống sẽ trả lời rằng:
“Bởi vì họ đã sản xuất ra quá nhiều rồi. Các thị trường đã bão hòa. Các nhà kho đã chật ních và tràn ngập hàng hóa, và chẳng còn gì cho họ làm nữa cả.”
Tồn tại một kho tích lũy khổng lồ gồm mọi thứ cần thiết. Rất nhiều người có lao động đã tạo ra kho tàng khổng lồ đó hiện đang sống trong cảnh thiếu thốn, nhưng Hệ thống tuyên bố rằng họ không được phép hưởng dùng những thứ do chính tay họ tạo ra. Rồi sau đó, một thời gian sau, khi những con người này, bị đẩy đến bờ vực khốn cùng của sự khốn khổ, kêu gào rằng họ và con cái họ đang chết đói, Hệ thống mới miễn cưỡng mở khóa những nhà kho lớn, và lấy ra một phần nhỏ những thứ được tích trữ bên trong, phân phát nó cho những người thợ đói khát, đồng thời nhắc nhở họ rằng đó là Lòng Bố Thí, bởi vì tất cả những thứ trong nhà kho, mặc dù đã được làm ra bởi những người công nhân, nhưng giờ đây lại là tài sản của những kẻ chẳng làm gì cả.
Và rồi những kẻ khốn nạn đói rách, không giày dép, ngu ngốc ấy đã sụp lạy tôn sùn Hệ thống, và dâng hiến con cái họ làm vật tế sống trên các bệ thờ của nó, vừa lẩm bẩm rằng:
“Hệ thống tuyệt đẹp này là hệ thống duy nhất khả thi, và là điều tốt nhất mà trí tuệ loài người có thể nghĩ ra. Chúc Hệ thống muôn năm trường tồn! Nguyền rủa những kẻ tìm cách tiêu diệt Hệ thống!”
Khi sự vô lý của sự việc ấy đập thẳng vào tâm trí, Owen, bất chấp sự bất hạnh mà anh cảm thấy trước cảnh tượng đau khổ bao quanh mình, đã bật cười lớn và tự nhủ rằng nếu anh còn tỉnh táo, thì tất cả những con người này chắc chắn đều đã phát điên.
Đối với một sự đần độn to lớn như vậy, việc hy vọng vào bất kỳ sự cải thiện nào trước mắt là một điều ngớ ngẩn. Những gì ít ỏi đã đạt được là công sức của một vài người nhiệt huyết biết hy sinh quên mình, chiến đấu chống lại sự phản đối của chính những kẻ mà họ tìm cách giúp đỡ, và kết quả lao động của họ, trong nhiều trường hợp, chẳng khác nào ngọc trai ném trước mặt bầy lợn—những kẻ đứng rình rập cơ hội để xông vào xé xác những ân nhân của mình.
Chỉ có một hy vọng duy nhất. Có khả năng là những kẻ độc quyền, được khích lệ bởi sự ngu xuẩn và thờ ơ phi thường của người dân, sẽ tiếp tục trút lên đầu họ những gánh nặng thậm chí còn lớn hơn, cho đến cuối cùng, bị kích động bởi đau khổ, và không có đủ trí thông minh để hiểu bất kỳ biện pháp cứu chữa nào khác, những kẻ khốn khổ này sẽ quay lại chống lại bọn áp bức và dìm cả chúng lẫn Hệ thống của chúng vào một biển máu.
Bên cạnh công việc tại ki-ốt, vào khoảng cuối tháng Ba, mọi thứ dần bắt đầu khởi sắc ở những hướng khác. Một vài công ty bắt đầu tuyển thêm vài nhân công. Một vài ngôi nhà lớn trống rỗng được cho thuê lại cần phải được tân trang lại cho những người thuê mới, và có một lượng công việc trong nhà khá lớn phát sinh từ việc tổng vệ sinh mùa xuân ở các ngôi nhà khác. Lượng việc làm chưa đủ để giữ chân tất cả mọi người, và hầu hết những người được tuyển dụng theo quy luật chỉ kiếm được vài tiếng đồng hồ mỗi tuần, nhưng dẫu sao thì điều đó vẫn tốt hơn là sự nhàn rỗi hoàn toàn, và cũng bắt đầu có những lời bàn tán về một số công việc lớn ngoài trời sẽ được tiến hành ngay khi thời tiết ổn định.
Nhân tiện, thời tiết xấu này lại giống như một thứ ân huệ đối với những kẻ bảo vệ hệ thống hiện tại, những kẻ đang cạn kiệt các lập luận hợp lý để giải thích nguyên nhân của nghèo đói. Một trong những nguyên nhân chính, dĩ nhiên là do thời tiết, thứ đang kìm hãm mọi thứ lại. Không còn nghi ngờ gì nữa, nếu chỉ cần thời tiết cho phép thì sẽ luôn có rất nhiều việc làm, và nghèo đói sẽ bị xóa bỏ.
Công ty Rushton & Co. nhận được một phần kha khá trong số những công việc ít ỏi đó, và Crass, Sawkins, Slyme cùng Owen được giữ lại làm việc khá thường xuyên, mặc dù họ không bắt đầu cho đến tám giờ rưỡi và tan làm lúc bốn giờ. Tại các ngôi nhà khác nhau ở nhiều khu vực khác nhau trong thị trấn, họ có công việc cạo rửa và quét vôi trần nhà, lột bỏ giấy dán tường cũ, sơn lại và dán giấy tường cho các phòng, và đôi khi còn phải sửa chữa và sơn lại rèm sáo. Thỉnh thoảng, một vài nhân công phụ được tuyển dụng trong vài ngày, rồi lại bị sa thải ngay khi công việc họ được thuê hoàn tất.
Những người bảo vệ hệ thống hiện tại rất có thể tin rằng kiến thức cho biết họ sẽ bị sa thải ngay khi công việc hoàn thành là một động lực rất tốt cho sự siêng năng, rằng dưới những hoàn cảnh đó, họ tự nhiên sẽ cố gắng hết sức để hoàn thành công việc càng nhanh càng tốt. Nhưng khi đó phải nhớ rằng hầu hết những người bảo vệ hệ thống hiện tại đều có cấu trúc tâm lý sao cho họ có thể tin vào bất cứ điều gì miễn là điều đó không có thật và đủ ngớ ngẩn.
Dù sao đi nữa, thực tế là những người thợ đã làm hết sức mình để hoàn thành công việc này trong thời gian ngắn nhất có thể, bởi vì mặc dù họ biết làm như vậy là trái với lợi ích của chính họ, nhưng họ cũng biết rằng việc không làm như vậy còn trái với lợi ích của họ nhiều hơn nữa. Cơ hội duy nhất để được giữ lại nếu có công việc khác xuất hiện là lao vào làm việc với tất cả khả năng họ có. Do đó, hầu hết công việc đều bị làm ẩu, làm vội và qua quýt trong khoảng một nửa thời gian đáng lẽ phải dùng để làm cho đàng hoàng. Những căn phòng mà khách hàng trả tiền để được sơn ba lớp thì bị bớt xén chỉ còn một hoặc hai lớp. Những gì Misery không biết về việc bớt xén và làm giả công việc, thì chính những người thợ đã gợi ý và bày cho ông ta với hy vọng lấy lòng ông ta để họ có thể nhận được sự ưu ái hơn những người khác và được gọi đến khi công việc tiếp theo xuất hiện. Đây là động lực chính mà hệ thống hiện tại cung cấp, đó là động lực để lừa đảo. Những kẻ này lừa tiền của khách hàng. Chúng lừa cả công sức của chính mình lẫn đồng nghiệp, lừa miếng ăn của con cái chúng, nhưng tất cả là vì một mục đích tốt đẹp—để kiếm lời cho ông chủ của chúng.
Harlow và Slyme đã làm một công việc—một căn phòng mà Rushton & Co. đã nhận thầu sơn ba lớp. Công việc được hoàn thành với hai lớp và đám thợ dọn dẹp đồ nghề sơn đi. Ngày hôm sau, khi Slyme đến đó để dán giấy tường cho căn phòng, người phụ nữ chủ nhà nói rằng công việc sơn vẫn chưa hoàn thành—nó phải được sơn thêm một lớp nữa. Slyme quả quyết với bà rằng nó đã được sơn ba lớp rồi, nhưng vì người phụ nữ khăng khăng đòi, Slyme đành đến cửa hàng tìm Misery. Harlow đã bị cho nghỉ việc vì lúc đó không có công việc nào khác, nhưng may mắn thay, anh ta tình cờ đứng ở ngoài đường trước cửa hàng, thế là họ gọi anh ta lại rồi cả ba quay lại chỗ làm và thề thấu trời rằng căn phòng đã được sơn ba lớp. Người phụ nữ phản đối rằng không phải vậy. Bà đã theo dõi tiến trình công việc. Hơn nữa, điều đó là bất khả thi; họ mới chỉ ở đó ba ngày. Ngày đầu tiên họ chẳng sơn xí quách nào cả; họ làm trần nhà và lột giấy dán tường; công việc sơn mãi đến ngày thứ hai mới bắt đầu. Vậy thì làm sao mà nó có tới ba lớp sơn được chứ? Misery bèn giải thích điều bí ẩn đó: ông ta nói rằng đối với lớp sơn lót đầu tiên, họ dùng một loại sơn đặc biệt siêu mau khô—loại sơn khô nhanh đến mức họ có thể sơn hai lớp trong một ngày. Chẳng hạn, một người sơn cửa sổ, người kia sơn cửa ra vào: khi những việc này hoàn thành, cả hai người cùng làm phần chân tường; khi phần chân tường vừa xong thì cửa ra vào và cửa sổ đã đủ khô để sơn lớp thứ hai; và rồi, vào ngày hôm sau—là lớp sơn hoàn thiện!
Tất nhiên, loại sơn siêu mau khô đặc biệt này rất đắt, nhưng công ty không bận tâm điều đó. Họ biết rằng hầu hết khách hàng của họ đều muốn công việc được hoàn thành càng nhanh càng tốt, và mục đích nghiên cứu của họ là làm hài lòng khách hàng. Lời giải thích này đã làm thỏa mãn người phụ nữ—một góa phụ nghèo khổ kiếm sống bấp bênh bằng cách cho thuê phòng trọ—người vốn dễ bị lừa hơn vì bà coi Misery là một người vô cùng đạo đức, từng thấy ông ta đi giảng đạo ngoài đường trong nhiều dịp.
Có một công việc khác tại một nhà khách khác mà Owen và Easton đã làm—hai căn phòng phải được sơn ba lớp sơn màu trắng và một lớp sơn bóng, tổng cộng là bốn lớp. Đó là những gì công ty đã nhận thầu để làm. Vì lớp sơn cũ trong những căn phòng này có gam màu khá tối nên việc sơn ba lớp trước khi phủ bóng là điều vô cùng bắt buộc. Misery muốn họ chỉ sơn hai lớp cho xong chuyện, nhưng Owen chỉ ra rằng nếu làm thế thì nó sẽ trở thành một mớ hỗn độn thảm hại đến mức không bao giờ qua mắt được ai. Sau khi suy nghĩ vấn đề trong vài phút, Misery bảo họ cứ tiến hành sơn lớp thứ ba. Sau đó, ông ta đi xuống lầu và xin gặp nữ chủ nhà. Ông ta giải thích với bà rằng, do lớp sơn cũ quá sậm màu, ông ta thấy rằng để hoàn thành công việc một cách tốt đẹp, cần phải sơn thêm một lớp nữa trước khi phủ bóng. Tất nhiên, họ chỉ thỏa thuận ba lớp, nhưng vì họ luôn lấy việc thực hiện công việc theo tiêu chuẩn hạng nhất làm trọng hơn là làm qua quýt, họ sẽ cho không lớp sơn bổ sung này, nhưng ông ta chắc chắn rằng bà sẽ không muốn họ làm việc không công như vậy. Người phụ nữ nói rằng bà không muốn họ làm việc không công, và bà muốn công việc được thực hiện đàng hoàng. Nếu cần phải sơn thêm một lớp nữa, họ cứ việc làm và bà sẽ trả tiền. Giá sẽ là bao nhiêu? Misery liền báo giá cho bà. Người phụ nữ tỏ ra hài lòng, còn Misery thì sung sướng như ở trên mây bảy tầng. Sau đó, ông ta lại đi lên lầu và dặn dò Owen cùng Easton phải chắc chắn nói rằng, nếu có ai hỏi, công việc đã được sơn bốn lớp.
Thật không hợp lý khi trách móc Misery hay Rushton vì đã không muốn làm công việc tốt đẹp, trung thực—chẳng có động lực nào cho việc đó cả. Khi họ nhận được một hợp đồng, nếu họ nghĩ đến việc làm ra sản phẩm tốt nhất có thể trước tiên, họ sẽ không kiếm được nhiều lợi nhuận như vậy. Động lực không phải là làm công việc thật tốt, mà là làm ít nhất có thể. Động lực không phải là tạo ra tác phẩm xuất sắc, mà là kiếm được khoản lợi nhuận kếch xù.
Quy tắc tương tự cũng áp dụng cho những người thợ. Họ không thể bị chỉ trích một cách công bằng vì đã không làm việc tốt—chẳng có động lực nào thúc đẩy cả. Để làm ra một sản phẩm tốt cần có thời gian và sự tỉ mỉ. Hầu hết bọn họ đều thích dành thời gian và sự tỉ mỉ, bởi vì tất cả những ai có khả năng làm việc tốt đều tìm thấy niềm vui và hạnh phúc trong đó, đồng thời cảm thấy tự hào khi hoàn thành nó: nhưng chẳng có động lực nào cả, trừ khi sự chắc chắn bị đuổi việc có thể được gọi là động lực, vì đó là một điều chắc chắn rành rành rằng bất kỳ người thợ nào bị bắt gặp đang chậm rãi tỉ mỉ với công việc của mình sẽ ngay lập tức được trao tặng trát đuổi cổ. Thế nhưng lại có rất nhiều động lực để làm nhanh, làm ẩu, làm qua quýt và làm bừa.
Có một công việc khác tại một nhà trọ—hai căn phòng cần sơn và dán giấy. Chủ nhà trả tiền cho công việc, nhưng người thuê nhà có đặc quyền chọn giấy dán tường. Bà ấy có thể chọn bất kỳ hoa văn nào mình thích miễn là chi phí không vượt quá một shilling một cuộn, vì mức dự toán của Rushton là dành cho loại giấy có giá đó. Misery gửi cho bà một vài mẫu giấy giá sáu xu, được đánh dấu giá là một shilling, để lựa chọn, nhưng bà không thích mẫu nào trong số đó và nói rằng sẽ đến cửa hàng để tự chọn lấy. Thế là Hunter phóng như bay đến cửa hàng để đến đó trước bà. Trong vội vã để xuống xe, hắn ngã khỏi chiếc xe đạp xuống con đường lầy lội, và suýt làm vỡ tấm kính lớn bằng ghi-đông của chiếc xe máy khi hắn dựng nó vào mặt tiền cửa hàng trước khi bước vào.
Chẳng thèm đợi phủi sạch bùn trên quần áo, hắn ra lệnh cho Budd, gã nhân viên bán hàng lấm tấm mụn trứng cá, mang ra tất cả các cuộn giấy giá sáu xu mà họ có, và rồi cả hai bắt tay vào việc sửa lại giá đánh dấu trên đó từ sáu xu thành một shilling. Sau đó, họ lấy ra một số cuộn giấy giá một shilling và sửa lại giá đánh dấu trên đó, thay đổi từ một shilling thành một shilling rưỡi.
Khi người phụ nữ bất hạnh đến nơi, Misery đang đợi bà với một nụ cười hiền hậu trên khuôn mặt dài ngoẵng của mình. Hắn cho bà xem tất cả các loại giấy giá sáu xu, nhưng bà chẳng thích loại nào, thế nên sau một lúc Nimrod gợi ý rằng có lẽ bà sẽ thích một loại giấy có chất lượng tốt hơn một chút, và bà có thể tự bỏ tiền túi ra trả phần chênh lệch nhỏ nhặt đó. Sau đó, hắn đưa cho bà xem những cuộn giấy giá một shilling mà hắn đã nâng giá lên một shilling rưỡi, và cuối cùng người phụ nữ đã chọn một trong số đó rồi tự mình trả thêm sáu xu mỗi cuộn như Nimrod đã gợi ý. Có tổng cộng mười lăm cuộn giấy—bảy cuộn cho một phòng và tám cuộn cho phòng kia—vậy nên ngoài khoản lợi nhuận thông thường từ việc bán giấy—khoảng hai trăm bảy mươi lăm phần trăm—công ty còn kiếm thêm được bảy shilling sáu xu từ giao dịch này. Họ thậm chí còn có thể kiếm chác tốt hơn từ chính công việc đó nếu Slyme không nhận dán giấy theo khoán sản phẩm, vì hai căn phòng có cùng hoa văn, hắn hoàn toàn có thể dễ dàng dán xong chúng chỉ với mười bốn cuộn; trên thực tế, đó cũng là số lượng duy nhất hắn dùng, nhưng hắn đã cắt vụn và phá hủy một phần cuộn giấy còn thừa để có thể tính tiền công dán nó.
Owen cũng đang làm việc ở đó cùng lúc, vì việc sơn các phòng chưa được hoàn thành trước khi Slyme dán giấy; lớp sơn hoàn thiện được quét lên sau khi giấy đã được dán xong. Anh nhận thấy Slyme đang phá hủy cuộn giấy và đoán được lý do, liền hỏi anh ta làm sao có thể dung hòa hành vi như thế với niềm tin tôn giáo của mình.
Slyme đáp lại rằng việc anh ta là một Cơ Đốc nhân không có nghĩa là anh ta không bao giờ làm điều gì sai trái: nếu anh ta phạm tội, anh ta vẫn là một Cơ Đốc nhân, và tội lỗi ấy sẽ được tha thứ vì ơn phước của Huyết Chúa. Còn về vụ việc giấy dán tường này, đó là vấn đề giữa anh ta với Chúa, và Owen không có quyền tự đặt mình làm Thẩm phán.
Bên cạnh tất cả công việc này, còn có một số đám tang. Crass và Slyme đã kiếm được một khoản khá khẩm từ tất cả những việc đó, làm việc suốt cả ngày quét vôi trắng hoặc sơn tường, và đôi khi làm việc cả một phần ban đêm để sơn rèm sáo hoặc đánh bóng quan tài rồi mang chúng về nhà, chưa kể đến việc khiêng các xác chết vào và sau đó đóng vai trò làm người khiêng tang.
Khi thời gian trôi đi, số lượng các công việc nhỏ gia tăng, và khi những ngày dài ra, những người thợ được phép làm nhiều giờ hơn. Hầu hết các công ty đều có một chút việc làm, nhưng chưa bao giờ đủ để giữ cho tất cả thợ trong thị trấn có việc làm cùng một lúc. Mọi việc diễn ra theo cách thế này: Mỗi công ty đều có một số lượng công nhân nhất định được coi là thợ chính thức. Khi có bất kỳ công việc nào cần làm, họ sẽ được ưu tiên hơn những người lạ hoặc thợ tự do bên ngoài. Khi công việc bận rộn, những thợ ngoài được tuyển dụng tạm thời. Khi công việc sụt giảm, những thợ thời vụ này sẽ là những người đầu tiên bị “cho đứng chơi”. Nếu công việc tiếp tục sụt giảm, những thợ lâu năm cũng sẽ bị cho đứng chơi theo thứ tự thâm niên, những thợ lớn tuổi hơn được ưu tiên hơn người lạ—tất nhiên là miễn là họ chưa già theo nghĩa cao tuổi hoặc kém hiệu quả.
Kiểu tình trạng này thường tiếp diễn suốt mùa xuân và mùa hè. Vào những năm thuận lợi, thợ của tất cả các ngành nghề, từ thợ mộc, thợ nề, thợ trát, thợ sơn v.v., đều có thể giữ được việc làm gần như thường xuyên, trừ những khi trời mưa gió.
Sự khác biệt giữa một mùa xuân và mùa hè tốt hay xấu là vào những năm tốt, đôi khi người ta có thể làm thêm giờ một chút, và các giai đoạn thất nghiệp sẽ ngắn hơn và ít thường xuyên hơn so với những năm tồi tệ. Thật hiếm hoi ngay cả trong những năm thuận lợi mà một thợ thời vụ nào đó lại được một công ty thuê làm việc liên tục hơn một, hai hoặc ba tháng mà không bị gián đoạn. Thường thì họ làm việc một tháng với công ty này, sau đó hai tuần với công ty khác, rồi có lẽ sáu tuần ở một nơi nào đó nữa, và thường thì ở giữa những khoảng thời gian đó là hai ba ngày hoặc thậm chí vài tuần bắt buộc phải nhàn rỗi. Kiểu tình trạng này cứ tiếp diễn suốt mùa xuân, mùa hè và mùa thu.