“Chuyện đó thực sự hơi thái quá rồi đấy, cô bé thân mến.” César đang cuốn mì spaghetti bằng cách xoay chiếc nĩa của ông. “Cháu có thể hình dung ra không? Một công dân đứng đắn tình cờ dừng lại trước đèn đỏ, ngồi sau tay lái chiếc xe của ông ta, chiếc xe lại tình cờ màu xanh, khi một phụ nữ trẻ xinh đẹp bất ngờ biến thành sát thủ, xông tới cố bắn hạ ông ta mà hầu như không có dấu hiệu nào cảnh báo trước.” Ông quay sang Muñoz, như thể tìm kiếm sự tán đồng từ một giọng nói có lý trí. “Thế là quá đủ để bất cứ ai cũng được một phen khiếp vía.”

Muñoz ngừng mân mê miếng bánh mì ông đang xoay tròn trên tấm khăn trải bàn, nhưng không hề ngước mắt nhìn lên.

“Thực ra cô ấy không hề đi xa đến thế. Ý tôi là cô ấy chưa hề bắn người kia,” ông khẽ nói bằng giọng bình thản. “Chiếc xe đã lao đi từ trước.”

“Tất nhiên là thế rồi.” César đưa tay với ly vang hồng của ông. “Đèn giao thông đã chuyển sang xanh.”

Julia thả rơi cả dao lẫn nĩa xuống đĩa mì lá bỏ lò lasagna mà cô hầu như chưa động tới, gây ra một tiếng động chát chúa khiến César ném cho cô một cái nhìn ngao ngán khổ sở từ đằng sau ly rượu vang của ông.

“Bác thôi làm bộ ngớ ngẩn và nghe cháu đây. Chiếc xe đã đậu ở đó từ trước khi đèn chuyển đỏ, khi đường phố còn vắng tanh… Ngay đối diện phòng trưng bày.”

“Có hàng trăm chiếc xe giống như thế.” César nhẹ nhàng đặt chiếc ly của ông xuống bàn, dùng khăn chấm nhẹ lên miệng rồi nở một nụ cười ngọt ngào trước khi nói thêm bằng giọng hạ xuống thành lời thì thầm như của một nhà tiên tri, “Rất có thể đó là một trong số những anh chàng ngưỡng mộ bà bạn Menchu đức hạnh của cháu. Một anh chàng ứng viên cơ bắp nào đó đang nuôi hy vọng hất cẳng Max.”

Julia cảm thấy cực kỳ bứt rứt khó chịu. Vào những lúc nước sôi lửa bỏng César luôn ngả sang kiểu nói độc địa ác khẩu đầy mỉa mai gây gổ của ông. Nhưng cô không muốn bị tâm trạng khó chịu đẩy mình vào việc đôi co với ông, nhất là trước mặt Muñoz.

“Cũng có thể,” cô đáp, cố tỏ vẻ kiên nhẫn sau khi thầm đếm đến mười trong đầu, “đó là một người khi thấy cháu ra khỏi phòng trưng bày đã quyết định tốt nhất anh ta nên chuồn đi.”

“Với bác, điều đó thật khó tin, cô bé thân mến. Thực sự là thế.”

“Hẳn bác cũng thấy thật khó tin khi người ta tìm thấy Alvaro với một cái cổ gãy, nhưng sự thật lại đúng như vậy đấy.”

César bĩu môi như thể ông thấy những lời ám chỉ của cô thật không đúng lúc, đồng thời ra hiệu chỉ vào đĩa của Julia.

“Món lasagna của cháu nguội hết rồi kìa.”

“Mặc xác món lasagna. Cháu muốn biết bác đang nghĩ gì. Và cháu muốn được nghe sự thật.”

César đưa mắt nhìn Muñoz, nhưng Muñoz, vẫn đang thấy thực sự khó hiểu, vẫn tiếp tục bận bịu với viên ruột bánh mì của mình. César đặt hai cổ tay xuống hai bên đĩa của ông một cách cân xứng, đưa mắt nhìn chăm chú vào chiếc lọ cắm hai bông cẩm chướng, một trắng, một đỏ, được bày trang trí ở chính giữa bàn.

“Có thể cháu đúng.” Ông nhướng hai bên mày lên như thể sự chân thành cô đòi hỏi ở ông và tình cảm ông dành cho Julia đang tranh đấu dữ dội với nhau. “Có phải đó là điều cháu muốn nghe không? Được thôi, cháu thắng. Bác đã nói rồi đấy.” Đôi mắt xanh của ông bình thản nhìn cô đầy trìu mến, xóa tan đi tấm mặt nạ khinh khỉnh mỉa mai chúng vẫn mang lúc trước. “Bác phải thú nhận việc chiếc xe có mặt ở đó thực sự làm bác lo lắng.”

Julia ném về phía ông một cái nhìn giận dữ.

“Vậy cháu có thể biết tại sao bác lại dành tới nửa tiếng đồng hồ vừa rồi để chơi trò giả vờ ngớ ngẩn không?” Cô sốt ruột gõ các ngón tay xuống mặt bàn. “Không, đừng nói gì với cháu cả. Cháu biết hết rồi. Bố già không muốn cô con gái bé bỏng phải lo âu, đúng vậy không? Cháu sẽ khá hơn nhiều nếu đóng vai đà điểu rúc đầu xuống cát. Hay cư xử giống Menchu.”

“Cháu sẽ chẳng giải quyết được gì bằng cách nhảy xổ vào bất cứ ai tình cờ trông có vẻ đáng ngờ. Thêm nữa, nếu cảm giác sợ hãi của cháu là đúng, thậm chí làm thế còn nguy hiểm là đằng khác. Ý bác là nguy hiểm cho cháu ấy.”

“Cháu có khẩu súng của bác.”

“Bác hy vọng sẽ không phải hối tiếc vì đã đưa cho cháu khẩu súng đó. Đây không phải là trò chơi, cháu biết rồi đấy. Trong đời thực, những gã khốn cũng có súng. Và biết cả chơi cờ vua nữa.”

Như thể Muñoz đang thể hiện một ấn tượng đặc trưng của riêng mình, từ “cờ vua” dường như đã phá vỡ được vẻ lãnh đạm bên ngoài của ông.

“Nói cho cùng,” ông lẩm bẩm không cụ thể với ai, “về cơ bản, cờ vua là một sự kết hợp giữa hai xung lực đối nghịch nhau.”

César và Julia ngạc nhiên nhìn ông. Điều ông vừa nói chẳng có gì liên quan tới câu chuyện đang được bàn đến. Muñoz đang nhìn đăm đăm vào khoảng không, như thể vẫn chưa hoàn toàn trở lại từ chuyến đi dài tới một nơi xa xăm nào đó.

“Ông bạn thân mến,” César nói, có phần khó chịu vì bị chen ngang, “tôi không hề có ý nghi ngờ chân lý ngời ngời trong những lời nói của ông, song chúng tôi sẽ rất biết ơn nếu ông có thể nói dễ hiểu hơn.”

Muñoz tiếp tục lăn tròn viên ruột bánh mì giữa các ngón tay của mình. Hôm nay ông mặc một chiếc áo vest xanh lam kiểu dáng đã lỗi mốt và đeo một chiếc cà vạt màu lục sẫm, nhưng các đầu mút cổ áo sơ mi của ông, nhăn nhúm và không lấy gì làm sạch sẽ, vẫn vểnh lên trên như thường lệ.

“Tôi không biết phải nói gì.” Ông đưa ngón tay lên cọ vào cằm. “Tôi đã dành mấy ngày vừa qua nghĩ đi nghĩ lại chuyện này.” Ông do dự một lát, như thể đang tìm kiếm cách diễn đạt thích hợp. “Nghĩ về đối thủ của chúng ta.”

“Julia cũng vậy, tôi đoán thế. Và tôi cũng vậy. Tất cả chúng ta đều đã bận tâm nghĩ về gã khốn đó.”

“Hai chuyện này không hề tương tự. Gọi người này là một ‘gã khốn’ đã bao hàm một nhận xét chủ quan… Điều đó không hề có ích chút nào cho chúng ta, và thậm chí còn đánh lạc hướng sự chú ý của chúng ta khỏi những gì thực sự quan trọng. Tôi cố nghĩ về con người này qua góc nhìn duy nhất chúng ta có hiện tại: những nước cờ của người này. Ý tôi là…” Ông đưa một ngón tay lướt trên bề mặt ly rượu vang mờ hơi nước, rượu trong ly vẫn chưa được ông động đến, như thể cử chỉ đó đã làm ông đứt mạch suy luận trong bài diễn thuyết ngắn của mình. “Phong cách chơi phản ánh tính cách của người chơi. Tôi nghĩ mình từng nói với hai người điều này rồi.”

Julia cúi người về phía ông, đầy vẻ quan tâm.

“Ý ông là mấy ngày vừa qua ông đã thực sự nghiên cứu nghiêm chỉnh về tính cách tên sát nhân? Ông có nghĩ giờ đây ông đã hiểu hắn rõ hơn không?”

Một nụ cười mơ hồ thoáng lướt qua trên môi Muñoz. Nhưng Julia thấy rõ ông đang rất nghiêm túc. Người kỳ thủ chưa bao giờ biết đến mỉa mai châm biếm.

“Có rất nhiều kiểu kỳ thủ khác nhau.” Đôi mắt ông đang nhìn về thứ gì đó ngoài xa, một thế giới quen thuộc bên ngoài bốn bức tường của nhà hàng. “Bên cạnh phong cách chơi, mỗi kỳ thủ có những nét riêng biệt, những điểm đặc thù cho phép phân biệt anh ta với những kỳ thủ khác: đại kiện tướng Steinitz hay ngâm nga các giai điệu của nhà soạn nhạc người Đức Wagner trong khi chơi cờ; thần đồng cờ vua Morphy không bao giờ nhìn vào đổi thủ cho tới phút cuối cùng của ván đấu… Những người khác lẩm bẩm tiếng Latin hay một thứ ngôn ngữ nào đó họ tự sáng tác ra. Đó là một cách giải tỏa căng thẳng và giữ vững sự tỉnh táo. Một kỳ thủ có thể làm thế trước hay sau khi thực hiện một nước đi. Gần như tất cả mọi người đều làm gì đó.”

“Ông cũng vậy sao ?” Julia hỏi.

Muñoz do dự, tỏ vẻ bối rối.

“Tôi nghĩ là vậy.”

“Và nét riêng biệt của ông với tư cách một kỳ thủ là gì?”

Muñoz nhìn xuống các ngón tay của ông, vẫn đang mân mê viên ruột bánh mì.

“Chúng ta tới Penjamo, một j và không h.”

“Chúng ta tới Penjamo, một j và không h sao?”

“Phải.”

“Và ‘Chúng ta tới Penjamo, một j và không h’ có nghĩa là gì?”

“Chẳng có nghĩa gì cả. Chỉ đơn giản là một câu bâng quơ tôi lẩm bẩm hay thầm nghĩ trong đầu mỗi khi thực hiện một nước đi quan trọng, ngay trước khi tôi nhấc quân cờ lên.”

“Nhưng điều đó thật phi lý.”

“Tôi biết. Nhưng cho dù những cử chỉ hay biểu hiện đặc trưng ấy có phi lý đến thế nào đi chăng nữa, chúng vẫn phản ánh phong cách chơi cờ của mỗi người. Chúng cũng cho cô biết về tính cách của đối thủ. Khi cân phân tích một phong cách thi đấu hay một kỳ thủ, mọi thông tin đều có ích. Chẳng hạn, kiện tướng Petrosian là một kỳ thủ rất thiên về phòng ngự, với linh cảm tuyệt vời trước các mối nguy hiểm. Ông có thể dành cả ván cờ để chuẩn bị các phương án phòng ngự chống lại các nước tấn công có thể xảy ra, thậm chí trước cả khi các đối thủ của ông nghĩ tới những nước cờ đó.”

“Có thể ông ta là kẻ hoang tưởng,” Julia nói.

“Cô thấy nhận ra điều đó dễ đến mức nào chưa? Cách một người chơi cờ có thể làm bộc lộ bản tính tự cao, thích gây gổ, hay chứng hoang tưởng tự đại. Hãy thử lấy ví dụ trường hợp của Steinitz. Năm sáu mươi tuổi, ông tin rằng mình đang liên hệ trực tiếp với Chúa và rằng ông có thể đánh bại Người, cho dù ông nhận chấp một quân tốt và dành cho Người quyền đi quân trắng.”

“Còn về kỳ thủ vô hình của chúng ta?” César hỏi, ông đang chăm chú lắng nghe, ly rượu cầm trên tay dừng lại giữa chừng trong lúc đưa lên miệng.

“Người này rất giỏi,” Muñoz trả lời không chút do dự, “và các kỳ thủ giỏi thường là những con người phức tạp. Một kiện tướng bậc thầy luôn hình thành cho mình một linh cảm trực giác đặc biệt để nhận ra nước đi đúng và cảm nhận nguy hiểm trước những nước cờ sai lầm. Đó là một thứ linh tính không thể mô tả bằng lời. Khi anh ta nhìn vào bàn cờ, anh ta không thấy bất cứ thứ gì bất động; anh ta nhìn thấy một từ trường chằng chịt những lực hút và lực đẩy khác nhau, bao hàm cả những lực chính bản thân anh ta sở hữu.” Ông nhìn viên ruột bánh mì nằm trên tấm khăn trải bàn trong vài giây rồi cẩn thận nhặt nó lên để sang một bên, như thể đó là một quân tốt nhỏ nhoi trên một bàn cờ tưởng tượng. “Người này là kẻ thích tấn công và thích chấp nhận mạo hiểm. Chẳng hạn như việc đối thủ của chúng ta không dùng quân hậu của mình để bảo vệ vua. Rồi cách sử dụng quân tốt đen, và sau đó là quân hiệp sĩ đen một cách tài tình để duy trì sức ép lên vua trắng, để ngỏ lơ lửng khả năng đổi hậu. Ý tôi là người đàn ông này…”

“Hay người phụ nữ này,” Julia xen vào.

Muñoz nhìn cô, vẻ không mấy chắc chắn.

“Về điều này tôi không rõ. Cũng có những phụ nữ rất giỏi cờ vua, nhưng không nhiều. Trong trường hợp này, những nước đi của đối thủ của chúng ta, dù là đàn ông hay phụ nữ, đã thực hiện thể hiện một mức độ tàn nhẫn nhất định, và tôi dám nói là cả sự tò mò ác độc. Giống như một con mèo đang vờn chuột.”

“Như vậy, tóm lại,” Julia nói, đồng thời đưa từng ngón tay ra đếm, “nhiều khả năng đối thủ của chúng ta là mộtngười đàn ông và khả năng là một phụ nữ thì ít hơn nhiều, đó là một ai đó rất tự tin, có bản chất thích gây hấn và tàn nhẫn, đồng thời cũng là một kẻ bệnh hoạn thích theo dõi người khác. Đúng vậy không?”

“Phải, tôi nghĩ là thế. Và người này ưa thích nguy hiểm. Điều này thể hiện rất rõ qua cách đối thủ của chúng ta từ chối cách nhập cuộc cổ điển, trong đó quân đen luôn đóng vai phòng ngự. Hơn nữa, người này có trực giác rất tốt về những nước cờ mà đối thủ của mình có thể đi. Hắn ta có khả năng đặt mình vào vị trí của người khác.”

César mím môi, khẽ huýt sáo đầy ngưỡng mộ rồi nhìn Muñoz với thái độ tôn trọng trở lại. Người kỳ thủ lúc này có vẻ xa xăm, như thể các ý nghĩ của ông đã lại một lần nữa trôi dạt đi nơi khác.

“Ông đang nghĩ gì vậy?” Julia hỏi.

Phải một lát sau Muñoz mới trả lời.

“Không có gì đặc biệt. Trên bàn cờ, cuộc chiến không phải diễn ra giữa hai trường phái chơi cờ, mà giữa hai triết lý, hai thế giới quan.”

“Trắng và Đen, phải không nào?” César nói, như thể đang dẫn ra vài câu từ một bài thơ cũ. “Thiện và ác, thiên đường và địa ngục, và tất cả những thái cực thú vị khác.”

“Có thể lắm.”

Muñoz nhún vai. Julia nhìn lên vầng trán rộng và hai quâng thâm dưới đôi mắt ông. Trong đôi mắt uể oải ủ dột ấy đang cháy một tia sáng nhỏ thu hút sự chú ý của cô, làm cô thầm tự hỏi liệu nó sẽ kéo dài thêm bao lâu nữa trước khi lại vụt tắt như những lần trước. Khi ánh sáng còn lưu lại đó, cô cảm thấy một khao khát thực thụ muốn tìm hiểu đời sống nội tâm của ông, được biết rõ hơn về con người lầm lì đang ngối đối diện với cô.

“Vậy ông thuộc về trường phái nào?”

Dường như ông có phần ngạc nhiên trước câu hỏi này. Bàn tay ông đưa về phía ly rượu vang của mình nhưng rồi dừng lại nửa chừng, nằm yên trên tấm khăn trải bàn. Ly rượu của ông vẫn đầy nguyên từ đầu bữa.

“Tôi nghĩ mình không thuộc về bất cứ trường phái nào,” ông khẽ đáp. Người kỳ thủ khiến người khác có ấn tượng rằng nói về chính mình là một hành động vi phạm không thể chấp nhận được đối với ý thức về sự khiêm tốn của ông. “Tôi cho rằng mình là một trong số những người coi cờ vua như một phương pháp trị liệu. Có lúc tôi tự hỏi những người như cô, những người không chơi cờ vua, làm gì để thoát khỏi sự thất vọng và điên loạn. Như tôi từng nói với cô trước đây, có những người chơi cờ để chiến thắng, như các kiện tướng Alekhine, Lasker và Kasparov, như hầu hết các đại kiện tướng lừng danh. Giống như kỳ thủ giấu mặt mà chúng ta đang gặp phải, tôi cho là vậy. Những người khác, như đại kiện tướng Steinitz và kỳ thủ xuất chúng Przepiorka, lại tập trung vào việc thể hiện lý thuyết cờ vua của họ và tạo ra những nước đi xuất sắc.”

“Còn ông?” Julia hỏi.

“Tôi ư? Tôi không phải là kẻ thích tấn công, cũng không thích mạo hiểm.”

“Có phải vì thế ông không bao giờ thắng?”

“Trong thâm tâm, tôi tin mình có thể thắng, rằng nếu tôi quyết định thắng, tôi sẽ không bao giờ thua dù chỉ một ván. Nhưng tôi chính là kẻ thù tệ hại nhất của bản thân mình.” Ông chạm ngón tay vào chóp mũi, hơi ngả đầu sang một bên. “Tôi từng đọc được một điều: con người ta không được sinh ra để giải quyết những vấn đề của thế giới, mà chỉ đơn thuần để khám phá xem những vấn đề đó nằm ở đâu. Có lẽ đó là lý do tại sao tôi không cố gắng giải quyết bất cứ điều gì. Tôi đắm mình trong ván cờ chỉ vì chính cuộc chơi, và đôi lúc, trông tôi có vẻ như đang xem xét bàn cờ, nhưng thực ra tôi đang chìm trong mộng tưởng. Tôi cân nhắc những nước đi khác nhau, với những quân cờ khác nhau, hoặc tôi tính xa hơn sáu, bảy nước đi hay nhiều hơn nữa so với đối thủ.”

“Cờ vua ở trạng thái thuần khiết nhất,” César nói, dường như ông thực sự thấy ấn tượng, mặc dù khá miễn cưỡng.

“Chuyện đó tôi không rõ,” Muñoz nói. “Nhưng điều tương tự cũng diễn ra với rất nhiều người tôi quen biết. Ván cờ có thể kéo dài hàng giờ, và trong lúc nó diễn ra, thời gian, gia đình, rắc rối, công việc, tất cả đều bị bỏ lại phía sau, bị gạt sang một bên. Đó là điểm tương đồng giữa tất cả mọi người. Khác biệt nằm ở chỗ trong khi một số người coi đó là một trận đánh họ cần giành lấy phần thắng, một số người khác, như tôi chẳng hạn, lại nhìn nhận nó như một đấu trường giàu tưởng tượng và đầy ắp những khả năng kết hợp trong không gian, nơi chiến thắng và thất bại chỉ còn là những từ vô nghĩa.”

“Nhưng trước đó, khi ông nói với chúng tôi về một trận chiến giữa hai triết lý, ông đang nói về kẻ sát nhân, về gã kỳ thủ bí ẩn của chúng ta,” Julia nói. “Lần này dường như ông có quan tâm tới việc giành phần thắng. Đúng thế không?”

Một lần nữa, cái nhìn của Muñoz lại trôi dạt tới một điểm bất định nào đó trong không gian.

“Tôi đoán là vậy. Phải, lần này tôi thực sự muốn giành phần thắng.”

“Tại sao?”

“Linh tính. Tôi là một kỳ thủ, một kỳ thủ xuất sắc. Ai đó đang tìm cách khiêu khích tôi, và điều đó buộc tôi phải cẩn thận chú ý tới từng nước cờ người này thực hiện. Sự thực là tôi không còn lựa chọn nào khác.”

César mỉm cười giễu cợt, châm thêm một trong những điếu thuốc có đầu lọc vàng đặc biệt của ông.

“Hãy hát lên đi, hỡi nàng thơ,” ông trích dẫn với giọng nhại vẻ trang trọng lễ nghi, “cơn cuồng nộ của Muñoz u sầu, người rốt cuộc cũng quyết định bước chân ra khỏi căn lều ẩn dật của mình. Cuối cùng người bạn của chúng ta cũng chuẩn bị xung trận. Cho tới lúc này ông mới chỉ đóng vai một quan sát viên đứng ngoài cuộc, vì thế tôi thật vui khi cuối cùng được chứng kiến ông tuyên thệ dưới cờ. Một vị anh hùng bất đắc dĩ, nhưng dẫu sao vẫn cứ là một vị anh hùng. Chỉ có điều thật hổ thẹn,” một bóng tối lướt qua vầng trán trắng trẻo, phẳng lặng của ông, “là cuộc chiến này lại tinh vi một cách ma quái đến thế.”

Muñoz nhìn César với vẻ hứng thú.

“Thật lạ vì ông lại nói thế.”

“Tại sao?”

“Vì trên thực tế cờ vua là một sự thay thế cho chiến tranh và cả những thứ khác nữa. Ý tôi muốn nói tới tội giết cha.” Ông nhìn hai người một cách không chắc chắn, như thể muốn họ đừng xem những lời ông nói là nghiêm túc. “Trong cờ vua, mọi nước đi đều hướng tới mục đích đặt vua vào thế bị chiếu, hai người biết đấy. Tất cả đều nhằm hướng tới giết người cha. Tôi sẵn lòng nói cờ vua có nhiều điểm tương đồng với việc giết người hơn là với chiến tranh.”

Sự im lặng băng giá làm không khí quanh bàn bỗng trở nên lạnh ngắt. César đang nhìn đăm đăm vào đôi môi giờ đây đã mím chặt của Muñoz, mắt ông hơi nheo lại như thể khó chịu vì làn khói từ điếu thuốc của mình. Trong đôi mắt ông hiện rõ vẻ ngưỡng mộ chân thành, như thể Muñoz vừa mở toang một cánh cửa chứa đựng phía sau nó vô vàn bí ẩn khó lường.

“Thật đáng kinh ngạc,” ông lẩm bẩm.

Julia dường như cũng bị Muñoz mê hoặc như thế. Mặc dù bề ngoài có vẻ xoàng xĩnh tầm thường, nhưng người đàn ông này, với đôi tai to và bộ dạng rụt rè, nhàu nhĩ, biết chính xác mình đang nói về cái gì. Trong cái mê cung đầy bí ẩn mà thậm chí chỉ nguyên ý nghĩ về nó cũng đủ khiến những người khác run rẩy vì bất lực và sợ hãi này, Muñoz là người duy nhất biết cần giải nghĩa các dấu hiệu như thế nào, người duy nhất sở hữu chìa khóa cho phép ông thoải mái đến rồi đi mà không bị quái vật Minotaur[1] ăn thịt. Và tại đó, trước đĩa lasagna hẩu như chưa động đến của mình, Julia đã biết với mức độ chắc chắn chính xác như toán học, sự chắc chắn gần như của một kỳ thủ cờ vua, rằng theo cách của riêng mình, người đàn ông này chính là người mạnh nhất trong ba người bọn họ. Nhận định của ông không bị ảnh hưởng bởi những định kiến về đối thủ của mình, gã kỳ thủ bí hiểm, và nhiều khả năng cũng chính là kẻ sát nhân. Ông xem xét bí ẩn cũng với thái độ lạnh lùng vị kỷ đậm chất khoa học mà Sherlock Holmes đã sử dụng để hóa giải những thách thức mà gã giáo sư quỷ quyệt Moriarty bày ra. Muñoz sẽ không theo đuổi ván cờ này tới cùng vì ý thức trước công lý; mục đích của ông không phải đạo đức, mà là logic. Ông vào cuộc chỉ đơn giản vì có một kỳ thủ mà sự tình cờ đã đặt ngồi vào phía bên này bàn cờ, cũng giống như – Julia rùng mình trước ý nghĩ này – nó đã đặt ông xuống phía bên kia. Cô cũng nhận ra ông hoàn toàn dửng dưng với việc mình phải chơi quân trắng hay quân đen. Với ông, điều duy nhất đáng quan tâm là lần đầu tiên trong đời mình, ông có hứng thú với việc chơi một ván cờ cho tới cùng.

Cô bắt gặp ánh mắt của César, và biết rằng ông cũng đang suy nghĩ như cô. Và ông là người lên tiếng đầu tiên, với giọng nói nhỏ nhẹ, như thể, cũng như cô, ông sợ làm tắt mất ánh sáng trong đôi mắt của Muñoz.

“Giết nhà vua…” César từ tốn đưa chiếc đót thuốc lá lên miệng và rít vào một lượng khói vừa đủ. “Rất thú vị. Ý tôi là cách giải thích mang phong cách Freud đó về trò chơi này. Tôi không hề nghĩ cờ vua lại có gì đó liên quan tới những chuyện chẳng hay ho gì như thế.”

Đầu Muñoz hơi nghiêng sang một bên, dường như đang đắm chìm trong những ý nghĩ của riêng mình.

“Người cha thường là người dạy đứa trẻ đi những nước cờ đầu tiên. Và giấc mơ của bất cứ đứa con trai nào từng chơi cờ cũng là đánh bại ông bố của mình. Là giết nhà vua. Bên cạnh đó, ai cũng nhanh chóng nhận ra trong cờ vua người cha, hay quân vua, chính là quân yếu nhất trên bàn cờ. Nó liên tục bị tấn công, lúc nào cũng cần được bảo vệ, cần đến những chiến thuật như nước nhập thành, và mỗi nước đi chỉ có thể di chuyển được một ô. Nhưng thật ngược đời, vua cũng lại là quân cờ không thể thiếu. Vua đã mang đến cái tên cho trò chơi này, vì cái tên ‘cờ vua’ bắt nguồn từ từ shah, có nghĩa là vua trong tiếng Ba Tư, và trong mọi ngôn ngữ khác cùng gần tương tự như thế.”

“Còn quân hậu?” Julia hỏi.

“Đó là người mẹ và người vợ. Trong bất cứ tình huống nào trong đó vua bị tấn công, nó đem đến khả năng phòng ngự hữu hiệu nhất. Hậu chính là quân cờ mạnh và hữu hiệu nhất. Và ở bên cạnh quân vua và quân hậu là quân giám mục: người ban phước lành cho mối liên kết và trợ giúp trong cuộc đấu. Đừng quên từ Ả Rập faros, chỉ quân hiệp sĩ, quân kỵ binh cho phép xuyên qua phòng tuyến của kẻ thù. Thực ra, vấn đề này đã tồn tại từ rất lâu, trước khi Van Huys vẽ bức Ván cờ; người ta đã cố gắng lý giải nó từ một nghìn bốn trăm năm nay.”

Muñoz ngừng lời, và dường như định nói thêm điều gì đó nữa, nhưng thay vì nói ra, một nụ cười lại thoáng hiện trên môi ông trong chốc lát.

“Đôi lúc,” cuối cùng ông lên tiếng, như thể vừa phải nỗ lực tột độ để định hình ý nghĩ của mình, “tôi tự hỏi liệu cờ vua là một thứ do con người sáng tạo nên hay chúng ta chỉ đơn thuần khám phá ra nó. Như thể nó là thứ gì đó vẫn luôn tồn tại ngoài kia, từ khi tạo thiên lập địa. Giống như tất cả những con số.”

Tựa hồ đang trong một giấc mơ, Julia nghe thấy tiếng một dấu xi bị bẻ gãy, và lần đầu tiên cô thực sự ý thức được tình hình hiện tại: một bàn cờ rộng lớn bao trùm cả quá khứ và hiện tại, cả Van Huys và chính cô, thậm chí cả Alvaro, César, Montegrifo, gia đình Belmonte, Menchu và Muñoz. Và cô đột nhiên cảm thấy sợ hãi khủng khiếp, đến mức gần như phải gồng mình lên để không hét to thành tiếng. Nỗi sợ hãi hẳn đã hiện rõ trên khuôn mặt cô, vì cả César và Muñoz đều nhìn cô đầy lo lắng.

“Tôi không sao,” cô nói, lắc đầu như thể làm thế có thể giúp cô bình tĩnh lại. Rồi cô lấy trong túi ra tờ giấy có ghi lại các tầng không gian tồn tại trong bức tranh theo lời luận giải đầu tiên của Muñoz. “Hãy nhìn vào đây xem.”

Muñoz nhìn qua tờ giấy rồi chuyển cho César mà không bình luận gì.

“Bác nghĩ thế nào?” Julia hỏi.

César do dự.

“Rất đáng lo ngại,” ông nói. “Nhưng có lẽ chúng ta đã hiểu hơi quá thuần túy theo nghĩa đen.” Ông lại đưa mắt nhìn sơ đồ Julia đã vẽ. “Bác không dám chắc chúng ta đang đau đầu nhức óc vì một thứ thực sự hóc búa hay chỉ là một chuyện hoàn toàn chẳng có gì đáng bận tâm.”

Julia không trả lời. Cô đang nhìn chăm chăm vào Muñoz. Ông để tờ giấy xuống bàn, lấy một chiếc bút ra khỏi túi, ghi thêm gì đó vào bản sơ đồ rồi đưa lại cho cô.

“Bây giờ đã có thêm một tầng không gian nữa,” ông nói với giọng lo âu. “Ít nhất cô cũng liên quan tới nó như bất cứ nhân vật nào khác.”

“Đó chính là điều tôi nghĩ,” Julia nói.

“Tầng thứ sáu là tầng không gian bao hàm toàn bộ những lớp còn lại.” Muñoz chỉ vào sơ đồ. “Cho dù cô có thích điều đó hay không, cô cũng nằm ở trong đó.”

“Nghĩa là,” Julia nói, đôi mắt mở to nhìn ông, “rằng nhiều khả năng kẻ đã sát hại Alvaro, cũng chính là kẻ đã gửi tấm thẻ tới cho chúng ta, đang chơi một ván cờ điên rồ nào đó. Một ván cờ trong đó không chỉ tôi, mà chúng ta, tất cả chúng ta, đều là những quân cờ. Đúng không?”

Không có chút phiền muộn nào trên khuôn mặt của Muñoz, chỉ có vẻ trông đợi tò mò, như thể từ những gì cô vừa nói có thể rút ra những kết luận thật đáng kinh ngạc, những kết luận mà hẳn ông sẽ rất vui mừng được đưa ra lời bình luận về chúng.

“Tôi rất mừng,” cuối cùng ông lên tiếng, đồng thời nụ cười thoáng qua cũng xuất hiện trở lại trên môi, “rằng rốt cuộc cả hai người đều đã nhận ra được điều đó.”

❀ ❀ ❀

[1] : Quái vật nửa người nửa bò trong thần thoại Hy Lạp.