Tiếng bước chân của bà âm vang trong dãy hành lang vắng lặng, dưới mái vòm đã chìm sâu vào bóng tối. Mặt trời đang lặn chiếu những tia nắng cuối cùng gần như theo phương nằm ngang, chúng xuyên qua những khung cửa có chấn song đá, nhuộm đỏ các bức tường tu viện, những hốc tường trống rỗng, những chiếc lá thường xuân, thứ sẽ ngả vàng vào mùa thu, đang cuộn xoăn lại quanh các đầu cột, nhuộm đỏ cả những bức tượng quái vật, chiến binh, các vị thánh, những con vật trong truyền thuyết trang trí cho các phần mộ, cả những mái vòm Gothic bao quanh khu vườn mọc đầy cỏ dại. Bên ngoài, gió rít lên từng cơn, báo hiệu cho những đợt lạnh của khí hậu phương Bắc luôn đi trước mùa đông, nó thổi qua sườn đồi, làm các cành cây trên đó va vào nhau xào xạc, nó luồn qua các mái hiên và miệng máng xối chạm hình đầu thú, tạo nên tiếng vang trầm trầm của những khối đá đã trải qua bao thế kỷ; cơn gió làm đung đưa những quả chuông đồng treo trên tháp, và cao hơn chúng, chiếc chong chóng gió han gỉ kêu cót két vẫn bướng bỉnh chỉ về hướng Nam, một phương Nam có lẽ quang đãng, xa xăm và ngoài tầm với.

Người phụ nữ mặc đồ đen dừng bước bên một bức bích họa đã bị thời gian và hơi ẩm ăn mòn. Chỉ còn sót lại thưa thớt vài mảng màu nguyên gốc: màu xanh của một chiếc áo dài, đường viền màu hoàng thổ của một khuôn mặt; một bàn tay bị cắt cụt ở cổ tay, ngón cái chỉ lên một bầu trời không hề tồn tại, một Đức Chúa với khuôn mặt đã tan biến trong lớp thạch cao bong tróc của bức tường; một tia sáng của mặt trời hay của ánh sáng thánh thần, không có điểm khởi đầu hay nơi kết thúc, nằm chơi vơi giữa trời và đất, một khoảng ánh sáng vàng bị đóng băng lại một cách kỳ quặc trong thời gian và không gian, đang dần dần bị năm tháng và thời tiết xóa mờ, để rồi đến một ngày nào đó nó sẽ tắt ngấm hoặc bị xóa sạch, như thể chưa bao giờ từng tồn tại. Và một thiên thần không có miệng với nét mặt nghiệt ngã như của một vị quan tòa hay một đao phủ, người ta chỉ còn có thể nhận ra ở ông ta, trong những mảng màu còn sót lại, một đôi cánh được tô bằng màu vàng chanh, một mảnh áo và hình dáng lờ mờ của một thanh kiếm.

Người phụ nữ mặc đồ đen nâng tấm mạng đen che khuôn mặt của bà lên, nhìn hồi lâu vào đôi mắt của vị thiên thần. Mười tám năm qua, ngày nào bà cũng dừng bước tại đây vào cùng một giờ và chứng kiến sự tàn phá của thời gian gặm nhấm dần đi những gì còn lại của bức bích họa. Bà đã tận mắt chứng kiến nó dần dần biến mất, như thể bị mắc phải căn bệnh phong, thứ bệnh đang hủy hoại dần đi từng phần da thịt của nó, xóa dần đi khuôn mặt của vị thiên thần, làm nó nhòa dần vào nền thạch cao bẩn thỉu của bức tường, trong khi hơi ẩm làm những mảng màu bong tróc đi, làm nứt vỡ các hình vẽ. Ở nơi bà sống không có chiếc giương nào. Chúng bị cấm ngặt trong dòng tu bà đã gia nhập, hay đã bị ép buộc phải gia nhập. Giống như bức bích họa trên tường, ký ức của bà ngày càng có nhiều khoảng trắng trống không. Bà đã không còn nhìn thấy khuôn mặt của chính mình từ mười tám năm nay, và với bà, vị thiên thần kia, người hẳn đã có lúc sở hữu một khuôn mặt đẹp đẽ, là mốc đối chiếu bên ngoài duy nhất giúp bà hình dung ra tác động của thời gian trôi qua trên chính khuôn mặt mình: những mảng sơn bị tróc lở cũng giống như những nếp nhăn, những đường nét mờ nhạt dần cũng giống như làn da già cỗi. Trong những khoảnh khắc sáng suốt hiếm hoi chợt ùa tới như những con sóng vờn lên mặt cát của một bãi biển, những khoảnh khắc bà bấu víu lấy, cố gắng một cách tuyệt vọng để ghép chúng vào ký ức hỗn độn đầy ắp những bóng ma ám ảnh của mình, dường như bà nhớ ra mình đã năm mươi tư tuổi.

Từ trong nhà nguyện vẳng ra tiếng một dàn đồng ca, âm thanh bị chìm lấp đi sau những bức tường dày, những giọng hát đang ngợi ca Chúa trước khi họ đi sang phòng ăn. Người phụ nữ mặc đồ đen được phép không tham dự một vài buổi lễ, và vào giờ đó người ta cho phép bà đi dạo một mình, như một chiếc bóng tối tăm, lặng lẽ trong dãy hành lang vắng lặng. Một chuỗi tràng hạt dài bằng gỗ sẫm màu treo bên thắt lưng người phụ nữ, chuỗi tràng hạt đã khá lâu bà không động đến. Tiếng hát thánh ca từ xa vẳng đến trở nên mơ hồ trong âm thanh của cơn gió thổi qua.

Khi người phụ nữ bắt đầu đi tiếp và tới được bên cửa sổ, mặt trời sắp lặn chỉ còn là một quầng sáng đỏ nhạt nhòa phía xa, bên dưới những đám mây đen nặng nề từ phía bắc trôi tới. Dưới chân đồi có một hồ nước rộng xám xịt lấp lánh ánh sáng như ánh thép. Người phụ nữ đặt hai bàn tay gầy guộc, xương xẩu lên rìa một khung cửa sổ có đỉnh hình chóp – một lần nữa, như vào mỗi buổi tối trước, ký ức tàn khốc lại ùa về – và bà cảm thấy hơi lạnh từ tảng đá chạy lên theo hai cánh tay và, chậm rãi nhưng đầy đe dọa, lan dần tới trái tim đã rã rời của bà. Người phụ nữ bật ho rũ rượi, cả cơ thể yếu ớt mong manh của bà rung lên bần bật, chính cơ thể đã bị xói mòn sau bấy nhiêu mùa đông ẩm thấp, bị giày vò hành hạ bởi sự xa lánh, cô đơn và những ký ức đứt đoạn luôn ám ảnh. Bà không còn nghe thấy những bài thánh ca vọng lại từ nhà nguyện hay tiếng gió thổi nữa. Giờ chỉ còn tiếng đàn măng cầm đơn điệu, buồn bã vang vọng từ giữa lớp sương mù của thời gian, và đường chân trời cuối thu khắc nghiệt biến mất trước đôi mắt bà để chuyển thành một khung cảnh khác, như thể trong một bức tranh: một vùng đồng bằng hơi nhấp nhô và, ở phía xa, nổi bật lên nền trời xanh như thể được vẽ ra từ một cây cọ rất mảnh, là hình dáng mảnh mai của một gác chuông. Và đột nhiên dường như bà nghe thấy tiếng nói của hai người đàn ông ngồi bên một chiếc bàn, tiếng âm vang vọng lại của tiếng cười. Và bà nghĩ nếu quay người lại, bà sẽ thấy mình ngồi trên ghế với một cuốn sách trong lòng, và khi ngước mắt lên, bà sẽ thấy những tia sáng lóe lên trên tấm giáp che cổ bằng thép và trên tấm phù hiệu Hiệp sĩ Cừu Vàng. Và một người đàn ông già nua có bộ râu ngả xám sẽ mỉm cười với bà trong lúc, cọ trong tay, ông miệt mài vẽ lên một tấm ván gỗ sồi, với tất cả những kỹ năng thầm lặng mà nghề nghiệp của ông đòi hỏi, những hình ảnh sẽ lưu lại đến vĩnh cửu của khung cảnh đó.

Trong khoảnh khắc, cơn gió thổi bạt đi màn mây bao phủ bầu trời, và một tia sáng cuối cùng, phản xạ lại qua mặt nước hồ, chiếu lên khuôn mặt già nua của người phụ nữ, làm chói đôi mắt bà, một đôi mắt trong, lạnh lẽo, gần như không còn sức sống. Thế rồi, khi ánh sáng vụt tắt, dường như gió lại rít mạnh hơn, thổi tấm mạng đen bay vờn quanh bà như đôi cánh của một con quạ. Người phụ nữ lại cảm thấy cơn đau nhói buốt cào xé mình từ bên trong, ở nơi ngay gần trái tim, một cơn đau làm nửa người bà tê liệt, một cơn đau không thứ gì có thể làm dịu được. Nó làm chân tay và hơi thở của bà như đông cứng lại.

Hồ nước giờ chỉ còn là một mảng đục lờ mờ trong bóng tối. Và người phụ nữ mặc đồ đen, người thế gian biết đến dưới cái tên Beatrice xứ Burgundy, biết rằng mùa đông đang tràn về từ phương Bắc sẽ là mùa đông cuối cùng của bà. Và bà tự hỏi liệu ở nơi tối tăm bà sắp tới, có đủ sự khoan dung cho phép xóa đi khỏi tâm trí bà những mảnh ký ức cuối cùng hay không.

La Navata, tháng Tư 1990.