Đêm hôm ấy, trăng rất sáng.
Cả một vùng núi đá như được ánh trăng phết lên một lớp nhũ bạc trong suốt. Cái màu huyền thoại ấy lại được những âm thanh huyền bí của núi rừng âm vang trong gió phụ họa, dễ làm cho người ta có cảm giác rằng, tất cả chỉ là một ảo giác…
Giáo sư Lâm Ninh ngẩng lên khỏi những trang sổ tay, dưới ánh sáng của một bóng đèn nhỏ. Ông vươn vai và bước ra. Sau một lúc hít thở không khí trong lành của rừng đêm, ông lại quay vào lều và tiếp tục nghiên cứu những ghi chép của mình trong những ngày khảo sát.
Đây là đêm cuối cùng họ ở lại. Sáng mai, đoàn sẽ quay về vùng Lủng Seo. Những số liệu thu được làm giáo sư rất hài lòng. Dãy Đá xanh đã cung cấp những kết quả phù hợp với dự đoán.
Cũng như mọi hôm, ông Thống đã ngủ và đang kéo những hơi thật sâu. Còn Quốc Hưng đang lúi húi phân tích các mẫu quặng. Không khí trong lều ấm áp và tĩnh lặng. Giáo sư đặt cuốn sổ xuống và bất chợt nhớ đến con gái. Không biết Lam Giang đã lên đường đi thành phố Hồ Chí Minh hay chưa? Rồi hồi tưởng lại đưa ông trở về những năm tháng xa xưa hơn, khi bé Lam Giang vừa tròn hai tuổi. Cô bé vừa cười khanh khách vừa chạy đi chạy lại, lao vào vòng tay của bố với một sự tin cậy hồn nhiên. So với những bạn bè của mình, Lam Giang đã phải chịu đựng một sự thiệt thòi, mất mát to lớn: Mẹ mất khi cô chỉ vừa tròn bốn tuổi. Giáo sư vẫn còn nhớ rõ cái ngày tang tóc ấy, khi ông lật tấm khăn trắng để nhìn mặt vợ ông lần cuối cùng. Nhưng ông không đủ can đảm để nhìn vào khuôn mặt ngây thơ của con gái lúc đó. Trong ánh mắt thất thần và tiếng gọi “mẹ” hoảng hốt của cô bé bốn tuổi ấy, có một cái gì đó vượt quá sức chịu đựng của ông, vì nó lớn hơn cả sự đau khổ…
Giáo sư Lâm Ninh không lấy vợ nữa. Ông hiểu rằng dù có cố gắng đến mức nào, ông cũng không thể bù đắp được cái khoảng trống của một đứa con mất mẹ. Ông đã cố gắng hết sức để dành cho con gái tất cả tình yêu thương của mình, ông lo lắng, sung sướng và hồi hộp theo dõi những biến đổi nhỏ nhất trong từng bước đi của con gái. Ông vui mừng khi thấy Lam Giang lớn lên, đã trở thành một cô gái có giáo dục. Giờ đây, khi đang ngồi lặng lẽ trong căn lều giữa một vùng núi đá sát biên giới, giáo sư chợt nhận ra rằng: từ lâu lắm, Lam Giang đã trở thành một phần không thể thiếu được của đời ông! Đó là cái phần quý giá nhất mà ông chắt chiu, dành dụm trong suốt cuộc đời đầy biến động của mình.
Dòng hồi tưởng ngọt ngào ấy đột ngột bị cắt đứt. Ông Thống đang nằm ngủ ở góc lều bỗng chồm dậy. Khuôn mặt vốn ít biểu lộ cảm xúc của ông ta giờ đây đang căng lên. Đưa hai tay lên hai vành tai, ông Thống quỳ trên hai chân, trong một tư thế rất kỳ lạ. Động tác ấy làm cho giáo sư Lâm Ninh và Quốc Hưng tròn mắt ngạc nhiên.
– Chính “nó” đấy! – Ông Thống thì thào, nói trong hơi thở gấp gáp và vẻ mặt biểu lộ sự hoang mang cao độ.
– Bác Thống! Cái gì thế? – Hưng giật giọng.
Ông Thống chưa trả lời ngay. Ông vẫn chăm chú lắng nghe một lát nữa, rồi mới nói bằng giọng thì thào, đứt quãng.
– Chính nó đấy!… Tiếng chiêng, tiếng trống… Vua Cháng Nhè Xính và những người hầu của nó… Nó lại hiện về đấy!…
Ông Thống im bặt. Ở ngoài, trời đang nổi gió. Cả giáo sư và Quốc Hưng bây giờ cũng nghe thấy. Đó là tiếng chiêng, tiếng trống sôi sục, âm vang giữa những vách đá. Dòng âm thanh ấy lúc mơ hồ, lúc trào lên, sống động…
“Thật cứ như một giấc mơ vậy”, – Giáo sư Lâm Ninh thầm nghĩ. – “Chả lẽ ở giữa vùng núi đá hiểm trở này lại có một bản nào đó đang mở hội?” Không! Giáo sư chưa từng nghe nói về một bản nào như vậy đang sống trên dãy Đá xanh. Vùng Lủng Seo của người H’mông ở bản Phùng là nơi xa nhất, cao nhất của miền biên giới này có người sinh sống. Vậy thì tại sao?…
Cái gì là nguồn gốc của những âm thanh này? Thật khó có thể giải thích được. Khả năng cho rằng đó là những âm thanh của gió được các vách đá nhào nặn nên là không có cơ sở, vì đây không phải là những âm thanh hỗn loạn. Tiếng trống nằng nặng, đều đặn như thế phải là những tiếng động của con người tạo nên.
Dù sao, đây cũng là một bí ẩn của dãy Đá xanh.
Những âm thanh này đã sinh ra biết bao truyền thuyết, hoang đường. Nó kích thích trí tưởng tượng và được lưu truyền qua thời gian để ngày càng huyền bí hơn…