Dọc theo con kênh, hơn chục chiếc guồng nước nối đuôi nhau xếp thành một hàng. Dưới sức chảy của dòng nước, những chiếc guồng nước quay vòng trông vô cùng tráng lệ. Trục quay của guồng nước đâm sâu vào bên trong những căn nhà gỗ trên bờ, đây chính là xưởng binh khí của Trung Y Quân, còn những chiếc guồng nước này dùng để vậnA hành các thiết bị như búa rèn thủy lực, máy mài để chế tạo binh khí.

Bước vào khu xưởng binh khí từng là xưởng tàu này, người còn chưa bước vào nhà xưởng, Chu Minh Trung đã có thể nghe thấy tiếng búa rèn. Xuyên qua nhà xưởng bán lộ thiên, có thể thấy các thợ thủ công dùng kẹp sắt kẹp những khối thép đỏ rực, dưới sức nện của búa thủy lực, những khối thép đỏ rực ấy dài ra, rộng ra, cuối cùng biến thành thân đao trảm mã dài ba thước hoặc mũi thương dài một thước.

Sự xuất hiện của búa rèn thủy lực đã thay đổi tận gốc việc chế tạo binh khí, khiến cho chi phí chế tạo binh khí càng thêm rẻ hơn. Suy cho cùng, từ trước đến nay, thứ kìm hãm chi phí binh khí chính là thợ rèn sắt, mà giờ đây tất cả những điều này đều giao cho búa rèn thủy lực. Nhờ có búa sắt nặng tới mấy chục cân được dẫn động bằng sức nước, người ta có thể rèn đúc một lượng lớn binh khí trong thời gian ngắn hơn.

Thế nhưng, Chu Minh Trung không hề bước vào những phân xưởng rèn đó, dẫu sao ở đây phần lớn đều rèn đúc binh khí lạnh, cùng lắm là rèn thêm một số ống lót dùng để gia cố hỏa súng. Hiện tại đang là thời kỳ biến cách, hỏa súng chẳng mấy chốc sẽ hoàn toàn đào thải binh khí lạnh.

So với tiếng búa kim loại đanh vang ở phía bên kia, tiếng ồn trong phân xưởng cải chế nòng súng cũng lớn không kém. Trên những chiếc máy khoan do guồng nước dẫn động, đường kính của từng nòng súng bị cắt ngắn còn ba thước năm tấc đang được doa rộng. Thợ thủ công chốc chốc lại kiểm tra tiến độ doa nòng, mà ở bên cạnh trên chiếc xe đẩy nhiều tầng bằng gỗ, từng nòng súng đã được mài tròn đang chờ được lắp thêm một lớp ống lót gia cố.

"Hiện tại mỗi ngày chúng ta có thể cải chế bao nhiêu nòng súng?"

Nhấc một nòng súng lên, Chu Minh Trung hướng ra ánh nắng kỹ càng quan sát. Sau khi lắp ống lót gia cố, những nòng súng này sẽ được thợ thủ công soi dưới ánh sáng để kiểm tra chất lượng. Đây là một công việc khá chuyên môn, trong toàn bộ xưởng súng chỉ có hơn chục thợ thủ công là nắm vững thuần thục kỹ thuật này. Có lẽ người chế tạo súng trong dân gian không ít, nhưng người có thể nắn thẳng nòng súng một cách thuần thục thì không nhiều.

"Kinh lược, lúc mới bắt đầu, mỗi ngày chỉ có thể cải chế mấy chục nòng súng, hiện tại mỗi ngày có thể cải chế 200 nòng súng. Nếu làm thêm một guồng nước nữa, ước chừng có thể đạt tới 300 nòng."

Khi nhắc đến tốc độ này, Đái Thương nhìn Kinh lược ở bên cạnh, trong ánh mắt mang theo đôi chút vẻ sùng bái. Trước kia khi dùng sức người để cạo nòng, một khẩu điểu súng chỉ riêng việc khoan thủng nòng súng thôi cũng cần ít nhất nửa tháng trời, thế nhưng ở đây nhờ có máy khoan thủy lực thì chỉ cần mấy canh giờ, trong suốt quá trình đó thợ thủ công chỉ cần chú ý xem mũi khoan có bị gãy hay không, hoàn toàn không cần tốn thêm sức người nào khác. Hơn nữa, vì máy khoan dùng dây cu-roa do guồng nước kéo có lực xuất đều đặn, khiến cho nòng súng nhẵn bóng hơn trước rất nhiều. Hơn thế nữa, trong toàn bộ quá trình hầu như không cần nhân công, cho dù là học việc mười mấy tuổi cũng có thể đảm nhận công việc này.

Nếu muốn nâng cao sản lượng cũng rất dễ dàng, chỉ cần tăng thêm guồng nước, thêm máy mài là được. Còn về phần thợ thủ công, tùy tiện tìm mấy tên học việc là có thể canh chừng máy móc.

Việc sản xuất đơn giản nhường ấy, nếu là trước kia, dù thế nào cũng khó mà tưởng tượng nổi.

"Nhưng đến lúc đó tốc độ bên bộ phận cơ cấu hỏa thạch sẽ theo không kịp. Dù rằng thợ rèn, thợ đồng trong xưởng tàu không ít, nhưng trước kia họ đều chưa từng chế tạo cơ cấu hỏa thạch bao giờ. Tốc độ hiện tại vừa mới vực dậy, tính cho tới nay, trong xưởng đã chế tạo được 2500 khẩu súng hỏa mai..."

Dẫu cho hiện tại việc sử dụng hơn chục máy khoan thủy lực có thể đẩy nhanh tốc độ cải chế nòng súng, nhưng điều đó không có nghĩa là việc chế tạo súng hỏa mai sẽ thuận lợi như vậy. Suy cho cùng, những thợ thủ công đó chỉ vừa mới tiếp xúc với súng hỏa mai, dẫu rằng kết cấu của nó rất đơn giản, nhưng tóm lại vẫn có một quá trình từ lạ đến quen, điểm này Chu Minh Trung nắm rất rõ.

"Đã có 2500 khẩu rồi ư? Ừm, có thể phát xuống dưới được rồi! Luyện trước một doanh rồi tính tiếp. Ừm, tốc độ không theo kịp cũng không sao, có thể tuyển thêm một nhóm thợ thủ công nữa, người nhiều tự nhiên làm sẽ nhanh hơn, ừm..."

Lời đến bên miệng, Chu Minh Trung đột nhiên nhớ tới nguồn gốc của sự chuẩn hóa trong sản xuất công nghiệp, há chẳng phải cũng chính vì việc chế tạo hỏa súng đó sao? Cuối thế kỷ 18, Whitney đã ký một đơn hàng với chính phủ Mỹ, cam kết trong vòng hai năm sẽ sản xuất ra từ 1 đến 1,5 vạn khẩu hỏa súng. Vào thời điểm đó, toàn bộ quân đội Mỹ một năm chỉ có thể sản xuất chưa tới 300 khẩu hỏa súng. Một số người cho rằng lời thề son sắt của Whitney là biểu hiện của chủ nghĩa yêu nước nồng nàn, nhưng lý do thực tế khiến ông ta nóng lòng nhận đơn hàng lại là vì tiền, khi ấy ông ta đã vì vụ kiện máy tách hạt bông mà tán gia bại sản. Đơn hàng của chính phủ lại hấp dẫn đến thế, theo thỏa thuận, nhà sản xuất sau khi nhận đơn hàng sẽ lập tức nhận được 5000 mỹ kim.

Thế nhưng, muốn sản xuất hơn 1 vạn khẩu súng trong vòng hai năm là điều gần như không thể. Vào thời điểm đó, kỹ thuật chế tạo súng cực kỳ cao, hoàn toàn làm thủ công, tốc độ chế tạo súng hoàn toàn phụ thuộc vào quy mô công nhân của một nhà xưởng. Thêm vào đó lại có một vấn đề phiền phức, mỗi cây súng đều do một công nhân chế tạo, vì thế chúng có thiết kế độc nhất của riêng mình, hễ xảy ra hỏng hóc là sẽ tiêu tốn lượng lớn thời gian để mài giũa, sửa chữa lại, tốc độ sửa chữa cực kỳ chậm chạp.

Còn Whitney đã nghĩ đến một hệ thống sản xuất chuẩn hóa mà các linh kiện có thể thay thế cho nhau tùy ý. Trong tưởng tượng của ông ta, tất cả các linh kiện đều được khắc ra từ một khuôn mẫu, hễ bộ phận nào xảy ra sai sót, thì có thể dùng các bộ phận khác được sản xuất từ cùng một khuôn mẫu đó để thay thế. Ông ta đã sáng tạo ra khái niệm chế tạo linh kiện có thể hoán đổi cho nhau, đặt nền móng cho sản xuất quy mô lớn và công nghiệp hiện đại,

Nhìn xưởng binh khí trước mắt, Chu Minh Trung mơ hồ có thể nhìn thấy một quy trình sản xuất tương tự, ít nhất thì nòng súng đã được "chế tạo" đồng nhất. Chỉ cần mở rộng quá trình này sang việc chế tạo cơ cấu hỏa thạch là được.

"Giai Mi, hiện tại cơ cấu hỏa thạch của chúng ta được chế tạo thế nào?"

"Bẩm Kinh lược, đợi khi nòng súng này được lắp ống lót đuôi súng, nắn thẳng, trải qua ba lần thử bắn, thì sẽ giao cho thợ thủ công, để những thợ thủ công đó căn cứ theo dưỡng để chế tạo cơ cấu hỏa thạch. Hiện tại thợ lành nghề mỗi ngày có thể chế tạo được một bộ cơ cấu hỏa mai, sau đó do đồ đệ của họ lắp nó lên bệ súng, chế thành nguyên cây tự lai hỏa thống..."

Mặc dù Chu Minh Trung sẵn lòng gọi nó là "súng hỏa mai" hơn, nhưng trong văn bản của Đái Thương cũng như văn bản chính thức vẫn gọi là "tự phát hỏa thống".

"Thợ lành nghề mỗi ngày một bộ, nếu không phải thợ lành nghề thì sao?"

Đi đến trước lò nung, nhìn thợ thủ công cẩn thận lồng nòng súng đỏ rực dài năm tấc vào đuôi súng đã được doa rộng, sau đó nhúng nó vào dầu để tôi luyện, ngắm nhìn chiếc ống lót nhờ nguyên lý giãn nở vì nhiệt mà đã được cố định chặt chẽ vào đuôi súng. Hơn hai trăm năm sau, Krupp chính nhờ kỹ thuật này mà tạo nên tên tuổi của đại bác Krupp. Mà hiện tại, kỹ thuật thoạt nhìn có vẻ vô cùng đơn giản này lại khiến cho việc cải tạo điểu súng trở thành có thể.

"Giai Mi, ngươi xem, bên máy khoan kia có thợ thủ công chịu trách nhiệm khoan lỗ, ở đây có người chịu trách nhiệm gia cố đuôi súng, đằng kia còn có người chịu trách nhiệm chế tạo lưỡi lê, đã là như vậy, tại sao chúng ta không nghĩ tới việc phân chia nhỏ việc chế tạo cơ cấu hỏa thạch ra?"

Giống như được truyền cảm hứng gì đó, Chu Minh Trung nói với Đái Thương.

Giống như phương pháp cũ, các thợ thủ công trong xưởng của chính mình bắt đầu từ việc đẽo gỗ rồi từng bước chế tạo hỏa súng, một ngày trôi qua sản lượng của hai thợ thủ công tối đa cũng chỉ được ba, bốn khẩu súng. Chúng ta có thể chế tạo trước một lượng lớn linh kiện, đến cuối cùng rồi hãy thống nhất lắp ráp lại với nhau. Đã có thể mỗi lần chỉ làm một công đoạn, vậy thì công nhân chỉ cần làm tốt một công đoạn là được, không cần phải học toàn bộ kỹỹ nghệ chế tạo. Các công đoạn khác nhau cùng lúc khởi động, sản phẩm của chúng kết hợp lại với nhau, há chẳng phải là một khẩu hỏa súng hoàn chỉnh sao?

Trong tiến trình phát triển của công nghiệp, rất nhiều thứ chỉ là một lớp giấy cửa sổ, mà hiện tại thứ Chu Minh Trung cần chỉ là chọc thủng lớp giấy cửa sổ đó. Lời nói của hắn khiến Đái Thương, người suốt hơn một tháng nay vẫn luôn tâm huyết nghiên cứu cơ khí, bừng tỉnh ngộ, liên mồm nói.

"Ta hiểu rồi, hiểu rồi..."

Đái Thương lúc này tỏ ra vô cùng kích động, hắn thậm chí còn có chút kích động khoa tay múa chân.

"Thợ mộc chuyên chế tạo bệ súng, thợ rèn chế tạo nòng súng, lại có thợ thủ công chuyên chế tạo thước ngắm, có thợ thủ công chuyên chế tạo máy súng... Không chỉ chế tạo súng ở đây có thể làm như vậy, mà việc chế tạo tất cả các loại binh khí trong toàn bộ xưởng binh khí đều có thể làm như thế. Chế tạo đao có thể có người chuyên chế tạo thân đao, có người chuyên chế tạo chuôi đao. Cứ như vậy, mỗi thợ thủ công chỉ cần quen thuộc với một bước trong số đó, tốc độ chế tạo binh khí tự nhiên sẽ càng nhanh hơn... Kinh lược đại tài, thực sự là bọn ta theo không kịp!"

Thần tình kích động, Đái Thương đã nhận thức được điểm nhanh chóng của phương pháp sản xuất này.

"Cho dù là những học đồ chưa xuất sư cũng có thể trong vài ngày mà quen thuộc với việc rèn đúc một linh kiện, cứ như vậy, tốc độ chế tạo này tự nhiên sẽ tăng lên gấp bội..."

Đâu chỉ tăng lên gấp bội, việc du nhập công nghệ tiêu chuẩn hóa sẽ châm ngòi cho một cuộc cách mạng công nghiệp chưa từng có.

Có lẽ người thời đại này không hiểu được ý nghĩa trong đó, nhưng Chu Minh Trung - người am hiểu lịch sử cách mạng công nghiệp lại vô cùng rõ ràng tác dụng thúc đẩy của sản xuất tiêu chuẩn hóa đối với sự phát triển công nghiệp.

Có lẽ thời đại này không có cách nào làm được kiểu sản xuất tiêu chuẩn hóa chính cống đó, nhưng chỉ cần mở ra một đầu mối. Hắn sẽ trong mấy chục năm tới, thông qua việc không ngừng phát triển, cuối cùng diễn biến thành sản xuất tiêu chuẩn hóa thực sự, mà đến lúc đó, một cuộc cách mạng công nghiệp thực sự có lẽ sẽ được sinh ra ở Trung Quốc.

"Giai Mi, không chỉ có vậy, tương lai chúng ta nên để công cụ hoàn thành công việc định hình, đồng thời đưa ra tỷ lệ chính xác của từng cấu kiện — những công cụ này một khi đã hoàn thành, sẽ nâng cao rõ ràng tiến độ công việc, từ đó khiến cho tất cả sản phẩm càng thêm chính xác và đồng nhất."

Suy ngẫm về một số ví dụ quen thuộc với người thời đại này, Chu Minh Trung lại tiếp tục giải thích.

"Nói thế nào nhỉ? Loại công cụ này có chút giống 'bản khắc in', giống như trên những bản in đó có thể in ấn hàng loạt những ấn phẩm giống hệt nhau, dưới sự giúp đỡ của những công cụ này cũng có thể chế tạo ra các cấu kiện không khác gì nhau."

Tiếp tục chọc thủng lớp giấy cửa sổ mỏng manh ấy, Chu Minh Trung toàn thân đều có vẻ hơi kích động. Hắn rất rõ ý nghĩa của sản xuất tiêu chuẩn hóa, nếu thực hiện phương thức sản xuất này ở Trung Quốc, cuộc cách mạng công nghiệp của thế giới này sẽ được thể hiện ra thế giới theo một phương thức khác.

Bất chấp việc Đái Thương có thể lập tức tiếp thu tất cả những điều này hay không, Chu Minh Trung vẫn tiếp tục giới thiệu về tiêu chuẩn hóa với hắn.

"Chúng ta trước tiên cần chế tạo ra thiết bị có thể cắt kim loại theo khuôn mẫu, sau đó mới có thể dùng công cụ để chế tạo ra các bộ phận 'chính xác và đồng nhất'. Đương nhiên, điều này đòi hỏi chúng ta cần phải có đơn vị đo lường có độ chính xác cao hơn, để đảm bảo tất cả các bộ phận đều chính xác và đồng nhất..."

Một nguyên tắc của sản xuất tiêu chuẩn hóa, chính là dùng máy móc để chế tạo máy móc. Có lẽ không có máy hơi nước, nhưng sức nước cũng có thể thay thế, dẫu sao ở Trung Quốc có rất phong phú nguồn sức nước có thể tận dụng.

Đương nhiên, trong tương lai sau khi giải quyết một số vấn đề gia công cũng như kỹ thuật, việc phát minh máy hơi nước chính là chuyện thuận lý thành chương. Thứ cần thiết lúc bấy giờ chính là mở cánh cửa đó ra, chọc thủng lớp giấy cửa sổ của cuộc cách mạng công nghiệp - cuộc biến cách từ xã hội nông nghiệp sang xã hội công nghiệp.

"Kinh lược nói rất phải, chỉ là thước doanh tạo thông thường tự nhiên không còn thích hợp để đo lường các bộ phận của hỏa súng nữa. Việc này nếu muốn thúc đẩy phương pháp đó, thì buộc phải có thước mới..."

Nhận thức được phương thức sản xuất mà Kinh lược sứ đưa ra mang lại sự thay đổi cho việc chế tạo binh khí, không chỉ nâng cao tốc độ sản xuất, mà còn hạ thấp chi phí xuống mức đại phú. Nhưng Đái Thương đồng thời cũng rất rõ ràng rằng công cụ đo lường cũng cần phải tiến hành cải cách thích hợp, như vậy mới có thể thích ứng với tất cả những điều này.

"Giai Mi nói rất phải, việc này, ngươi có thể nghiên cứu trước, rảnh rỗi thì hai chúng ta cũng có thể thảo luận một phen..."

Đối với Chu Minh Trung - người đã chọc thủng lớp giấy cửa sổ đó mà nói, hắn không tiếp tục nhồi nhét kiến thức đến từ tương lai cho đối phương, mà hy vọng Đái Thương có thể tự mình thấu hiểu tất cả những điều này.

Chỉ cần Đái Thương có thể đưa tất cả những điều này vào việc sản xuất vũ khí, thì mô hình sản xuất tiêu chuẩn hóa, linh kiện có thể thay thế sẽ được lưu truyền mãi mãi ở Trung Quốc. Hạt nhân của nó là khiến cho từng linh kiện đều có thuộc tính đồng nhất, từ đó thực hiện mục tiêu có thể thay thế bất cứ lúc nào. Mà để đạt được mục tiêu này, con người trước tiên phải chế tạo ra khuôn mẫu quy mô lớn cùng thiết bị mài giũa, điều này lại càng nâng cao hơn nữa mức độ tinh xảo trong việc chế tạo thiết bị. Mà đây chính là dấu hiệu của thời đại công nghiệp cơ khí hóa.

Và tất cả những điều này cần Đái Thương tự mình lĩnh ngộ, chứ không phải là nhồi nhét cưỡng ép...

Sự biến cách thực sự là thuận lý thành chương, là một loại tất yếu của sự phát triển xã hội. Giống như mầm mống sản xuất công nghiệp cuối thời Minh vậy, khi các tiểu xưởng bắt đầu biến thành nhà xưởng. Cuộc cách mạng công nghiệp sẽ được nhen nhóm trong vô thức.

Đương nhiên tiền đề của tất cả những điều này là, sự phát triển của hắn không bị cắt đứt. Trong lịch sử, cuộc cách mạng công nghiệp đáng lẽ nên xảy ra ở Trung Quốc, chính là bị sự xâm lược của nhà Thanh cắt đứt.

Mà hiện tại, đối với Chu Minh Trung đã đến thời đại này mà nói, thứ hắn cần làm, chính là bảo vệ mầm mống này, để mọi thứ phát triển một cách tự nhiên, đồng thời cũng có thể cho nó một sự thúc đẩy thích hợp.

"Có lẽ đây mới là gốc rễ của mọi sự thay đổi!"

Khi chuẩn bị rời khỏi xưởng binh khí có phần nguyên thủy trong mắt hắn này, toàn thân Chu Minh Trung có vẻ hơi kích động, đây là lần đầu tiên, hắn nhìn thấy một niềm hy vọng khác. Niềm hy vọng này hoàn toàn khác biệt với quá khứ, trước kia hắn chỉ nhìn thấy quân sự, chiến tranh, mà hiện tại trong xưởng binh khí này, thứ hắn nhìn thấy lại là niềm hy vọng về tương lai.

"Chỉ cần nắm bắt cơ hội này, mọi thứ đều sẽ thay đổi."

Chu Minh Trung lẩm bẩm trong lòng, tưởng tượng về tương lai khó tả đó, toàn thân hắn có vẻ hơi kích động. Suy cho cùng, đối với ảnh hưởng mà cách mạng công nghiệp mang lại, hắn vô cùng rõ ràng, thứ cần làm chỉ đơn giản là nắm bắt cơ hội trước mắt.

Chỉ cần có thể nắm bắt cơ hội này, mọi thứ đều sẽ thay đổi, đến lúc đó sẽ xảy ra biến đổi long trời lở đất.

Vào khoảnh khắc này, Chu Minh Trung dường như đã nhìn thấy ánh rạng đông liên quan đến tương lai...