Muñoz giũ nước đọng trên chiếc áo mưa đang mặc, đứng lóng ngóng ngoài lối đi. Cơn mưa đã làm mái tóc ông ta dính chặt xuống đầu, nước vẫn còn nhỏ giọt trên trán và chóp mũi ông ta. Ông ta mang theo một bộ cờ trong túi áo, được gói trong chiếc túi đựng hàng của một chuỗi siêu thị lớn.

“Ông đã tìm ra câu trả lời chưa?” Julia hỏi trong lúc đóng cửa lại.

Muñoz cúi mặt xuống, nửa xin lỗi, nửa bối rối. Rõ ràng ông ta vẫn cảm thấy không thoải mái khi phải ở trong nhà của người khác, nhất là khi đó lại là căn hộ của Julia.

“Vẫn chưa,” ông ta nói, nhìn vũng nước nhỏ dưới chân mình với vẻ áy náy. “Tôi mới vừa xong việc ở chỗ làm, và hôm qua chúng ta đã hẹn gặp nhau ở đây vào giờ này.” Ông ta bước lên hai bước rồi dừng lại, như thể băn khoăn xem có nên cởi chiếc áo mưa của mình ra không. Ông ta quyết định cởi nó ra khi Julia chìa một bàn tay ra chờ đón để cầm lấy chiếc áo, rồi ông ta đi theo cô vào trong phòng.

“Có rắc rối gì sao?” cô hỏi.

“Về nguyên tắc thì không.” Giống như lần trước, Muñoz không hề thể hiện chút tò mò nào khi nhìn quanh căn phòng. Ngược lại, có vẻ ông ta tìm kiếm một đầu mối nào đó để biết nên xử sự ra sao. “Chỉ là vấn đề đầu tư công sức suy nghĩ và thời gian thôi. Tôi không làm gì khác ngoài suy nghĩ về nó.”

Vị khách đang đứng giữa phòng, cầm bộ cờ bằng cả hai tay. Julia không cần phải nhìn theo hướng mắt của ông ta để biết người kỳ thủ lập dị đang quan sát cái gì. Vẻ mặt của ông ta đã đổi khác, chuyển từ lảng tránh sang bị hứng thú cao độ, giống như một người bất ngờ bị chính hình ảnh đôi mắt của mình thôi miên.

Muñoz để bộ cờ lên mặt bàn, bước lại gần bức tranh hơn, chỉ để tâm vào phần có ván cờ và các quân cờ. Ông ta cúi người lại gần hơn nữa, quan sát chăm chú hơn so với hôm trước. Và Julia nhận ra ông ta không hề quá lời chút nào khi nói với cô “Tôi không làm gì khác ngoài suy nghĩ về nó”. Ông ta là một người đang tập trung vào việc lý giải một điều gì đó không chỉ đơn thuần là khó khăn của mình cô.

Ông ta quan sát bức tranh hồi lâu trước khi nhìn sang Julia.

“Sáng nay tôi đã thiết lập lại hai nước đi trước đó,” ông ta nói, giọng không hề có chút khoa trương nào. “Rồi sau đó tôi vấp phải một rắc rối. Một vấn đề liên quan tới vị trí không bình thường của các quân tốt.” Ông ta chỉ vào các quân cờ trong tranh. “Ở đây, thứ chúng ta đang gặp không phải là một ván cờ bình thường.”

Julia thực sự thất vọng. Khi cô ra mở cửa và thấy Muñoz đứng đó, cô đã gần như tin rằng câu trả lời đang nằm trong tầm tay. Tất nhiên, Muñoz không hề biết gì về sự khẩn cấp của vấn đề cần ông ta giải quyết, hay những biến cố mới đầy phức tạp vừa xảy đến với nó. Nhưng cô không phải người sẽ giải thích tất cả với ông ta, ít nhất là chưa.

“Những nước đi khác không quan trọng,” cô nói. “Chúng ta chỉ cần tìm ra quân cờ nào đã ăn quân hiệp sĩ trắng.”

Muñoz lắc đầu.

“Tôi đã dành hết thời gian có thể cho việc này.” Ông ta do dự, như thể những gì sắp nói ra là một bí mật hệ trọng. “Tôi mường tượng lại các nước cờ trong đầu, đi lại chúng theo thứ tự xuôi và ngược.” Ông ta lại dừng lời, đôi môi tạo thành một nụ cười nửa miệng xa xăm có phần đau đớn. “Nhưng có gì đó thật lạ lùng trong ván cờ này.”

“Nó không chỉ là một ván cờ,” cô nói. “Vấn đề là ở chỗ bác César và tôi nhìn nhận nó như phần trung tâm của bức tranh, vì chúng tôi không thể thấy được gì khác hơn.” Julia nghĩ lại những gì cô vừa nói. “Nhưng rất có thể phần còn lại của bức tranh chỉ đơn thuần là phần bổ sung cho ván cờ.”

Muñoz khẽ gật đầu, và Julia chợt có cảm giác như thể ông ta sẽ không bao giờ gật đầu xong. Những cử động chậm chạp ấy, như thể ông ta luôn dành nhiều thời gian cho chúng hơn mức thực sự cần thiết, dường như là một phần mở rộng trong phương thức tư duy của ông ta.

“Cô đã sai khi nói mình không thấy gì khác. Cô thấy mọi thứ, cho dù có thể cô không giải nghĩa được chúng.” Muñoz không hề nhúc nhích khỏi chỗ ông ta đang đứng; ông ta chỉ đơn thuần dùng cằm ra hiệu về phía bức tranh. “Tôi tin rằng điều này xuất phát từ cách nhìn nhận. Điều chúng ta có ở đây là các tầng không gian khác nhau, nằm lồng vào nhau: bức tranh có một sàn nhà đồng thời cũng là một bàn cờ chứa đựng các nhân vật phía trên. Những nhân vật này lại ngồi bên một bàn cờ có các quân cờ. Tất cả đều được thu vào tấm gương tròn bên trái. Và để làm cho thử thách thêm phức tạp, có thể thêm vào một tầng không gian nữa: không gian của chúng ta, nơi chúng ta đang đứng để ngắm nhìn bối cảnh, hay đúng hơn là các bối cảnh nối tiếp lồng vào nhau trong tranh. Và xa hơn nữa còn có tầng không gian trong đó họa sĩ hình dung ra chúng ta, những khán giả chiêm ngưỡng tác phẩm của ông.”

Vị khách nói không chút sôi nổi, trên khuôn mặt là một cái nhìn lơ đãng, như thể ông ta đang trình bày một bản mô tả đơn điệu mà tầm quan trọng chỉ được ông ta đánh giá cao lắm ở mức trung bình, và ông ta đề cập đến nó cũng chỉ bởi muốn làm vui lòng người khác. Sửng sốt, Julia khẽ huýt sáo.

“Thật lạ là ông có thể nhìn nhận nó như thế.”

Muñoz bình thản lắc đầu một lần nữa, không rời mắt khỏi bức tranh.

“Tôi không rõ tại sao cô lại thấy thế là kỳ lạ. Tôi nhìn thấy một ván cờ. Không chỉ một, mà là vài ván cờ, nhưng tất cả về cơ bản đều chỉ là một.”

“Điều này quá phức tạp với tôi.”

“Không hề. Vào lúc này, chúng ta đang dừng lại ở một tầng không gian trong đó chúng ta có thể thu thập một lượng lớn thông tin: không gian của ván cờ. Một khi ván cờ được lý giải, chúng ta có thể sử dụng bất cứ kết luận nào thu được cho phần còn lại của bức tranh, chỉ đơn giản là một câu hỏi về tư duy, tư duy toán học.”

“Tôi chưa bao giờ nghĩ toán học lại có gì liên quan tới việc này.”

“Nó liên quan tới mọi thứ. Bất cứ thế giới nào ta có thể tưởng tượng ra, như bức tranh này chẳng hạn, đều tuân theo cùng những quy luật như thế giới thực.”

“Thậm chí cả cờ vua?”

“Đặc biệt là cờ vua. Những dòng suy nghĩ của một kỳ thủ thực thụ di chuyển theo một dòng chảy khác với suy nghĩ của những người chơi cờ nghiệp dư. Tư duy của anh ta không cho phép anh ta cân nhắc tới những nước đi có thể thực hiện nhưng không thích hợp, vì anh ta luôn tự động loại trừ chúng. Tương tự như thế, một nhà toán học tài năng không bao giờ để tâm đến những ngõ cụt trong lúc tìm đường tới định lý anh ta đang nghiên cứu, trong khi đó chính xác sẽ là điều những người kém tài năng hơn sẽ làm, dò dẫm để tiến lên từ sai lầm này qua sai lầm khác.”

“Ông không bao giờ phạm sai lầm sao?”

Muñoz chậm rãi đưa mắt từ bức tranh sang Julia. Thứ gì đó giống một nụ cười thấp thoáng trên môi ông ta hoàn toàn không có chút âm hưởng hài hước nào.

“Trong cờ vua thì không.”

“Làm thế nào ông biết được?”

“Khi ta chơi cờ, ta phải đối diện với một số lượng vô hạn các tình huống có thể xảy ra. Đôi lúc ta có thể giải quyết chúng nhờ sử dụng các quy tắc đơn giản, và đôi lúc ta cần tới những quy tắc khác để quyết định xem nên sử dụng quy tắc nào trong các quy tắc đơn giản kể trên. Hoặc có lúc những tình huống hoàn toàn mới lạ xuất hiện và ta cần hình dung ra những quy tắc mới, có thể bao hàm hay không bao hàm những quy tắc trước đó. Thời điểm duy nhất ta có thể phạm sai lầm là khi lựa chọn quy tắc này thay vì quy tắc khác, lúc đang lựa chọn con đường để theo. Và tôi chỉ thực hiện một nước đi sau khi đã loại bỏ hết các quy tắc không thể áp dụng.”

“Tôi thấy mức độ tự tin như thế thật đáng kinh ngạc.”

“Tôi không rõ tại sao. Đó chính là lý do khiến các vị lựa chọn tôi.”

Chuông cửa reo lên, thông báo sự xuất hiện của César, đem theo một cái ô nhỏ nước tong tong, đôi giày ướt sũng cùng những lời nguyền rủa cả thời tiết mùa này cũng như cơn mưa đang trút xuống.

“Bác căm ghét mùa thu, cô bé thân mến, bác thực sự căm ghét nó. Mùa của sương mù và đủ thứ khốn kiếp.” Ông thở dài, bắt tay Muñoz. “Sau khi người ta đến một độ tuổi nào đó, một vài mùa dường như trở nên giống như sự nhại lại chính con người của ta một cách kinh khủng. Tôi có thể rót cho mình chút gì để uống chứ? Ôi ngốc quá, tất nhiên là tôi có thể rồi.”

Ông rót cho mình một ly gin hào phóng cùng đá và chanh, rồi vài phút sau quay trở lại cùng hai người kia, đúng lúc Muñoz đang bày bộ quân cờ của mình ra.

“Dù tôi chưa đi được xa đến nước cờ liên quan tới quân hiệp sĩ trắng,” ông ta giải thích, “tôi nghĩ hai người vẫn muốn biết những tiến triển tôi đã có được tới lúc này.” Sử dụng những quân cờ nhỏ bằng gỗ, ông ta thiết lập lại vị trí của bàn cờ được vẽ trong bức tranh. Julia nhận thấy ông ta làm việc này hoàn toàn nhờ vào trí nhớ của mình, không hề nhìn vào bức tranh của Van Huys hay bức phác họa ông ta đã vẽ tối hôm trước, lúc này vừa được ông ta lấy ra khỏi túi và đặt xuống một bên trên chiếc bàn. “Nếu hai người muốn, tôi có thể giải thích quá trình suy luận ngược trở lại mà tôi đã thực hiện cho tới hiện tại.”

“Phân tích hồi cứu,” César nói, nhấp thêm một ngụm gin.

“Đúng vậy,” Muñoz nói. “Và chúng ta sẽ sử dụng hệ thống ký hiệu mà tôi đã giải thích hôm qua.” Ông ta cúi người sang phía Julia, trong bàn tay ông ta là bức phác họa, rồi bắt đầu giải thích cho cô tình thế trên bàn cờ.

“Theo cách các quân cờ phân bổ,” Muñoz nói tiếp, “và theo thông tin ta đã biết là quân đen vừa đi, điều đầu tiên cần tìm ra là quân cờ nào của bên đen vừa thực hiện nước đi cuối cùng đó.” Ông ta cầm một chiếc bút chì chỉ vào bức tranh, rồi vào mảnh giấy phác họa và cuối cùng là vào thế cờ được dựng lại trên bàn cờ thực. “Cách đơn giản nhất là loại trừ các quân đen không có khả năng di chuyển vì đang bị khóa chặt hay vì vị trí cụ thể của chúng. Có thể thấy rõ không quân nào trong số ba quân tốt đen ở các ô a7, b7, hay d7 đã di chuyển, vì tất cả chúng vẫn nằm nguyên vị trí ban đầu khi ván cờ bắt đầu. Quân tốt thứ tư và cuối cùng, ở ô a5, cũng không thể di chuyển, vì nó nằm kẹt giữa một quân tốt trắng và chính vua đen. Chúng ta cũng có thể loại trừ giám mục đen ở ô c8, vẫn nằm nguyên tại vị trí ban đầu của nó, vì quân giám mục di chuyển theo đường chéo, và cả hai hướng chéo có thể đi của quân này đều bị các quân tốt đen chưa di chuyển chặn. Quân hiệp sĩ đen ở ô b8 cũng chưa di chuyển, vì nó chỉ có thể tới vị trí này từ các ô a6, c6 hay d7, mà cả ba ô kể trên đều đã có những quân cờ khác chiếm chỗ. Cô hiểu chứ?”

“Rất rõ,” Julia nói, cô đang cúi xuống bàn cờ dõi theo những lời giải thích của ông ta. “Có nghĩa là sáu trong số tám quân cờ đen không có khả năng vừa di chuyển.”

“Hơn cả sáu. Quân tháp đen ở ô c1 không thể di chuyển, vì nó chỉ có thể đi theo hàng dọc hay ngang, mà cả ba ô xung quanh đều đã có quân cờ khác chắn đường. Vậy nên không quân nào trong bảy quân cờ đen kể trên có thể là quân vừa đi nước cuối cùng. Và chúng ta cũng có thể loại trừ luôn quân hiệp sĩ ở ô d1.”

“Tại sao?” César hỏi. “Nó có thể tới đó từ ô b2 hay e3.”

“Không, nó không thể. Vì nếu ở một trong các ô đó, quân hiệp sĩ này đã có thể chiếu vua trắng ở ô c4; trong phân tích hồi cứu cờ vua, đây là điều chúng tôi có thể gọi là một nước chiếu tưởng tượng. Và không quân hiệp sĩ, hay bất kỳ quân cờ nào khác, đang chiếu vua đối phương lại tình nguyện rời khỏi vị trí đó; chỉ đơn giản điều đó là không thể. Thay vì rút lui, nó đã có thể bắt được vua đối phương, kết thúc ván cờ. Vì một tình huống như thế không thể xảy ra, chúng ta có thể suy luận quân hiệp sĩ ở ô d1 cũng không thể vừa di chuyển.”

“Nếu vậy,” Julia nói, mắt vẫn không rời bàn cờ, “chỉ còn lại hai khả năng với hai quân cờ nữa, phải vậy không?” Cô chỉ ngón tay vào từng quân cờ một. “Vua và hậu.”

“Phải. Nước cờ cuối cùng chỉ có thể do quân vua hay hậu thực hiện.” Muñoz nghiên cứu bàn cờ rồi đưa tay về phía vua đen mà không thực sự chạm vào quân cờ này. “Thứ nhất, hãy phân tích vị trí vua, quân có thể di chuyển một ô theo bất kỳ hướng nào. Có nghĩa là quân vua có thể tới vị trí hiện tại của nó ở ô a4 từ ô b4, b3 hay a3… về lý thuyết.”

“Thậm chí cả tôi cũng có thể thấy ý ông muốn nói gì về các ô b4 và b3,” César nhận xét. “Không quân vua nào có thể ở tại ô xung quanh một quân vua khác. Đúng vậy không?”

“Phải. Ở ô b4 vua đen có thể bị tháp, vua hay tốt của bên trắng chiếu. Ở ô b3, nó có thể bị quân tháp hay vua chiếu. Cả hai đều là những khả năng không thể xảy ra.”

“Vậy nó có thể di chuyển từ dưới lên, từ ô a3 không?”

“Không, không bao giờ. Khi đó nó sẽ bị hiệp sĩ trắng ở ô b1 chiếu, mà quân cờ này, nếu suy đoán theo vị trí của nó, rõ ràng không phải mới di chuyển tới đó, mà đã có mặt ở ô này từ vài nước đi trước.” Muñoz nhìn cả hai người. “Vậy là ở đây, thêm một trường hợp dùng nước chiếu tưởng tượng khác cho chúng ta thấy vua không phải là quân vừa di chuyển.”

“Do đó, nước đi cuối cùng,” Julia nói, “là của quân hậu đen.”

Người kỳ thủ trông có vẻ thờ ơ.

“Về nguyên tắc, đó là điều chúng ta cần suy đoán,” ông ta nói. “Theo tư duy thuần túy, một khi chúng ta đã loại bỏ hết những gì không thể xảy ra, khả năng còn lại, cho dù có khó hiện thực hay khó tin đến đâu đi nữa, chắc chắn phải đúng. Hơn nữa, trong trường hợp này chúng ta còn có thể chứng minh được điều đó.”

Julia nhìn ông ta với vẻ tôn trọng mới mẻ.

“Thật không thể tin nổi. Nghe như thể chuyện trong một tiểu thuyết trinh thám.”

César bĩu môi.

“Cô bé yêu quý, bác e rằng chính xác là đúng vậy đấy.” Ông nhìn Muñoz. “Tiếp tục đi, Sherlock Holmes,” ông nói thêm với nụ cười thân mật. “Chúng tôi đang háo hức mong đợi đây.”

Một bên khóe miệng của Muñoz hơi nhếch lên không chút hài hước, chỉ là một phản ứng lịch sự thuần túy. Rõ ràng tâm trí ông ta đã tập trung cả vào bàn cờ. Đôi mắt ông ta dường như trũng sâu hơn trong hai hốc mắt, từ chúng đang lóe lên một tia sáng đầy đam mê: biểu hiện của một người đang chiêm ngưỡng một không gian tưởng tượng vô hình nào đó chỉ riêng anh ta có thể thấy.

“Bây giờ,” ông ta lên tiếng, “chúng ta hãy cùng tìm hiểu những nước đi mà quân hậu có khả năng đã thực hiện để tới vị trí của nó ở ô c2. Julia, tôi không biết cô có biết hậu là quân mạnh nhất trong các quân cờ hay không. Nó có thể đi qua bao nhiêu ô, theo hướng nào tùy ý, có thể di chuyển như bất cứ quân cờ nào khác, trừ quân hiệp sĩ. Như chúng ta thấy, hậu đen có thể tới ô hiện tại từ bốn ô: a2, b2, b3 và d3. Đến lúc này, hẳn cô cũng tự mình thấy được nó không thể di chuyển từ ô b3 tới, phải không nào?”

“Tôi nghĩ là vậy,” Julia cau mày lại tập trung quan sát. “Tôi đoán không thể có chuyện nó rời khỏi một vị trí cho phép nó chiếu vua trắng.”

“Chính xác. Thêm một trường hợp dùng nước chiếu tưởng tượng nữa, cho phép loại trừ ô b3 khỏi danh sách các vị trí ban đầu có thể có của quân hậu đen. Thế còn ô d3 thì sao? Liệu cô nghĩ có khả năng quân hậu đã di chuyển từ đó tới, để tránh nguy cơ đe dọa từ quân giám mục trắng ở ô f1 chẳng hạn?”

Julia suy nghĩ một hồi về khả năng đó. Cuối cùng khuôn mặt cô sáng lên.

“Không, không thể, cũng vì lý do như trước,” cô giải thích, ngạc nhiên trước việc mình tự tìm ra lời giải. “Tại ô d3, hậu đen cũng đã có thể chiếu vua trắng trong một nước chiếu tưởng tượng như ông vẫn gọi, đúng không? Đó là lý do không thể có khả năng nó từ ô này di chuyển tới.” Cô quay sang César. “Chẳng phải thật tuyệt sao? Cháu chưa bao giờ chơi cờ vua trong đời mình.”

Lúc này Muñoz chỉ cây bút chì trong tay ông ta vào ô a2.

“Ta cũng lại có một nước chiếu tưởng tượng nữa nếu quân hậu từng ở đây, vậy nên chúng ta có thể loại trừ cả ô này.”

“Vậy thì hiển nhiên nó chỉ có thể di chuyển từ ô b2 tới,” César nói.

“Có thể lắm.”

“Ý ông nói ‘có thể’ là sao?” César có vẻ vừa không hiểu vừa tò mò. “Với tôi điều này hoàn toàn hiển nhiên.”

“Trong cờ vua,” Muñoz trả lời, “rất ít thứ có thể được gọi là ‘hiển nhiên’. Hãy nhìn vào các quân trắng trên cột b. Chuyện gì đã phải xảy ra nếu hậu đen từng ở ô b2?”

César trầm ngâm xoa cằm.

“Trong trường hợp đó, nó sẽ nằm trong tầm đe dọa của quân tháp trắng ở ô b5. Và có lẽ vì thế nó di chuyển sang ô c2 để tránh quân tháp này.”

“Không tồi,” Muñoz thừa nhận. “Nhưng chỉ là một khả năng. Dù thế nào đi nữa, lý do khiến nó di chuyển lúc này không quan trọng với chúng ta. Ông còn nhớ điều tôi từng nói với ông trước đây không? Một khi những điều không thể xảy ra đã được loại trừ, khả năng còn lại chắc chắn phải đúng. Nói tóm lại, một là quân đen vừa đi, hai là chín trong số mười quân đen trên bàn cờ không thể nào vừa di chuyển, ba là quân duy nhất có khả năng vừa di chuyển là quân hậu, và cuối cùng, ba trong bốn nước đi giả thiết của quân hậu không có khả năng xảy ra. Như vậy, hậu đen đã thực hiện nước đi duy nhất có thể: nó di chuyển từ ô b2 sang ô c2, có lẽ để chạy thoát khỏi mối de dọa từ các quân tháp trắng ở ô b5 và b6. Đã rõ chưa?”

“Rất rõ,” Julia nói, César gật đầu tán đồng.

“Có nghĩa là,” Muñoz tiếp tục, “chúng ta đã thành công ở bước đầu tiên trong ván cờ ngược đang chơi. Vị trí tiếp theo, hay đúng hơn là trước đó, vì chúng ta đang đi lùi lại, của các quân cờ sẽ như sau.”

“Hai người thấy không? Hậu đen vẫn ở ô b2, trước khi nó di chuyển sang ô c2. Vậy bây giờ chúng ta cần tìm hiểu xem quân trắng đã đi nước gì để buộc hậu đen phải làm như thế.”

“Chắc phải là quân tháp trắng,” César nói. “Quân ở ô b5. Gã quỷ đó có thể chuyển sang từ bất cứ ô nào thuộc hàng 5.”

“Có thể lắm,” Muñoz nói. “Nhưng điều đó không hoàn toàn giải thích được tại sao quân hậu phải bỏ chạy.”

César chớp mắt đầy ngạc nhiên.

“Tại sao không?” Đôi mắt ông đưa từ bàn cờ sang Muñoz rồi lại quay trở về bàn cờ. “Rõ ràng quân hậu đã chạy trốn mối đe dọa từ quân tháp. Chính ông vừa nói thế còn gì.”

“Tôi nói có lẽ nó đang chạy trốn các quân tháp trắng, chứ không hề nói chính quân tháp ở ô b5 đã khiến quân hậu phải bỏ chạy.”

“Tôi không hiểu gì nữa,” César thú nhận.

“Hãy nhìn thật chăm chú vào bàn cờ. Quân tháp trắng ở ô b5 đã di chuyển ra sao lúc này không quan trọng, vì quân tháp trắng còn lại, ở ô b6, vốn trước đó đã chiếu quân hậu đen rồi. Ông thấy chứ?”

César xem xét ván cờ lần nữa, lần này khá lâu.

“Tôi vẫn chưa hiểu,” cuối cùng ông chán nản lên tiếng. Ông đã uống cạn sạch món gin và chanh của mình, trong khi bên cạnh ông, Julia đang hút hết điếu thuốc này tới điếu thuốc khác. “Nếu không phải quân tháp trắng di chuyển tới ô b5, vậy thì toàn bộ lập luận của ông sẽ sụp đổ. Cho dù quân cờ đó có ở đâu di chuyển tới, bà hoàng hậu chết tiệt này cũng đã phải chuồn từ trước nước đi ấy, vì vốn bà ta đã bị chiếu rồi…”

“Không,” Muñoz nói. “Không nhất thiết phải như thế. Quân tháp này có thể vừa ăn một quân đen nào đó ở ô b5 chẳng hạn.”

Phấn chấn trước khả năng này, César và Julia chăm chú nghiên cứu ván cờ với sự hăng hái mới bùng lên trở lại. Vài phút sau, César ngước mắt lên dành cho Muñoz một cái nhìn đầy vị nể.

“Đúng thế,” ông ngạc nhiên nói. “Cháu thấy không, Julia? Một quân đen ở ô b5 trước đó đang che chở hậu đen khỏi mối đe dọa từ tháp trắng ở ô b6. Khi quân đen đó bị quân tháp thứ hai ăn, quân hậu bị đe dọa trực tiếp.” Ông đưa mắt nhìn Muñoz chờ sự xác nhận. “Chắc chắn phải là thế. Không còn khả năng nào khác.” Ông lại nhìn xuống bàn cờ, lần này với vẻ nghi ngờ. “Không có, phải không nào?”

“Tôi không biết,” Muñoz thành thật trả lời, và khi cô nghe thấy câu nói của người kỳ thủ, Julia thốt lên tuyệt vọng “Ôi Chúa ơi!”

“Ông mới chỉ vừa thiết lập nên một giả thiết,” ông ta nói tiếp, “và khi ta làm điều đó, ta luôn có nguy cơ thường trực là làm biến dạng thực tế đi ít nhiều cho phù hợp với giả thiết, thay vì tìm ra một giả thiết phù hợp với thực tế.”

“Vậy thì sao?”

“À, chỉ là vậy thôi. Tới lúc này chúng ta chỉ có thể coi ý tưởng rằng quân tháp trắng đã ăn một quân đen ở ô b5 là một giả thiết. Chúng ta vẫn cần xác định chắc chắn xem liệu còn có khả năng nào khác hay không, và nếu có, phải loại trừ hết những khả năng không phù hợp.” Tia sáng trong đôi mắt ông ta tắt dần. Dường như ông ta trở nên mệt mỏi hơn, u ám hơn trong lúc phác một cử chỉ không thể cắt nghĩa trong không khí, một phần như biện hộ, một phần không chắc chắn. Sự tự tin ông ta thể hiện khi giải nghĩa các nước đi đã biến mất; lúc này ông ta có vẻ dè dặt lúng túng. “Đó là những gì tôi muốn nói,” ông ta nói, cố lảng tránh ánh mắt Julia, “khi tôi bảo cô rằng tôi đang vấp phải một rắc rối.”

“Vậy thì bước tiếp theo là gì đây?” Julia hỏi.

Muñoz nhìn các quân cờ với vẻ cam chịu.

“Một cuộc điều tra mất nhiều thời gian và vô cùng khó khăn để kiểm tra toàn bộ sáu quân đen đã bị loại khỏi bàn cờ. Tôi sẽ cố tìm ra xem từng quân đã bị ăn theo cách nào và ở đâu.”

“Có thể phải mất hàng mấy ngày trời,” Julia nói.

“Hay vài phút, cũng còn tùy. Đôi khi, vận may và linh tính cũng giúp người ta một phần.” Ông ta nhìn hồi lâu xuống bàn cờ rồi nhìn vào bức tranh của Van Huys. “Nhưng có một điều tôi dám chắc,” ông ta nói sau một thoáng suy nghĩ. “Cho dù người vẽ bức tranh này là ai, ông ta cũng có một cách chơi cờ rất khác thường.”

“Ông có thể mô tả ông ấy như thế nào?” Julia hỏi.

“Ai kia?”

“Người kỳ thủ vắng mặt. Người ông vừa nhắc tới.”

Thoạt tiên, Muñoz nhìn xuống tấm thảm, rồi nhìn vào bức tranh. Có gì đó tựa như sự ngưỡng mộ trong đôi mắt ông ta, Julia thầm nghĩ. Có lẽ là sự ngưỡng mộ từ trong nội tâm của một kỳ thủ trước một bậc thầy.

“Tôi không biết nữa,” ông ta khẽ nói, như thể đang lảng tránh. “Cho dù ông ta là ai, ông ta cũng là một người rất ranh ma. Tất cả kỳ thủ hàng đầu đều như thế, nhưng con người này còn có một thứ khác nữa: một tài năng hiếm có trong việc tạo ra những đầu mối giả, trong việc sắp đặt đủ loại cạm bẫy. Và ông ta thích làm chuyện đó.”

“Có thể nào như vậy không?” César hỏi. “Ta có thể thực sự đánh giá được tính cách một người qua cách người đó chơi cờ sao?”

“Tôi nghĩ là có,” Muñoz trả lời.

“Trong trường hợp đó, ông nghĩ sao về con người đã nghĩ ra ván cờ này, nếu xét tới việc ông ta đã thực hiện nó vào thế kỷ 15?”

“Tôi sẽ nói rằng” – Muñoz nhìn vào bức tranh như bị hút hồn – “tôi sẽ nói rằng có điều gì đó ‘ma quái’ trong cách chơi cờ của ông ta.”