"Nghỉ một giờ! Nghỉ một giờ!" Nhìn chiếc đồng hồ to lớn có chút cồng kềnh trên tường, một tiểu quản lý bất lực cầm tờ báo cáo, vạch một chữ "X" thật to trên đó như để xả giận.

Mỗi lần ngừng việc đều đồng nghĩa với việc sản xuất phải đình trệ, mọi chuyện trở nên rối ren. Tương tự, mỗi lần ngừng việc cũng có nghĩa là toàn bộ nhân viên trong xưởng sản xuất đều sẽ bị giảm thu nhập.

"Haizz..." Quả nhiên, một công nhân đang xoa bóp bờ vai đau nhức thở dài một tiếng, mở miệng phàn nàn lớn tiếng: "Sao lại dừng máy nữa rồi! Có còn để người ta sống không đây? Đám người trong phòng động lực kia cố tình gây sự à?"

"Động tí là dùng chiêu an toàn sản xuất để lừa người ta..." Một công nhân khác cũng đầy vẻ khó chịu, trông như vừa nuốt phải một con chuột sống vậy.

Vốn dĩ ở đây máy móc luôn gầm rú, nên giọng nói của mỗi người đều toát ra một vẻ hào sảng. Giờ đây máy móc đột ngột dừng lại, nhưng mọi người vẫn cứ hét to để nói chuyện, nghe có chút đinh tai nhức óc.

Một vài công nhân bước ra từ phía sau máy móc, có người rút chiếc khăn bên hông ra lau khuôn mặt đầy dầu mỡ. Họ dùng những ánh mắt bất mãn nhìn chằm chằm tiểu quản lý đang đứng trên bậc thang ở cửa ra vào, dường như đang chờ đợi một lời giải thích.

Họ vất vả cực nhọc làm việc, chẳng phải là để cho cuộc sống của gia đình mình trở nên tốt đẹp hơn sao? Phải biết rằng, "tốt đẹp" là một từ rất đắt đỏ, phải dùng vô số tiền bạc để xây đắp nên.

Tiền từ đâu ra? Chẳng phải dựa vào việc bán mạng làm việc mà kiếm được sao? Giờ động tí lại dừng, không cho sản xuất, thiệt hại chính là hạnh phúc của bản thân! Biết đi đâu để đòi lý lẽ đây?

Để tiết kiệm số vốn vốn dĩ đã không dồi dào, Chris và Dessal đã bày ra một quy trình "phiếu mua hàng" hoàn chỉnh. Nhiều khoản lương thưởng trong nhà máy thực tế đều được phát bằng "phiếu mua hàng" giống như tờ giấy trắng thay cho tiền vàng. Công nhân cầm những tờ giấy trắng này đi đổi lấy các thứ như xà phòng, diêm, quần áo, thậm chí là một số đồ ăn.

Tương tự, các nhà máy khác sản xuất những vật tư này cũng chỉ có thể nhận loại phiếu mua hàng đó, rồi tiếp tục mở rộng sản xuất để mua nguyên liệu thô. Các nhà máy sản xuất nguyên liệu thô lại cầm những phiếu mua hàng này phát tiếp cho công nhân, hoàn thành một vòng khép kín cơ bản.

Đương nhiên, vòng khép kín này không lành mạnh và không thể tự giải thích ổn thỏa. Nhưng chỉ cần dùng vàng thật bạc thật để bù đắp những lỗ hổng trào ra, thì tất cả các nhà máy đều có thể vận hành tốt.

Trước Thế chiến II, loại phiếu Mefo mà nước Đức sử dụng chính là thứ này, nó có thể giúp một quốc gia nghèo khổ trong chốc lát tạo ra số vốn gấp mười lần để mở rộng thực lực.

Tuy nhiên, làm vậy không phải là không có nhược điểm, chính là vòng tuần hoàn này sẽ ngày càng lớn, một khi cần quốc gia phải thanh toán những tờ giấy trắng đó, thì cũng là lúc kinh tế sụp đổ. Trừ khi có thể dùng phương thức sản xuất hoặc cướp bóc để bù đắp từ từ lỗ hổng này, nếu không toàn bộ quốc gia sẽ rơi vào tai nạn.

Dù là Chris hay Dessal, họ thực ra đều có nhận thức này. Một người là kẻ xuyên không mang theo kinh nghiệm kinh tế đúc kết từ hàng nghìn năm của Trái Đất, người kia là thương nhân đã làm kinh tế gần mười năm, đương nhiên họ biết việc tạo ra tiền tệ thay thế từ hư không sẽ tiềm ẩn rủi ro to lớn đến nhường nào.

Tuy nhiên, trong ngắn hạn, lợi ích của việc làm này thực sự quá hấp dẫn, họ cũng không kìm lòng được mà hy vọng nhìn thấy "ảo ảnh" phồn vinh hưng thịnh, mọi thứ vận hành nhanh chóng mà sự bùng nổ kinh tế mang lại.

Đương nhiên, với tư cách là một người công nhân, Ailanxier cũng cung cấp nhiều chính sách ưu đãi: Phàm là công nhân làm việc trong nhà máy và nắm vững kỹ thuật sản xuất, đều có thể nộp đơn xin trợ cấp đời sống trước với nhà máy.

Những khoản trợ cấp này đều là vật tư đời sống, từ chăn mền ga trải giường đến xà phòng gương soi, cái gì cũng có. Chỉ cần công nhân mở lời, là có thể sử dụng trước những tiện ích mà những thứ này mang lại cho cuộc sống. Tuy nhiên, một khi đã sử dụng những thứ này, thì mỗi tháng phải hoàn trả một phần tiền trợ cấp, khấu trừ vào lương.

Ailanxier vừa mới bắt đầu công nghiệp hóa không có bất kỳ điểm khác biệt nào so với châu Âu thời kỳ cách mạng công nghiệp, nơi đây không có luật lao động, cũng không có bảo hộ người lao động. Công nhân mỗi ngày đều phải làm việc trên mười giờ, có những bộ phận thậm chí phải làm việc mười hai giờ một ca.

Nếu làm không đủ số giờ này, nhà máy sẽ kéo dài thời gian tan làm. Điều này chiếm dụng thời gian nghỉ ngơi của mọi người — cho nên, chỉ cần xảy ra ngừng việc, công nhân lại oán trách vang trời.

"Bên phòng động lực xong chưa vậy!" Tiểu quản lý phụ trách sản xuất này cũng không chịu nổi nữa, ngoái đầu lại hét lớn về phía cánh cửa bên kia.

Tất nhiên anh ta không nhận được câu trả lời, bởi vì trong xưởng bên cạnh, một nhóm công nhân đang tháo dỡ một cỗ máy hơi nước khổng lồ với sự trợ giúp của cần cẩu đường ray đơn giản được dựng trên trần nhà. Mặt họ đã đầm đìa mồ hôi, bởi vì công việc này không hề nhẹ nhàng chút nào.

"Một hai ba! Một hai ba!" Theo từng tiếng khẩu hiệu vang lên, những công nhân này vất vả mở một buồng máy đã được niêm phong kỹ, các linh kiện thép đúc khổng lồ được cần cẩu nhấc lên, cấu trúc bên trong vốn bị ma sát do chuyển động tịnh tiến đến sáng bóng, giờ hiện ra trước mắt tất cả mọi người.

"Thay vòng đệm! Nhanh! Tháo hết những vòng đệm bị lão hóa kia xuống!" Một nhóm công nhân cầm đủ loại dụng cụ, như những người lính lao ra tiền tuyến, lao lên máy móc, bắt đầu tháo tất cả vòng đệm cao su bị lão hóa xuống để thay mới.

Loại vòng đệm này bản thân đáng lẽ phải được làm bằng cao su, nhưng vì nằm ở phía Đông Bắc, bất kể là Celis hay những nơi khác, Công quốc Ailanxier đều không có nơi nào có thể trồng cao su.

Chính vì thế, khi Chris tạo ra máy hơi nước, tất cả các vòng đệm kín đều sử dụng cao su nhân tạo, và đều phải nhờ các xưởng thủ công tổng hợp ra. Phương pháp điều chế trong phòng thí nghiệm này, tuy có thể nhanh chóng tạo ra cao su tổng hợp, nhưng về cơ bản là không thể sản xuất hàng loạt.

Điều chế thuần thủ công trong phòng thí nghiệm, đây là cách ngốc nghếch mà Chris sử dụng cho nhiều vấn đề. Vì nhu cầu không nhiều, nên cách ngốc nghếch này, vậy mà lại tạm thời đáp ứng được nhu cầu sản xuất.

Ví dụ như những vòng đệm cao su nhân tạo trước mắt này, tuổi thọ thực ra cũng không so được với các sản phẩm cao su tự nhiên. Nhưng vì không có cách nào lấy được lượng lớn cao su, nên đại đa số nhà máy ở Ailanxier cũng chỉ có thể sử dụng loại sản phẩm thay thế cần phải thay thường xuyên này.

Máy móc sử dụng cao su tự nhiên làm vòng đệm kín không phải là không có, phần lớn đều được tập trung trong các nhà máy quan trọng sản xuất vũ khí. Cho nên phần lớn các nhà máy dân dụng, thỉnh thoảng sẽ phải dừng việc một lần để thay vòng đệm cao su, đảm bảo cho máy móc vận hành.

Thực ra, từ khía cạnh cao su này, có thể thấy quá trình công nghiệp hóa của Ailanxier thực ra không cao minh đến thế. Chris chỉ đang đẩy mạnh quá trình sản xuất cơ khí một cách cứng nhắc, nhiều rắc rối vẫn chưa được giải quyết triệt để từ gốc rễ.

Ví dụ như khẩu đại bác quan trọng nhất trong công nghiệp quân sự Ailanxier, loại lựu pháo nhẹ bộ binh cỡ nòng 75mm tiên tiến nhất hiện nay, vẫn luôn sử dụng bánh xe gỗ cho xe kéo pháo. Đây thực sự là một việc rất buồn cười: thân pháo trông như sản phẩm những năm 1930, nhưng giá đỡ pháo và bánh xe lại trông như đồ những năm 1830 vậy.

Hiện tại, quân đội Ailanxier vẫn còn một chặng đường rất dài để tiến tới cơ giới hóa, nếu không, chỉ riêng một nguồn tài nguyên như cao su thôi cũng đủ sức kéo sập toàn bộ nền sản xuất công nghiệp của Ailanxier.

"Không còn cách nào khác! Bên kia đang thay linh kiện máy hơi nước! Hôm nay chắc chắn phải tăng ca rồi! Mọi người nghỉ ngơi chút đi! Nghỉ ngơi chút đi!" Ôm sổ ghi chép, tiểu quản lý sắp khóc vì sợ đám công nhân hung thần ác sát kia. Hiện tại tuy chưa xảy ra chuyện đình công gì, nhưng đám ông anh nóng tính này mà đánh anh ta một trận, anh ta cũng chẳng biết đi đâu để đòi lý lẽ.

Với tốc độ mở rộng công nghiệp của Ailanxier, mỗi công nhân đều là báu vật đang khan hiếm, không thể dễ dàng đắc tội — còn về phần tiểu quản lý... được rồi, tiện tay bắt một con lợn buộc ở cửa, hiệu quả thực ra cũng chẳng khác là bao...

"Lại thay? Sao đám máy hơi nước đó lại không đáng tin thế nhỉ?" Công nhân cũng chẳng quan tâm lý do gì, lại tự mình càm ràm. Họ cũng muốn về nhà sớm, bầu bạn với vợ con, tận hưởng thật tốt cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn.

"Đáng tin mới là lạ đấy, nghe nói khách hàng đến tận cửa gây sự ở nhà máy hơi nước số 2 mỗi ngày, sắp đủ thành một đại đội rồi..." Một công nhân biết chuyện khác hừ lạnh một tiếng, mỉa mai đồng bạn: "Họ làm gì có tay nghề như nhà máy cơ khí số 1 chúng ta?"

So với nhà máy hơi nước số 1 có chất lượng khá tốt, nhà máy hơi nước số 2 mới thành lập lại không mấy đáng tin cậy. Thiết bị hỏng hóc nhiều thì không nói, vòng đệm cao su sử dụng nghe nói là do một xưởng mới sản xuất, chất lượng cũng chẳng ra sao.

Nhưng vì hiện tại mọi người đều đang chờ dùng nguồn động lực mới, nên cũng đành ngậm bồ hòn làm ngọt mà đặt mua thiết bị của nhà máy hơi nước số 2. Nếu không thì phải đợi lịch sản xuất năm sau của nhà máy số 1, điều này rốt cuộc là việc không ai có thể chấp nhận nổi.

Nhắc đến tay nghề của mình, những người thợ vốn dĩ là thợ rèn hoặc thợ thủ công này, trên mặt lập tức tỏa ra vẻ tự tin: "Đúng thế! Nhìn sản phẩm của nhà máy số 1 chúng ta xem, đó đều là đồ tốt dùng ở bên nhà máy quân sự đấy!"

"Chẳng phải sao? Nghe nói hiện tại bên đó đang xây dựng dây chuyền sản xuất thứ ba, đều dùng linh kiện của chúng ta đấy!" Nghe thấy có người nhắc đến sản phẩm nhà mình, ai nấy đều phấn chấn hẳn lên. Đó là một sự công nhận đến từ thời đại, cũng là một sự mạnh mẽ đến từ nội tâm.

Mọi người người nói câu này, người nói câu kia, bắt đầu khoe khoang về tay nghề của mình. Một số người trải những bản vẽ ố vàng ra, bắt đầu nghiên cứu tay nghề của bản thân. Thời gian nghỉ ngơi luôn trôi qua rất nhanh, chẳng mấy chốc trong xưởng bên cạnh đã truyền đến tiếng máy móc gầm rú.

"Động lực hồi phục rồi! Sản xuất tiếp tục! Máy móc bắt đầu khởi động rồi! Về vị trí đi! Về vị trí!" Quản lý sản xuất cuối cùng cũng có chút tự tin, đứng trên cao bắt đầu thúc giục công nhân của mình quay lại sản xuất.

Mọi người lác đác đi trở về bên cạnh máy móc của mình, chờ đợi những cỗ máy này bắt đầu chuyển động. Sự bận rộn lại bắt đầu, từng linh kiện một được máy tiện cắt gọt ra, được hoàn thiện qua từng công đoạn, cuối cùng biến thành sản phẩm đạt chuẩn, chất đống dưới chân kiểm định viên chất lượng.