… Ông Hân lại nhồi tiếp một mồi thuốc nữa vào chiếc tẩu của mình:

– Còn về công việc của chú thì sao? Bao giờ mới xong?

– Anh định nói về công việc nào? – Giáo sư Lâm Ninh hỏi lại: – Việc ở biên giới hay ở Tổng cục?

– Tôi muốn hỏi về chuyến đi biên giới ấy. Chắc là vất vả lắm nhỉ?

– Vâng. Cũng khá mệt anh ạ. Nhưng phần khó khăn nhất đã xong rồi. Có lẽ cũng chỉ khoảng một tuần nữa là kết thúc được.

Ông Hân gật đầu:

– Chú phải giữ gìn sức khỏe mới được. Tôi thấy da chú có vẻ xấu quá đấy!

– Vâng! – Giáo sư mỉm cười: – Được cái là em cũng đã quen với những chuyến đi như thế này.

– Nhưng chú đã có tuổi rồi. Chú có thể cử những người khác đi thay cũng được chứ?

– Đúng là như thế. Nhưng đây là một điểm rất quan trọng trong một công trình khoa học lớn, mà em đã làm lâu nay. Do đó, em muốn không để xảy ra một sai sót nào, dù nhỏ nhất.

– À, nếu vậy thì lại là chuyện khác. - Ông Hân nói và đưa tay sửa lại chiếc khuy áo của bộ khuy bốn chiếc, trên cái áo ngủ sang trọng vừa bị tuột ra: – chắc là một công trình lớn lắm phải không chú?

– Vâng. Đó là một đề tài khoa học cấp Nhà nước anh ạ.

Ông Hân gật gù, đưa tẩu lên miệng:

– Vậy người ta sẽ trả cho chú bao nhiêu tiền về công trình ấy?

– Tất nhiên, Nhà nước bao giờ cũng có sự đầu tư thích đáng… Nhưng điều quan trọng nhất là ở chỗ: Công trình khoa học này có ý nghĩa rất lớn. Căn cứ vào đó, người ta có thể vạch ra các chiến lược kinh tế – xã hội cho hàng mấy chục năm sau.

– Tôi hiểu! Tôi hiểu! – Ông Hân gật gù.

Giáo sư Lâm Ninh định nói tiếp. Nhưng chợt nghĩ ra điều gì đó, ông dừng lại.

– Chú cứ nói tiếp đi! – Ông Hân nhẹ nhàng giục: – Chuyện thú vị đấy chứ!

– Thôi, anh đi nghỉ đi. Cũng khuya rồi đấy! – Giáo sư giục: – Với lại, sáng mai em lại phải qua cơ quan một chút…

Hình như ông Hân vẫn chưa muốn dừng câu chuyện, nhưng nể lời giáo sư, ông đành miễn cưỡng đứng dậy…

Họ đi nằm, nhưng giáo sư Lâm Ninh chưa ngủ ngay được. Ông thao thức trong những suy nghĩ miên man. Nhóm khảo sát công trình X.3, rồi những công việc ngày mai ông phải làm với lãnh đạo Tổng cục… Cho đến khi những ý nghĩ đã được sắp xếp lại một cách chặt chẽ, thứ tự trong óc thì ông mới yên tâm thiếp đi.

Trong giấc ngủ hôm ấy, những mảng hồi tưởng lại sống dậy.

… Giáo sư thấy lại mình mới trạc độ hai mươi tư tuổi và đang ở trong công viên Mông-xu-ri một buổi chiều vàng trong suốt. Ông đang cùng một người bạn học tên là Sác-lơ Mi-sen lững thững dạo trên con đường nhỏ, chạy uốn lượn bên hồ nước hình ô-van. Ven bờ có những cây liễu mềm mại, rủ xuống bên những ghế đá nhỏ.

Họ đang tranh luận sôi nổi vì một điều gì đó. Những lập luận của Lâm Ninh đã thuyết phục được Mi-sen. Cậu ta lắc lắc mái đầu xoăn tít và mở to đôi mắt màu xanh đang ánh lên những tia thán phục:

– Cậu lại đúng rồi! Tớ chịu đấy!

Ngày đó, ở trường Mỏ Pa-ri và các trường học nói chung, có rất ít học sinh là người các nước thuộc địa của Pháp được theo học. Họ bị khinh rẻ, bị cô lập và đối xử phân biệt. Mi-sen là một trong số rất ít học sinh người Pháp hiểu rõ và khâm phục khả năng khoa học của Lâm Ninh. Họ trở thành đôi bạn thân thiết và thường có những cuộc đi dạo ở các công viên, các vườn hoa và đôi khi ở cả những quán rượu nữa. Buổi đi dạo ở công viên Mông-xu-ri hôm ấy là lần cuối cùng. Họ sắp chia tay nhau. Lâm Ninh được giữ ở lại trường làm giáo viên. Còn Mi-sen thì đăng lính và xin sang Đông Dương. Cậu ta thích được chu du nhiều nơi trên thế giới.

Đôi bạn ngồi xuống trên một chiếc ghế đá ở ven hồ. Mi-sen móc túi lấy một mẩu bánh mỳ và thong thả dứt ra từng viên nhỏ, ném cho những con thiên nga trắng muốt, đang bơi êm ru trên mặt nước. Lũ chim ấy lướt tới, há những chiếc mỏ đỏ rực, đón những mẩu bánh.

Lâm Ninh móc túi lấy ra con dao nhỏ – vật kỷ niệm của người thợ già ở Hà Nội và đưa cho Mi-sen:

– Xin tặng cậu! Mình không có gì khác cả. Đây là vật mà mình rất quý nó.

Ngẫm nghĩ một lát, anh nói thêm:

– Con dao này là của một người thợ ở Việt Nam tặng mình. Cậu sắp sang đó, mình tặng lại cậu.

Mi-sen mỉm cười ngắm nghía con dao có cán bằng sừng cong cong và hàng chữ khắc hai bên mặt của cán dao. Cậu ta tung nó lên mấy lần, cảm ơn Lâm Ninh và bỏ vào túi.

— Thôi! Tạm biệt! Đến An Nam, tớ sẽ viết thư về cho cậu!