Phong Huyện là huyện thành nằm ở cực bắc dưới quyền quản lý của Giang Bắc. Sau trận Túc Thiên, tri huyện Phong Huyện bỏ trốn, sĩ thân tại địa phương liền phái sứ giả thỉnh cầu xuất binh thu phục. Cũng giống như Từ Châu, Bái Huyện và những nơi khác, đều là không đánh mà thắng. Thực ra, chiến tranh thời này đại khái đều như vậy, sau một trận đại thắng, dựa vào uy thế của trận đại thắng ấy liền có thể bức hàng các phủ huyện xung quanh.

Rời khỏi xưởng sắt, Chu Minh Trung liền trực tiếp dẫn theo vệ binh đi tới Phong Huyện. Vì Phong Huyện nằm ở vị trí tiền tuyến, cho nên tại Phong Huyện có đóng một doanh binh Trung Nghĩa Quân. Tuy nhìn qua binh lực có chút không đủ, nhưng dùng để thủ thành, dựa vào tường thành ít nhất có thể cố thủ vài ngày.

Sau khi đến Phong Huyện thị sát bố trí phòng ngự tại nơi này, sáng hôm sau trời vừa hửng sáng, Chu Minh Trung mặc thường phục liền cưỡi ngựa, dưới sự hộ vệ của vài thân binh, dọc theo quan đạo đi thẳng về phía bắc. Đây là điều tất yếu của quan lại thời này, đã tới nơi này, đương nhiên cần phải bái phỏng các vị di lão. Cưỡi ngựa xóc nảy nửa ngày, đến buổi chiều Chu Minh Trung đã đến gần địa điểm đích.

"Kinh lược, chỉ là một vị tri huyện, cớ sao cần ngài tự mình tới cửa?"

Theo bên cạnh Kinh lược, Triệu Hưng Hiền có chút khó hiểu hỏi. Với tư cách là hộ vệ, điều đầu tiên y nghĩ tới là sự an toàn của Kinh lược, mà Đổng Trang này cách thành mấy chục dặm, vạn nhất có sơ suất gì, thì phải làm sao đây? Đương nhiên, đối với vị tri huyện thất phẩm nho nhỏ kia, y cũng sinh ra chút oán trách.

"Đúng vậy, Kinh lược, nếu ngài muốn gặp hắn, trực tiếp sai người truyền hắn tới trong thành là được rồi, cần gì phải đích thân tới đây?"

Những lời phàn nàn của các hộ vệ khiến Chu Minh Trung chỉ mỉm cười nhẹ.

"Các ngươi không hiểu..."

Thực ra, sở dĩ Chu Minh Trung đích thân tới Đổng Trang, vừa là để làm tư thế lễ hiền hạ sĩ cho thế nhân thấy, đồng thời cũng là để gặp mặt đương sự của "Chiết hốt chi giao" mà hậu thế từng nghe danh.

Dù đang sống ở thời đại này, từng gặp qua quá nhiều danh nhân, nhưng đối với tình bạn giữa Hồng Lư Tự Thiếu Khanh Đổng Lệnh Củ và Hàn Lâm Viện Biên Tu Tống Thiên Mẫn được ghi chép trong bài văn "Chiết hốt chi giao" mà ông từng đọc hồi thiếu niên lại để lại ấn tượng vô cùng sâu sắc. Cho nên đã tới Phong Huyện, người này luôn phải gặp một lần.

Thôn lạc Giang Bắc so với Giang Nam, có vẻ hơi tiêu điều, nhìn ra xa, đại đa số đều là nhà vách bùn lợp cỏ, bách tính cũng y phục rách rưới, chỗ rách của áo bông còn lộ ra vài sợi bông.

Dân lực Giang Bắc nghèo nàn thế này, làm sao có thể chống đỡ được đại nghiệp Bắc phạt?

Đang đứng ở đầu thôn trầm tư suy nghĩ, thì lúc này có một lão giả hơn sáu mươi tuổi, mặc áo vải thô, sau lưng đeo giỏ phân đã đi tới bên cạnh ông, cười chào hỏi.

"Vị công tử này, có phải là đi ngang qua đây không, nếu cảm thấy mệt mỏi, chi bằng tới nhà ta uống chén trà nghỉ chân!"

Chu Minh Trung nhìn lão giả đầu đội phúc cân này, trong thời đại này, phúc cân gần như tương đương với dấu hiệu của di dân, cho nên liền cười hỏi.

"Nơi này có phải là Đổng Trang?"

"Chính là Đổng Trang? Công tử là tới thăm thân nhân hay là?"

"Thăm bạn, không biết cựu Túc Thiên tri huyện Tống Thiên Mẫn, cư ngụ ở nơi nào?"

"Tiểu lão nhi chính là Tống Thiên Mẫn, không biết công tử ngài là?"

Tống Thiên Mẫn có chút kinh ngạc nhìn vị công tử trước mặt, dù không nhìn mấy tên hộ vệ bên cạnh, cũng biết thanh niên toàn thân toát ra hơi thở sa trường này, tuyệt đối không phải là công tử nhà giàu gì.

"Đây là nhà ta Chu Kinh lược, Đại Minh Giang Hoài Kinh lược sứ!"

Chu Kinh lược!

Trong nháy mắt, Tống Thiên Mẫn liền phản ứng ra người này là ai, hèn gì toàn thân đầy hơi thở sa trường.

Vừa nghe người trước mắt chính là Tống Thiên Mẫn, Chu Minh Trung lập tức cười nói.

"Đang muốn đi tìm ngươi, không ngờ lại gặp được ngươi ngay đầu thôn này..."

"Gặp qua Chu Kinh lược!"

Tống Thiên Mẫn vội vàng chắp tay hành lễ, Chu Minh Trung cười nói.

"Bản quan thân là Giang Hoài Kinh lược, cho tới hôm nay mới tới cửa bái phỏng Tống lão tiên sinh, mong lão tiên sinh chớ trách."

"Không dám, không dám, Kinh lược công việc bận rộn, tiểu lão nhi sao dám trách Kinh lược..."

Nghe nói Chu Minh Trung là chuyên trình tới gặp mình, Tống Thiên Mẫn vẻ mặt thành hoàng thành khủng vội vàng chào mời.

"Kinh lược, nếu không chê hàn xá giản lậu, chi bằng cứ tới nhà đi, ngay ở phía trước."

Theo Tống Thiên Mẫn, nhóm người Chu Minh Trung đi tới trước cửa một tòa trạch viện. Khác với những căn nhà vách bùn xung quanh, căn nhà này được xây bằng gạch xám. Sau khi bước qua ngưỡng cửa, Chu Minh Trung thấy bốn gian chính diện là nhà ngói lớn tọa bắc triều nam, hai bên sáu gian phòng phụ đều lợp mái bằng thân cây cao lương. Trong sân có một khoảnh vườn lớn trồng củ cải, cải thảo, trong sân tuy có nuôi gà vịt, nhưng lại được thu dọn vô cùng sạch sẽ.

"Hàn xá giản lậu, xin Kinh lược bao dung,"

Nói rồi, Tống Thiên Mẫn dẫn Chu Minh Trung tới cạnh chính phòng, chỉ vào một căn phòng bên phải nói.

"Đây là thư phòng của tại hạ, chúng ta cứ ở đây nói chuyện đi!"

Sau khi ngồi xuống, Chu Minh Trung thấy bên vách tường trái thư phòng đặt một giá sách dài, trên đó xếp ngăn nắp hơn hai trăm cuốn sách. So với thư phòng của Chu Minh Trung, sách ở đây đại khái không bằng một phần trăm. Dù sao sách vở thời đại này vốn không hề rẻ, người đọc sách bình thường cũng chỉ có vỏn vẹn mười mấy cuốn.

"Trở về Thanh Hà sau này, có thể cân nhắc xây một thư viện,"

Trong lòng suy nghĩ như vậy, Chu Minh Trung liền cùng Tống Thiên Mẫn trò chuyện. Chuyện trò không phải là văn chương, mà là được mất của triều Sùng Trinh, tất nhiên không tránh khỏi phải nhắc tới vị Hồng Lư Tự Thiếu Khanh Đổng Lệnh Củ đã mất từ nhiều năm trước, tự nhiên còn có "Chiết hốt chi giao" và "Nhất văn khế ước" giữa họ, dần dần hai người liền đàm luận tới chính đề.

"Thực ra Chu mỗ lần này tới đây, là muốn mời Trứ Cự xuất sơn. Hiện nay Giang Bắc mới bình định, chính là lúc cần dùng người, mà Chu mỗ mới tới Giang Bắc, trong phủ nhân tài thiếu thốn. Trứ Cự năm xưa khi nhậm chức tại Túc Thiên, làm quan thanh liêm khiêm tốn, có không ít thành tích, rất được lòng dân, vì bách tính Đại Minh ta, còn xin Trứ Cự chớ có từ chối."

"Kinh lược, không phải tiểu lão nhi không biết nâng niu, mà thực sự là tiểu lão nhi năm xưa lưu lạc tới nơi này, nếu không có Đổng huynh giữ lại, e là sớm không biết đã phiêu bạt nơi nao, trở thành xác chết đói. Hơn nữa tiểu lão nhi tuổi tác đã cao, cho dù nhập vào mạc phủ của Kinh lược, thì có giúp ích gì cho Kinh lược? Tiểu lão nhi chỉ nguyện được bầu bạn cùng Đổng huynh, ngày sau trăm tuổi, chôn thân tại đây, mới là nguyện vọng của tiểu lão nhi."

Đầu tiên là bày tỏ từ chối, sau đó Tống Thiên Mẫn lại tiếp tục nói:

"Vài tháng trước, Kinh lược trước bình Giang Bắc, sau bại mười vạn đại quân Thanh lỗ. Nếu không phải Kinh lược, mấy triệu lê dân Giang Bắc chúng ta, sao có thể phục hồi y quan cố quốc. Hôm nay Kinh lược đã cảm thấy nhân tài thiếu thốn, chịu nhiều xiết trửu, sao không lập Sùng Hiền Quán tại Thanh Hà, chiêu mộ anh hiền trong thiên hạ?"

Sùng Hiền Quán?

Kiến nghị của Tống Thiên Mẫn khiến Chu Minh Trung sững sờ một chút, thấy ông dường như có điểm chưa hiểu, Tống Thiên Mẫn liền cười nói:

"Không gạt Kinh lược, thực ra từ sau khi Kinh lược bình định Giang Bắc, tiểu lão nhi vẫn luôn lưu tâm tới các cử chỉ thi chính của Kinh lược tại Thanh Hà. Kinh lược tuy nói muốn dùng Thanh Hà thư viện để bồi dưỡng nhân tài, nhưng đúng như câu trăm năm trồng người, đợi tới khi nhân tài thư viện được tuyển chọn, e là đã trễ thời cơ. Đã như vậy, Kinh lược sao không chiêu mộ anh tài thiên hạ, lượng tài mà dùng? Tuy rằng trong đó có một số người mưu cầu là để thăng quan phát tài, nhưng tự nhiên cũng có chí sĩ xích thành, vừa có dung tài, cũng không thiếu anh tài, Kinh lược tự nhiên có thể đãi cát tìm vàng, như vậy, còn lo gì nhân tài thiếu thốn?"

Chu Minh Trung chăm chú lắng nghe kiến nghị của Tống Thiên Mẫn, ông nghe ra được những lời đó là lời từ đáy lòng.

Sau đó lại nghe Tống Thiên Mẫn nói.

"Về phần làm sao chọn người tài, nghĩ tới Kinh lược cũng đã có ngộ ra. Từ sau Giáp Thân thiên biến, tiểu lão nhi ẩn cư tại đây, cũng từng cùng Đổng huynh ngày ngày đàm luận chuyện quốc triều, ngược lại cũng thu hoạch được chút tâm đắc. Thời nay chính là loạn thế, bất kể là lại của một phương, hay là thầy của một quân. Lại thì quan hệ tới lợi ích thiết thân của bách tính, việc cần làm đều là thực sự liên quan tới quốc kế dân sinh; quân thì quan hệ tới căn bản trung hưng Đại Minh, việc cần làm là công cuộc khôi phục giang sơn. Cả hai đều không phải cứ ăn nói khéo léo, dẫn kinh cứ điển là có thể giải quyết được. Cho nên, đạo chọn người tài này, tự nhiên không thể dùng bát cổ khoa cử để lấy người nữa. Làm sao để lấy người, tiểu lão nhi chỉ có tám chữ 'Duy tài thị cử, lượng tài thích dụng'."

Khi tiếng nói của Tống Thiên Mẫn vừa dứt, ánh mắt mang vẻ kinh ngạc, Chu Minh Trung liên tục gật đầu tán đồng nói.

"Trứ Cự nói rất đúng. Trước đây Hoàng triều ta chọn nhân tài, đều là lấy bát cổ để lấy sĩ, mà phần lớn họ còn chỉ là làm việc với sách vở và sĩ nhân, đối với những đại sự kinh tế như tiền lương, hình danh đại đa số chưa từng nhúng tay qua. Thời nay không phải thái bình thịnh thế, tự nhiên không thể theo lệ cũ dùng văn bát cổ để chọn người, hôm nay Trứ Cự điểm hóa có thể nói là chính hợp ý Chu mỗ. Ta cũng không vòng vo nữa, nói thẳng vào vấn đề đi, lần này tới Phong Huyện, chính là tới đôn thỉnh Trứ Cự xuất sơn, theo ta tới Thanh Hà, giúp ta một tay thế nào?"

Dù sư phụ của Chu Minh Trung chủ trương thực học, nhưng chưa từng giống như Tống Thiên Mẫn, trực tiếp nói cho ông biết rằng, thời loạn thế, không thể dùng bát cổ để lấy người. Những lời như vậy truyền ra ngoài không biết sẽ gây ra phong ba gì, nhưng chính là những lời này, vừa vặn nói trúng vào tâm khảm của Chu Minh Trung. Vốn dĩ chỉ định để Tống Thiên Mẫn làm cái xương ngựa, Chu Minh Trung sao có thể cam tâm bỏ qua người này.

Đối mặt với lời mời gửi tới lần nữa, nâng chén trà lên, Tống Thiên Mẫn chậm rãi uống một ngụm, lảng tránh lời mời của Chu Minh Trung, sau đó nhìn ông hỏi:

"Thành Hóa năm thứ hai mươi ba, khoa cử quốc triều bắt đầu từ 'Kinh nghĩa' chuyển sang thi văn bát cổ, quy định phải làm văn theo lối bát cổ, định dạng nghiêm ngặt, giới hạn số chữ, không được trái với kinh chú, không được tự do phát huy. Như vậy, Kinh lược nghĩ sao?"

"Ừm..."

Trầm ngâm một lát, trong lòng biết rõ Tống Thiên Mẫn đang thử thách mình, Chu Minh Trung gần như không cần suy nghĩ đáp.

"Tác hại của bát cổ, tương đương với đốt sách, mà làm hỏng nhân tài, còn tệ hơn bốn trăm sáu mươi người bị chôn ở ngoại ô Hàm Dương."

Chu Minh Trung trực tiếp trích dẫn lời này của Cố Viêm Vũ, lọt vào tai Tống Thiên Mẫn, khiến ông khá kinh ngạc nhìn người đối diện, hồi lâu mới nói.

"Nhân tài quốc triều bại hoại, bắt đầu từ bát cổ, bại bởi khoa cử!"

Đặt chén trà trong tay xuống, Tống Thiên Mẫn ngữ bất kinh nhân tử bất hưu lại tiếp tục nói.

"Văn bát cổ tuy không rỗng tuếch vô dụng, thực sự không liên quan gì tới chính sự. Nhưng nếu phế bỏ khoa cử, vậy thì nên lấy người tài bằng cách nào?"

Chu Minh Trung không ngờ Tống Thiên Mẫn lại nói ra những lời phế bỏ khoa cử này, lúc này cảm thấy chuyến đi Phong Huyện này không hề uổng phí, lập tức nói.

"Nhân tài quốc triều tuy bại bởi khoa cử, nhưng đạo thi cử, vẫn là cách công bằng nhất thế gian, khoa cử không thể khinh suất phế bỏ, mà nên gia tăng cải lương, lấy thực học để chọn người, mới là thượng sách."

Sau đó Chu Minh Trung lại khẩn thiết nói.

"Trứ Cự, xin ngài nhất định phải giúp Chu mỗ hoàn thành tâm nguyện này."

"Kinh lược, nhưng ta có thể giúp ngài làm gì đây?"

Tống Thiên Mẫn vẻ mặt ngưng trọng thở dài nói.

"Dù sao, sở trường của ta, cũng chỉ là văn bát cổ..."