Đường sắt Don. Một nhà ga yên tĩnh, ảm đạm, trắng toát và cô quạnh giữa thảo nguyên, với những bức tường đang nướng mình dưới nắng, không lấy một chút bóng râm, và dường như cũng chẳng có lấy một bóng người. Con tàu tiếp tục hành trình sau khi bỏ lại một người ở đây; tiếng tàu nhỏ dần rồi cuối cùng tắt hẳn. Bên ngoài nhà ga là một vùng hoang mạc, chẳng có ngựa nào ngoài ngựa của chính mình. Người ta bước lên xe - cảm giác thật dễ chịu sau khi ngồi tàu - và được chở đi dọc con đường xuyên qua thảo nguyên. Dần dần, trước mắt mở ra những khung cảnh mà người ta không thể thấy ở gần Moscow - bao la, vô tận, đầy mê hoặc trong sự đơn điệu của chúng. Thảo nguyên, thảo nguyên, và chẳng còn gì khác; phía xa là một gò đất cổ xưa hoặc một chiếc cối xay gió; những chiếc xe bò chở than ì ạch đi qua... Những con chim cô độc bay thấp trên mặt phẳng, và một cảm giác buồn ngủ ập đến cùng nhịp đập đơn điệu của đôi cánh chúng. Trời nóng.

Một tiếng nữa lại trôi qua, vẫn là thảo nguyên, thảo nguyên, và vẫn là cái gò đất đó ở phía xa. Người đánh xe kể cho bạn nghe điều gì đó, một câu chuyện dài dòng vô nghĩa, tay chỉ về phía xa bằng chiếc roi. Và sự tĩnh lặng chiếm trọn tâm hồn; người ta chẳng buồn nghĩ ngợi về quá khứ nữa...

Một cỗ xe ba ngựa đã được phái đến đón Vera Ivanovna Kardin. Người đánh xe xếp hành lý của cô vào rồi chỉnh lại dây cương.

"Mọi thứ vẫn y như cũ," Vera nói, đưa mắt nhìn quanh. "Lần trước khi đến đây, cháu mới chỉ là một cô bé, mười năm đã trôi qua rồi. Cháu nhớ ông Boris già đã đến đón cháu hồi đó. Không biết giờ ông ấy còn sống không?"

Người đánh xe không trả lời, mà ngược lại, với phong thái của một người Tiểu Nga, ông ta nhìn cô vẻ giận dữ rồi leo lên ghế đánh xe.

Quãng đường từ nhà ga về nhà dài hai mươi dặm, và Vera cũng phó mặc mình cho vẻ mê hoặc của thảo nguyên, quên đi quá khứ, chỉ nghĩ về không gian bao la, về sự tự do. Khỏe mạnh, thông minh, xinh đẹp và trẻ trung—cô mới chỉ hai mươi ba tuổi—từ trước đến nay trong đời cô chưa bao giờ thiếu thốn điều gì ngoại trừ chính không gian và sự tự do này.

Thảo nguyên, thảo nguyên... Những chú ngựa phi nước kiệu, mặt trời càng lúc càng lên cao; và Vera cảm thấy như chưa bao giờ trong tuổi thơ, thảo nguyên lại giàu có, tươi tốt như vào tháng Sáu thế này; những đóa hoa dại xanh, vàng, tím, trắng, tỏa hương thơm ngát từ chính chúng và từ mặt đất đang ấm lên; và có những loài chim màu xanh kỳ lạ dọc ven đường... Vera đã lâu không còn thói quen cầu nguyện, nhưng lúc này, khi đang cố chống lại cơn buồn ngủ, cô lẩm bẩm:

"Lạy Chúa, xin hãy ban cho con được hạnh phúc nơi này."

Tâm hồn cô tràn ngập sự bình yên và ngọt ngào, và cô cảm thấy như thể mình sẵn lòng cứ mãi được đi như thế này suốt đời, lặng ngắm thảo nguyên.

Bất chợt xuất hiện một khe núi sâu um tùm những cây sồi non và cây tống quán sủi; không khí mang theo cảm giác ẩm ướt—chắc hẳn dưới đáy có một con suối. Ở phía gần, ngay trên mép khe núi, một đàn gà gô bay vút lên ồn ào. Vera nhớ ra rằng ngày xưa họ thường đi dạo buổi chiều đến khe núi này; vậy là chắc gần nhà rồi! Và giờ cô đã thực sự nhìn thấy những rặng dương, cái kho thóc, làn khói đen bốc lên ở một phía—họ đang đốt đống rơm cũ. Và kìa dì Dasha đang đi tới đón cô và vẫy chiếc khăn tay; ông ngoại đang đứng trên sân hiên. Ôi trời, cô mới hạnh phúc làm sao!

"Cháu yêu của dì, cháu yêu của dì!" người dì kêu lên, rít lên như thể đang lên cơn cuồng loạn. "Cô chủ thực sự của chúng ta đã về! Cháu phải hiểu rằng cháu là cô chủ của chúng ta, cháu là nữ hoàng của chúng ta! Ở đây mọi thứ đều là của cháu! Cháu yêu, người đẹp của dì, dì không phải là dì của cháu, mà là kẻ nô lệ tự nguyện của cháu!"

Vera không còn họ hàng nào khác ngoài người dì và ông ngoại; mẹ cô đã mất từ lâu; cha cô, một kỹ sư, đã qua đời ba tháng trước tại Kazan, trên đường từ Siberia trở về. Ông ngoại cô có bộ râu xám dài. Ông to béo, mặt đỏ gay, mắc bệnh hen suyễn, đi lại phải chống gậy và ưỡn cái bụng ra phía trước. Người dì, một quý bà bốn mươi hai tuổi, thắt eo chặt cứng và ăn mặc hợp thời trang với phần tay áo phồng cao trên vai, rõ ràng là cố tỏ ra trẻ trung và luôn khao khát được quyến rũ; bà bước những bước nhỏ xíu, lưng uốn éo.

"Cháu sẽ yêu chúng ta chứ?" dì nói, ôm chầm lấy Vera. "Cháu không kiêu kỳ đấy chứ?"

Theo ý nguyện của ông ngoại, một lễ tạ ơn đã được cử hành, sau đó họ dùng bữa tối rất lâu—và cuộc sống mới của Vera bắt đầu. Cô được xếp ở căn phòng đẹp nhất. Tất cả thảm trong nhà đều được trải trong phòng đó, cùng rất nhiều hoa; và khi đêm đến, nằm xuống chiếc giường êm ái, rộng rãi và rất mềm mại, đắp chiếc chăn lụa phảng phất mùi quần áo cũ cất giữ lâu ngày, cô bật cười vì sung sướng. Dì Dasha ghé qua một lát để chúc cô ngủ ngon.

"Vậy là cháu đã về nhà rồi, tạ ơn Chúa," dì nói, ngồi xuống mép giường. "Như cháu thấy đấy, chúng ta sống rất ổn và có mọi thứ mình cần. Chỉ có một điều: ông ngoại cháu đang yếu lắm! Yếu kinh khủng! Ông bị khó thở và đã bắt đầu lú lẫn rồi. Cháu còn nhớ ông từng khỏe mạnh, tráng kiện thế nào mà! Chẳng ai làm gì được ông cả... Ngày xưa, nếu đám gia nhân làm ông không vừa ý hay có chuyện gì đó không ổn, ông sẽ nhảy dựng lên ngay lập tức và quát: 'Hai mươi lăm roi! Mang roi bạch dương ra!' Nhưng giờ ông đã dịu tính hơn rồi và chẳng bao giờ nghe ông quát tháo nữa. Vả lại, thời thế đã đổi thay, cưng ạ; thời nay đâu được phép đánh đập họ nữa. Tất nhiên, cũng không nên đánh đập họ, nhưng họ cần phải được dạy dỗ."

"Thế giờ họ có bị đánh không dì?" Vera hỏi.

"Người quản gia thỉnh thoảng có đánh họ, nhưng dì thì không bao giờ, lạy Chúa phù hộ họ! Và ông ngoại cháu đôi khi cũng giơ gậy lên theo thói quen cũ, nhưng ông không bao giờ thực sự đánh họ cả."

Dì Dasha ngáp dài rồi làm dấu thánh giá ngang miệng và tai phải.

"Ở đây không buồn chán lắm chứ ạ?" Vera hỏi.

"Dì biết nói sao nhỉ? Ở đây giờ không còn địa chủ nào sống cả, nhưng gần đây có xây dựng công xưởng, cưng ạ, và có rất nhiều kỹ sư, bác sĩ, quản lý mỏ. Tất nhiên, chúng ta cũng có diễn kịch, hòa nhạc, nhưng chúng ta chơi bài là chính. Họ cũng thường đến chỗ chúng ta. Bác sĩ Neshtchapov từ công xưởng hay đến thăm chúng ta—một người đàn ông đẹp trai, thú vị! Anh ta đã phải lòng bức ảnh của cháu đấy. Dì đã tự nhủ: anh ta chính là định mệnh của Verotchka. Anh ta trẻ, đẹp trai, có điều kiện—một mối tốt, thực sự là vậy. Và tất nhiên cháu cũng xứng đôi với bất cứ ai. Cháu thuộc dòng dõi gia giáo. Khu đất này có thế chấp, đúng thế, nhưng nó vẫn được giữ gìn tốt và không bị bỏ bê; dì có phần của dì trong đó, nhưng tất cả rồi sẽ thuộc về cháu; dì là nô lệ tự nguyện của cháu. Và cha cháu, anh trai dì, đã để lại cho cháu mười lăm nghìn rúp... Nhưng dì thấy cháu không mở nổi mắt nữa rồi. Ngủ đi, con yêu."

Ngày hôm sau, Vera dành rất nhiều thời gian đi dạo quanh ngôi nhà. Khu vườn, vốn đã cũ kỹ và không mấy hấp dẫn, lại nằm ở vị trí bất tiện trên sườn dốc, không có lối đi và hoàn toàn bị bỏ bê; có lẽ việc chăm sóc nó được coi là một hạng mục không cần thiết trong quản lý. Có rất nhiều rắn cỏ. Những con chim đầu rìu bay lượn dưới tán cây, kêu "Oo-too-toot!" như thể chúng đang cố nhắc nhở cô điều gì đó. Dưới chân đồi là một con sông um tùm sậy cao, và cách sông nửa dặm là ngôi làng. Từ khu vườn, Vera đi ra cánh đồng; nhìn về phía xa, suy nghĩ về cuộc sống mới trong ngôi nhà của chính mình, cô cố gắng nắm bắt xem điều gì đang chờ đón cô. Không gian, sự bình yên đáng yêu của thảo nguyên, nói với cô rằng hạnh phúc đang ở rất gần, và có lẽ đã ở ngay đây rồi; thực tế, hàng ngàn người sẽ nói: "Thật hạnh phúc khi còn trẻ, khỏe mạnh, được giáo dục tốt, được sống trên điền trang của chính mình!" Và đồng thời, đồng bằng vô tận, đồng nhất, không một bóng người sống, lại làm cô sợ hãi, và có những khoảnh khắc cô thấy rõ rằng sự bao la xanh thẳm, tĩnh lặng ấy sẽ nuốt chửng cuộc đời cô và biến nó thành hư vô. Cô còn rất trẻ, thanh lịch, yêu đời; cô đã tốt nghiệp một trường nội trú quý tộc, thông thạo ba ngoại ngữ, đọc rất nhiều, đã đi du lịch cùng cha—và tất cả những điều này có phải chỉ dẫn đến việc định cư tại một ngôi nhà nông thôn hẻo lánh giữa thảo nguyên, và lang thang ngày qua ngày từ khu vườn ra cánh đồng rồi từ cánh đồng vào khu vườn để giết thời gian, và sau đó ngồi trong nhà lắng nghe tiếng thở của ông ngoại? Nhưng cô có thể làm gì? Cô có thể đi đâu? Cô không tìm thấy câu trả lời nào, và khi quay trở về nhà, cô ngờ rằng mình sẽ không thể hạnh phúc ở đây, và nghĩ rằng chuyến đi từ nhà ga thú vị hơn nhiều so với việc sống ở nơi này.

Bác sĩ Neshtchapov đánh xe từ công xưởng tới. Anh ta là bác sĩ, nhưng ba năm trước đã mua cổ phần tại công xưởng và trở thành một trong các đối tác; và giờ đây, anh ta không còn coi y học là thiên chức chính của mình nữa, dù vẫn hành nghề. Về ngoại hình, anh là một người đàn ông da xanh xao, tóc sẫm, mặc áo ghi-lê trắng, dáng người cân đối; nhưng thật khó để đoán trong tim và trí óc anh có gì. Anh hôn tay dì Dasha khi chào hỏi, và liên tục đứng bật dậy để kê ghế hay nhường chỗ cho ai đó. Anh rất ít nói và tỏ ra nghiêm nghị suốt thời gian đó, và khi anh thực sự lên tiếng, vì lý do nào đó, thật không thể nghe và hiểu được câu đầu tiên của anh, mặc dù anh nói rất chuẩn và không hề nói nhỏ.

"Cô có chơi đàn piano không?" anh hỏi Vera, và lập tức đứng bật dậy khi thấy cô đánh rơi chiếc khăn tay.

Anh ta ở lại từ trưa đến nửa đêm mà không nói một lời nào, và Vera thấy anh chẳng hấp dẫn chút nào. Cô nghĩ rằng mặc áo ghi-lê trắng ở nông thôn là không phù hợp, và sự lịch thiệp quá mức, cách cư xử của anh, cùng khuôn mặt nghiêm nghị, xanh xao với hàng lông mày đen kia, thật là sáo rỗng; và dường như với cô, việc anh ta cứ im lặng suốt là vì có lẽ anh ta đần độn. Sau khi anh ta ra về, dì nói đầy hào hứng:

"Thế nào? Anh ta chẳng quyến rũ sao?"