Tuân Úc vui mừng khôn xiết. Dương Bưu làm quan nhiều năm, gia thế, năng lực đều là hạng thượng thừa, người có thể khiến ông khen ngợi như vậy chắc chắn không phải người tầm thường. Y chắp tay hành lễ với vị sĩ tử trẻ tuổi kia. "Dĩnh Xuyên Tuân Úc, tự Văn Nhược, dám hỏi cao tính đại danh của túc hạ?"

Vị sĩ tử trẻ tuổi đứng dậy, khom lưng đáp lễ. "Hóa ra là Tuân Lệnh quân, ngưỡng mộ đã lâu, ngưỡng mộ đã lâu. Linh Lăng Lưu Ba, tự Tử Sơ. Tiên đại phụ là cố Thương Ngô thái thú Diệu, tiên phụ là cố Giang Hạ thái thú, Đãng Khấu tướng quân Tường."

Tuân Úc giật mình, không dám tin vào tai mình. Y biết Lưu Tường, khi Sơn Đông châu quận thảo phạt Đổng Trác, Lưu Tường cùng Tôn Kiên khởi binh, Tôn Kiên giết Nam Dương thái thú Trương Tư, người Nam Dương khởi binh phản kích, Lưu Tường tử trận. Theo lẽ thường mà nói, Lưu Ba nên đi gặp Tôn Sách, y từ Linh Lăng đến, tất nhiên phải đi ngang qua Uyển Thành, sao lại đến Uyển Thành?

Sĩ Tôn Thụy nói không sai, thiên hạ tuy loạn, nhưng lòng người lại mong muốn ổn định, những kẻ một lòng muốn tự lập triều đại mới như Viên Thiệu, Tôn Sách rốt cuộc vẫn chỉ là số ít.

Trong lòng Tuân Úc dâng lên một cảm giác hạnh phúc mãnh liệt, mũi cay cay, suýt chút nữa rơi lệ. Y lại khom lưng hành lễ với Lưu Ba lần nữa. Dương Bưu mời họ ngồi xuống, cười nói: "Tử Sơ, ngươi hãy đem mấy vấn đề kia ra khảo sát Tuân Văn Nhược đi. Ta nói thật với ngươi, việc biến pháp tuy là Tư Đồ phủ thúc đẩy, nhưng kẻ khởi xướng lại chính là hắn. Những việc ngươi nói, hắn là người rõ nhất."

Mắt Lưu Ba sáng lên, đánh giá Tuân Úc hai cái, khiêm tốn vài câu, Tuân Úc lại có chút kích động, xắn tay áo lên. "Không sao, hôm nay hiếm khi Dương công có hứng thú, chúng ta cứ luận đạo, cho dù có chỗ nào nói sai, Dương công cũng sẽ không cười chê đám hậu sinh chúng ta."

Dương Bưu cười mà không nói. Lưu Ba thấy vậy, cũng không khách khí, hắng giọng. "Nghe nói Quan Trung biến pháp, hưng kiến tác phường, muốn tranh hùng với Nam Dương, ta có ba điều không giải, muốn thỉnh giáo Tuân Lệnh quân."

"Không dám, xin Tử Sơ cứ nói thẳng."

"Thứ nhất, nông là quốc bản, công thương là mạt nghiệp. Nam Dương hưng công thương, là vì Nam Dương đông người ít đất, không có đất nhàn rỗi, chỉ có thể hưng công thương. Vả lại Nam Dương có Hồ Dương, Nhương Thành, không thiếu lương thực. Quan Trung đất rộng người thưa, lương thực còn chưa thể tự cung tự cấp, nếu lao lực đổ xô vào tác phường, lỗ hổng lương thực giải quyết thế nào?"

Tuân Úc nói: "Đúng như lời Tử Sơ, Quan Trung đất rộng người thưa, sở dĩ không thể tự cung tự cấp, không phải là không có đất đai, chỉ vì nhân khẩu không đủ, ruộng tốt bị chiến loạn nhiều năm hủy hoại, trong lúc cấp bách khai hoang trồng trọt cũng không thể giải quyết vấn đề này. Mở tác phường, một là để lưu dân dời từ Lạc Dương đến có nghề mưu sinh, đồng thời giải quyết các loại vật tư triều đình, bách tính cần, quân khí có thể cung cấp cho chinh chiến, nông cụ có thể cung cấp cho khai hoang, các loại vật tư sinh hoạt có thể để bách tính an cư, sản phẩm dư thừa còn có thể dùng để trao đổi, hoặc là trao đổi lương thực với Sơn Đông, hoặc là trao đổi gia súc với người Khương ở Lương Châu, chăn thả ở Quan Trung. Có gia súc, khai hoang sẽ được kết quả gấp đôi với một nửa công sức, bách tính cũng có thể ăn sữa nếm phô mai, giải quyết một phần khẩu phần lương thực. Nay gia súc, nông cụ đã cơ bản chuẩn bị đầy đủ, sang năm khai xuân là có thể khai hoang diện tích lớn, hai đến ba năm thời gian, Quan Trung có thể thực hiện tự cung tự cấp. Thương tuy là mạt nghiệp, nhưng lại có thể giúp nông củng cố gốc rễ."

Lưu Ba khẽ gật đầu. "Vậy những tác phường này là do triều đình xây dựng, hay là tư nhân xây dựng?"

Tuân Úc do dự một lát. "Là triều đình sở hữu, thế gia hiệp trợ xây dựng."

"Nếu ta đoán không lầm, hẳn là triều đình lấy thuế khóa mấy năm sau làm thế chấp, lại phong tước miễn thân, bản thân không đủ, thì miễn cho bộ khúc nô tỳ của họ."

Tuân Úc gật đầu. "Lời Tử Sơ nói rất đúng."

"Triều đình đã nợ bao nhiêu năm thuế khóa, mười năm, hai mươi năm?"

"Năm năm. Sau năm năm, tác phường thuộc về thế gia sở hữu."

"Tác phường khó nhất là lúc bắt đầu, năm năm sau, vận hành tác phường đã thành thục, chính là lúc có thể sinh lợi, triều đình lại nhường ra tác phường, nhìn thế gia tích tụ lợi lộc, khó tránh khỏi sẽ khiến thế gia ngồi lớn. Ý của Lệnh quân đại khái là lấy Mộc Học Đường làm trục, khống chế kỹ thuật của tác phường, lại phối hợp với quyền hợp tung, khiến chúnghỗ tương kiềm chế, cân bằng thực lực của thế gia, đúng không?"

Tuân Úc đảo mắt. "Theo ý kiến của Tử Sơ, có khả thi không?"

"Đây chính là điều thứ hai trong ba điều không giải của ta, Lệnh quân sao lại cảm thấy Quan Trung cũng có thể xây dựng Mộc Học Đường, hơn nữa có thể tranh cao thấp với Nam Dương. Ngươi biết một tượng sư ở Mộc Học Đường Nam Dương có bao nhiêu thu nhập không?"

"Biết sơ qua, nghe nói tượng sư bình thường là trăm thạch, tăng dần tới hai trăm thạch, ba trăm thạch, cho đến hai ngàn thạch."

Lưu Ba khẽ cười, mang theo vài phần trêu chọc. "Đó chỉ là thu nhập cơ bản, thu nhập của họ phần nhiều đến từ tiền thưởng sau khi nhượng lại kỹ thuật, đại khái là gấp hai đến ba lần thu nhập cơ bản, cao thậm chí hơn mười lần."

Sắc mặt Tuân Úc khẽ biến đổi. "Có nhiều như vậy sao?"

"Ta du lịch ở Nam Dương hơn mười ngày, dọc đường đi về phía tây, đã trò chuyện với hơn mười tượng sư hồi hương, chắc là sự thật."

Tuân Úc siết chặt ngón tay, hồi lâu không nói. Điều này nghiêm trọng vượt quá dự tính của y. Tin tức của y đến từ Tân Bì. Tân Bì khi ở Nam Dương cứ cách một khoảng thời gian sẽ viết thư về Nghiệp Thành, trong đó bao gồm việc thiết lập Mộc Học Đường, Giảng Võ Đường. Căn cứ biến pháp của y đa phần đến từ đây. Nếu nói có sai lệch lớn như vậy, Quan Trung có thể xây dựng Mộc Học Đường hay không lại là một nghi vấn. Trả cho một công tượng bình thường bổng lộc một trăm thạch, hai trăm thạch, y miễn cưỡng còn có thể thuyết phục những đại thần kia, mở ba bốn trăm thạch, tương đương với bổng lộc một huyện lệnh trưởng, chuyện này căn bản là không thể."

Y nhìn Dương Bưu một cái, Dương Bưu vẫn đang cười, chỉ là nụ cười có chút thâm ý. Tuân Úc bỗng thở phào nhẹ nhõm. Dương Bưu không vội, chứng tỏ Lưu Ba có cách giải quyết.

"Dám hỏi điều thứ ba."

"Thứ ba, Nam Dương nằm ở Trung Nguyên, phía nam có thể thông với Kinh Châu, Giao Châu, phía đông có thể thông với Dự Châu, Duyên Châu, phía tây có thể vào Ích Châu, không lo không có nơi tiêu thụ. Sản vật Quan Trung, định tiêu thụ ở nơi nào, Lương Châu hay là người Hồ ngoài ải? Nếu chỉ là tự cung tự cấp, thì sao có thể tranh đấu với Nam Dương?"

Ánh mắt Tuân Úc lóe lên. Y cũng biết đây là một vấn đề. Vốn dĩ y cảm thấy còn có cơ hội cạnh tranh một chút với Nam Dương, bây giờ biết đãi ngộ tượng sư của Mộc Học Đường Nam Dương cao như vậy, y biết đây là một vấn đề lớn, Quan Trung cho dù xây dựng Mộc Học Đường, cũng không thể cạnh tranh với Nam Dương, nơi tiêu thụ đã trở thành vấn đề lớn."

"Xin Tử Sơ không tiếc chỉ giáo."

Lưu Ba đắc ý cười cười. "Lệnh quân, lấy nghèo làm giàu, nông không bằng công, công không bằng thương, thêu hoa văn không bằng tựa cửa chợ. Quan Trung hưng kiến tác phường không thuận tiện bằng Nam Dương, nhưng trọng thương lại có ưu thế, có một điểm là Nam Dương không thể sánh bằng, nếu có thể tận dụng tốt điểm này, cho dù không thể giải quyết tất cả vấn đề, cũng có thể giải quyết được quá nửa."

"Điểm nào?"

"Tây Vực." Lưu Ba dựng ba ngón tay lên, từng chữ từng câu nói: "Tây Vực có ngựa tốt, có ngọc quý, cần lượng lớn tơ lụa. Ngựa tốt có thể cường binh, Quan Đông nhu cầu rất nhiều. Ngọc quý có thể làm lễ vật, thế gia Quan Đông không thể thiếu. Tơ lụa có thể xuất khẩu ra ngoài, lợi nhuận vượt xa dệt phường. Triều đình nếu có thể nắm giữ con đường thương mại này, Quan Đông dù xây dựng bao nhiêu tác phường, sản xuất bao nhiêu sản phẩm, cũng chẳng qua là làm áo cưới cho Quan Trung."

Trước mắt Tuân Úc sáng lên, quay đầu nhìn Dương Bưu. Dương Bưu cười nói: "Văn Nhược thấy thế nào?"

Tuân Úc đứng dậy, khom lưng hành lễ. "Chúc mừng Dương công. Dương công có hiền tài này tương trợ, trung hưng lại thêm một phần hy vọng."

Dương Bưu cười lớn.