Mô tả Tổng quát về Ấn Độ.

Bất kỳ ai muốn phân định vị trí của châu Á theo cách chia tách lục địa này bởi dãy Taurus và dãy Caucasus, chạy từ hướng gió tây sang hướng gió đông, sẽ nhận thấy rằng hai phân khu rộng lớn này được chính dãy Taurus tạo thành; một bên nghiêng về phía nam và hướng gió nam, bên còn lại nghiêng về phía bắc và hướng gió bắc. Nam Á lại có thể được chia thành bốn phần, trong đó Eratosthenes và Megasthenes coi Ấn Độ là phần lớn nhất. Tác giả sau, người từng sống cùng Sibyrtius, vị tổng trấn xứ Arachosia, cho biết ông đã thường xuyên viếng thăm Sandracotus, vua của người Ấn. Những tác giả này cho rằng phần nhỏ nhất trong bốn phần chính là vùng đất được bao bọc bởi sông Euphrates và trải dài đến vùng biển nội địa của chúng ta. Hai phần còn lại nằm giữa sông Euphrates và sông Indus, ngay cả khi gộp chung lại, cũng khó lòng so sánh được với Ấn Độ. Họ nói rằng Ấn Độ được giới hạn về phía đông và hướng gió đông cho đến tận phía nam bởi Đại Dương, về phía bắc bởi dãy núi Caucasus, cho đến điểm giao cắt với dãy Taurus; còn sông Indus chia tách nó về phía tây và hướng gió tây bắc, trải dài đến tận Đại Dương. Phần lớn diện tích nơi đây là đồng bằng, mà theo phỏng đoán của họ, đã được hình thành nhờ sự bồi đắp phù sa của các con sông; cũng giống như hầu hết các vùng đồng bằng khác trên trái đất nằm gần biển, phần lớn đều là kết quả từ quá trình bồi đắp của từng con sông riêng lẻ. Do đó, tên gọi của các quốc gia thời cổ đại thường gắn liền với các con sông. Ví dụ, một vùng đồng bằng nọ được đặt tên theo sông Hermus, con sông bắt nguồn từ vùng đất châu Á, chảy từ ngọn núi của Mẹ Dindymene, và sau khi chảy qua thành phố Aeolian thuộc Smyrna, nó đổ dòng nước ra biển. Một vùng đồng bằng Lydia khác lại được đặt tên theo sông Caÿster, một con sông của người Lydia; một vùng khác thì theo sông Caïcus ở Mysia; và vùng đồng bằng Carian, trải dài đến tận thành phố Ionian thuộc Miletus, được đặt tên theo sông Maeander.

Cả hai sử gia Herodotus và Hecataeus (trừ khi tác phẩm về xứ Ai Cập là của một người khác chứ không phải Hecataeus) cũng đều gọi Ai Cập là món quà của dòng sông; và Herodotus đã chứng minh bằng những bằng chứng xác thực rằng điều đó hoàn toàn đúng đắn; đến mức ngay cả bản thân tên gọi của quốc gia ấy có lẽ cũng bắt nguồn từ chính dòng sông. Bởi lẽ, việc dòng sông mà cả người Ai Cập lẫn những người bên ngoài Ai Cập hiện nay đều gọi là Nile, thời cổ đại đã từng được gọi là Aegyptus, thì Homer là minh chứng đầy đủ nhất; vì ông đã viết rằng Menelaus từng cho các chiến thuyền của mình neo đậu tại cửa sông Aegyptus. Do đó, nếu chỉ riêng từng dòng sông, dù không phải là những con sông lớn, cũng đủ sức tạo nên những vùng đất rộng lớn khi chảy ra biển, nhờ vào việc bồi đắp bùn lầy từ những vùng cao nguyên nơi chúng bắt nguồn, thì thật không đáng để tỏ ra nghi ngờ về Ấn Độ, về việc tại sao phần lớn diện tích nơi đây lại là đồng bằng được hình thành từ sự bồi đắp của các con sông. Bởi nếu tất cả các con sông như Hermus, Caÿster, Caïcus, Maeander, và mọi con sông khác của châu Á đổ nước vào vùng biển trung tâm được gộp lại, chúng cũng chẳng thể so sánh về lưu lượng nước với dù chỉ một con sông của Ấn Độ. Tôi không chỉ muốn nói đến sông Hằng, con sông lớn nhất mà cả nước sông Nile của Ai Cập hay sông Ister chảy qua châu Âu cũng không sánh kịp; mà nếu tất cả những con sông ấy trộn lẫn lại, chúng cũng chẳng thể sánh bằng sông Indus. Indus là một con sông hùng vĩ ngay từ khi vừa mới tuôn trào từ các con suối, và sau khi tiếp nhận thêm mười lăm con sông khác, tất cả đều lớn hơn những con sông ở tỉnh châu Á, nó đổ dòng nước của mình ra biển, vẫn giữ nguyên tên gọi và hấp thụ luôn cả tên của các dòng sông nhánh ấy.

Những nhận định mà tôi đưa ra về Ấn Độ trên đây hy vọng là đã đủ cho hiện tại, phần còn lại xin được để dành cho tác phẩm “Mô tả về Ấn Độ” của tôi.