Đang độ giữa hè, ánh nắng chói chang như lửa thiêu đốt đại địa Tô Bắc, cơn mưa lớn kéo dài mấy ngày liền vừa dứt những ngày trước đã khiến nước sông Đại Vận Hà dâng lên thêm mấy tấc, lại một lần nữa tràn bờ. Đối với đại địa Tô Bắc vốn đã hạn hán suốt cả tháng trời mà nói, cơn mưa lớn này hoàn toàn không phải mưa móc cam lộ. Lúc này, rất nhiều vùng trũng ở Tô Bắc đã hình thành ngập úng, tưởng chừng như sắp đến lúc hồng thủy ngập tràn, thì trận mưa liên tiếp ba ngày này, hôm nay rốt cuộc cũng đã tạnh.
Mặc dù hiện tại việc vận hà giao thương đã bị cắt đứt, nhưng trên Đại Vận Hà này vẫn không hề thấy quạnh hiu, các loại thuyền bè ngược xuôi vẫn đang tấp nập lưu thông trên sông. Thế nhưng, thuyền quan trên vận hà này lại không phải lúc nào cũng có thể nhìn thấy. Cho nên mỗi khi có thuyền quan đi qua, luôn khơi gợi sự tò mò của lũ trẻ. Khi bọn trẻ nhìn thấy thuyền quan lướt qua, vừa đuổi theo vừa hò hét "Thuyền quan lớn!", thì dưới gốc cây hòe già bóng râm che rợp như lọng trên bờ Đại Vận Hà, vị lão nông đang ngồi đó chỉ khẽ liếc mắt một cái, rồi lại lặng lẽ hút tẩu thuốc lào, dường như chiếc thuyền quan ấy chẳng có gì là mới lạ. Quả thực, đối với vị lão nông đã sống nửa đời người bên bờ vận hà này, vào những năm trước, khi náo nhiệt nhất, một ngày trên vận hà này cũng chỉ có vài chiếc thuyền quan trang trọng lướt qua. Còn như chiếc thuyền quan này, theo lời lầm bầm của lão nông: "Chẳng qua chỉ là một chiếc thuyền thất phẩm" mà thôi. Nói cách khác, cũng chỉ có tri huyện thất phẩm mới ngồi chiếc thuyền này.
Khi vị lão giả dưới bóng râm bên bờ liếc nhìn bằng ánh mắt khinh miệt, thì ở trên thuyền, lại có một người nước ngoài tóc vàng mắt xanh mặc áo nho phục nhưng dung mạo hoàn toàn khác biệt với người Trung Quốc, đang tò mò ngắm nhìn phong cảnh tuyệt mỹ bên bờ sông.
Trên đập Đại Vận Hà toàn là những hàng liễu cổ thụ, dưới tán cây to lớn ấy thoắt ẩn thoắt hiện bóng người đang hóng mát, lại có lão nông chống tay sau lưng, dáng người còng còng, tay cầm một đoạn đầu dây thừng, thong thả bước đi trên đập, sợi dây kéo theo một con bò già, trên lưng bò có ngồi một đứa bé. Mà ở phía bầu trời thị trấn nhỏ bên sông không xa đã lượn lờ từng làn khói bếp buổi trưa.
Cảnh tượng này giống như một bức tranh sơn dầu hiện ra trước mắt của Ba Lễ, khiến cho toàn bộ tâm hồn hắn không khỏi say đắm trước khung cảnh vận hà mang đậm sắc thái phương Đông ấy.
"Đến cuối cùng nhà Tùy mất vì con sông này, cho đến nay ngàn dặm vẫn nhờ dòng nước thông suốt."
Khi tiếng nói cất lên, là một thanh niên độ chừng hơn hai mươi tuổi. Hắn sở hữu một gương mặt khá tuấn tú, nụ cười trông vô cùng chân thành, nhưng giữa hàng mày lại mang theo chút vẻ nghịch ngợm chỉ có ở người trẻ tuổi. Ánh mắt hắn tuy bộc lộ sự vui vẻ và thẳng thắn, nhưng lại có phần hơi thâm trầm, sắc bén ép người. Hắn mặc áo nho phục, trông vô cùng vừa vặn.
"Tiên sinh Sử Tư, hiện tại, con sông mà chúng ta đang đi qua chính là Đại Vận Hà được nhắc đến trong bài thơ này!"
Bước đến bên cạnh nam thanh niên mắt xanh, cử động của người thanh niên tỏ ra vô cùng nho nhã, thế nhưng lúc này, lời nói trong miệng hắn lại đổi sang tiếng Anh, thậm chí theo thỉnh cầu của Sử Tư, còn dịch bài thơ "Hoài cổ" của Bì Nhật Hưu đó sang tiếng Anh. Hai người cứ như vậy đứng ở đầu thuyền trò chuyện, toàn thân mang một vẻ đầy hứng khởi, chỉ nghe người thanh niên nọ nói bằng tiếng Anh với người đàn ông mắt xanh bên cạnh:
Kênh đào Đại Vận Hà bắt đầu từ Dư Hàng ở phía nam Giang Nam, tức là Hàng Châu ngày nay, phía bắc đến Trác quận, tức là kinh sư ngày nay. Vận hà được khởi công xây dựng vào năm Đại Nghiệp thứ nhất của Tùy Dạng Đế... ừm... khoảng chừng là năm 600 Công nguyên theo cách gọi của các anh. Vận hà được đào với tổng chiều dài là 5400 mấy trăm hoa lý, tức là khoảng 1700 dặm Anh. Nếu nhìn từ góc độ kinh vĩ độ địa lý, thì gần như vắt qua hơn 10 vĩ độ của Trái Đất, dọc theo vùng ven biển Đông Nam trù phú nhất và đồng bằng lớn Hoa Bắc của Trung Quốc...
Những lời của người thanh niên khiến người đàn ông mắt xanh không giấu được vẻ kinh ngạc mà thốt lên:
"Chúa ơi! Năm 600 Công nguyên, khi ấy châu Âu hầu như vẫn còn đang trong thời kỳ mông muội, các anh vậy mà đã xây dựng được con kênh đào dài tới 1700 dặm, Chúa tôi ơi! Nếu đó là sự thật, thì con kênh đào này hẳn là con kênh đào được khai quật sớm nhất và có quy mô lớn nhất trên thế giới rồi."
Sau khi đặt chân đến đất nước này, vị Sử Tư đây đã chứng kiến quá nhiều điều khiến ông ta kinh ngạc. Đất nước này luôn có những thứ ở mọi phương diện, khiến con người ta phải kinh ngạc, phải tán thán. Thỉnh thoảng so sánh với họ, châu Âu lạc hậu giống như người nguyên thủy vậy.
Sự kinh ngạc của người đàn ông mắt xanh khiến trên mặt người thanh niên lóe lên một tia kiêu hãnh, thần sắc đầy vẻ đắc ý, rõ ràng có thể khiến người Anh này phải thán phục Trung Quốc, quả thực là một chuyện vô cùng đắc ý.
"Còn có thể lừa anh chắc, nếu không, há lại có câu "Đến cuối cùng nhà Tùy mất vì con sông này" trong bài thơ "Hoài cổ" của Bì Nhật Hưu đó sao! Triều Tùy chính là chuyện của hơn 1000 năm trước rồi."
Nói xong, hai người họ đứng sừng sững ở đầu thuyền thu trọn cảnh sắc vận hà vào tầm mắt; lúc này cảnh sông thu hết vào trọn tầm nhìn của cả hai; phóng tầm mắt nhìn ra xa, những hàng liễu cổ thụ trăm năm trên đập sông cứ nối tiếp nhau xanh ngút ngàn không có điểm dừng. Nước dòng vận hà cổ kính chảy lững lờ yên bình, tuyệt không một gợn sóng, tuyệt không một tiếng ồn ào, tựa như đang lạc bước vào chốn bồng lai tiên cảnh, khiến tâm hồn người ta không khỏi đắm chìm trong vẻ đẹp tĩnh mịch ấy. Đứng ở mũi thuyền nhìn xuống, ngắm dòng nước dưới thuyền, chỉ khiến người ta sinh ra cảm giác dòng nước đang chảy về nơi xa, chẳng biết đâu là điểm tận cùng, hình bóng phản chiếu trong nước tựa như một bức tranh.
Cảnh đẹp trước mắt khiến Sử Tư kích động giơ hai tay lên hô hoán. Tiếng reo hò của người phương Tây càng làm cho vẻ đắc ý trên mặt người thanh niên thêm đậm nét, hắn tiếp tục hỏi:
"Vẫn là đại Minh chúng ta tốt chứ!"
Sự đắc ý của người thanh niên, lại thu trọn vào ánh mắt của Sử Tư, chỉ nghe ông ta nói.
Cảnh trí vận hà tuy đẹp, nhưng mảnh đất này đã rơi vào một tràng tai họa rồi. Sự nô dịch của người Nạt Đạt đối với nơi này, đang ngày càng khiến nền văn minh phát triển của các anh trở nên u muội, anh xem...
Tên dương nhân tóc vàng tay vịn lan can, tay kia lại chỉ về phía những con người trên đê sông.
Bạn của tôi, anh xem thần sắc của họ kìa, thật tê dại, họ cam chịu mọi thứ nghịch cảnh đến với mình. Mặc dù tôi không hiểu Đại Minh của 15 năm trước trông ra sao, nhưng trên người các anh, có thể cảm nhận được Đại Minh và Đại Thanh hoàn toàn khác biệt, tâm hồn các anh là tự do, trong khi kẻ sau lại chỉ là nô lệ!
Câu trả lời của Sử Tư thoạt đầu khiến Trương Địch ngẩn ra, trong ánh mắt thoáng qua chút đau đớn, nhưng hắn vẫn giữ nguyên gương mặt đầy nụ cười mà nói.
"Đây chỉ là tạm thời, hiện tại Kinh lược sứ kinhh lược Giang Nam, Đại tướng quân bình định Giang Nam, Thiếu tư mã tây chinh Giang Tây, lại thêm Tấn vương ở tây nam, cục diện thiên hạ này có thể nói là đang vô cùng có lợi cho Đại Minh chúng ta, nếu mọi chuyện không có gì ngoài ý muốn, thì trong mấy năm tới Đại Minh ta tất sẽ có hy vọng trung hưng!..."
Đại Minh trung hưng!
Mấy chục năm nay, không biết bao nhiêu nhân tài nghĩa sĩ đã vì điều này mà bôn ba, vì điều này mà nỗ lực, vì điều này mà hy sinh. Mà đối với Trương Địch, đây cũng chính là giấc mơ của hắn.
Để thực hiện giấc mơ này, hắn không chỉ từ bỏ văn chương theo nghiệp võ, mà thậm chí còn học hỏi từ người ngoại quốc bên cạnh mình, học một số binh pháp, binh khí của phương Tây, mặc dù hắn không biết những thứ đó có ích hay không, nhưng theo hắn thấy, học những thứ này thế nào cũng sẽ có chút ít lợi ích.
Giống như hiện tại, nếu không phải vì hắn vẫn luôn học tập bên cạnh Sử Tư, thì làm sao có thể được Giang Lược sứ Giang Bắc trọng dụng, cùng Sử Tư đi đến Thanh Hà.
"Thật không thể ngờ, ngài ấy vậy mà lại là Kinh lược sứ Giang Bắc."
Trong giọng điệu của Sử Tư vẫn mang theo chút không dám tin, bản thân vẫn luôn tự nhận là kẻ tài cao chí lớn không được trọng dụng như anh ta, thế nào cũng không thể ngờ rằng, người thanh niên từng gặp ở trên đê sông ngày nào, vậy mà chỉ trong một khoảng thời gian ngắn ngủi như thế lại có sự thay đổi trời long đất lở về thân phận.
"Tiên sinh Sử, nói như vậy, ngài và Chu Kinh lược trước đó đã quen biết rồi sao?"
Mang theo chút tò mò nhìn người phương Tây này, Trương Địch rất khó tưởng tượng một người phương Tây như thế lại có thể quen biết với Chu Kinh lược sứ, phải biết rằng trước đây ở trong đại doanh, đại đa số mọi người đều cho rằng hắn chẳng qua chỉ là cái gối thêu hoa mà thôi, nhưng hắn rất rõ, người này trong việc đóng thuyền, đúc pháo quả thực có vài phần tài học, ở chỗ Sử Tư, hắn cũng đã thụ ích rất nhiều.
"Cũng chỉ là từng có một duyên kỳ ngộ."
Sử Tư thành thật đáp, nếu đổi thành người khác, sẽ nghĩ rằng trong lời nói của ông ta có lẽ ẩn giấu điều gì đó. Nhưng những người đã quen biết ông ta nhiều năm đều biết rằng những người phương Tây này, khi nói chuyện luôn có thói quen thẳng thắn trực diện.
"Tiên sinh Sử, ngài thấy Chu Kinh lược mời ngài đến Giang Bắc là vì chuyện gì?"
Nghĩ đến cuộc trò chuyện hôm đó với hắn trên đê sông, Sử Tư liền khẳng định nói.
"Chắc là đóng thuyền nhỉ!"
"Đóng thuyền?"
Trong khoảng thời gian qua, ở chỗ Sử Tư, Trương Địch từng nhìn thấy mô hình thuyền phương Tây mà ông ta làm bằng mảnh gỗ.
"Những chiếc thuyền phương Tây buồm mềm đó á?"
"Đúng vậy, Chu Kinh lược đối với tàu thuyền phương Tây vẫn luôn tràn đầy hứng thú..."
Nghĩ đến "thuyền Sơ-lúp" mà Chu Minh Trung đã nhắc đến trong cuộc trò chuyện hôm đó, toàn thân Sử Tư trở nên có chút kích động, dẫu sao thì, sau khi đến Trung Quốc, ông ta vẫn luôn khao khát có thể có được trọng dụng, từ đó có được tài phú, địa vị ở đây, đây mới là nguyên nhân khiến ông ta lặn lội đường xa tới đây.
"Thanh Hà có xưởng đóng tàu lớn nhất Đại Minh, nghĩ đến việc Kinh lược mời ngài qua đó, hẳn là chính vì để đóng thuyền rồi!"
Trong lúc bày tỏ sự đồng tình, Trương Địch lại nhớ đến những khẩu đại bác trên những chiếc thuyền phương Tây đó.
"Tiên sinh Sử, cho dù là một chiếc "thuyền Sơ-lúp" mà ngài từng nói, cũng có từ 12 đến 16 khẩu pháo, hơn nữa ngài nói ở châu Âu còn có những chiến hạm trang bị hàng chục thậm chí cả trăm khẩu hạm pháo, nếu Kinh lược có ý định lớn mạnh hạm đội, há chẳng phải là phải đúc rất nhiều đại bác sao?"
Trong giọng điệu mang theo chút thăm dò, thần sắc lại càng mang theo vẻ hừng hực muốn thử sức. Trong khoảng thời gian qua, hắn đã học được một số kiến thức đúc pháo ở chỗ Sử Tư, những kiến thức đúc pháo này vượt xa trình độ hiện có của quân Trịnh. Trong khi Sử Tư chịu trách nhiệm đóng thuyền, đương nhiên hắn hy vọng có thể nhận được sự giới thiệu của đối phương để chủ trì việc đúc pháo, ít nhất là được tham gia vào đó.
Đối với Trương Địch mới chỉ hai mươi tám tuổi mà nói, thứ hắn cần chính là một cơ hội, một cơ hội được người khác trọng dụng. Và đây cũng là nguyên nhân hắn rời khỏi Nam Kinh. Nam Kinh không phải là nơi trọng dụng nhân tài bất kể xuất thân, đám người Mân đó luôn trọng dụng đồng hương người Mân, người ngoài ở đó hoàn toàn không có bất kỳ cơ hội ngóc đầu lên nào. Nhưng Chu Minh Trung thì khác, xung quanh ông ta có nhân tài đến từ khắp mọi nơi, hơn nữa chỉ cần có tài năng nhất định sẽ được trọng dụng.
Đó là điều hiển nhiên, đóng thuyền, đúc pháo đều là những việc không thể thiếu. Đợi sau khi đến Thanh Hà, tôi sẽ trực tiếp thỉnh cầu ngài ấy thành lập xưởng đúc pháo ở Thanh Hà, đến lúc đó, có lẽ anh có thể giúp tôi cùng làm việc, thế nào, bạn của tôi!
Đối với yêu cầu của người bạn, Sử Tư không hề từ chối, ông ta thậm chí còn lập tức bày tỏ sự đồng ý, dẫu sao thì, ông ta cũng cần một trợ lý, một trợ lý ít nhất sẽ không đem "pao" với "cân", "inch" với "thốn" mà nhầm lẫn với nhau làm trợ lý!
"Thành Khôn, khi nào thì chúng ta có thể đến Thanh Hà?"
