“Cảnh sát có tới đây sáng nay.” Lola Belmonte ném về phía Julia và Muñoz một cái nhìn đầy vẻ khó chịu, như thể cô ta cho là họ phải chịu trách nhiệm trực tiếp về cuộc viếng thăm phiền hà đó. “Tất cả…” cô ta tìm kiếm vô vọng một từ vừa ý, rồi quay sang ông chồng cầu cứu.

“Rất khó chịu,” Alfonso nói, sau đó anh ta lại tiếp tục chăm chú ngắm nghía ngực Julia một cách lộ liễu không giấu giếm. Có thể thấy rõ, cho dù có bị cảnh sát quấy rầy hay không, anh ta cúng chỉ mới vừa bò ra khỏi giường. Những quầng thầm xịt dưới đôi mắt vẫn còn sưng húp càng tô đậm thêm bộ dạng chơi bời phóng đãng thường thấy của anh ta.

“Còn tồi tệ hơn thế nữa.” Cuối cùng Lola Belmonte cũng tìm ra từ cô ta muốn dùng và nhô thân hình xương xẩu của mình ra trước từ trên ghế ngồi. “Chuyện này thật nhục nhã. Cô có thể tưởng tượng ra không? Ai đó dám cả gan nghĩ chúng tôi là những tên tội phạm.”

“Và chúng tôi không phải vậy,” chồng cô ta nói với vẻ nghiêm túc đầy mỉa mai.

“Đừng ngốc thế.” Lola Belmonte dành cho ông chồng một cái nhìn hằn học. “Đây là chuyện nghiêm túc.”

Alfonso bật ra một tràng cười ngắn.

“Chỉ phí thời gian vô ích. Tất cả những gì đáng bận tâm là bức tranh đã biến mất, và cùng với nó tiền của chúng tôi cũng bốc hơi.”

“Tiền của tôi chứ, anh Alfonso,” Belmonte lên tiếng từ chiếc xe lăn của ông, “nếu anh không thấy phiền.”

“Chỉ là một cách nói thôi mà, bác thân mến.”

“Được thôi, nhưng sau này hãy nói năng cho chính xác vào.

Julia khẽ khuấy tách của cô. Cà phê đã nguội ngắt, và cô tự nhủ liệu có phải cô cháu gái ông chủ nhà đã cố tình mời khách như thế hay không. Hai người đã tìm tới đây không báo trước vào cuối buổi sáng, lấy cớ thông báo các biến cố vừa xảy ra cho gia đình biết.

“Cô có nghĩ người ta sẽ tìm thấy bức tranh không?” ông già chủ nhà hỏi. Ông đón tiếp họ trong lúc ăn mặc thoải mái với một chiếc áo len dài tay và đi dép lê, nhưng kèm theo là thái độ thân thiện bù đắp cho vẻ mặt sưng mày sỉa của cô cháu gái. Lúc này ông đang vô cùng phiền muộn. Tin về vụ trộm tranh và việc Menchu bị sát hại đã khiến ông choáng váng cực độ.

“Cảnh sát đang tích cực điều tra,” Julia nói. “Tôi tin chắc họ sẽ tìm thấy nó.”

“Tôi hiểu luôn có thị trường chợ đen dành riêng cho các tác phẩm nghệ thuật. Và những kẻ đánh cắp có thể bán nó ra nước ngoài.”

“Phải, đúng là vậy, nhưng cảnh sát có trong tay các tấm ảnh chụp, chính tôi đã cung cấp cho họ một số tấm ảnh. Sẽ không dễ gì mang được bức tranh ra khỏi đất nước đâu.”

“Tôi không hiểu bọn chúng làm cách nào mà đột nhập được vào căn hộ của cô. Cảnh sát cho tôi biết tại đó có lắp khóa an ninh và hệ thống báo động điện tử.”

“Có thể Menchu đã mở cửa. Đối tượng nghi vấn chủ yếu là Max, bạn trai của bà ấy. Có các nhân chứng đã nhìn thấy anh ta rời khỏi tòa nhà theo lối ra phố.”

“Chúng tôi đã gặp anh chàng bạn trai,” Lola nói. “Anh ta từng đến đây cùng bà ấy. Một anh chàng cao ráo, đẹp mã. Tôi nghĩ là quá đẹp mã… tôi hy vọng người ta sẽ sớm tóm được hắn và dành cho hắn những gì hắn đáng phải nhận. Còn về phần chúng tôi” – cô ta nhìn lên khoảng trống trên tường – “mất mát là không thể bù đắp.”

“Ít nhất em có thể đòi tiền bảo hiểm,” ông chồng cô ta nói, đồng thời mỉm cười với Julia. “Nhờ quý cô trẻ tuổi đáng mến đây đã nhìn xa trông rộng…” Anh ta dường như đột ngột nhớ ra bối cảnh hiện tại, khuôn mặt lại trở lại nghiêm chỉnh một cách rất hợp phép xã giao. “Cho dù, tất nhiên rồi, điều đó không thể giúp bạn cô sống lại.”

Lola Belmonte hằn học nhìn Julia.

“Sẽ thực sự quá sức chịu đựng nếu, ngoài tất cả những gì vừa xảy ra, bọn họ lại quên mất chuyện mua bảo hiểm cho bức tranh.” Cô ta chìa môi dưới ra đầy khinh miệt. “Nhưng senor Montegrifo nói rằng nếu so sánh với mức giá bức tranh có thể đạt được khi bán đấu giá, khoản tiền bảo hiểm chỉ là một món còm cõi thảm hại.”

“Cô đã nói chuyện với Paco Montegrifo rồi sao?” Julia hỏi.

“Phải. Ông ấy đã gọi điện thoại tới sáng sớm hôm nay. Ông ấy gần như đã dựng chúng tôi dậy để báo tin. Chính vì thế chúng tôi đã biết đầy đủ mọi chuyện khi cảnh sát tới đây. Ông ấy quả là một quý ông.” Cô cháu vị chủ nhà nhìn chồng mình với vẻ thù ghét ra mặt. “Tôi đã luôn nói rằng vụ làm ăn này khởi đầu rất tệ mà.”

Alfonso làm một cử chỉ tỏ thái độ anh ta chối bỏ toàn bộ trách nhiệm trong vụ làm ăn đang được nói đến.

“Khoản tiền bà Menchu tội nghiệp đề xuất cũng không hề tồi,” anh ta nói. “Không phải lỗi của tôi nếu sau đó mọi thứ trở nên rắc rối. Hơn nữa, bác luôn là người có tiếng nói cuối cùng.” Anh ta nhìn Belmonte với vẻ kính trọng thái quá. “Có phải vậy không ạ?”

“Về việc đó thì tôi không dám chắc,” cô cháu gái lên tiếng.

Belmonte đưa mắt nhìn Julia trong lúc cầm chiếc tách đưa lên môi, và cô nhận ra trong đôi mắt ông vẻ kiềm chế mà giờ đây cô đã quá quen thuộc.

“Bức tranh vẫn đứng tên bác, Lolita ạ,” ông nói, sau khi cẩn thận lau môi bằng một chiếc khăn mùi soa vo tròn. “Cho dù tốt hay xấu, bị mất cắp hay không, nó là mối bận tâm riêng của bác.” Khi đôi mắt ông bắt gặp mắt Julia lần nữa, trong đó hiện rõ vẻ đồng cảm chân thành. “Còn về phần quý cô trẻ tuổi đây” – ông mỉm cười động viên, như thể lúc này chính cô là người cần phải phấn chấn lên – “bác tin chắc những gì cô ấy đã làm trong chuyện này là không thể chê trách được.” Ông chủ nhà quay sang Muñoz, người vẫn chưa nói lời nào. “Ông có đồng ý vậy không?”

Muñoz ngồi xuống một chiếc ghế bành, hai chân duỗi dài ra, các ngón tay đan vào nhau tựa dưới cằm. Khi nghe thấy câu hỏi, ông hơi chớp mắt và nghiêng đầu sang một bên, như thể vị chủ nhà vừa làm gián đoạn giữa chừng một dòng suy tưởng phức tạp của vị kỳ thủ.

“Chắc chắn rồi,” ông nói.

“Có phải ông vẫn tin bất cứ bí ẩn nào cũng có thể được giải mã nhờ sử dụng các quy luật toán học?”

“Đương nhiên.”

Đoạn trao đổi ngắn làm Julia nhớ ra một điều.

“Hôm nay Bach không hề xuất hiện,” cô nói.

“Sau những gì xảy đến với bạn cô cùng việc bức tranh biến mất, hôm nay không phải là ngày dành cho âm nhạc.” Belmonte có vẻ đang đắm chìm trong suy nghĩ, rồi sau đó mỉm cười đầy bí hiểm. “Dẫu sao đi nữa, im lặng cũng quan trọng không kém gì các giai điệu có cấu trúc. Ông có đồng ý thế không, senor Muñoz?”

Ít nhất lần này Muñoz cũng tỏ ra nhất trí.

“Hoàn toàn nhất trí,” ông đáp, một lần nữa lại tỏ ra hứng thú. “Tôi nghĩ điều đó cũng giống như những tấm phim âm bản vậy. Hậu cảnh, thứ có vẻ không được phơi bày, cũng chứa đựng thông tin. Có phải đó là điều diễn ra với các bản nhạc của Bach không?”

“Tất nhiên rồi. Bach sử dụng những khoảng trống, những khoảnh khắc im lặng cũng giàu ý nghĩa như những nốt nhạc, nhịp độ và các tiết tấu nhấn lệch. Mà ông có đưa việc nghiên cứu các khoảng trống vào các hệ thống suy luận của mình không vậy?”

“Đương nhiên. Điều đó cũng giống như thay đổi cách nhìn của ông vậy. Đôi khi việc đó cũng giống như nhìn vào một khu vườn vậy, nếu nhìn từ một góc, sẽ không thấy bất cứ trật tự rõ rệt nào, song cũng khu vườn đó, nhìn từ một góc phối cảnh khác, lại hiện ra với bố cục hình học cân xứng.”

“Tôi e rằng,” Alfonso lên tiếng, đồng thời ném về phía hai người một cái nhìn giễu cợt, “lúc này tôi khó mà tiêu hóa được một cuộc tọa đàm khoa học kiểu này.” Anh ta đứng dậy tới chỗ quầy bar. “Có ai muốn uống gì không?”

Không ai trả lời. Sau một cái nhún vai, anh ta rót cho mình một ly whisky, tựa vào chiếc tủ ly rồi giơ ly lên hướng về phía Julia.

“Một khu vườn ư? Tôi thích chủ đề này,” anh ta nói rồi nhấp một ngụm rượu.

Muñoz không có vẻ gì nghe thấy câu nhận xét, lúc này đang quan sát Lola Belmonte. Giống như một thợ săn đang ẩn mình chờ đợi, chỉ có đôi mắt ông dường như còn sức sống, với cái nhìn trầm tư, sắc sảo đã trở nên quá quen thuộc với Julia, bằng chứng duy nhất cho biết đằng sau vẻ ngoài thờ ơ là một trí tuệ tỉnh táo đang chăm chú quan sát các biến cố diễn ra ở thế giới bên ngoài. Ông chuẩn bị ra đòn, Julia không khỏi hài lòng thầm nghĩ, đồng thời uống một hớp thứ cà phê nguội ngắt trong tách nhằm giấu đi nụ cười đang lộ rõ trên môi cô, nụ cười của người biết trước chuyện gì sắp xảy ra.

“Tôi có thể hình dung,” Muñoz chậm rãi nói với Lola, “chuyện này cũng là một tổn thất nặng nề với cả cô nữa.”

“Tất nhiên là thế rồi.” Lola dành cho bác cô ta một cái nhìn còn nặng mùi oán hận hơn. “Bức tranh đó đáng giá cả một gia tài.”

“Tôi không chỉ muốn nói tới khía cạnh kinh tế của sự việc. Tôi tin rằng cô từng thử chơi ván cờ được vẽ trong tranh. Cô có thích chơi cờ vua không?”

“Cũng tương đối.”

Chồng Lola giơ chiếc ly của anh ta lên.

“Cô ấy chơi rất giỏi. Tôi chưa bao giờ thắng được cô ấy.” Anh ta nháy mắt rồi uống một hơi dài. “Mà chuyện đó thì cũng chẳng có gì đáng nói mấy.”

Lola đang nhìn Muñoz với vẻ ít nhiều nghi ngờ. Cô ta, Julia thầm nghĩ, có vẻ vừa bảo thủ vừa tham lam, điều đó thể hiện rõ qua chiếc váy dài thái quá, hai bàn tay xương xẩu như có móng vuốt, đôi mắt luôn nhìn chằm chằm cùng với chiếc mũi diều hâu và cái cằm hung hãn. Julia nhận thấy những sợi gân trên mu bàn tay Lola luôn căng lên rồi chùng xuống liên tục như thể đầy ắp năng lượng bị dồn nén. Một tác phẩm thê thảm của tạo hóa, Julia thầm nghĩ, một người phụ nữ cay nghiệt, ngạo mạn. Chẳng khó để hình dung cảnh cô ta tung ra khắp nơi những chuyện ngồi lê đôi mách đầy ác ý, trút lên người khác chính những rắc rối và thất vọng cô ta gặp phải. Một tính cách bị bó buộc, bị đè nén bởi chính hoàn cảnh sống của cô ta, cách phản ứng duy nhất với quyền lực bên ngoài là, nói theo ngôn ngữ cờ vua, tấn công vào quân vua; độc ác và đầy toan tính, cô ta luôn tìm cách tính sổ với điều gì đó hay với ai đó, với bác mình, với chồng mình, có lẽ thế. Mà cũng có khi với cả thế giới. Bức tranh dường như đã trở thành nỗi ám ảnh của một đầu óc bệnh hoạn, cố chấp. Và hai bàn tay gầy guộc luôn trong trạng thái kích động kia hẳn nhiên đủ mạnh mẽ để giết người với một cú đánh vào sau gáy, để siết cổ ai đó đến chết với một chiếc khăn lụa. Julia không khó để hình dung cô ta với một cặp kính đen và một chiếc áo mưa. Tuy vậy, cô không thể thiết lập được bất kỳ mối liên hệ nào giữa cô ta và Max. Như thế sẽ chẳng khác gì đẩy mọi thứ tới tận cùng của sự phi lý.

“Quả là hiếm có,” Muñoz nói, “khi gặp được một phụ nữ thích chơi cờ vua.”

“Vậy ư, tôi có chơi đấy.” Lola Belmonte dường như trở nên cảnh giác, thủ thế. “Ông không tán thành chăng?”

“Trái lại. Tôi hoàn toàn ủng hộ. Trên bàn cờ cô có thể làm những điều mà trên thực tế, ý tôi muốn nói là trong cuộc sống thực, là không thể. Cô có đồng ý đúng là như vậy không?”

Một cái nhìn ngờ vực thoáng hiện lên trên khuôn mặt Lola.

“Có thể lắm. Với tôi nó chỉ đơn giản là một trò chơi. Một thú vui.”

“Một trò chơi mà cô rất có năng khiếu, tôi tin là vậy. Song tôi vẫn cho rằng rất hiếm gặp một phụ nữ chơi cờ vua giỏi.”

“Phụ nữ hoàn toàn có khả năng làm bất cứ điều gì. Còn việc họ có được cho phép làm hay không lại là chuyện khác, tất nhiên rồi.”

Muñoz nở một nụ cười động viên.

“Có phải cô thích chơi quân đen không? Chúng thường có xu hướng bị hạn chế trong vai trò phòng ngự. Nói chung thường quân trắng hay chiếm thế chủ động.”

“Thật ngớ ngẩn! Tôi không thấy tại sao quân đen lại chỉ có thể ngồi im nhìn mọi thứ diễn ra. Chẳng khác gì một bà nội trợ bị mắc kẹt trong nhà.” Cô ta đưa mắt nhìn ông chồng đầy khinh bỉ. “Dường như ai cũng cho rằng đương nhiên chỉ có đàn ông mới được nắm thế chủ động.”

“Không đúng vậy sao?” Muñoz hỏi, nụ cười nửa miệng vẫn giữ trên môi. “Chẳng hạn như ván cờ trong bức tranh, tình thế của ván cờ dường như có lợi cho quân trắng. Vua đen đang bị đe dọa nghiêm trọng. Và, thoạt đầu, quân hậu đen không thể làm được gì.”

“Trong ván cờ đó, vua đen chẳng có gì đáng kể; quân hậu mới là quân cờ làm nên mọi chuyện. Đó là một ván cờ trong đó hậu và các quân tốt đem về chiến thắng.”

Muñoz thò tay vào túi lấy ra một tờ giấy.

“Cô đã bao giờ chơi qua biến thể này chưa?”

Lola Belmonte, với vẻ bối rối rõ rệt, ban đầu nhìn ông, sau đó nhìn xuống tờ giấy ông vừa đưa cho cô ta. Muñoz đưa mắt lướt quanh phòng cho tới khi, như thể hoàn toàn tình cờ, đôi mắt ông dừng lại ở Julia. Cái nhìn của cô đáp lại ông như muốn nói, “diễn tốt lắm”, nhưng vẻ mặt Muñoz vẫn không biểu lộ bất cứ cảm xúc nào.

“Có, tôi nghĩ tôi đã từng chơi qua,” Lola nói sau một hồi im lặng. “Quân trắng hoặc ăn một tốt hoặc di chuyển hậu tới cạnh vua, sẵn sàng chiếu trong nước đi tiếp theo.” Cô cháu gái ông chủ nhà nhìn Muñoz với vẻ hài lòng, “ở đây, quân trắng đã chọn di chuyển hậu, có vẻ là một lựa chọn đúng đắn.”

Muñoz gật đầu.

“Tôi đồngý. Nhưng tôi quan tâm nhiều hơn tới nước đi tiếp theo của quân đen. Cô sẽ làm gì?”

Lola nheo mắt đầy vẻ nghi ngờ. Cô ta có vẻ đang tìm kiếm động cơ ẩn sau câu hỏi. Rồi cô ta trả tờ giấy lại cho Muñoz.

“Tôi chơi ván cờ này cách đây cũng lâu rồi, nhưng tôi có thể nhớ ít nhất bốn biến thể: tháp đen ăn hiệp sĩ trắng, mở đường cho quân trắng giành chiến thắng một cách nhạt nhẽo nhờ vào tốt và hậu. Một khả năng nữa, theo tôi, là quân hiệp sĩ ăn quân tốt. Sau đó là khả năng giám mục ăn tốt. Số lượng các khả năng là vô tận. Nhưng tôi không thấy việc này có liên quan tới bất cứ chuyện gì cả.”

“Nhưng cô sẽ làm gì,” Muñoz kiên quyết hỏi, phớt lờ sự phản đối của Lola, “để đảm bảo quân đen sẽ giành phần thắng? Tôi muốn được biết, giữa hai người chơi cờ với nhau, vào thời điểm nào quân đen giành được lợi thế.”

Lola Belmonte trông có vẻ tự đắc.

“Chúng ta có thể chơi ván cờ bất cứ lúc nào ông muốn. Khi đó ông sẽ thấy thôi.”

“Tôi cũng muốn vậy và rất trông đợi ở cô. Nhưng còn một biến thể cô vẫn chưa nhắc đến, có lẽ vì cô đã quên. Một biến thể liên quan tới việc đổi hậu.” Ông phác một cử chỉ nhanh với bàn tay của mình, như thể gạt hết quân cờ ra khỏi một bàn cờ tưởng tượng. “Cô có biết tới biến thể tôi đang nhắc đến không?”

“Tất nhiên. Khi hậu đen ăn quân tốt ở ô d5, việc đổi hậu là không thể tránh khỏi.” Nói đến đây, trên khuôn mặt cô ta bừng lên vẻ đắc thắng tàn nhẫn. “Và quân đen thắng.” Đôi mắt ác là của cô ta khinh khỉnh nhìn về phía ông chồng trước khi quay sang Julia. “Thật tiếc là cô lại không chơi cờ, senorita.”