“Tôi không thể nào ngủ được vì cứ suy nghĩ về nó… Rồi đột nhiên tôi nhận ra điều tôi đang phân tích là nước đi duy nhất khả thi.” Muñoz đặt bộ cờ bỏ túi của ông ta xuống mặt bàn, lấy tờ phác thảo đầu tiên của ông ta ra, lúc này đã nhăn nhúm và chi chít những ghi chú, vuốt phẳng lại, rồi đặt xuống bên bộ cờ. “Ngay cả khi đó, tôi cũng không tin nổi. Tôi đã mất cả giờ đồng hồ để rà soát lại tất cả, từ đầu đến cuối.”

Họ đang ở trong một siêu thị kiêm quầy bar mở cửa suốt đêm, ngồi bên một khung cửa sổ lớn cho phép họ có tầm nhìn rộng ra đại lộ vắng tanh bên ngoài. Hầu như không còn mấy người ở đây trừ vài diễn viên từ một nhà hát gần đó và sáu con cú đêm cả nam lẫn nữ. Một nhân viên an ninh mặc đồng phục bán vũ trang đang đứng bên cửa an ninh điện tử ở lối vào, vừa ngáp vừa nhìn đồng hồ.

“Bây giờ,” vị kỳ thủ nói, đầu tiên chỉ tay vào bản phác thảo, sau đó vào bàn cờ nhỏ, “hãy nhìn vào đây. Chúng ta đã tái hiện được nước đi cuối cùng của hậu đen, từ ô b2 sang ô c2, nhưng chúng ta không biết trước đó bên trắng đã đi nước cờ nào để buộc nó phải làm thế… Cô nhớ chứ? Khi chúng ta xem xét mối đe dọa từ hai quân tháp trắng, chúng ta đã cho rằng quân tháp ở ô b5 có thể di chuyển từ bất cứ ô nào thuộc hàng 5 tới; nhưng điều đó không giải thích được tại sao hậu đen phải bỏ chạy, vì trong trường hợp đó, nó vốn đã bị chiếu bởi một quân tháp trắng khác ở ô b6. Chúng ta cũng nói rằng nhiều khả năng quân tháp đã ăn một quân đen khác ở ô b5. Nhưng là quân nào? Đến đó chúng ta lâm vào bế tắc.”

“Vậy đó là quân nào?” Julia chăm chú nhìn bàn cờ. Những ô vuông đen trắng xen kẽ nhau giờ không còn xa lạ, mà đã trở thành chốn quen thuộc, nơi cô có thể xoay xở thoải mái. “Ông nói ông có thể tìm ra nó bằng cách nghiên cứu các quân cờ không còn ở trên bàn cờ.”

“Và đó là điều tôi đã làm. Tôi nghiên cứu từng quân một, và đi tới một kết luận đáng kinh ngạc.”

“Quân tháp ở ô b5 có thể đã ăn quân đen nào đây?” Muñoz nhìn vào bàn cờ với đôi mắt của người mất ngủ, như thể thực sự ông ta không biết câu trả lời. “Đó không phải là một quân hiệp sĩ đen, vì cả hai vẫn còn nguyên trên bàn cờ. Cũng không phải là quân giám mục, vì ô b5 là ô trắng, mà quân giám mục đen có thể di chuyển chéo qua các ô trắng thì vẫn nằm yên ở vị trí ban đầu của nó. Nó vẫn ở nguyên ô c8, hai đường tiến bị chặn bởi hai quân tốt vẫn chưa nhập cuộc.”

“Có thể là một quân tốt đen,” Julia đề xuất. Muñoz lắc đầu.

“Tôi đã mất nhiều thời gian hơn để loại trừ khả năng này, vì vị trí của các quân tốt là điểm hóc búa nhất trong ván cờ này. Nhưng không thể là một trong các quân tốt đen vì quân ở ô a5 di chuyển từ ô c7 tới. Như cô đã biết, tốt ăn quân đối phương bằng cách tiến chéo về phía trước một ô, và có khả năng quân tốt này đã ăn hai quân trắng ở ô b6 và ô a5. Về phần bốn quân tốt đen còn lại, chắc chắn chúng đều ở cách nơi chúng ta quan tâm rất xa khi bị ăn. Chúng chưa bao giờ bén mảng tới chỗ nào gần ô b5.”

“Vậy chắc chắn phải là quân tháp đen. Quân tháp trắng hẳn đã ăn nó ở ô b5.”

“Không, không thể. Nếu xét đến cách các quân cờ bố trí quanh ô a8, rõ ràng quân tháp đen bị ăn ở đó, ngay tại ô ban đầu của nó, thậm chí còn chưa kịp di chuyển. Nó bị quân hiệp sĩ trắng ăn – mặc dù với chúng ta việc nó bị quân nào ăn không quan trọng lắm.”

Julia ngẩng đầu lên, hoàn toàn mất phương hướng.

“Tôi không hiểu. Như thế là loại trừ hết các quân đen rồi. Vậy thì quân tháp trắng đã ăn quân nào ở ô b5?”

Muñoz hơi mỉm cười, song không hề có chút tự mãn nào; dường như ông ta chỉ thấy thú vị trước câu hỏi của Julia, mà cũng có thể trước câu trả lời ông ta sắp dành cho cô.

“Thực ra nó không ăn quân nào hết. Giờ đừng có nhìn tôi như thế. Ông họa sĩ Van Huys của cô đúng là bậc thầy trong việc bày ra những đấu mối giả. Hóa ra chẳng có quân nào bị ăn ở ô b5 hết.” Ông ta khoanh tay lại, cúi xuống bàn cờ bỏ túi cỡ nhỏ, đột nhiên trở nên im lặng. Rồi ông ta đưa mắt nhìn Julia và đặt một ngón tay lên quân hậu đen. “Nếu nước đi cuối cùng của quân trắng không phải là nước chiếu hậu đen bằng quân tháp, điều đó có nghĩa là một quân trắng buộc phải di chuyển để lộ ra nước chiếu của tháp trắng lên hậu đen. Ý tôi là một quân trắng hẳn đã có mặt ở ô b4 hay ô b3. Van Huys hẳn đã được một trận cười thoải mái vì ông ta biết rõ bất cứ ai cố gắng giải câu đố này kiểu gì cũng bị mắc lừa bởi chiếc bẫy với hai quân tháp.”

Julia chậm rãi gật đầu. Chỉ vài lời nói của Muñoz là đủ để biến một góc bàn cờ, vốn dường như bất động và không có gì quan trọng, đột ngột trở nên sống động với vô vàn khả năng. Có điều gì đó thực sự ma thuật trong khả năng dẫn dắt người khác của ông ta, đi qua mê cung của những ô vuông trắng và đen này, một mê cung ông ta nắm trong tay mọi chìa khóa bí mật. Như thể ông ta có khả năng định hướng cho mình nhờ một mạng lưới những mối liên hệ chằng chịt chạy ngầm dưới bàn cờ và đưa ra những đáp án không thể nào ngờ tới mà chỉ cần được ông ta đề cập đến vài lời là vụt sống dậy, trở nên hiển nhiên đến mức ta phải ngỡ ngàng vì trước đó đã không nhận ra chúng.

“Tôi hiểu rồi,” cô nói sau vài giây. “Quân trắng đó đã bảo vệ hậu đen khỏi bị quân tháp chiếu. Và khi di chuyển, nó đã để quân hậu bị chiếu.”

“Chính xác.”

“Và đó là quân nào?”

“Có lẽ cô có thể tự tìm ra.”

“Một quân tốt trắng ư?”

“Không. Một quân tốt trắng đã bị ăn ở ô a5 hoặc ô b6, còn quân kia cách quá xa. Và cũng không thể là một trong những quân tốt trắng khác.”

“À vậy thì, nói thực lòng, tôi không còn ý tưởng nào khác.”

“Hãy nhìn thật kỹ xuống bàn cờ. Tôi hoàn toàn có thể nói cho cô ngay từ đầu, nhưng như thế sẽ tước mất của cô một niềm vui mà tôi nghĩ cô xứng đáng được hưởng. Hãy cứ dành thời gian suy nghĩ đi.” Ông ta đưa tay khoát một vòng về phía quầy bar, con phố vắng tanh bên ngoài và những chiếc tách cà phê trên bàn. “Chúng ta đâu có vội.”

Julia chăm chú nhìn xuống bàn cờ. Không lâu sau, không rời mắt khỏi bàn cờ, cô lấy ra một điếu thuốc, rồi một nụ cười nhẹ nhàng thoáng xuất hiện trên khuôn mặt cô.

“Tôi nghĩ có thể tôi đã tìm ra,” cô thận trọng nói.

“OK, vậy cô nghĩ thế nào?”

“Quân giám mục có khả năng đi chéo theo các ô trắng thì đang nằm ở ô f1 và không có thời gian để di chuyển tới đó từ vị trí ban đầu khả thi duy nhất của nó ở ô b3, vì vị trí kia, ô b4, là ô đen.” Cô nhìn Muñoz tìm kiếm sự xác nhận trước khi tiếp tục. “Ý tôi là, nó phải thực hiện ít nhất” – cô đưa ngón tay lần đếm trên bàn cờ – “ba nước để đi từ ô b3 tới vị trí hiện tại của mình là ô f1. Có nghĩa là nước đi đã làm hậu đen bị lộ ra trước nước chiếu của quân tháp trắng không phải một nước đi của quân giám mục này. Đúng vậy không?”

“Hoàn toàn đúng. Tiếp tục đi.”

“Cũng không thể là quân hậu trắng, lúc này đang ở ô e1, làm lộ ra nước chiếu đó. Vua trắng cũng không. Còn về quân giám mục trắng có khả năng đi theo các ô đen, lúc này đã ở ngoài bàn cờ vì bị ăn, nó không bao giờ có khả năng xuất hiện ở ô b3.”

“Rất tốt,” Muñoz nói. “Tại sao không?”

“Vì ô b3 là một ô trắng. Dù sao thì, nếu quân giám mục đó đã di chuyển chéo theo những ô đen từ ô b4 thì nó vẫn còn phải nằm trên bàn cờ, mà nó thì đã bị ăn mất. Tôi cho rằng nó đã bị ăn từ trước đó, từ khi ván cờ bắt đầu được ít lâu.”

“Chính xác. Vậy chúng ta còn lại quân cờ nào?”

Julia nhìn xuống bàn cờ, một cơn rùng mình chạy dọc sỗng lưng và hai cánh tay cô, như thể ai đó vừa lướt một lưỡi dao sát trên làn da cô. Chỉ còn một quân cờ duy nhất họ chưa nhắc đến.

“Quân cờ duy nhất còn lại là quân hiệp sĩ,” cô nói, nuốt khan một cách khó khăn, giọng bất giác hạ xuống khe khẽ. “Quân hiệp sĩ trắng.”

Muñoz nghiêm trang cúi người về phía cô.

“Đúng thế, quân hiệp sĩ trắng.” Ông ta im lặng một hồi, lúc này không nhìn vào bàn cờ mà nhìn Julia. “Chính quân hiệp sĩ trắng đã di chuyển từ ô b4 tới ô c2, làm lộ ra quân hậu đen và làm quân này gặp nguy hiểm. Và nó đã ở đó, ở ô c2, nên quân hậu, để bảo vệ mình khỏi quân tháp và cũng để loại thêm một quân của đối phương, đã ăn quân hiệp sĩ.” Muñoz lại im lặng, chăm chú kiểm tra xem ông ta có bỏ sót chi tiết nào quan trọng không. Rồi tia sáng trong đôi mắt ông ta vụt tắt đột ngột như thể có ai vừa ngắt công tắc nguồn của chúng. Ông ta tránh không nhìn Julia trong lúc nhặt các quân cờ lên bằng một tay, tay kia gập bàn cờ lại, như thể đặt dấu chấm hết cho sự can thiệp của ông ta vào câu chuyện này.

“Quân hậu đen,” cô lặp lại đầy ngỡ ngàng, cảm thấy, thật ra gần như nghe thấy, những ý nghĩ đang lao đi vùn vụt trong đầu.

“Phải,” Muñoz nhún vai, “chính là quân hậu đen đã ăn, hay đã giết, hiệp sĩ. Cho dù điều đó có nghĩa là gì.”

“Nó có nghĩa là,” cô lẩm bẩm, vẫn còn sững sờ trước khám phá vừa được hé lộ, “Ferdinand Altenhoffen vô tội.” Cô bật một tiếng cười ngắn, đưa bàn tay về phía tờ phác thảo và đặt ngón trỏ xuống ô c2, con hào ở Cửa Đông lâu đài Ostenburg, nơi Roger de Arras đã bị ám sát. “Có nghĩa là,” cô nói thêm, giọng run rẩy, “Beatrice xứ Burgundy là người ra lệnh ám sát vị hiệp sĩ.”

“Beatrice xứ Burgundy?”

Julia gật đầu. Giờ đây điều đó dường như trở nên rõ ràng, hiển nhiên với cô đến mức cô chỉ muốn nện cho mình một cú nên thân vì trước đây đã không nhận ra điều đó. Mọi thứ đều ở kia, trong ván cờ và trong bức tranh, bày ra rành rành trong tầm mắt. Van Huys đã họa lại tất cả một cách cẩn thận tới từng chi tiết nhỏ nhất.

“Còn có thể là ai nữa chứ?” cô nói. “Tất nhiên là quân hậu đen rồi: Beatrice, nữ công tước Ostenburg.” Cô chần chừ một chút để tìm từ thích hợp. “Con ả khốn nạn.”