Sự chinh phục người Cossaean.—Các sứ đoàn từ những quốc gia xa xôi.

Thời kỳ để tang kéo dài suốt nhiều ngày; và khi tâm trí dần lấy lại sự tĩnh tại, những người tùy tùng đã không còn mấy khó khăn trong việc thôi thúc nhà vua trở lại với các hoạt động. Sau cùng, người thực hiện một cuộc viễn chinh nhắm vào người Cossaean, một bộ tộc hiếu chiến sinh sống tại vùng biên giới lãnh thổ của người Uxi. Họ là những người miền núi, cư ngụ trong những vị trí hiểm yếu tại các ngôi làng riêng biệt. Mỗi khi có quân đội tiếp cận, họ thường rút lui lên các đỉnh núi, theo nhóm hoặc lẻ tẻ tùy theo điều kiện thuận lợi, nhờ đó họ thoát thân và gây khó khăn cho những kẻ tấn công muốn áp sát. Sau khi quân địch rút đi, họ lại quay về với nghề cướp bóc để duy trì cuộc sống. Tuy nhiên, Alexander đã khuất phục được bộ tộc này ngay cả khi hành quân đánh họ vào mùa đông; bởi lẽ đối với cả ngài và Ptolemy, con trai của Lagus — người chỉ huy một cánh quân trong chiến dịch — thì mùa đông hay địa hình hiểm trở đều chẳng phải là vật cản. Như vậy, không một chiến dịch quân sự nào do Alexander khởi xướng lại thất bại. Trên đường hành quân trở về Babylon, người tiếp đón các sứ đoàn từ người Libya, những người đến để chúc mừng và tôn vinh người với tư cách là kẻ chinh phục vương quốc châu Á. Từ nước Ý, các sứ giả người Bruttii, Lucani và Tyrrhenia cũng tới với mục đích tương tự. Người ta kể rằng người Carthage cũng đã cử một sứ đoàn đến gặp Alexander vào thời điểm này; và cũng có lời khẳng định rằng các sứ giả từ người Ethiopia, người Scythia ở châu Âu, người Gaul và người Iberia đã đến để cầu xin tình hữu nghị — đây là những dân tộc mà mãi đến lúc đó, người Hy Lạp và Macedonia mới lần đầu được nghe tên và nhìn thấy trang phục của họ. Người ta cũng nói rằng họ đã tin tưởng giao cho Alexander trọng trách hòa giải các tranh chấp giữa họ với nhau. Quả thực, lúc bấy giờ, cả chính người và những người xung quanh đều thấy rõ rằng ngài đã làm chủ toàn bộ đất liền và biển cả.

Trong số những người viết về lịch sử của Alexander, chỉ có Aristus và Asclepiades là cho rằng người La Mã cũng đã cử một sứ đoàn đến gặp ngài, và khi tiếp kiến họ, Alexander đã tiên đoán về sức mạnh tương lai của Rome khi quan sát trang phục, tinh thần làm việc chăm chỉ và lòng sùng mộ tự do của họ. Đồng thời, ngài còn chất vấn rất cặn kẽ về thể chế chính trị của họ. Tôi ghi chép lại sự việc này không phải vì tin chắc đó là sự thật, cũng chẳng phải vì cho rằng nó hoàn toàn không thể tin được; nhưng không một sử gia La Mã nào nhắc đến việc phái sứ đoàn này tới gặp Alexander; cũng như trong số những người viết về hành trạng của Alexander, cả Ptolemy, con trai của Lagus hay Aristobulus đều không hề đề cập đến. Tôi thường nghiêng về phía đồng tình với những tác giả này hơn. Hơn nữa, thật khó tin khi một nước cộng hòa La Mã, vốn nổi tiếng vào thời đó với tinh thần yêu tự do, lại cử sứ đoàn tới gặp một vị vua ngoại quốc, nhất là tại một nơi xa xôi đến thế so với lãnh thổ của họ, trong khi họ chẳng bị áp lực bởi nỗi sợ hãi hay hy vọng đạt được bất kỳ lợi ích nào, bởi lẽ họ vốn là dân tộc căm ghét cái tên và tầng lớp bạo chúa hơn bất kỳ ai khác.