Tại hiện trường vòng chung kết cuộc thi viết văn học sinh trung học toàn quốc lần thứ nhất của Nhà xuất bản Giới Huệ. Mỗi thí sinh lọt vào vòng trong đang ngồi trong phòng thi, ngoài bút, thẻ thông hành và giấy tờ tùy thân có dán ảnh mang theo, trên mặt bàn trước mặt các em còn có mười tờ giấy viết bài chính thức loại 400 chữ/trang do giám thị phát từ trước.

Để ngăn chặn việc đề thi bị rò rỉ từ trước, ban tổ chức đã áp dụng các biện pháp bảo mật cao nhất. Ngoài Takeshita Kusato – người có quyền ra đề – biết được, thì ngay cả sáu vị giám khảo còn lại cũng không hề hay biết. Những người khác lại càng không rõ. Vì thế, trận thi đấu này tuyệt đối minh bạch, công bằng và công khai, chuyện lộ đề là điều tuyệt đối không thể xảy ra.

Takeshita Kusato không hề viết đề thi ra giấy rồi niêm phong trong phong bì, mà cho đến tận ngày chung kết, ông cũng không mượn tay người khác mang đến hiện trường, thay vào đó là tự mình thân chinh tới nơi. Không chỉ đến để ra đề, ông còn đến để cổ vũ tinh thần cho các thí sinh. Ông cũng không trực tiếp công bố đề bài, mà chỉ lặng lẽ rót ba phần tư nước sạch vào một chiếc ly thủy tinh rỗng.

"Lấy đây làm đề bài." Takeshita Kusato không hề tùy hứng hay ngẫu hứng nhất thời, mà đã suy tính kỹ lưỡng từ trước. Ông trao chiếc ly thủy tinh chứa nước trên tay phải cho vị tổng giám thị rồi nói.

Tiếp lấy chiếc ly, vị tổng giám thị sững sờ một chút rồi tỏ vẻ khó hiểu: "Tiên sinh, lẽ nào đây chính là đề bài chung kết cuộc thi viết văn hôm nay sao? Một ly nước sạch? Viết xoay quanh nó ư?"

"Đúng vậy. Còn về đề bài, các em hoàn toàn có thể tự do phát huy và tùy ý sáng tạo. Thơ ca, tản văn, tiểu thuyết... thể loại bài viết không bị hạn chế bất cứ điều gì. Số chữ cũng vậy, hoàn toàn không bị giới hạn. Chỉ có thời gian thi đấu là bị khống chế, ba tiếng đồng hồ." Takeshita Kusato bổ sung, ý ông là muốn các thí sinh này không bị bất kỳ sự trói buộc hay hạn chế tư duy nào, để họ có thể mặc sức viết theo lối phóng khoáng, tùy ý.

"Đã rõ. Tôi sẽ mang ly nước này đến phòng thi ngay." Vị tổng giám thị của Nhà xuất bản Giới Huệ hai tay bưng ly nước, hướng về phía căn phòng đang được tạm dùng làm địa điểm thi mà bước tới.

Trước tiên, ông cho người khiêng một chiếc bàn dài đặt trước mặt các thí sinh, sau đó mới đặt ly nước lên trên. Vị tổng giám thị dùng ngón trỏ tay trái chỉ vào ly nước, đồng thời trịnh trọng tuyên bố với mọi người rằng đây chính là đề bài chung kết. Không chỉ có vậy, ông còn lặp lại những lời Takeshita Kusato đã dặn trước đó để truyền đạt lại cho các thí sinh.

Dứt lời, các thí sinh có mặt đều đồng loạt nhìn về phía ly nước thủy tinh. Dù trong lòng đầy rẫy những nghi hoặc, nhưng không một ai dám đứng dậy chất vấn. Suy cho cùng, cấp dưới phục tùng cấp trên, hậu bối phục tùng tiền bối, học sinh phục tùng giáo viên... tôn trọng uy quyền là một trong những đặc tính dân tộc của người Nhật Bản.

Dù là lần đầu tiên gặp phải đề thi bằng vật thật như thế này, họ không tránh khỏi chút gượng gạo và bài xích trong lòng. Tuy nhiên, mọi người vẫn tâm phục khẩu phục. Một mặt là vì họ nghĩ nếu mình cảm thấy khó viết thì người khác cũng gặp tình trạng tương tự; mặt khác, sau khi biết người ra đề là đại văn hào quốc dân – tiên sinh Takeshita Kusato, không ai trong lòng dám chửi thầm người ra đề là kẻ thiểu năng cả. Họ vẫn tin tưởng rằng tiên sinh không cố ý làm khó, mà là có chủ đích muốn kiểm tra năng lực nào đó của họ, chẳng hạn như tư duy mở, vân vân.

Các thí sinh dần lấy lại bình tĩnh, từng người một bắt đầu ấp ủ và lên ý tưởng xem nên viết về chiếc ly thủy tinh này như thế nào. Mang trong mình khát khao chiến thắng, ngay từ trước khi bước chân vào đây, họ đã luôn nỗ lực vì mục tiêu này. Một khi đã thoát ẩn thoát hiện nổi bật lên, thì xem như đã đặt một chân vào cánh cửa văn đàn Nhật Bản.

Khi đến trụ sở của Nhà xuất bản Giới Huệ, niềm tin của họ càng thêm kiên định. Những người vốn cho rằng nhà xuất bản là nơi rất nghiêm túc, nay đã phá vỡ nhận thức cố hữu ấy. Môi trường làm việc ở đây không những rất hiện đại, đậm chất nghệ thuật, mà còn rộng rãi sáng sủa, cây xanh có thể thấy ở khắp mọi nơi.

Không chỉ vậy, máy pha cà phê và máy bán nước tự động còn cung cấp miễn phí đủ loại đồ uống. Nó mang lại cảm giác không phải đang ở công ty làm việc, mà là đang tận hưởng niềm vui do công việc mang lại. Dù có thường xuyên tăng ca hay gì đi nữa, cũng không cảm thấy quá đau khổ hay dày vò. Vì vậy, họ đã hiểu ra tại sao lại có nhiều người vắt óc tìm mọi cách để được vào đây làm việc đến thế.

Một khi đạt giải sẽ có thể nhận được hợp đồng ký kết với Nhà xuất bản Giới Huệ. Đến lúc đó, dù không làm việc tại đây, bản thân họ cũng sẽ thường xuyên lui tới tham quan. Có lẽ trong thời gian đầu, họ còn phải thường xuyên đến đây để tiếp nhận các khóa đào tạo viết văn và tham gia lớp học.

Sau khi vòng chung kết bắt đầu được nửa tiếng, Takeshita Kusato mới từ phòng nghỉ đi ra, hướng về phía hiện trường cuộc thi. Ông không bước vào trong, mà chỉ đứng ngoài cửa sổ hành lang nhìn vào. Lý do ông làm vậy là vì lo lắng sự xuất hiện của mình sẽ khiến các em phân tâm, dù sao thì số người xem ông là thần tượng cũng quá nhiều.

Takeshita Kusato nhìn những đứa trẻ gương mặt vẫn còn vương nét ngây thơ ấy, trong lòng tràn đầy cảm khái. Tuy ở đây có không ít thí sinh, nhưng khó mà nói trước được trong tương lai sẽ có bao nhiêu người có thể trở thành nhà văn. Ngay cả khi những người được tuyển chọn đều là những hạt giống tốt, cũng chưa chắc có thể giúp họ kiên trì đi đến cùng trên con đường viết lách, suy cho cùng, nghiệp viết quá đỗi gian khổ, lại còn phải đối mặt với vấn đề sinh tồn, thế giới bên ngoài lại có không ít cám dỗ. Huống chi, người có thể dựa vào viết lách mà phát tài làm giàu chỉ là số ít đếm trên đầu ngón tay. Hơn nữa, nghề này không kiếm được tiền nhanh, khó tránh khỏi việc không có sức hút với giới trẻ. Không ít khi, người làm nghề còn phải tự động viên bản thân, tìm niềm vui trong nỗi khổ.

Nghĩ đến đây, Takeshita Kusato không khỏi hồi tưởng về chủ nhân tiền nhiệm của cơ thể này, chính vì viết lách mà nghèo túng khốn cùng, cuối cùng không chịu nổi áp lực đã chọn cách uống thuốc ngủ để kết thúc cuộc đời trẻ tuổi. Người chưa từng viết lách sẽ mãi mãi không bao giờ hiểu được làm nghề viết sẽ khổ sở đến mức nào, khổ hơn đi làm công sở quá nhiều.

Nếu không nhờ sự ủng hộ của niềm đam mê, tín niệm và lý tưởng, thì chẳng có mấy ai chịu nổi giai đoạn luyện bút ban đầu mà không lựa chọn từ bỏ. Ngay cả khi đã vượt qua giai đoạn chập chững, có được chút nhuận bút, thì cuộc sống vẫn cứ thanh bần và khó mà duy trì nổi. Vì vậy, lời khuyên chân thành nhất mà các nhà văn thành danh dành cho hậu bối muốn theo nghề viết, chính là đừng vội từ chức hay đánh cược tất cả vào đó.

Ngay cả khi đã thành danh, cũng chưa chắc đã có thể một đêm phất lên, cải thiện được cuộc sống. Tất nhiên, theo đuổi văn học đại chúng thì có lẽ còn được, chứ tác giả theo đuổi văn học nghiêm túc thì đúng là đỉnh cao của sự khổ sở. Những tiền lệ như vậy quá nhiều, và cũng không thiếu những đại văn hào tầm cỡ thế giới.