Alexander bị thương.

Ngay sau đó, một số binh sĩ bắt đầu tàn sát người Ấn Độ; tất cả những ai họ bắt gặp đều bị giết sạch, không chừa một phụ nữ hay đứa trẻ nào. Những người khác thì khiêng vị vua đang trong cơn mê man đặt lên tấm khiên của ông; lúc bấy giờ, họ vẫn chưa thể biết liệu ông có qua khỏi hay không. Một vài sử gia đã ghi chép rằng Critodemus, một thầy thuốc người Cos thuộc dòng dõi Asclepiad, đã rạch vết thương và rút mũi tên ra. Các tác giả khác lại cho rằng, vì vào thời khắc nguy cấp đó không có bác sĩ nào ở gần, Perdiccas, cận vệ tin cẩn của Alexander, đã làm theo lệnh vua: dùng kiếm rạch vết thương và rút vũ khí ra. Khi mũi tên được rút khỏi, máu phun ra xối xả đến mức Alexander lại lịm đi; cũng chính nhờ cú lịm đi đó mà máu đã ngừng chảy. Nhiều chuyện khác về tai nạn này đã được các sử gia ghi lại; và Tin Đồn, sau khi tiếp nhận những lời kể từ những kẻ xuyên tạc sự thật đầu tiên, vẫn tiếp tục lưu truyền chúng đến tận thời đại chúng ta. Nếu lịch sử không lên tiếng chặn đứng lại, những điều dối trá đó sẽ cứ mãi tiếp nối được truyền từ người này sang người khác.

Chẳng hạn, theo lời kể phổ biến thì tai nạn này giáng xuống đầu Alexander khi ông đang ở giữa người Oxydracians; nhưng sự thật là nó xảy ra ở vùng đất của người Mallians, một bộ tộc độc lập tại Ấn Độ. Thành phố đó thuộc về người Mallians, và chính những người Mallians là kẻ đã gây ra vết thương cho ông. Thực ra, bộ tộc này đã có ý định hợp quân với người Oxydracians để tiến hành một cuộc kháng cự quyết liệt, nhưng Alexander đã đi trước một bước. Ông hành quân xuyên qua vùng đất khô cằn để đánh úp họ trước khi bất kỳ sự viện trợ nào từ người Oxydracians kịp đến, hoặc trước khi họ kịp giúp đỡ phe kia. Hơn nữa, người đời thường nói rằng trận chiến cuối cùng với Darius diễn ra gần Arbela, nơi nhà vua này bỏ chạy và không dừng lại cho đến khi bị Bessus bắt giữ và sát hại lúc quân của Alexander tiến đến; cũng như trận đánh trước đó diễn ra tại Issus, và trận kỵ binh đầu tiên là gần sông Granicus. Trận kỵ binh quả thực đã diễn ra gần Granicus, và trận đánh tiếp theo với Darius là ở Issus; nhưng những tác giả cho rằng Arbela nằm cách xa nhất lại nói rằng nó cách nơi diễn ra trận đánh cuối cùng giữa Alexander và Darius 600 dặm, trong khi những người cho rằng nó gần nhất lại nói khoảng cách là 500 dặm. Hơn nữa, Ptolemy và Aristobulus khẳng định rằng trận đánh diễn ra tại Gaugamela, gần con sông Bumodus. Nhưng vì Gaugamela không phải là một thành phố, mà chỉ là một ngôi làng lớn, nên địa danh này không được nổi tiếng, và cái tên nghe cũng chẳng êm tai; vì thế, tôi nghĩ rằng có lẽ Arbela, với tư cách là một thành phố, đã chiếm trọn lấy vinh quang của trận đánh vĩ đại ấy.

Thế nhưng, nếu nhất thiết phải coi cuộc đụng độ này diễn ra gần Arbela, dù thực tế nó nằm cách xa đến vậy, thì cũng có thể nói rằng trận thủy chiến ở Salamis đã diễn ra gần eo đất Corinth, hay trận đánh tại Artemisium, thuộc Euboea, lại xảy ra gần Aegina hoặc Sunium. Hơn nữa, về những người đã lấy khiên che chắn cho Alexander trong cơn nguy khốn, tất cả đều đồng ý rằng Peucestas đã làm điều đó; nhưng họ không còn đồng nhất về Leonnatus hay Abreas, người lính được hưởng gấp đôi tiền lương nhờ những chiến công hiển hách của mình. Một số người kể rằng Alexander, sau khi bị một mảnh gỗ đập trúng đầu, đã ngã xuống vì choáng váng; và khi đứng dậy, ông lại bị một ngọn lao đâm xuyên qua giáp ngực. Thế nhưng Ptolemy, con trai của Lagus, lại nói rằng ông chỉ bị duy nhất vết thương ở ngực đó mà thôi.

Tuy nhiên, theo ý kiến của tôi, sai lầm lớn nhất của những người chép sử về Alexander chính là điều sau đây. Có kẻ đã ghi chép rằng Ptolemy, con trai của Lagus, cùng với Peucestas đã leo thang cùng Alexander; rằng Ptolemy đã giương khiên che chắn cho ông khi ông nằm bị thương, và chính vì thế mà ông được gọi là Soter (Người Cứu Rỗi). Vậy mà, chính Ptolemy lại ghi chép rằng ông thậm chí còn không có mặt tại trận đánh này, mà đang chỉ huy một đội quân khác giao chiến với những kẻ man di ở một nơi khác. Tôi xin được nêu những sự thật này như một phần lạc đề so với câu chuyện chính, để những ghi chép đúng đắn về những chiến công và tai ương vĩ đại nhường ấy không trở nên xa lạ với hậu thế.