Bộ Chất người Hoài Âm, Hạ Bì, vừa mới ngoài hai mươi tuổi. Y đến Giang Đông đã được hai năm, trước đó vẫn luôn nương nhờ Tiêu Kiểu ở Cối Kê. Tiêu Kiểu là hào tộc đất Cối Kê, từng làm Chinh Khương lệnh, lại được người đời gọi là Tiêu Chinh Khương. Bộ Chất cùng Vệ Tinh thuê một mảnh đất của nhà họ Tiêu để trồng dưa. Mùa đông không có dưa để trồng, họ bèn qua lại Ngô Huyện làm chút việc buôn bán nhỏ, đúng lúc Tôn Sách đánh lui Hứa Cống, muốn lập học đường ở Ngô Huyện, nên họ đã tìm đến.
Giờ phút này, Bộ Chất trông rất bần hàn, đen và gầy, khoác trên mình bộ quần áo ngắn bằng vải thô, dưới chân cũng đi đôi giày cỏ, thế nhưng tinh thần lại rất tốt, đặc biệt là ánh mắt vô cùng kiên định, nhìn thấy Tôn Sách cũng không chút xao động, bình thản hành lễ. Trái lại, Vệ Tinh nhiệt tình hơn nhiều, cử chỉ không được thong dong cho lắm.
Tôn Sách thấy trong tay Bộ Chất cầm một cuộn thẻ tre, bèn hỏi: "Đang đọc sách gì vậy?"
"Tả Truyện."
"Muốn nghiên cứu Tả Truyện ư? Ta nhớ Cao Khổng Văn tinh thông Tả Truyện, các ngươi đã từng luận chiến một phen chưa?"
Bộ Chất lắc đầu. "Vẫn chưa có cơ hội thỉnh giáo Cao Khổng Văn. Vả lại, ta đọc sách cũng không phải để luận chiến với ai, chỉ là để tăng thêm kiến thức mà thôi."
Tôn Sách rất tán thưởng thái độ này của Bộ Chất. Vốn dĩ, đọc sách chính là để tăng thêm học vấn, mở mang tầm mắt, cứ nhất định phải tranh cao thấp với ai đó, mà cái tranh luận đó lại chẳng phải là chân lý, thực sự chẳng có ý nghĩa gì. So với cái đó, Cổ văn kinh thực tế hơn Kim văn kinh một chút.
"Ta có một đề tài, muốn nhờ người làm một số nghiên cứu chuyên đề, không biết hai vị có hứng thú hay không."
Bộ Chất và Vệ Tinh nhìn nhau một cái, chắp tay nói: "Dám xin nghe tường tận."
Tôn Sách bèn nói lại dự định của mình. Gần đây y đọc không ít binh thư, nhưng dù là binh thư nào, cơ bản đều lấy chiến lược làm chủ, rất ít sách giảng về chiến thuật cụ thể, dù có giảng cũng rất qua loa, y muốn thực hiện một số nghiên cứu chi tiết. Để Cam Ninh tổng kết thủy chiến, để Mã Siêu tổng kết kỵ chiến, đều là xuất phát từ mục đích này. Nhưng y cũng hiểu rõ, Cam Ninh và Mã Siêu có kinh nghiệm thực chiến, nhưng nền tảng học vấn quá kém, cũng không có thời gian để tra cứu điển tịch, nghiên cứu lịch sử phát triển cổ đại, y cần những người có học vấn khá hơn hỗ trợ. Thế nhưng những đại nho thực thụ lại chẳng thèm làm những việc này, điều họ muốn là những sự nghiệp lớn lao như lập đức, lập ngôn, chứ chẳng có hứng thú làm những học vấn vụn vặt này.
Nhưng những học vấn này lại rất quan trọng đối với Tôn Sách, và cũng là biểu tượng cho việc y hy vọng thay đổi phong khí học thuật. Y đến quận học chính là muốn chọn vài nho sinh chịu làm kiểu nghiên cứu này để tài trợ, mượn đó để bày tỏ định hướng giá trị của mình. Phong khí học thuật không phải y muốn thay đổi là đổi được ngay, mà phải dẫn dắt từ từ. Giang Đông lợi về thủy chiến, thủy sư theo đúng nghĩa đen đều bắt nguồn từ Giang Đông, nhưng người nghiên cứu thủy chiến lại cực kỳ ít. Y muốn đóng tàu, xây dựng một thủy sư hùng mạnh, thì phải hiểu sâu sắc về thủy chiến, trên cơ sở đó nâng cao kỹ thuật đóng tàu, cải tiến chiến pháp thủy sư.
Muốn làm được điều này, không chỉ cần Hoàng Nguyệt Anh tinh thông mộc học, cần Cam Ninh tinh thông thủy chiến, mà còn cần những người tinh thông học thuật giúp đỡ. Chỉ khi làm rõ được lai lịch của lịch sử thủy chiến, nắm bắt được mạch lạc phát triển trong đó, mới có thể bắn tên có đích, đóng được những chiến thuyền sát với thực tế nhất, lại có thể dẫn dắt phương hướng phát triển mới, sở hữu lợi thế tiên phong về mặt kỹ thuật. Vì thế, y sẵn sàng chi trả một trăm lượng vàng làm thù lao. Xét thấy tài liệu liên quan không nhiều, thời gian cần thiết cũng không dài, thù lao này không chỉ đầy đủ mà thậm chí còn quá hậu hĩnh.
Bộ Chất vui vẻ nhận lời, cùng với Vệ Tinh tiếp nhận ủy thác này.
Lục Khang đứng bên cạnh quan sát, không đưa ra ý kiến gì, đợi đến khi chỉ còn lại mình với Tôn Sách mới nêu lên nghi vấn của bản thân. "Một đề tài nhỏ như vậy, có cần thiết phải trả đến trăm lượng vàng không?"
Tôn Sách cười cười. "Lục công, đề tài này tuy không lớn, nhưng người chịu làm lại quá ít. Ta làm vậy cũng là hy vọng có thêm nhiều người làm những học vấn thiết thực. Quận học đã xây xong rồi, Mộc học đường, Bản thảo đường vẫn chưa đâu vào đâu, nếu có điều kiện, ta còn muốn xây Giảng võ đường. Giang Đông lợi về thủy chiến, nếu trong Giảng võ đường không có đại sư tinh thông thủy chiến, thì khác gì với Giảng võ đường ở Nam Dương?"
Lục Khang suy nghĩ hồi lâu, cũng cảm thấy Tôn Sách nói có lý. Đừng thấy Giang Đông là nơi khởi nguồn của thủy chiến, nhưng thực ra chẳng có mấy ai nghiên cứu sâu về thủy chiến cả. Không chỉ thủy chiến, lục chiến, kỵ chiến cũng như vậy, nhìn khắp sử sách, diễn biến chiến sự luôn được ghi chép qua loa, hậu thế rất khó học được điều gì từ những ghi chép đó. Sử sách như vậy, binh thư cũng chẳng khá hơn là bao. Sách đọc cho nhiều cũng chỉ là đàm binh trên giấy, thực sự ra chiến trường, một là nhìn vào gia truyền, hai là nhìn vào thiên phú mỗi người.
"Binh giả, quốc chi đại sự, ai ai cũng biết, việc này có phù hợp không?"
Tôn Sách cười cười. "Thông hiểu chiến lược chiến thuật, chưa chắc đã trở thành danh tướng, cùng lắm chỉ là tránh phạm phải một số sai lầm cấp thấp mà thôi. Lục công, sĩ nhân muốn trở thành người đứng đầu bốn hạng người, là rường cột quốc gia, thì không thể chỉ khoác lác, thông hiểu các loại học vấn đều có ích cho họ."
Lục Khang có phần không vui. "Thực tế đương nhiên là tốt, nhưng cũng không thể quên lời dạy 'quân tử bất khí' của thánh nhân."
Tôn Sách không phản bác Lục Khang. Những chuyện này nói lý lẽ mãi cũng không xong, chỉ có thể dùng sự thật để chứng minh. Dù sao quyền tài chính nằm trong tay y, chủ động quyền cũng nằm trong tay y. Lục Khang muốn bỏ tiền ra để nghiên cứu những học vấn to tát mà rỗng tuếch kia thì đó là chuyện của Lục Khang, y sẽ không dồn trọng tâm vào những học vấn đó. Nếu Bộ Chất thực sự có thể an tâm hoàn thành đề tài này, tương lai trở thành một vị tướng thủy sư đủ tiêu chuẩn hẳn không thành vấn đề.
Tôn Sách liền nói đến chuyện muốn để Lục Tuấn xuất sĩ.
Lục Khang suy nghĩ một hồi, lắc đầu. "Tướng quân có thể nhớ đến khuyển tử, ta vô cùng cảm kích. Nhưng khuyển tử không phù hợp với chức vụ này. Cố Chương là nơi tất tranh, nên chọn người thông hiểu quân sự để trấn thủ, khuyển tử không thông quân sự, tính cách lại quá cứng nhắc, rất dễ xảy ra xung đột với Quách Đô Úy."
Tôn Sách rất bất ngờ. "Vậy Lục công có thể tiến cử vài người không?"
"Ta đúng là có người phù hợp, nhưng thân phận người này hơi đặc biệt, Thẩm Tử Chính không tiến cử y, có lẽ cũng là vì lý do này."
"Là ai?"
"Thẩm Trực, Thẩm Bá Bình."
Tôn Sách cũng có chút hồ đồ, Thẩm Hữu tiến cử người nhà họ Lục, Lục Khang lại tiến cử người nhà họ Thẩm, họ là đang nâng đỡ lẫn nhau hay còn lý do nào khác?
Thấy Tôn Sách không nói lời nào, Lục Khang giải thích thêm vài câu. Thế gia quận Ngô đa phần theo nghiệp văn, ví như nhà họ Lục, nhà họ Cố, người chuộng võ không nhiều, nhưng cũng có, nhà họ Thẩm, nhà họ Chu chính là đại diện trong số đó. Thẩm Hữu văn võ song toàn, Chu Hoàn nhỏ tuổi đã chuộng võ nghệ, đều là những nhân vật đại diện cho hai nhà này. Thẩm Trực không xuất sắc như Thẩm Hữu, nhưng hắn cũng thông hiểu quân sự, có võ nghệ khá, thích hợp trấn thủ Cố Chương hơn Lục Tuấn.
Nhưng Thẩm Trực có một vấn đề: Hắn là con rể của Thịnh Hiến.
Thịnh Hiến là danh sĩ, hơn nữa chủ trương chính trị nghiêng về phía đảng nhân, là đối thủ tiềm tàng của Tôn Sách, việc hắn có thể ủng hộ Tôn Sách hay không, hiện tại vẫn khó mà nói trước. Nếu Tôn Sách và Thịnh Hiến xảy ra xung đột, Thẩm Trực rất có thể sẽ nghiêng về phía Thịnh Hiến, đối đầu với Tôn Sách. Nếu hắn chỉ là một kẻ áo vải, cùng lắm là không hợp tác với Tôn Sách. Nếu hắn làm Cố Chương trưởng, thì có khả năng đe dọa đến sự an toàn của Cố Chương.
Tôn Sách nghe xong lời giải thích của Lục Khang, trầm ngâm hồi lâu. Y hiểu ý của Lục Khang, Lục Khang nói không sai, Thẩm Hữu không tiến cử Thẩm Trực, rất có thể là lo lắng Thẩm Trực sẽ ủng hộ Thịnh Hiến. Mà Lục Khang lại hành động ngược lại, tự nhiên là hy vọng y có thể duy trì mối quan hệ với Thịnh Hiến, ít nhất là không xảy ra xung đột. Y đã trở mặt với Chu thị rồi, nếu lại xảy ra xung đột với Thịnh Hiến, sẽ rất bất lợi cho việc y kiểm soát Cối Kê. Nếu có thể để Thẩm Trực nhậm chức Cố Chương trưởng, cũng coi như là một biểu hiện thiện chí. Họ đều là vì muốn tốt cho y, chỉ là cách lựa chọn khác nhau mà thôi.
"Ta muốn gặp Thẩm Trực."