Chuyến đi này quả thực rất xa, cưỡi ngựa chạy suốt gần một canh giờ.

Khi vào đến thôn, Chu Minh Trung nhảy xuống ngựa, nhìn ngôi trạch viện trước mắt, trông chẳng khác mấy so với những nhà đại phú thông thường ở Giang Bắc.

Chu Minh Trung, với tư cách là Giang Hoài Kinh lược sứ, sở dĩ đích thân đến thăm không phải vì chủ nhân nhà này là di dân tiền triều, từng có vài người ra làm quan. Mà là vì thân phận đặc biệt của gia đình này – nhà họ Lương từng là thương nhân đi biển, hơn nữa lại là một trong số ít những nhà thương nhân đi biển ở Giang Bắc còn sống sót dưới lưỡi đao của quân Thanh. Tất nhiên, sở dĩ họ còn sống sót là nhờ một thân phận khác, đó là thân sĩ có tiếng tại địa phương, lại có giao tình cũ với quân Thanh đang cai quản Hoài An lúc bấy giờ.

Đối với việc đến thăm di dân, Chu Minh Trung cũng chẳng cảm thấy có gì lạ, ngay cả Trịnh Thành Công cũng thường xuyên đến thăm di dân để mời họ nhập mạc, hiến kế hiến sách, đồng thời mượn uy vọng của họ để ổn định địa phương. Khi Hồng Thừa Trù mới vào Trường Sa, cũng từng dành một năm để đi khắp nơi thăm hỏi thân sĩ địa phương, dù có bị khước từ ngoài cửa, cũng không vì thế mà ngăn cản bước chân đi thăm hỏi. Chỉ là, điều Chu Minh Trung muốn mời hiện tại không phải là mạc liêu tầm thường, mà là mời họ cùng mình làm một vụ làm ăn.

Đúng lúc này, cánh cổng đóng chặt của Lương phủ mở ra, chỉ thấy một thanh niên mặc thâm y nho bào từ trong cửa bước ra.

"Kinh lược đại giá quang lâm, thực sự khiến bần gia bồng tất sinh huy. Thảo dân chưa kịp ra đón xa, xin Kinh lược thứ lỗi."

Trong đôi mắt của vị thư sinh trẻ tuổi ấy tràn đầy vẻ áy náy.

"Thực sự là vì gia phụ đã hơn mười năm nay không rời khỏi phủ, nên không thể ra ngoài nghênh đón, xin Kinh lược thứ lỗi."

Lời nói của thư sinh khiến Chu Minh Trung mỉm cười.

"Lệnh tôn là thân sĩ Hoài An của ta, Chu mỗ là Giang Hoài Kinh lược, lẽ ra nên đích thân đến thăm, hôm nay không mời mà tới, xin cứ thứ lỗi cho!"

Trước khi tới, Chu Minh Trung đã biết được từ miệng Thạch Lỗi rằng, nhà họ Lương này vốn có ba con trai một con gái, tuy rằng trưởng tử và thứ tử đều nói ra ngoài là chết vì "bạo bệnh", nhưng thực tế lại chết trong nghĩa quân, bốn người con chỉ còn lại một trai một gái trước mắt này.

Sau vài câu khách sáo đơn giản, Chu Minh Trung liền cùng vị thư sinh trẻ tuổi bước vào đại trạch của nhà họ Lương.

Sau khi vào nhà, Chu Minh Trung thấy trạch viện này vuông vức, không giống vườn tược của nhà giàu Giang Nam thường thấy với đình đài lầu các, mà ngược lại giống kiểu thâm trạch nội viện tường cao vách dày ở phương Bắc, điểm này có lẽ chính là sự khác biệt giữa Giang Bắc và Giang Nam.

Khi đi từ tiền trạch vào hậu trạch, nghĩ đến việc Lương lão gia hơn mười năm chưa từng rời phủ, trong lòng Chu Minh Trung khẽ động, mỉm cười hỏi:

"Lương lão tiên sinh hơn mười năm chưa từng rời phủ, chẳng lẽ là vì chưa từng thế phát?"

Lương Tán ngập ngừng một chút rồi mới nói:

"Công tử mắt nhìn như đuốc, quả thực đúng là như vậy."

Câu trả lời của ông khiến Chu Minh Trung khẽ gật đầu. Trong lòng biết chuyến này e là đã đến đúng chỗ. Hai con trai đều gia nhập nghĩa quân kháng Thanh, tử trận trên chiến trường, mà bản thân ông lại mười mấy năm không hề thế phát, di dân như vậy tự nhiên sẽ không từ chối yêu cầu của mình.

Vào đến hậu trạch Lương phủ, Chu Minh Trung thấy một ông lão mặc nho bào vải xám, râu tóc bạc phơ đang đứng bên ngoài thư phòng, khi nhìn thấy ông, liền chắp tay hành lễ:

"Tiểu dân bái kiến Kinh lược!"

Lễ tiết và lời nói không kiêu không nịnh truyền vào tai Chu Minh Trung, khiến ông vội đáp lễ:

"Bái kiến lão tiên sinh."

"Kinh lược mời!"

Sau khi mời Chu Minh Trung vào thư phòng, mặc dù bề ngoài trông có vẻ khá khách khí, nhưng Lương Thiên Hựu lại tỏ ra có chút xa cách, hầu như từ lúc ông vào cửa, điều họ đàm luận chỉ là làm thế nào để khoan đãi bách tính Giang Bắc.

"...Bách tính Giang Bắc không bằng Giang Nam, Giang Nam từ xưa là nơi cá gạo, vốn là vùng đất phì nhiêu, mà Giang Bắc lại chịu họa Hoàng Hoài, cuộc sống bách tính bần cùng, hơn nữa hai mươi năm qua, quận huyện Giang Bắc liên tiếp gặp binh đao, chốn thôn quê xương trắng, ma trơi, gai góc nghìn dặm. Kinh lược muốn lấy Giang Bắc làm căn cứ, bắc phạt quân Thanh, tuy là vì nước, nhưng đất Giang Bắc nghèo, dân thiếu, lại bị quân Thanh áp bức mười mấy năm, tài lực của bách tính sớm đã cạn kiệt, còn cần Kinh lược yêu thương..."

Lời của Lương Thiên Hựu lọt vào tai Chu Minh Trung, khiến tâm tư ông khẽ động, sau đó gật đầu tán đồng:

"Lão tiên sinh nói rất chí lý, dưới sự cai trị của quân Thanh, đối với người Hán ta chỉ một mực áp bức, mỡ máu phần lớn đều cống nạp cho lũ lang sói. Bản quan tuy muốn bắc phạt, nhưng dân lực Giang Bắc đã cạn, tự thân không chịu nổi lao dịch, nhưng quân nhu cần thiết lại là đại sự liên quan đến bắc phạt, bản quan cũng cảm thấy vô cùng khó xử!"

Sau lời cảm thán này, Chu Minh Trung lại nói tiếp:

"Nhưng bách tính Giang Bắc khổ sở lắm rồi, bản quan sao có thể tiếp tục bóc lột như quân Thanh, cho nên quân nhu này chỉ đành tìm đường khác, dùng các thủ đoạn khác để giải quyết. Hiện tại, Giang Bắc nắm giữ chẳng qua cũng chỉ là muối thuế Lưỡng Hoài, nhưng muối thuế Lưỡng Hoài vì quân Thanh tra xét ngăn cấm, thu hoạch không bằng một nửa trước kia, chỉ dựa vào muối thuế cũng không thể bền lâu..."

Mặc dù mười mấy năm chưa từng rời khỏi phủ, nhưng Lương Thiên Hựu vẫn luôn quan tâm đến những thay đổi thời cuộc bên ngoài, tự nhiên biết những điều Chu Minh Trung nói tuyệt đối không phải là lời nói dối. Một bên là dân lực bần cùng, một bên là tài nguyên không thông suốt. Như vậy, nha thự Kinh lược sứ tự nhiên là tiến thoái lưỡng nan.

"Vì vậy, Kinh lược muốn bắc phạt thì bắt buộc phải khai nguồn!"

Thấy Lương Thiên Hựu đã bị dẫn vào chủ đề này, Chu Minh Trung liền gật đầu nói:

"Lão tiên sinh nói rất chí lý, việc khai nguồn này thực sự là nhiệm vụ hàng đầu của bản quan khi kinh lược Giang Bắc. Hiện nay để tiến hành khai nguồn, ta đã lệnh cho người mở lại mỏ sắt Lợi Quốc Dịch, lập xưởng luyện sắt tại Lợi Quốc Dịch, đồng thời khai thác mỏ than Từ Châu, từ đó mưu cầu lợi ích từ than sắt."

Đối với những người trong thời đại này mà nói, họ không nhìn thấy khoản lợi nhuận khổng lồ ẩn chứa trong than sắt, nhưng Chu Minh Trung hiểu rất rõ, ở những thành phố mà nhiên liệu tương đối khan hiếm, chỉ cần quảng bá việc sử dụng than đá, là có thể thu về lợi nhuận khổng lồ vượt ngoài sức tưởng tượng.

Sau khi Chu Minh Trung nhắc đến "lợi ích than sắt", đã thành công khơi gợi hứng thú của hai cha con nhà họ Lương trong thư phòng. Ngay cả Lương Tán vốn trầm mặc ít nói cũng thỉnh thoảng chen vào một câu. Tuy nhiên, ý kiến của hai cha con phần lớn đều bị giới hạn bởi thời đại, ngoại trừ một vài gợi ý về khai nguồn, đề nghị của họ thiên về tiết kiệm chi tiêu nhiều hơn. Về điều này, Chu Minh Trung chỉ mỉm cười không nói. Tất nhiên, họ cũng tán thưởng nhiệt liệt việc Chu Minh Trung dùng tù binh để khai khẩn đồn điền.

"Dùng vài vạn tù binh khai khẩn trăm vạn mẫu đất, mỗi năm có thể thu được mấy chục vạn thạch quân lương. Lương thực khai khẩn kiểu này không tốn một chút dân lực nào, việc làm này của Kinh lược có thể gọi là nhất cử lưỡng tiện! Vừa có thể khiến quân đội không lo thiếu lương, lại vừa tránh được đất tốt bị hoang hóa. Ngày sau khi dân lực phục hồi, cũng có thể giao đất tốt cho bách tính canh tác, từ đó ổn định lòng dân."

Đối mặt với sự tán dương của họ về việc đồn điền tù binh, Chu Minh Trung chỉ mỉm cười nhẹ, không nói tiếp về chủ đề này. Mặc dù vài vạn tù binh đồn điền đó có thể giải quyết tận gốc vấn đề quân lương, nhưng đây không phải là mục đích chuyến đi này của ông.

"Vùng đất Trung Nguyên này, đồn điền chỉ có thể giải quyết nhu cầu trước mắt, muốn khai mở nguồn tài chính, bắt buộc phải tìm đường khác. Diên Bình Vương có thể dùng hai hòn đảo cô độc Kim Môn, Hạ Môn để đối đầu với quân Thanh suốt mấy năm, thứ dựa vào chính là ra biển mưu cầu thương lợi!"

Mượn lời của Lương Thiên Hựu, Chu Minh Trung dẫn dắt chủ đề vào việc buôn bán trên biển, nhìn đối phương nói thẳng.

"Mà Thanh Giang có thể theo sông ra biển, nếu có thể mở rộng thương lộ trên biển, chắc chắn có thể làm sung túc quân nhu!"