Đại Vận Hà vốn dĩ thuyền bè qua lại như dệt, nay theo bước chân ngày đông mà băng giá đóng đầy, không còn thấy dáng vẻ tàu thuyền tấp nập như trước nữa.
Trong tiết tháng Chạp gió lạnh buốt, trên bờ đê chỉ lác đác vài người qua lại. Có một tốp sáu người đang chậm rãi cưỡi lừa bước đi. Sau khi hội ngộ cùng hảo hữu, Cố Viêm Vũ cũng đã đổi từ đi bộ sang cưỡi lừa.
"Sắp tới địa giới Từ Châu rồi!"
Vì chẳng phải lần đầu đi lại trên dòng vận hà này, nên khi nhận ra một nơi mình từng đi qua, Cố Viêm Vũ lời còn chưa dứt đã nghe thấy tiếng thở dài từ bên cạnh vọng tới.
Diêm Nhĩ Mai cưỡi trên lưng lừa, lặng lẽ nhìn về phía trước. Có lẽ vì "gần quê mà đâm ra e sợ", mười mấy năm bôn ba lưu lạc chưa từng được trở về cố hương, khiến thần sắc ông lộ vẻ do dự.
Cố Viêm Vũ thấu hiểu nỗi lòng của hảo hữu qua tiếng thở dài ấy, liền cất lời khuyên giải.
"Dụng Khanh huynh, không bằng chúng ta tới Bái Huyện trước, đợi sau khi bái tế lệnh tổ xong xuôi rồi hãy xuôi nam, huynh thấy ý này thế nào?"
Nhớ tới việc năm xưa thê thiếp của Diêm Nhĩ Mai vì không muốn liên lụy đến ông mà tự sát, còn bản thân ông vì khôi phục giang sơn Đại Minh mà không chỉ tán tận gia tài, thậm chí còn san bằng cả mộ phần tổ tiên, Phó Sơn cũng cất lời khuyên nhủ.
"Ninh Nhân huynh nói chí phải, Bái Huyện này cũng nằm trên lộ trình, nay Bái Huyện đã thu phục về tay Đại Minh ta, Dụng Khanh hiền đệ nên bái tế tiên nhân, đem tin vui này cáo tri cho các cụ."
Lời khuyên của hảo hữu khiến Diêm Nhĩ Mai thu hồi ánh nhìn từ phía xa, ông nhìn sang đứa con trai bên cạnh dường như đang tràn đầy mong đợi, rồi lắc đầu nói.
"Khi mẫu thân con tự sát năm xưa, bà từng dặn rằng ngày sau thiên hạ quang phục, hãy làm lễ gia tế để thông báo. Nay thiên hạ chưa được khôi phục, đệ sao còn mặt mũi nào trở về quê nhà để diện kiến tổ tiên?"
Khi nói ra những lời này, gương mặt đầy nếp nhăn của Diêm Nhĩ Mai hiện rõ nỗi đau khó tả. Mười mấy năm bôn ba lưu lạc, không biết bao nhiêu lần ông gặp lại thê thiếp trong giấc mộng. Nay tuy đã gần quê, nhưng ông không đành lòng quay về, chỉ vì tâm nguyện khi thê thiếp tự sát vẫn chưa hoàn thành, dù có về tới quê nhà cũng chẳng còn mặt mũi nào để đối diện.
"Cha, đợi khi tới Thanh Hà, con nhất định sẽ đầu quân vào Trung Nghĩa Quân, ngày sau trên sa trường giết giặc đền nợ nước, báo mối thù nhà nợ nước!"
Đối với Diêm Phục Chi hai mươi mốt tuổi mà nói, khi rời quê hương hơn mười năm trước, cậu mới chỉ là một đứa trẻ. Mặc dù ký ức về mẫu thân đã dần phai nhạt, nhưng hơn mười năm qua, chưa một ngày nào cậu dám quên mối nhục mất nước. Lần này theo cha xuôi nam, cậu đã hạ quyết tâm đầu quân vào hàng ngũ.
"Có thế mới xứng là nhi tử của ta!"
Diêm Nhĩ Mai cười tươi với con trai, gương mặt hiện rõ vẻ mừng lòng.
"Chỉ tiếc vi phụ đã già yếu, không thể cùng Phục nhi ra trận giết địch, bằng không, chẳng phải là chuyện khoái ý nhất đời người sao?"
Lắng nghe lời đối thoại của hai cha con, Cố Viêm Vũ bỗng thấy lòng mình nóng hổi, liền trực tiếp hỏi.
"Nghe hiền chất nói vậy, chẳng lẽ Dụng Khanh huynh đã quyết định ở lại Thanh Hà rồi?"
Kể từ ngày quyết định rời Hương Sơn xuôi nam cho đến tận bây giờ, Cố Viêm Vũ vẫn chưa hạ quyết tâm rốt cuộc mình nên đi về đâu.
Nam Kinh, Thanh Hà, Nam Xương, ba nơi chốn với ba lựa chọn khác biệt đã khiến ông thực sự khó xử suốt cả chặng đường. Giờ nghe Diêm Phục nhắc tới việc muốn gia nhập Trung Nghĩa Quân tại Thanh Hà, ngoài sự tò mò, ông cũng thấy điều này là lẽ đương nhiên. Dù sao cậu ta vốn là người Bái Huyện, Từ Châu, việc ở lại Thanh Hà cũng là lẽ phải.
"Đúng vậy."
Diêm Nhĩ Mai gật đầu, không giải thích lý do vì sao mình sẽ ở lại Thanh Hà. Cố Viêm Vũ bèn chuyển ánh nhìn về phía Phó Sơn.
"Không biết Thanh Chủ huynh dự định đi nơi đâu?"
"Tất nhiên là Thanh Hà rồi!"
Phó Sơn cười nói: "Vi huynh sở dĩ muốn ở lại Thanh Hà, ngoài việc Trung Nghĩa Quân từ bậc Kinh lược đến binh sĩ đều dám xả thân vì nghĩa, xứng đáng là trụ cột của Đại Minh ta ra, thì còn vì Thanh Hà nằm ở Giang Bắc. Ngày sau khi Đại Minh ta bắc phạt, với sự dũng mãnh của Chu Kinh lược cùng đội ngũ Trung Nghĩa Quân tinh nhuệ, chắc chắn họ sẽ là tiên phong trong cuộc Bắc phạt. Như vậy, chẳng phải đúng là điều huynh đệ ta hằng mong ước hay sao?"
Đoạn, ông lại cười nói với Cố Viêm Vũ.
"Hơn nữa, Chu Kinh lược ở Thanh Hà tuy xuất thân từ chốn thảo dã, nhưng từ lâu đã vang danh trung nghĩa. Từ việc hãm Thường Châu, hạ Nam Kinh, bình định Giang Bắc, cho tới trận chiến Túc Thiên, mỗi trận ông đều thân chinh làm gương, toàn quân trên dưới không ai là không dốc sức liều mạng. Đối với Đại Minh ta, đó quả là tấm lòng son sắt một lòng trung quân ái quốc. Bậc trung nghĩa sĩ như vậy mà chúng ta không tìm tới nương nhờ, thì còn biết tìm ai nữa?"
Mặc dù không biết rõ nguyên do phía sau việc Chu Minh Trung đơn độc Bắc phạt, nhưng ngay từ khi còn ở Sơn Tây, Phó Sơn đã nghe danh trung nghĩa của ông và ngưỡng mộ đã lâu. Lần này xuôi nam, Phó Sơn tự nhiên muốn tới Thanh Hà để nương nhờ Chu Minh Trung.
"Vị Diên Bình kia tuy cũng vang danh trung nghĩa, nhưng cha anh đều bị quân Thanh cầm tù, nếu có ý Bắc phạt tất sẽ có điều kiêng dè. Hơn nữa..." Phó Sơn hạ thấp giọng, tiếp tục giải thích: "Họ Trịnh khởi thế từ đất Mân, từng phò tá Long Vũ Đế, dưới trướng văn thần võ tướng đông như mây. Sau khi họ đánh chiếm Nam Kinh, di dân Giang Nam ai nấy đều đổ xô tới nương nhờ. Chúng ta nếu tới đó đầu quân, liệu có được trọng dụng chăng? Ngược lại, Chu Kinh lược khởi thế từ chốn thảo dã, nay Giang Bắc mới bình định, chính là lúc đang cần người. Chúng ta tới đó nương nhờ, ắt sẽ có cơ hội thi triển sở trường, dốc chút sức mọn cho sự nghiệp trung hưng của Đại Minh. Chẳng phải đó chính là tâm nguyện bấy lâu nay của chúng ta sao?"
Sau khi nghe những lời giải thích này, Cố Viêm Vũ bỗng chốc như "đả thông kinh mạch", hiểu thấu ngọn ngành. Quả đúng là cái lý này! Đừng nói tới chỗ Trịnh Thành Công, ngay tại Nam Kinh, trong mạc phủ của Trương Hoàng Ngôn làm sao có thể thiếu nhân tài? Chỉ riêng danh tiếng của Trương Hoàng Ngôn tại Giang Nam cũng đủ khiến nhân sĩ kéo đến như cá diếc sang sông. Cứ thế mà xét, nếu ông còn đâm đầu vào đó góp vui, thì làm sao có cơ hội được trọng dụng để thi triển sở trường?
So sánh kỹ lại, quả thực không có ai thích hợp hơn Chu Minh Trung. Dẫu sao ông cũng xuất thân từ chốn thảo dã, mới chỉ vài tháng trước đây, thiên hạ nào ai biết đến danh tính của ông? Sở dĩ ông vang danh thiên hạ là nhờ vào vài trận đại thắng vừa qua. Mạc liêu bên cạnh ông ắt hẳn còn hạn chế, tìm đến nương nhờ nơi mạc phủ của ông, tự nhiên sẽ có cơ hội thi triển sở trường.
Còn như chuyện thăng quan tiến chức, phát tài vinh hiển thì hoàn toàn không phải là nguyện vọng của họ. Nếu muốn những thứ đó, hà tất phải đợi đến tận bây giờ? Năm xưa khi quân Thanh hạ chiếu, chỉ cần nhập kinh là đã có ngay quan tước rồi. Mười mấy năm bôn ba, điều họ nghĩ, điều họ cầu, đều chỉ là khôi phục lại giang sơn Đại Minh, là vì sự nghiệp trung hưng của Đại Minh mà thôi.
"Thanh Chủ huynh nói chí phải!"
Sau khi thốt lên câu này, Cố Viêm Vũ vốn vẫn luôn do dự trên suốt chặng đường dài cuối cùng không cần phải băn khoăn thêm điều chi nữa. Tâm tư vốn đang "cầm cờ không quyết" ngược lại đã bình tĩnh trở lại.
Trên đường đi, ba người vừa cười nói vừa thỉnh thoảng cảm khái bàn luận về địa thế núi sông phương Bắc, rồi lại cùng trao đổi về đại kế Bắc phạt của mỗi người, tâm tình tự nhiên vô cùng sảng khoái. Khi trời sập tối, đoàn người đi tới một trạm dịch. Dù trời đã tối mịt, nhưng họ vẫn trông thấy lá cờ đang tung bay tại cửa ải trạm dịch. Trên lá cờ dường như viết chữ "Minh" to bằng cái đấu, dưới trạm dịch còn thấp thoáng bóng dáng những binh sĩ vận áo đỏ.
Phó Sơn, người cũng đang vận đạo bào sắc đỏ và tự hiệu là "Chu Y Đạo Nhân", liên miệng thốt lên: "Binh sĩ Đại Minh ta, kẻ mặc áo đỏ, người vận áo vàng, qua khỏi trạm dịch này ắt hẳn đã là đất đai của Đại Minh ta rồi..."
Khi thốt ra những lời này, Phó Sơn - người vốn ẩn cư nơi vùng hẻo lánh ngoại ô Thái Nguyên, tự gọi mình là "Kiều Công" với ngụ ý rằng sau khi nhà Minh mất, bản thân đã không còn quốc, không còn nhà, chỉ là kẻ làm khách khắp chốn, lại từng viết câu thơ "Thái Nguyên nhân tác Thái Nguyên kiều" để bày tỏ nỗi đau đớn trong lòng - có lẽ vì nhất thời quá đỗi xúc động, nên khi nhìn thấy lá cờ "Minh" đang tung bay kia, lệ đã lập tức tuôn rơi như mưa...