Hồ Tây – Một chiều tháng sáu.

Những làn gió sau khi đi qua cái chật chội của thành phố, khi bắt gặp mặt hồ mênh mang đã mừng rỡ thổi dào dạt làm mặt nước dềnh lên những con sóng vàng rực ánh sáng. Mặt hồ như một khuôn mặt ai đó vừa chợt thức, mỉm cười rạng rỡ. Mặt trời vừa lặn đang hắt lên nền trời một vầng hào quang óng ánh, trong suốt một màu vàng chói lọi. Màu vàng ấy được Hồ Tây đón nhận và thoa lên khuôn mặt mênh mông của nó như một thứ kem xoa trong suốt.

Ông Hân thong thả đi dọc con đường Thanh niên, dưới tán lá lao xao bên hồ. Vào những buổi chiều như thế này, trên bờ hồ hầu như không còn một chỗ trống. Người ta ngồi trên ghế đá, ngồi bên gốc cây và ngồi la liệt trên cỏ… Kể từ ngày trở về Việt Nam, chỉ mới có mười ngày mà ông Hân đã tìm đến với những chiều Hồ Tây tới năm, sáu bận. Ông đến Hồ Tây với dáng vẻ thư thái, an nhàn của một người không còn gì phải lo lắng và thích tìm cho mình sự yên tĩnh của hồ nước và cây cỏ. Mỗi lần đến đây, ông Hân thong thả đi bách bộ hết con đường Thanh niên và lại lững thững trở lại, vẫn với dáng đi thoải mái, không chút vội vàng. Trên đoạn đường ấy, bao giờ ông cũng đi qua một gốc si, nơi có một họa sĩ già đang cặm cụi vẽ. Đó là họa sĩ Đào Nguyên Lan đã từng nổi tiếng với các bức tranh vẽ chủ đề sông nước.

Khác với mọi hôm, hôm nay ông Hân không đi lướt qua người vẽ tranh. Ông dừng lại ở phía sau và chăm chú nhìn vào giá vẽ. Ở đó, có một bức tranh ghi lại cảnh Hồ Tây vàng rực ráng chiều khi mặt trời vừa lặn xuống. Màu vàng pha chút ít sắc hồng trên nền vải, trông thật sống động với hồ nước lấp lánh ánh bạc…

– Hồ Tây vàng! – Ông Hân bỗng buột miệng nói và nheo mắt lại: – Ông vẽ đẹp quá!

Người vẽ tranh không quay lại. Ông ta đang chăm chú điểm thêm những nét lướt nhẹ vào góc tranh. Ông Hân tiến lại gần hơn và hỏi bằng giọng nhã nhặn:

– Xin lỗi. Ông có thể bán cho tôi bức tranh này được không?

Đến lúc đó, người vẽ tranh mới ngẩng đầu lên. Đó là một ông già cũng trạc tuổi ông Hân nhưng có mái tóc chỉ mới lốm đốm bạc, phủ dài gần tới vai. Giữa trán ông ta, có một nốt ruồi lớn. Cái nốt ruồi cân đối đến mức kỳ lạ, chia lông mày hai phần đều nhau.

– Tôi muốn mua bức tranh này! – Ông Hân nhắc lại và chăm chú nhìn vào giá vẽ: – Ông vẽ đẹp lắm!

– Tôi không vẽ tranh để bán. – Họa sĩ nói.

Nhưng ông Hân vẫn kiên nhẫn:

– Ông làm ơn. Tôi thích bức tranh này?

– Cũng được! – Đào Nguyên Lan bỗng gật đầu: – Nhưng ngày mai ông hãy lấy. Để cho tranh khô đã. Với lại, tôi còn làm khung.

– Không cần. Nhưng tôi muốn đề nghị ông vẽ thêm cho tôi một chi tiết nhỏ nữa. – Ông Hân nói và chỉ tay vào góc bức tranh: – Ông vẽ giúp cho một chiếc thuyền nhỏ với đôi trai gái ngồi ở trên. Thuyền không có buồm.

Đôi vai của người họa sĩ thoáng rung lên. Ông ta quay ngoắt đi và nói:

– Xin lỗi. Tôi không thể! Tôi không muốn vẽ thêm bất cứ cái gì vào đây nữa. Tùy ông…

– Thế cũng được! – Ông Hân vội nói và hỏi thêm: - Tôi sẽ phải trả ông bao nhiêu cho bức tranh này?

– Năm nghìn rưỡi. – Họa sĩ trả lời không một chút đắn đo. Dường như ông ta đã thầm nhẩm tính giá bức tranh của mình từ trước.

– Vâng. Bao giờ tôi được lấy?

– Trưa mai. Đây. Mời ông đến số nhà này. – Họa sĩ nói và ghi vài dòng vào một mảnh giấy nhỏ. Ông Hân lơ đãng đón lấy và cho vào túi áo, trong lúc họa sĩ cũng bắt đầu thu dọn giá vẽ của mình.