Mãi đến 7 giờ thẩm phán mới ra lệnh chuyển thi thể đi, lúc đó trời đã tối hẳn. Suốt buổi chiều, ngôi nhà đông nghịt nhân viên cảnh sát và viên chức tòa án hết đến lại đi, những ánh chớp đèn flash liên tục nháy sáng ngoài hành lang và trong phòng ngủ. Cuối cùng, họ mang Menchu đi trên một chiếc cáng, đựng trong một chiếc bao ni lông màu trắng có khóa kéo, và tất cả những gì còn lại nhắc tới bà lúc này là một hình vẽ bằng phấn do bàn tay không mấy khéo léo của một viên cảnh sát khoanh lại, chính là anh chàng ngồi sau tay lái chiếc Ford màu xanh bị Julia chĩa súng vào tại chợ Rastro.

Thanh tra Feijoo là người cuối cùng rời đi; ông ta lưu lại hiện trường gần một giờ đồng hồ để hoàn tất các bản lời khai trước đó của Julia và Muñoz, và của cả César, ông đã tới nơi ngay khi biết tin. Viên cảnh sát, một người chưa bao giờ lại gần bàn cờ trong cả đời mình, hiển nhiên đang cực kỳ lúng túng. Ông ta không ngớt nhìn chằm chằm vào Muñoz như thể đang nhìn một con vật kỳ lạ, nhưng vẫn gật đầu với vẻ nghiêm nghị dè chừng trong lúc lắng nghe những giải thích mang tính chuyên môn của người kỳ thủ, đồng thời chốc chốc lại quay sang César và Julia như thể tự hỏi liệu tất cả những gì ông ta đang nghe có phải chỉ là một trò đùa nữa do ba người này bày ra không. Thỉnh thoảng, viên thanh tra viết vài dòng ghi chú, đưa tay lên chỉnh chiếc cà vạt trên cổ rồi lại ném một cái nhìn của một người không hiểu nổi thứ mình đang nhìn vào lên những ký tự đánh máy trên tấm thẻ tìm thấy cạnh thi thể Menchu. Lời giải thích của Muñoz về những ký tự đó chỉ khiến Feijoo có thêm một cơn nhức đầu như búa bổ nữa. Điều thực sự khiến ông ta quan tâm, ngoài tính chất lạ lùng của toàn bộ tình huống này, là những chi tiết về cuộc cãi vã giữa Menchu và anh chàng bạn trai của bà tối hôm trước. Và nguyên nhân của sự quan tâm này là vì – như các cảnh sát viên được cử đi điều tra đã báo cáo lại vào chiều hôm đó – Maximo Olmedilla Sanchez, hai mươi tám tuổi, độc thân, một người mẫu chuyên nghiệp, đã biến mất đi đâu không rõ. Thêm vào đó, hai nhân chứng, một tài xế taxi và một người gác cổng của tòa nhà đối diện, đã thấy một người đàn ông trẻ tuổi hoàn toàn phù hợp với mô tả nhân dạng của anh ta rời khỏi tòa nhà nơi Julia đang sống trong khoảng từ 12 giờ đến 12 giờ 15 phút ngày hôm đó. Theo báo cáo đầu tiên của bác sĩ pháp y, Menchu đã bị sát hại bằng cách siết cổ đến chết từ phía trước trong khoảng thời gian từ 11 giờ đến 12 giờ. Về chi tiết cái chai nhét vào cửa mình nạn nhân – một chai gin hiệu Beefeater cỡ lớn, gần như còn đầy ắp – mà Feijoo không ngớt nhắc đến hết lần này tới lần khác với ngôn từ không mấy tế nhị (như một cách trả đũa cho câu chuyện ngớ ngẩn về cờ vua mà ba người bị thẩm vấn đang cố nhét vào đầu ông ta), viên thanh tra coi nó như một bằng chứng vững chắc theo hướng mọi thứ đều dẫn tới khả năng một vụ án mạng do mâu thuẫn tình cảm. Nói cho cùng, người phụ nữ bị sát hại – viên thanh tra cau mày trưng ra một khuôn mặt nghiêm trang khá hợp cảnh, bày tỏ rõ ràng cảm nhận của ông ta là nhìn chung ở đời ai cũng sẽ nhận được những gì xứng đáng với họ – là một người, như cả Julia và César vừa mới giải thích, có đời sống tình dục khó có thể coi là đứng đắn. Còn về việc vụ án mạng này có liên quan thế nào tới cái chết của giáo sư Ortega, mối quan hệ đã quá rõ ràng, nếu tính tới chi tiết bức tranh đã biến mất. Viên thanh tra mạnh dạn đưa ra thêm vài lời lý giải nữa, đồng thời chăm chú lắng nghe những câu trả lời nhận được từ Julia, Muñoz và César cho những câu hỏi tiếp theo của mình, rồi cuối cùng chào tạm biệt họ, sau khi đã hẹn gặp ba người tại đồn cảnh sát vào sáng hôm sau.

“Về phần cô, senorita, cô sẽ không còn gì phải lo lắng nữa.” Viên thanh tra dừng bước trên ngưỡng cửa, với vẻ đĩnh đạc của một nhân viên công quyền đang nắm toàn quyền kiểm soát tình hình. “Giờ chúng tôi đã biết cần tìm ai. Chúc cô ngủ ngon.”

Khi đã đóng cửa lại, Julia tựa lưng vào cánh cửa và đưa mắt nhìn hai người bạn của mình. Dưới đôi mắt lúc này đã khô của cô hiện rõ hai quầng thâm. Cô đã khóc rất nhiều, vì đau khổ và phẫn nộ, bị giày vò vì sự bất lực của chính mình. Ngay sau khi phát hiện ra thi thể của Menchu cô đã bật khóc trước mặt Muñoz, rồi sau đó, khi César tới, khuôn mặt tái nhợt nặng trĩu, vẻ kinh hoàng trước tin dữ vừa được biết hiện rõ trên mặt ông, cô đã ôm chầm lấy ông như từng làm khi còn nhỏ, những giọt nước mắt trở thành những cơn nức nở, và cô mất hết tự chủ, bíu chặt lấy César, trong khi ông chỉ biết thì thầm những lời an ủi vô nghĩa. Cô khóc không chỉ vì cái chết của một người bạn; đó còn là vì, cô nói, giọng cô vỡ vụn ra trong lúc những giọt nước mắt nóng hổi chảy thành dòng trên khuôn mặt, sự căng thẳng không tài nào chịu nổi trong mấy ngày vừa qua, cảm giác ê chề một cách rõ ràng rằng kẻ sát nhân đang đùa bỡn với tính mạng của họ mà không hề bị trừng phạt, với sự tự tin rằng hắn có thể làm gì họ tùy thích.

Ít nhất cuộc thẩm vấn của cảnh sát cũng đem đến một hiệu quả tích cực: nó đã kéo cô trở lại thực tế. Sự ngu ngốc ương ngạnh của Feijoo trong việc nhất quyết từ chối không chịu nhìn nhận sự thật hiển nhiên đã rõ rành rành, vẻ lịch sự vờ vĩnh của ông ta khi ra vẻ chấp nhận – trong khi chẳng hiểu gì hết, và cũng chẳng buồn cố gắng để hiểu – những lời giải thích chi tiết họ cung cấp cho ông ta về những gì đang xảy ra, đã củng cố thêm niềm tin của cô rằng cô chẳng thể trông mong gì từ đám cảnh sát. Cuộc gọi điện thoại của viên cảnh sát cho Max cùng việc tìm ra hai nhân chứng xác nhận cho ý tưởng của Feijoo, một giả thiết đặc sệt chất cảnh sát điển hình, rằng động cơ đơn giản nhất lại thường là hướng điều tra đúng nhất. Câu chuyện về ván cờ quả là thú vị, tất nhiên rồi, một câu chuyện chắc hẳn sẽ bổ sung thêm đầy đủ chi tiết cho biến cố đáng buồn này. Nhưng nếu cân nhắc tới các bằng chứng xác thực của vụ việc, nó chỉ là một giai thoại bên lề. Chi tiết về cái chai chứng tỏ rõ ràng điều đó. Chỉ đơn thuần là tâm lý tội phạm. “Bởi vì, bất chấp những gì cô đọc được trong các cuốn tiểu thuyết trinh thám, senorita, bằng chứng không bao giờ lừa dối hết.”

“Giờ thì không còn gì để nghi ngờ về điều đó nữa,” Julia nói trong lúc cô vẫn còn có thể nghe thấy tiếng bước chân của viên thanh tra dưới cầu thang. “Alvaro đã bị sát hại, cũng giống như Menchu. Rõ ràng có kẻ nào đó đã dõi theo bức tranh từ lâu rồi.”

Muñoz đang đứng bên chiếc bàn và nhìn xuống mảnh giấy mà trên đó, ngay sau khi Feijoo đi khỏi, ông đã ghi lại nội dung của tấm thẻ tìm thấy bên thi thể nạn nhân. César ngồi trên xô pha, nơi Menchu đã ngủ tối hôm trước, ngơ ngẩn nhìn đăm đăm vào chiếc giá trống trơn. Khi nghe thấy những lời Julia nói, ông lắc đầu.

“Kẻ làm chuyện này không phải là Max,” ông nói. “Không thể có chuyện một thằng ngốc như hắn ta có thể nghĩ ra toàn bộ trò này.”

“Nhưng anh ta đã ở đây. Ít nhất là ở trong tòa nhà này.”

César thừa nhận chứng cớ này, nhưng không có vẻ bị thuyết phục mấy.

“Chắc chắn phải có ai đó khác can dự vào. Nếu Max là kẻ trợ thủ được thuê, cứ tạm gọi thế đi, phải có ai đó khác giật dây đằng sau.” Ông từ tốn giơ một bàn tay lên, rồi gõ ngón trỏ lên trán. “Một kẻ rất có đầu óc.”

“Gã kỳ thủ bí hiểm. Và giờ hắn đã thắng ván cờ.”

“Chưa đâu,” Muñoz nói, và hai người ngạc nhiên quay về phía ông.

“Hắn đã có bức tranh,” Julia lên tiếng. “Nếu như thế không phải là thắng cuộc…”

Trong đôi mắt Muñoz ánh lên vẻ tập trung đến xuất thần; đôi tròng đen dường như đang hướng ra ngoài không gian bốn bức tường của căn phòng, chăm chú nhìn vào nơi những khả năng tổ hợp phức tạp gặp gỡ nhau trong không gian toán học.

“Cho dù có bức tranh hay không, ván cờ vẫn tiếp tục,” ông nói, và đưa cho họ tờ giấy:

… Q x R

Qe7? – Qb3+

Kd4? – Pb7 x Pc6

“Lần này,” ông nói thêm, “kẻ sát nhân không chỉ đưa ra một nước đi, mà là ba.” Ông cúi xuống chiếc áo mưa để lấy bộ cờ bỏ túi ra. “Nước đi đầu tiên đã rõ ràng: Q x R, tức là hậu đen ăn tháp trắng. Nước đi ăn quân tháp trắng thể hiện vụ sát hại Menchu Roch, cũng giống như việc trong ván cờ này hiệp sĩ trắng đại diện cho người bạn Alvaro của cô, và cho Roger de Arras trong bức tranh.” Muñoz xếp các quân cờ vào vị trí trong lúc ông nói. “Vì vậy, tính tới thời điểm này trong ván cờ, hậu đen mới ăn hai quân trắng. Và trên thực tế,” ông đưa mắt nhìn César và Julia, hai người cũng vừa tới bên để quan sát bàn cờ, “mỗi quân cờ đó tượng trưng cho một vụ án mạng. Đối thủ của chúng ta lấy quân hậu đen làm đại diện cho hắn; khi một quân đen khác ăn một quân trắng, như đã từng xảy ra cách đây hai nước đi, lúc chúng ta mất quân tháp đầu tiên, đã không có gì xảy ra. Ít nhất, theo như chúng ta biết cho tới lúc này.”

Julia chỉ vào tờ giấy.

“Tại sao ông lại thêm dấu chấm hỏi vào bên cạnh hai nước đi của quân trắng?”

“Tôi không thêm chúng vào đó. Chúng được ghi trên tấm thẻ; kẻ sát nhân đã tiên lượng trước chúng ta sẽ đi nước nào tiếp theo. Tôi đoán những dấu chấm hỏi đó là một lời đề xuất chúng ta thực hiện những nước đi đó, nếu các người đi nước này, tôi sẽ đi nước này, hắn đang nói với chúng ta như thế. Và nếu chúng ta làm như hắn đề xuất” – ông di chuyển một vài quân cờ – “ván cờ trông sẽ như thế này.”

“Như hai người có thể thấy, đã có những thay đổi quan trọng. Sau khi ăn quân tháp ở ô b2, quân đen lường trước được nhiều khả năng chúng ta sẽ thực hiện nước đi tốt nhất có thể, có nghĩa là chuyển hậu trắng của chúng ta từ ô e1 tới ô e7. Nước đi này đem đến cho chúng ta một lợi thế: một tuyến tấn công chéo đe dọa vua đen, lúc này khả năng di chuyển đã bị hạn chế rất nhiều do sự hiện diện của hiệp sĩ, giám mục và tốt trắng ở ngay gần nó. Giả thiết rằng chúng ta sẽ đi nước cờ vừa rồi, hậu đen sẽ di chuyển từ ô b2 sang ô b3 để hỗ trợ vua đen, đồng thời đe dọa chiếu vua trắng. Vua trắng không còn lựa chọn nào ngoài việc rút lui sang phải một ô, như trên thực tế chúng ta đã làm, rút từ ô c4 sang ô d4, ra ngoài tầm khống chế của hậu đen.”

“Đây là lần thứ ba hắn chiếu được vua của chúng ta,” César nói.

“Đúng thế. Và chúng ta có thể hiểu điều đó theo vài cách. Có thể là do bất quá tam chẳng hạn, vì đúng vào lần thứ ba hắn chiếu vua của chúng ta, kẻ sát nhân cũng đánh cắp được bức tranh. Tôi nghĩ tôi bắt đầu ít nhiều hiểu hắn. Kể cả gu hài hước lập dị của hắn.”

“Tiếp theo thì sao?” Julia hỏi.

“Sau đó quân đen ăn tốt trắng của chúng ta ở ô c6 bằng quân tốt đen đang ở ô b7. Nước cờ này được bảo vệ nhờ hiệp sĩ đen ở ô b8. Sau đó đến lượt chúng ta đi, nhưng đối thủ của chúng ta không đưa ra đề xuất nào trên tấm thẻ. Như thể hắn muốn nói những gì chúng ta sẽ làm tiếp theo hoàn toàn tùy thuộc vào chúng ta, không phụ thuộc vào hắn.”

“Và chúng ta sẽ làm gì đây?” César hỏi.

“Lựa chọn đúng đắn duy nhất: tiếp tục chơi với quân hậu trắng.” Ông nhìn Julia trong khi nói ra câu này. “Nhưng chơi bằng quân hậu cũng có nghĩa là chúng ta đang đối mặt với nguy cơ mất nó.”

Julia nhún vai. Tất cả những gì cô muốn là chấm dứt ván cờ quái đản này, cho dù có phải chịu rủi ro nào đi nữa.

“Vậy thì làm thế đi.”

César cúi người xuống bàn cờ, hai tay chắp sau lưng, như thể ông đang xem xét thật gần và thật kỹ lưỡng một món đồ sứ cổ có chất lượng đáng ngờ vực.

“Quân hiệp sĩ trắng đó, quân ở ô b1, trông cũng không có vẻ được an toàn cho lắm,” ông khẽ nói với Muñoz. “Ông có đồng ý là vậy không?”

“Tôi biết. Tôi không nghĩ quân đen sẽ cho nó được ở yên đó lâu. Sự hiện diện của nó, thông qua việc đe dọa đánh tập hậu quân đen, đem đến sự hỗ trợ chủ yếu cho cuộc tấn công bằng hậu trắng. Còn có cả giám mục trắng ở ô d3 nữa. Cả hai quân cờ nằm gần quân hậu này đều có thể đóng vai trò quyết định.”

Hai người đàn ông im lặng nhìn nhau, và Julia nhận ra sự thân thiện đang lớn dần giữa họ, một điều trước đó cô chưa hề thấy. Tựa như tinh thần đoàn kết chấp nhận đối mặt với hiểm nguy hiện lên trên khuôn mặt những người Sparta tại Thermopylae khi họ nghe thấy tiếng động của những chiếc chiến xa Ba Tư đang tới gần.

“Tôi sẵn sàng đánh đổi bất cứ điều gì để biết được chúng ta là những quân cờ nào,” César nói, đồng thời nhướng một bên mày. Môi ông nhếch lên. “Tôi hy vọng mình không phải là con ngựa đó.”

Muñoz đưa một ngón tay lên.

“Đó là một hiệp sĩ, hãy nhớ lấy. Một cái tên đáng trân trọng hơn nhiều.”

“Tôi chẳng mấy băn khoăn về cái tên.” César ngắm nhìn quân cờ với vẻ lo lắng hiện rõ. “Trông có vẻ như nó đang ở vào một vị trí đầy hiểm nguy, anh chàng hiệp sĩ của ông ấy.”

“Tôi đồng ý.”

“Theo ông thì nó là ông hay tôi?”

“Tôi không rõ.”

“Tôi thú thực tôi sẽ sẵn lòng nhận vai quân giám mục hơn.”

Muñoz trầm ngâm nghiêng đầu sang một bên, không hề rời mắt khỏi bàn cờ.

“Tôi cũng vậy. Nó đang ở một vị trí an toàn hơn quân hiệp sĩ.”

“Ý tôi chính là thế đấy, ông bạn thân mến.”

“Vậy xin chúc ông may mắn.”

“Cũng xin chúc ông điều tương tự. Chúng ta sắp tiêu đời cả rồi.”

Sau đó là một hồi lâu im lặng, cuối cùng Julia phá vỡ nó khi lên tiếng nói với Muñoz.

“Vì giờ đến lượt chúng ta đi, nước cờ tiếp theo của chúng ta là gì? Ông đã nhắc tới quân hậu trắng…”

Muñoz đưa mắt liếc qua bàn cờ. Mọi nước đi có thể đều đã được phân tích trong đầu ông.

“Ban đầu, tôi từng nghĩ tới việc ăn tốt đen ở ô c6 bằng quân tốt của chúng ta ở ô d5, nhưng làm thế sẽ đem lại cho đối thủ của chúng ta quá nhiều không gian để di chuyển. Vậy nên chúng ta sẽ đi quân hậu của mình từ ô e7 tới ô e4. Đến nước tiếp theo, chúng ta chỉ cần đi quân vua của mình là chiếu được vua đen. Nước chiếu đầu tiên của chúng ta.”

Lần này César là người di chuyển quân hậu trắng, đặt nó vào ô mà Muñoz vừa nói, ngay cạnh vua trắng. Julia nhận thấy, mặc dù bề ngoài có vẻ bình thản, nhưng các ngón tay của ông vẫn hơi run rẩy.

“Đúng rồi,” Muñoz gật đầu. Và cả ba người cùng nhìn lại bàn cờ.

“Và hắn sẽ làm gì tiếp theo?” Julia hỏi.

Muñoz khoanh hai tay trước ngực, không rời mắt khỏi bàn cờ và cứ thế đứng im suy nghĩ. Khi ông trả lời, cô biết không phải vừa rồi ông đang cân nhắc các nước đi, mà chỉ đang xem có nên nói ra thành lời hay không mà thôi.

“Hắn có một số lựa chọn,” ông nói. “Một vài lựa chọn có vẻ đáng quan tâm hơn những lựa chọn khác. Và cũng nguy hiểm hơn. Từ thời điểm này trở đi, ván cờ sẽ rẽ sang một số hướng khác nhau. Ít nhất cũng có tới bốn biến thể. Một số trong chúng nhiều khả năng sẽ lôi chúng ta vào một ván cờ kéo dài và phức tạp, mà rất có thể đây chính là toan tính của hắn. Trong khi đó, theo những biến thể còn lại, ván cờ có thể sẽ kết thúc sau bốn hay năm nước đi.”

“Ông đang nghĩ tới biến thể nào?” César hỏi.

“Lúc này tôi chưa muốn đưa ra nhận định. Giờ đang tới lượt quân đen đi.”

Ông nhặt các quân cờ lên, gấp bàn cờ lại và cho vào áo mưa. Julia nhìn ông, ít nhiều cảm thấy tò mò.

“Điều ông mới nói lúc nãy thật kỳ lạ, ý tôi muốn nói tới gu hài hước của gã sát nhân. Khi ông nói rằng ông cũng bắt đầu hiểu về nó ấy. Chẳng lẽ ông thực sự thấy có điều gì hài hước trong chuyện này sao?”

“Cô có thể gọi là hài hước, hay mỉa mai nếu cô thích cách gọi này hơn,” ông nói. “Nhưng đối thủ của chúng ta thích bỡn cợt, điều này là không thể phủ nhận.” Ông đặt một bàn tay lên tờ giấy để trên mặt bàn. “Có một điều rất có thể cô chưa nhận ra. Khi sử dụng các ký tự Q x R, kẻ sát nhân liên hệ cái chết của bạn cô với quân tháp bị hậu đen ăn. Họ của Menchu là Roch, đúng vậy không? Và từ đó, cũng giống như tên gọi gốc của quân tháp[1], đều bắt nguồn từ từ ‘rock’.”

❀ ❀ ❀

[1] : Rook.