Tôn Sách theo Ngụy Đằng vào trong khoang thuyền, phát hiện trên án thư đặt một chồng giấy cuộn, trên giường cũng còn vài cuộn nữa, xem ra hai ngày nay Ngụy Đằng đã đọc không ít sách. Ngụy Đằng lục lọi một hồi, tìm ra một cuộn, trải lên án, dùng hai khối đá hình dải dài chặn lại. Trước thời Tam Quốc, hầu hết sách vở đều là trúc giản và lụa, khi trải ra không bị cuốn lại, nhưng giấy thì khác, cuộn lại cất giữ nên khi trải ra cần phải chặn hai đầu, đọc và viết đều không mấy tiện lợi. Lúc này vẫn chưa xuất hiện chặn giấy của đời sau, đa số là tùy tay nhặt vật dụng, hai khối đá Ngụy Đằng dùng cũng không theo quy tắc nào, có lẽ là tiện tay nhặt được.

Tôn Sách nhìn thấy hết trong mắt, trong lòng đã có chủ ý, nhưng không nói ra.

Tờ giấy này là một tấm bản đồ, vẽ khá đơn giản, mực bút cũng còn khá mới, đại khái là do Ngụy Đằng tự mình vẽ, bên trên đánh dấu một số con sông, đồi núi. Có thể nhận ra đây là bản đồ tình thế lấy Phú Xuân, Tiền Đường làm trung tâm, bao gồm cả ba quận Đan Dương, Cối Kê và Ngô Quận.

"Tiên sinh thật là người có tâm." Tôn Sách mỉm cười nói.

Sắc mặt Ngụy Đằng hơi đỏ, có chút ngượng ngùng. Ông vẽ những bản đồ này vốn không phải vì Tôn Sách, nếu không phải vừa rồi nghe Tôn Sách bày tỏ thái độ, ông sẽ không để Tôn Sách nhìn thấy những tấm bản đồ này. Ông mời Tôn Sách ngồi xuống, lại bảo người hầu chuẩn bị chút trà nước. Tôn Sách uống không ít rượu, cần uống chút trà cho tỉnh táo.

"Tướng quân ngày mai có cần dậy sớm không?"

"Dù có thức cả đêm, ta vẫn có thể dậy sớm như thường." Tôn Sách xoa đầu, cười khổ: "Đã thành thói quen rồi, ngày nào cũng phải tập võ, không dám lơi lỏng một ngày."

"Hèn chi tướng quân võ nghệ lại cao cường đến vậy." Ngụy Đằng khen một tiếng, ngồi đối diện Tôn Sách, tìm vị trí Dương Tiện trên bản đồ. "Tướng quân xin xem, chúng ta hiện đang ở đây. Dương Tiện về phía đông chính là Thái Hồ, còn gọi là Cụ Khu Trạch, về phía bắc có một vùng đầm lầy lớn, qua khỏi đầm lầy là đến Khúc A, Đan Đồ. Dương Châu Thứ sử mới nhậm chức vào Ngô Quận, rất có thể sẽ đóng quân ở đó, rồi tiến về phía tây chiếm Hồ Thục, Giang Thừa, tái chiếm Thạch Thành. Nếu là vậy, thì tướng quân cứ việc an tọa, ung dung đối phó là được."

Người hầu bưng trà nước lên, Tôn Sách cầm lấy một chén, nâng trong tay, nhìn Ngụy Đằng. Tình thế Dương Châu, hắn đã nắm sơ lược trong tay, bản đồ trong lòng còn chi tiết hơn của Ngụy Đằng nhiều. So với bản đồ, hắn quan tâm đến suy nghĩ của Ngụy Đằng hơn. Hắn vẫn luôn tưởng Ngụy Đằng là người phe Đảng nhân, là kẻ ủng hộ Viên Thiệu, nhưng giờ lại nhận ra chưa chắc đã phải vậy. Trong lòng Ngụy Đằng, địa vị của triều đình không hề thấp, ông khác với Chu thị tam huynh đệ, thuộc loại người có thể tranh thủ được. Ông vội vã đến Thạch Thành để ủng hộ Chu Hân có lẽ nhiều hơn là vì ý thức hương thổ, chứ không phải vì ủng hộ Viên Thiệu.

Nếu không phải vậy, ông đã chẳng giải thích tình hình cho hắn nghe.

"Rắc rối thực sự ở đây này." Ngụy Đằng chìa một ngón tay, vẽ một đường trên bản đồ, phía đông qua Ô Trình, ở giữa đi qua Cố Chương, Uyển Lăng, phía tây tới Lăng Dương, rồi kéo dài mãi ra. "Từ đây về phía nam toàn là đồi núi, trong này có không dưới trăm nhóm sơn tặc thủy khấu lớn nhỏ, nhóm lớn thì mấy vạn người, nhóm nhỏ thì ngàn người, đều chiếm cứ nơi hiểm yếu, khó mà thâm nhập trấn áp. Nếu bị kẻ khác xúi giục, thường xuyên xuống núi quấy nhiễu, tướng quân sẽ không thể ngủ yên được đâu."

Tôn Sách gật đầu đồng ý. "Tiên sinh có diệu kế gì?"

"Không có cách hay, chỉ có thể lấy phòng ngừa làm chính, tăng cường kiểm tra các cửa ngõ quan trọng, cố gắng cắt đứt liên lạc nam bắc, tập trung binh lực giữ vững đường dọc sông lớn, sau đó hành đức chính, thi giáo hóa, chiêu dụ lưu dân xuống núi định cư."

Tôn Sách không đáp. Cách của Ngụy Đằng không có tính xây dựng là mấy, chỉ là không biết ông có giấu nghề, hay là năng lực hữu hạn. Thấy Tôn Sách không có phản ứng gì, Ngụy Đằng suy nghĩ một chút, hỏi ngược lại: "Tướng quân có biết những năm gần đây Cối Kê xảy ra bao nhiêu cuộc nổi loạn không?"

Tôn Sách lắc đầu. "Xin tiên sinh chỉ giáo."

Ngụy Đằng bẻ ngón tay kể ra. "Năm Vĩnh Sơ thứ ba đời An Đế, hải tặc Trương Bá Lộ cùng đồng bọn cướp bóc các quận dọc biển. Năm Dương Gia thứ nhất đời Thuận Đế, hải tặc Tằng Tinh cùng đồng bọn cướp phá Cối Kê, giết trưởng quan ba huyện Câu Chương, Ân, Vẫn, tấn công Đông bộ Đô úy Cối Kê, yêu tặc Chương Hà xưng tướng quân, cướp phá bốn mươi chín huyện, đến năm Dương Gia thứ ba mới tính là bình định được. Bốn năm sau, Cửu Giang tặc Thái Bá Lưu cướp phá biên giới quận, Ngô Quận thừa Dương Trân làm phản. Năm Vĩnh Hòa thứ sáu, Đan Dương tặc tấn công chiếm mất các quận huyện... Năm Hy Bình thứ nhất, người Cối Kê là Hứa Sinh tự xưng Việt Vương, trận chiến này chắc ngài cũng biết đôi chút, tôn phụ Tôn tướng quân liều mình tác chiến lập công..."

Ngụy Đằng kể một hơi hơn chục vụ, ngón tay lật qua lật lại ít nhất hai lượt, nghe mà Tôn Sách da đầu tê rần từng đợt. Hắn biết sơn tặc Giang Đông nhiều, nhưng không ngờ lịch sử lại lâu đời đến thế, cảm giác gần trăm năm nay chẳng khi nào được yên ổn cả.

"Tướng quân có chú ý tới không, tuyệt đại đa số các cuộc nổi loạn đều là chuyện mấy chục năm nay, thời Quang Vũ, Minh Đế, Chương Đế hiếm khi xảy ra nổi loạn."

"Tại sao?"

"Nguyên nhân rất đơn giản, ba triều đại đó chính trị thanh minh, quan thủ lệnh đa phần là tuần lại, bách tính an cư lạc nghiệp. Sau đó hoạn quan nắm quyền, lệnh trưởng phần lớn tham lam dơ bẩn, sưu cao thuế nặng, bách tính không thể chịu đựng nổi, chỉ đành vùng lên phản kháng. Để bình định sự phản kháng, triều đình dùng binh trấn áp. Dùng binh thì phải trả nhiều thuế hơn, rồi lại sẽ có nhiều bách tính phản kháng hơn, giặc càng ngày càng nhiều, dân càng ngày càng ít. Cứ tiếp tục như vậy, Giang Nam sớm muộn gì cũng sẽ đầy rẫy giặc cướp."

Tôn Sách nhấp một ngụm trà, khẽ gật đầu. Hắn đã hiểu ý của Ngụy Đằng. Đối phó với Dương Châu Thứ sử do Viên Thiệu phái tới, hoàn toàn có thể dùng vũ lực trục xuất, còn với người bản địa thì phải hành đức chính, thi giáo hóa, tốt nhất là đừng đổ máu, nếu không máu chảy càng nhiều, đến khi chảy cạn thì thôi. Đây không phải là điều hắn muốn thấy, cũng không phải là kết quả Ngụy Đằng muốn thấy. Muốn sĩ tộc ủng hộ hắn thì có thể, nhưng phải cho họ lợi ích, không thể dùng biện pháp cứng rắn.

Đây đại khái chính là lợi ích chung giữa hắn và Ngụy Đằng, cũng là nền tảng để họ có thể hợp tác.

Tôn Sách đặt chén trà xuống, ngón tay gõ nhẹ lên mặt án. "Tiên sinh nói rất phải, ta cũng muốn hành đức chính, thi giáo hóa, làm một vị tuần lại, chỉ là lo lắng khó mà toại nguyện."

"Tướng quân lo lắng điều gì?"

"Cây muốn lặng mà gió chẳng ngừng. Có kẻ miệng nói nhân nghĩa đạo đức, nhưng sau lưng lại xâm chiếm đất đai, trốn thuế, ức hiếp tiểu dân, lại còn ép dân ý để tự trọng. Tiên sinh, ta mạo muội hỏi một câu, Ngụy gia các người có việc như xâm chiếm ruộng đất của bách tính không?"

Ngụy Đằng hừ một tiếng: "Sau khi tướng quân nhậm chức có thể đi điều tra, nếu Ngụy gia ta chiếm thêm một tấc đất, ta nguyện đền bù gấp mười."

"Tiên sinh cao phong lượng tiết, ta đương nhiên tin ngài." Tôn Sách giơ ngón cái lên, khen một tiếng, không đợi Ngụy Đằng khiêm tốn, hắn lại hỏi tiếp. "Thế còn những nhà khác thì sao?"

Ngụy Đằng ngượng ngùng ngậm miệng, tránh ánh mắt của Tôn Sách.

Tôn Sách lại bưng chén trà lên, nhấp một ngụm nhỏ, chậm rãi thưởng thức, thâm trầm nói: "Tiên sinh, ta không phải kẻ cuồng sát, không đến đường cùng, ta cũng không muốn giết người. Ngài nếu không tin, đi Kinh Châu, Dự Châu một chuyến thì sẽ biết. Nhưng có một số kẻ thực sự không ra gì, không giết không được. Ví dụ như Hứa gia ở Dương Tiện này, ngài chưa tới nên không biết nhà hắn hào nhoáng đến mức nào, ta tuy chưa điều tra hắn, nhưng nhìn cái đức hạnh đó của hắn, là biết hắn không thể nào thanh bạch như tiên sinh được. Những kẻ sâu mọt như thế này, ngài nói không chỉnh đốn thì được sao?"

Ngụy Đằng từ từ thu bản đồ lại. "Tướng quân nói có lý, ta chỉ lo lửa đổ thêm dầu, dầu không cạn, lửa không tắt. Ngài muốn giết Hứa Thuần, sao biết Hứa Thuần không muốn giết ngài? Trong Đồng Quan Sơn này không chỉ có sơn tặc, còn có cả Hoàng Cân, lớn nhỏ có tới bảy tám nhóm, ngài giết hết nổi sao?"

Tôn Sách mỉm cười không tiếng động. "Ta biết giết người, nhưng ta không phải chỉ biết giết người." Hắn đặt chén trà xuống, đứng dậy, dang rộng hai tay. "Ta một tay dương thiện, một tay trừ ác. Kẻ làm việc thiện, ta nâng đỡ giúp đỡ, không tiếc sức lực. Kẻ làm việc ác, ta giết sạch diệt sạch, đuổi cùng giết tận."

Ngụy Đằng nhìn Tôn Sách đang cười rạng rỡ, tim đập thình thịch, chân có chút mềm nhũn.