Cô tìm đến câu lạc bộ cờ vua. Mạt cưa dính đầy ngoài tiền sảnh, trên những chiếc ô, áo khoác và áo mưa. chúng tỏa ra mùi ẩm mốc, mùi khói thuốc lá, và bầu không khí không lẫn vào đâu được của những nơi chỉ có riêng đàn ông lui tới. Cô chào Cifuentes, ông giám đốc câu lạc bộ, khi ông này vội vã tới đón cô, và, trong lúc những tiếng rì rầm do sự xuất hiện của cô trong câu lạc bộ gây ra đang lắng dần xuống, cô đưa mắt tìm kiếm quanh các bàn cờ cho tới khi tìm thấy Muñoz. Ông đang chăm chú để tâm vào một ván cờ, ngồi bất động như một bức tượng nhân sư, với một khuỷu tay chống lên tay vịn chiếc ghế ông đang ngồi, cằm tựa lên lòng bàn tay. Đối thủ của ông, một anh chàng trẻ tuổi đeo kính dày cộp, liên tục liếm môi và đưa những cái nhìn bối rối về phía Muñoz, như thể lo sợ rằng vào bất cứ lúc nào ông cũng có thể phá hủy thế trận bảo vệ quân vua đầy phức tạp mà, căn cứ vào bộ dạng căng thẳng và vẻ kiệt sức của anh ta, người kỳ thủ trẻ đã phải nỗ lực tột bậc để thiết lập nên.

Muñoz dường như vẫn là con người bình thản, lơ đãng thường ngày của ông; thay vì quan sát bàn cờ, đôi mắt bất động của ông lại có vẻ chỉ dừng lại trên đó. Có thể ông đang chìm vào một trong những giấc mơ hão huyền mà ông từng kể với Julia, cách xa ván cờ đang diễn ra trước mắt ông cả nghìn dặm, trong khi đầu óc toán học của ông đang liên tục thử nghiệm và loại bỏ hết khả năng này tới khả năng khác của các nước cờ. Quanh họ, vài người đứng ngoài theo dõi đang nghiên cứu ván cờ với vẻ còn quan tâm hơn cả hai kỳ thủ trong cuộc. Thỉnh thoảng, những người này khẽ thì thầm những lời bình luận hay đề xuất di chuyển quân cờ này hay quân cờ khác. Điều có vẻ đã rõ ràng, nếu tính đến không khí căng thẳng quanh bàn, là họ đang chờ Muñoz thực hiện một nước đi quyết định đặt dấu chấm hết cho anh chàng trẻ tuổi đeo kính. Nó cũng lý giải vẻ luống cuống của anh này, đôi mắt anh ta, được hai tròng kính phóng to lên, nhìn đối thủ như một nô lệ sắp làm mồi cho sư tử dưới đấu trường đang cầu khẩn sự khoan hồng từ vị hoàng đế có quyền lực vô hạn trong bộ y phục màu đỏ tía.

Đúng lúc đó, Muñoz ngẩng đầu lên và trông thấy Julia. Ông nhìn cô chằm chằm trong vài giây như thể không nhận ra cô, rồi từ từ hồi tỉnh, với vẻ mặt của một người vừa chợt tỉnh khỏi một giấc mơ hay vừa quay về sau một chuyến đi dài. Khuôn mặt ông bừng sáng khi thể hiện cử chỉ chào đón mơ hồ. Rồi ông đưa mắt trở lại bàn cờ, như thể để xem xem mọi thứ có còn như cũ không, rồi, không chút vội vã hoặc như thể ông chỉ vừa ngẫu hứng chợt nghĩ ra, nhưng kỳ thực là kết quả của một quá trình tư duy dài, di chuyển một quân tốt. Tiếng rì rầm thất vọng vang lên quanh bàn, và người đàn ông trẻ tuổi đeo kính đưa mắt nhìn sang ông, thoạt tiên với vẻ ngạc nhiên, sau đó sững sờ như một tù nhân được bãi bỏ lệnh hành hình vào phút chót, rồi nở một nụ cười tự mãn đầy hài lòng.

“Vậy là hòa,” một trong những người đứng xem nhận xét.

Muñoz, đang đứng dậy khỏi bàn cờ, chỉ nhún vai. “Phải,” ông đáp, không buồn nhìn lại bàn cờ. “Nhưng nếu tôi đưa quân giám mục tới vị trí của quân hậu, chỉ sau năm nước đi nữa là chiếu hết.”

Ông tới bên Julia, mặc cho những người khác suy nghĩ về nước đi ông vừa nhắc đến. Tế nhị chỉ về phía nhóm người đang xúm quanh bàn cờ, Julia khẽ nói:

“Họ chắc phải thực sự ghét ông lắm.”

Muñoz nghiêng đầu sang bên, vẻ mặt của ông có thể dễ dàng hiểu là một nụ cười lơ đãng hay một cái nhìn coi thường.

“Tôi đoán là thế,” ông đáp, cầm áo mưa lên. “Bọn họ luôn xúm lại như một bầy kền kền, hy vọng được tận mắt chứng kiến khi rốt cuộc có ai đó xé xác tôi thành từng mảnh.”

“Nhưng ông cố tình để mình bị đánh bại… Như thế chắc họ cảm thấy rất bẽ mặt.”

“Nói thế còn là nhẹ đấy,” ông nói, nhưng trong giọng nói không hề có chút âm hưởng tự mãn hay kiêu ngạo nào, chỉ có sự coi thường một cách khách quan. “Họ sẽ không bỏ lỡ dù chỉ một ván cờ của tôi, dù là vì bất cứ điều gì.”

Ra ngoài, đứng đối diện bảo tàng Prado trong màn sương xám xịt, Julia kể lại cho ông cuộc trò chuyện mới nhất của cô với Belmonte. Muñoz lắng nghe cô, không đưa ra lời bình luận nào, thậm chí cả khi cô kể cho ông về sở thích cờ vua của cháu gái ông chủ nhà. Ông có vẻ dửng dưng với thời tiết ẩm ướt trong lúc thong thả bước đi, chăm chú lắng nghe những gì Julia nói, chiếc áo mưa không cài cúc, chiếc cà vạt vẫn bung ra như thường lệ, đầu cúi xuống, đôi mắt nhìn đăm đăm vào đôi mũi giày đầy vết trầy xước.

“Cô từng hỏi tôi liệu có phụ nữ nào chơi cờ vua không,” cuối cùng ông lên tiếng. “Và lúc đó tôi đã nói với cô cho dù về cơ bản cờ vua là một trò chơi dành cho nam giới, nhưng vẫn có một số kỳ thủ nữ rất giỏi. Nhưng họ là những trường hợp ngoại lệ.”

“Ngoại lệ càng chứng minh cho quy luật, tôi đoán là vậy.”

Muñoz cau trán.

“Không. Tới đây thì cô sai rồi. Một ngoại lệ không chứng minh điều gì hết; nó làm mất hiệu lực hay phá hủy bất cứ quy luật nào. Đó là lý do vì sao cô cần phải rất thận trọng khi suy luận theo phương pháp quy nạp. Điều tôi muốn nói là phụ nữ thường có xu hướng chơi cờ vua kém, chứ không phải tất cả phụ nữ đều chơi cờ vua kém. Cô hiểu chứ?”

“Tôi hiểu.”

“Nhận xét này không hề mâu thuẫn với sự thật là, trên thực tế phụ nữ không đạt nhiều thành công với tư cách kỳ thủ. Chỉ để cung cấp cho cô một ví dụ: Tại Liên bang Xô viết, nơi cờ vua là trò giải trí phổ biến nhất, chỉ có duy nhất một phụ nữ, Vera Menchik, từng được coi là đạt trình độ đại kiện tướng.”

“Tại sao vậy?”

“Có thể vì cờ vua đòi hỏi mức độ thờ ơ với thế giới bên ngoài quá cao.” Ông dừng lại, đưa mắt nhìn Julia. “Cô Lola Belmonte này là người thế nào?”

Julia suy nghĩ một lát trước khi trả lời.

“Thực sự tôi không biết phải mô tả cô ta thế nào nữa. Không mấy dễ chịu. Có thể coi là hống hách. Hay gây gổ. Thật tiếc cô ta không có mặt ở nhà hôm ông cùng tôi tới đó.” Hai người đang đứng bên một đài phun nước bằng đá, trên cùng lờ mờ hình dáng một bức tượng đứng sừng sững đầy đe dọa phía trên đầu họ trong làn sương mù. Muñoz đưa tay lên vuốt tóc rồi nhìn vào hai lòng bàn tay ướt đẫm của ông trước khi chùi vào áo mưa.

“Hay gây hấn, cho dù bộc lộ ra ngoài hay ẩn kín trong nội tâm,” ông nói, “là tính cách của nhiều kỳ thủ.” Ông thoáng mỉm cười, không hề nói rõ liệu ông có đặt mình nằm ngoài nhận định đó hay không. “Và một kỳ thủ thường có xu hướng là một người đang tuyệt vọng hay bị chèn ép về mặt nào đó. Cuộc tấn công nhằm vào quân vua, cũng chính là mục đích trong cờ vua, đồng nghĩa với việc chống lại uy quyền, sẽ là một cách để giải thoát bản thân khỏi trạng thái đó. Từ góc nhìn này, với một phụ nữ, môn cờ vua có thể coi là đáng quan tâm.” Nụ cười thoáng qua lại vụt hiện lên trên môi ông. “Khi cô chơi cờ, những người khác dường như trở nên không đáng kể.”

“Ông có phát hiện ra điều gì giống như thế trong ván cờ đối thủ của chúng ta đang chơi không?”

“Một câu hỏi rất khó trả lời. Tôi cần nhiều thông tin hơn. Nhiều nước đi hơn. chẳng hạn, phụ nữ thường thể hiện sự ưa thích đặc biệt với quân giám mục.” Khuôn mặt của Muñoz vụt trở nên sống động khi ông đi vào các chi tiết. “Tôi không rõ tại sao, nhưng những quân cờ này, cùng các nước đi chéo thật sâu của chúng, có lẽ mang nhiều chất nữ tính nhất trong các quân cờ.” Ông khoát tay như thể không mấy tin vào những lời vừa nói và đang cố xóa chúng khỏi không trung. “Nhưng cho tới lúc này hai quân giám mục đen vẫn chưa đóng vai trò quan trọng trong ván cờ. Như cô biết đấy, chúng ta có không ít lý thuyết hay ho song rốt cuộc lại chẳng dẫn tới đâu cả. Vấn đề của chúng ta chỉ đơn giản đúng như nó đặt ra trên bàn cờ: chúng ta chỉ có thể đưa ra những giả thiết trong trí tưởng tượng, đưa ra những phỏng đoán, mà không được chạm tới các quân cờ.”

“Vậy ông đã đi tới giả thiết nào chưa? Đôi lúc ông làm tôi có cảm giác ông đã đi tới những kết luận mà ông không muốn đả động đến với chúng tôi.”

Muñoz hơi nghiêng đầu sang một bên, như ông vẫn luôn làm thế mỗi khi đối diện với một câu hỏi khó.

“Chuyện này hơi rắc rối một chút,” ông trả lời sau một thoáng im lặng. “Tôi có trong đầu vài ý tưởng, nhưng vấn đề của tôi chính là điều tôi vẫn nói với cô. Trong cờ vua cô không thể chứng minh bất cứ điều gì cho tới khi đã thực hiện nước đi, và lúc đó cô không thể quay trở lại được nữa.”

Hai người tiếp tục bước đi giữa những băng ghế đá và hàng rào lờ mờ sau màn sương mù. Julia khẽ thở dài.

“Nếu từng có ai nói với tôi rằng một ngày kia tôi sẽ phải lần theo dấu vết của một người nhiều khả năng là kẻ sát nhân với sự trợ giúp của một bàn cờ, hẳn tôi sẽ nói với người đó rằng anh ta là một kẻ hoàn toàn mất trí.”

“Tôi từng nói với cô có rất nhiều mối liên hệ giữa cờ vua và công việc điều tra của cảnh sát.” Bàn tay của Muñoz làm động tác di chuyển các quân cờ trong không khí. “Thậm chí trước thời của Conan Doyle, đã từng tồn tại phương pháp điều tra của nhân vật Dupin trong các tác phẩm do Poe viết.”

“Nhà văn Edgar Allan Poe ư? Đừng nói với tôi là ông ta cũng chơi cờ đấy.”

“Ồ, phải, ông ấy là người rất mê môn cờ vua. Từng có một chiếc máy chơi cờ tự động có tên Kỳ thủ Maelzel, nó hầu như không bao giờ thua ván nào. Poe viết một bài tiểu luận về nó vào khoảng năm 1830. Để tìm hiểu tới tận gốc rễ của bí ẩn, ông ấy đã thiết lập mười sáu cách phân tích tiếp cận và đi tới kết luận chắc chắn phải có một người nấp kín bên trong chiếc máy đó.”

“Và đó cũng là điều ông đang làm? Tìm kiếm kẻ đang nấp kín đó.”

“Tôi đang cố, nhưng chuyện đó chưa hứa hẹn được gì hết. Tôi không phải là Poe.”

“Tôi hy vọng ông thành công. Như thế chắc chắn sẽ có lợi cho tôi. Ông là hy vọng duy nhất của tôi.”

Muñoz nhún vai, không nói gì suốt một hồi lâu.

“Tôi không muốn cô hy vọng quá nhiều,” ông lên tiếng sau khi hai người đã đi thêm được một quãng nữa. “Khi tôi bắt đầu chơi cờ, có những lúc tôi cảm thấy chắc chắn tôi không thể nào thua, dù chỉ một ván. Rồi sau đó, trong trạng thái lâng lâng phấn khích, tôi bị đánh bại, và thất bại đó đưa tôi trở lại mặt đất.” Ông nheo mắt lại, tựa như có thể nhìn ra ai đó trong màn sương mù phía trước. “Luôn có ai đó giỏi hơn ta. Đó là lý do tại sao việc giữ cho bản thân mình trong trạng thái hoài nghi lành mạnh là điều rất hữu ích.”

“Trạng thái hoài nghi mà ông vừa nói đến, tôi thấy nó thật khủng khiếp.”

“Cô có lý do để nghĩ vậy. Cho dù một ván cờ có trở nên căng thẳng đến mức nào đi nữa, cả hai kỳ thủ đều biết đây là một trận chiến không đổ máu. Nói cho cùng, anh ta tự an ủi bản thân, nó cũng chỉ là một trò chơi… Nhưng trong trường hợp của cô thì không phải vậy.”

“Còn ông thì sao? Ông có nghĩ hắn biết vai trò của ông trong chuyện này không?”

Đôi mắt Muñoz lại trở nên xa xăm.

“Tôi không rõ liệu hắn có biết tôi là ai không. Nhưng chắc chắn hắn biết có ai đó có khả năng giải mã được những nước cờ của hắn. Nếu không, ván cờ hắn lôi chúng ta vào sẽ hoàn toàn vô nghĩa.”

“Tôi nghĩ chúng ta cần đến gặp Lola Belmonte một chuyến.”

“Tôi đồng ý.”

Julia xem đồng hồ.

“Vì chúng ta cũng sắp tới chỗ tôi ở rồi, sao ông không lên uống một tách cà phê nhỉ? Menchu đang ở nhà tôi, và chắc lúc này bà ấy đã dậy rồi. Bà ấy đang gặp chút rắc rối.”

“Rắc rối nghiêm trọng lắm ư?”

“Có vẻ là thế, và tối qua bà ấy đã xử sự rất lạ lùng. Tôi cũng muốn ông gặp bà ấy… Nhất là lúc này.”

Họ băng qua đại lộ, chói mắt vì những chiếc đèn pha ô tô.

“Nếu tôi phát hiện ra Lola Belmonte đứng sau tất cả chuyện này,” Julia đột nhiên thốt lên, “tôi sẽ dùng chính hai bàn tay này bóp chết cô ta.”

Muñoz nhìn cô đầy ngạc nhiên.

“Giả sử lý thuyết về sự hung hãn của tôi là đúng,” ông nói, cô nhận ra ông đang quan sát mình với vẻ tôn trọng rất mới mẻ, “cô sẽ là một kỳ thủ xuất sắc nếu có lúc nào đó cô quyết định chơi cờ.”

“Tôi đã dính dáng tới nó rồi đấy,” Julia đáp, săm soi nhìn đầy hiềm khích về phía những chiếc bóng đang lướt qua cạnh cô trong làn sương mù. “Cho tới giờ tôi đã chơi cờ được một thời gian rồi, và chẳng hề thấy có chút hứng thú nào cả.”