Mark Twain: Tiểu Sử Toàn Tập

Lượt đọc: 1909 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Clxiii. Thư Gửi Nữ Hoàng Anh Quốc

❊ ❊ ❊

Vào một ngày năm 1887, Clemens nhận được bằng chứng cho thấy danh tiếng của ông như một tác giả kiêm nhà xuất bản thành công — một người có tài sản và thu nhập — đã vượt qua cả sự mờ mịt của các cơ quan thuế vụ Anh quốc. Một phong bì đáng sợ được gửi tới, bên trong đựng bức thư từ các nhà xuất bản của ông ở Luân Đôn cùng một tài liệu in rất dài liên quan đến thuế thu nhập mà các quan chức của Nữ hoàng đã áp đặt lên tiền bản quyền sách tại Anh của ông, bắt nguồn từ tin đồn rằng ông đã thuê điện Buckenham ở Norwich trong suốt một năm và sắp trở thành cư dân Anh. Sự việc khiến ông vừa buồn cười vừa tò mò. Ông viết cho hãng Chatto & Windus rằng:

Tôi xin giải thích rằng toàn bộ vụ điện Buckenham ấy chỉ là sự nhầm lẫn của một tờ báo Anh. Tôi không hề ở Anh, và giả sử có ở đó đi chăng nữa thì tôi cũng chẳng đời nào ở điện Buckenham, mà phải là Cung điện Buckingham, hoặc không thì tôi cũng sẽ tìm cho ra ngọn ngành lý do tại sao...

Nhưng chúng ta sẽ không kháng thuế. Chúng ta sẽ đóng như thể tôi thực sự là một cư dân ở đây. Đất nước cho phép tôi hưởng quyền tác giả thì cũng có quyền đánh thuế tôi.

Ngẫm nghĩ về vấn đề này, Clemens quyết định biến nó thành văn chương. Ông nảy ra ý định viết một bức thư ngỏ gửi Nữ hoàng dưới lốt một người nhà quê lan man, ba hoa nhưng thiện chí, với ý nghĩ rằng chính Nữ hoàng là người trực tiếp điều hành mọi công việc của đế quốc. Ông bắt đầu:

HARTFORD, Ngày 6 tháng 11 năm 1887.

THƯA BỆNH HẠ, Chắc hẳn Ngài vẫn còn nhớ vào tháng Năm ngoái, ông Edward Bright, nhân viên Văn phòng Thuế Nội địa, đã viết thư cho tôi về khoản thuế mà ông ấy nói là tôi nợ Chính phủ từ những cuốn sách của tôi xuất bản ở Luân Đôn — tức là thuế thu nhập trên tiền bản quyền. Tôi không quen biết ông Bright, và việc thư tín với những người xa lạ khiến tôi cảm thấy lúng túng, bởi vì tôi lớn lên ở vùng quê và từ trước đến nay vẫn sống ở đó, quãng đầu đời ở quận Marion, bang Missouri, trước thời chiến tranh, còn quãng sau này ở quận Hartford, bang Connecticut, gần Bloomfield và cách Farmington về phía này khoảng 8 dặm, dù có người bảo là 9 dặm, điều đó vốn dĩ không thể xảy ra được, vì tôi đã đi bộ quãng đường ấy hết lần này đến lần khác với thời gian chưa đầy ba tiếng đồng hồ, và Tướng Hawley nói ông ấy chỉ mất hai tiếng rưỡi, nghe không khả thi cho lắm; thế nên thiết tưởng tôi viết thư trực tiếp cho Bệ hạ là thỏa đáng hơn cả.

Bức thư tiếp tục giải thích rằng ông chưa từng diện kiến Bệ hạ ngoài đời, nhưng có lần từng gặp con trai Ngài là Thân vương xứ Wales trên phố Oxford, ngay đầu một đám rước, trong khi chính ông đang ngồi trên nóc một chiếc xe buýt mui trần. Ông nghĩ vị Thân vương có lẽ sẽ nhớ ra ông nhờ chiếc áo khoác màu xám có túi khoét nắp mà ông mặc lúc đó, bởi ông là người duy nhất trên chiếc xe buýt mặc loại áo khoác kiểu ấy.

“Tôi nhớ ngài ấy,” ông nói, “dễ dàng y như nhớ một ngôi sao chổi vậy.”

Ông giải thích sự khó khăn của mình trong việc tìm hiểu xem bản thân bị đánh thuế theo mục nào. Có một chú thích ở cuối danh sách nêu rõ rằng ông bị đánh thuế theo “Biểu D, mục 14”. Ông đã giở đến phần đó và tìm thấy ba mục sau đây: “Ngành nghề, Cơ quan, Nhà máy gas”. Ông không coi việc viết lách là một ngành nghề, và ông cũng chẳng có cơ quan nào cả, thế nên ông không cho rằng mình thuộc diện phải đóng thuế theo “Biểu D, mục 14”. Bức thư khép lại:

Qua đây, tôi đã chứng minh cho Bệ hạ thấy rằng tôi không thuộc diện phải đóng thuế, mà chỉ là nạn nhân của sự nhầm lẫn từ một viên thư ký đọc sai bản chất công việc kinh doanh của tôi, giờ đây tôi chỉ còn biết khẩn khoản xin Ngài, vì công lý, hãy hủy bỏ bức thư nói trên của tôi, để nhà xuất bản của tôi có thể giữ lại số tiền thuế mà vì sự bối rối và lú lẫn do Tài liệu kia gây ra, tôi đã ra lệnh cho hắn phải nộp. Số tiền ấy chẳng đáng là bao đối với Ngài, nhưng năm nay lại là một năm khó khăn đối với những người cầm bút, còn về các buổi diễn thuyết thì tôi đoán chắc Bệ hạ chưa từng chứng kiến mùa nào ế ẩm đến thế.

Với lòng kính trọng lớn lao và ngày càng sâu sắc muôn vàn, tôi xin kính cẩn tự xưng là bề tôi tuân lệnh của Bệ hạ,

MARK TWAIN.

Gửi Bệ hạ Nữ hoàng, Luân Đôn.

Bức thư, hay còn gọi là “thỉnh nguyện thư”, đã được đăng trên mục “Drawer” của tạp chí Harper's Magazine (tháng 12 năm 1889), và nay được đưa vào bộ “Toàn tập”. Nhìn chung, đây là một trong những áng văn trào phúng nhẹ nhàng tinh tế nhất của Mark Twain. Còn nhà hài hước nào khác có thể kìm chế được việc ám chỉ, hay chí ít là gợi ý suy luận từ cái “Nhà máy gas” hiển nhiên kia cơ chứ? Thế nhưng, việc để cho lão nhà quê đơn thuần của mình phớt lờ chi tiết đó lại là một thứ nghệ thuật thâm thúy hơn nhiều. Mẩu truyện ngắn này đã được sao chép rộng rãi và cuối cùng cũng đến tay chính Nữ hoàng cùng con trai bà, Hoàng tử Edward — người chưa bao giờ quên sự hài hước của nó.

Clemens đã đọc một bài tham luận đáng chú ý vào năm đó trước Câu lạc bộ Tối Thứ Hai. Chủ đề của bài tham luận là “Sự nhất quán” — nhất quán về chính trị — và nhân dịp này, ông đã bày tỏ quan điểm khá mạnh mẽ của mình về đức tính trung thành với đảng phái hơn là với nguyên tắc, được thể hiện rõ qua chiến dịch tranh cử Blaine-Cleveland. Thực chất, đây là một lời đáp trả cay đắng dành cho những kẻ, ba năm trước đó, từng lên án Twichell và ông vì đã kiên định với lập trường của mình.—[Các đoạn tiêu biểu từ bài tham luận này có thể tìm thấy ở Phụ lục R, cuối tập sách trước.]

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.