Giữa tiếng ồn ào náo nhiệt, Lam Lễ lại một lần nữa trở thành tiêu điểm được chú ý. Đây là lần thứ tư trong mười năm qua, Liên hoan phim Sundance trao giải Đặc biệt của Ban giám khảo cho một diễn viên.

Ba lần trước đó lần lượt là Mo'Nique trong "Precious" năm 2009; Amy Adams trong "Junebug" và Lou Taylor Pucci trong "Thumbsucker" năm 2005; Tom Wilkinson và Sissy Spacek trong "In the Bedroom" năm 2001.

Những người đoạt giải ba lần trước đó, bốn người đã nhận được đề cử diễn xuất Oscar, một người lên ngôi Gấu Bạc Berlin.

Đồng thời, đây cũng là lần đầu tiên trong mười năm qua tại Liên hoan phim Sundance, giải Đặc biệt của Ban giám khảo được trao riêng cho một diễn viên. Dù là năm 2009 hay 2005, đều có những người cùng đoạt giải khác.

Không cần bàn cãi, Lam Lễ, người đã cống hiến những màn trình diễn xuất sắc trong hai bộ phim độc lập là "Buried" và "Like Crazy", lập tức trở thành nhân vật "nóng bỏng tay" trong giới phim độc lập, độ nổi tiếng và công nhận đã lan truyền nhanh chóng với tốc độ có thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Mọi người bắt đầu bàn tán không chút kiên nhẫn, sự xuất hiện bất ngờ của Lam Lễ rốt cuộc chỉ là đóa hoa phù dung sớm nở tối tàn, tựa như sao băng lướt qua bầu trời đêm, chỉ lóe sáng trong phút chốc rồi nhanh chóng vụt tắt; hay là tài hoa xuất chúng, từng bước vững chắc mài giũa diễn xuất để trở thành một diễn viên gạo cội lưu danh sử sách; hay lại là tài tận, đà thăng tiến lúc tuổi trẻ đầy khí thế vô cùng mạnh mẽ, nâng kỳ vọng của xã hội lên cao chót vót, nhưng ngay lập tức gặp phải nút thắt rồi nhanh chóng chìm vào im lặng...

Đây là Hollywood, mọi thứ đều có thể xảy ra.

Huống chi, sự muôn màu muôn vẻ của danh lợi trường luôn khiến người ta hoa mắt, bất tri bất giác lạc lối trong đó, rồi không bao giờ tìm lại được con đường trở về quỹ đạo chính.

Lam Lễ năm nay mới hai mươi mốt tuổi, khí huyết phương cương, tràn đầy sức sống, bốc đồng tùy ý, muốn kéo dài sự nghiệp diễn viên của mình đến mười năm, hai mươi năm, thậm chí lâu hơn nữa mà luôn không lạc lối, không khốn đốn, không mệt mỏi, đây tuyệt đối không phải là chuyện dễ dàng. Câu chuyện về "Thương Trọng Vĩnh" ở Hollywood nhiều vô kể.

Ánh mắt tập trung trên người Lam Lễ nóng bỏng bao nhiêu, thì những âm thanh hỗn tạp của nghi ngờ, tò mò, xét nét, tán dương, chỉ trích lại cuồn cuộn bấy nhiêu.

Tương lai quá xa vời, không ai có thể dự đoán, tuy nhiên, lễ trao giải Oscar lần thứ tám mươi ba đã ngay trước mắt. Sau khi Liên hoan phim Sundance khép lại, Lam Lễ nhờ vào "Like Crazy" mà bỏ túi giải Đặc biệt của Ban giám khảo, thế là, câu hỏi liệu "Buried" có thể nhận được đề cử Oscar hay không lập tức trở thành chủ đề nóng hổi.

Năm nay, khí thế của các diễn viên "Thế hệ Y" quả thực quá mạnh mẽ, những năm trước độ tuổi trung bình của các ứng viên Nam diễn viên chính xuất sắc nhất Oscar đều dao động trong khoảng từ bốn mươi đến bốn mươi lăm tuổi, đây cũng là hiện tượng phổ biến của cả Hollywood, nhưng lần này, các nam diễn viên dưới ba mươi hai tuổi lại đón chào một đợt bùng nổ, tạo nên một cảnh tượng vô cùng thịnh vượng.

James Franco, Ryan Gosling, Jesse Eisenberg, Jake Gyllenhaal, Lam Lễ Hoắc Nhĩ... năm diễn viên này đều có thực lực để được đề cử; và bên ngoài họ, những diễn viên trên ba mươi hai tuổi tuy có phần yếu thế nhưng vẫn không thể xem thường, bất kỳ ai vươn lên, bất kỳ ai tụt lại phía sau, dường như đều không phải là kết quả quá bất ngờ. Vậy rốt cuộc ai có thể cười đến cuối cùng đây?

Dưới sự chú ý của vạn người, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ Tom Sherak, cùng với chủ nhân giải Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất năm ngoái là Mo'Nique, đã công bố danh sách đề cử tại Nhà hát Samuel Goldwyn.

Trong tất cả các hạng mục của toàn bộ lễ trao giải, Phim hay nhất luôn là hạng mục được chú ý nhiều nhất, ngay cả khi số lượng đề cử hiện đã tăng từ năm lên mười, nhưng mức độ quan tâm vẫn không hề giảm bớt, năm nay cũng không ngoại lệ.

"The King's Speech" và "The Social Network", hai đầu tàu của mùa giải, không nằm ngoài dự đoán đã giành được đề cử; "The Kids Are All Right" đã càn quét thể loại hài/ca nhạc, việc nhận được đề cử cũng nằm trong dự kiến.

"Inception" với tư cách là một bộ phim thương mại đã "càn quét" khắp nơi, thu hoạch cả doanh thu lẫn tiếng vang, thành công giành được đề cử, đạt được bước đột phá mới trong sự nghiệp của đạo diễn Christopher Nolan.

Cũng giành được đề cử còn có bộ phim nhận được vô vàn lời khen ngợi là "Toy Story 3", nó cũng trở thành bộ phim hoạt hình đầu tiên lọt vào cuộc đua Phim hay nhất kể từ khi hạng mục Phim hoạt hình xuất sắc nhất được thành lập riêng biệt, đồng thời cũng là bộ phim hoạt hình thứ hai nhận được vinh dự này kể từ sau "Beauty and the Beast".

Ngoài năm tác phẩm này, "Black Swan", "127 Hours", "The Fighter" - ba tác phẩm liên tục được nhắc tên trong mùa giải và có màn thể hiện cực kỳ nổi bật - cũng không còn nghi ngờ gì nữa đã giành được đề cử, tiếp tục nối dài chuỗi phong độ mạnh mẽ trước đó.

Thế nhưng ở hai vị trí cuối cùng, lại xảy ra một bất ngờ nho nhỏ.

"True Grit", bộ phim trước đó không nhận được bất kỳ đề cử nào tại Quả Cầu Vàng, đã thực hiện một cú lội ngược dòng vào phút chót, phá vỡ vòng vây và chiếm lấy một vị trí trong cuộc chiến tranh giành giải Phim hay nhất.

Tác phẩm do anh em nhà Coen đạo diễn này, dù đã ra mắt tại Liên hoan phim New York vào ngày 14 tháng 12 và nhận được những đánh giá rất tích cực, nhưng vẫn không nhận được sự ưu ái của Quả Cầu Vàng; sau đó vào ngày 22, bộ phim bắt đầu chiếu điểm chính thức, tiếng tăm ngày càng vang xa, được đánh giá chung là vượt xa "A Serious Man" của năm ngoái và "Burn After Reading" của năm trước đó, đẳng cấp gần như có thể sánh ngang với "No Country for Old Men" từng giành giải Phim hay nhất Oscar.

Dù bỏ lỡ thời gian bình chọn của "ba thước đo Oscar", "True Grit" vẫn mạnh mẽ lọt vào danh sách đề cử Oscar, anh em nhà Coen quả không hổ danh là những đạo diễn xuất sắc nhất trong giới trong suốt năm năm qua, đã phát huy triệt để chân lý "giai đoạn đề cử dựa vào thực lực".

Vị trí cuối cùng thuộc về "Winter's Bone", chủ nhân của giải thưởng Ban giám khảo tại Sundance năm ngoái, bộ phim được khen ngợi suốt cả năm, khí thế cuồn cuộn kéo dài từ đầu năm đến cuối năm, và thuận lợi lọt vào top mười đề cử Oscar.

Nói một cách nghiêm túc, việc "Winter's Bone" lọt vào danh sách đề cử không thể coi là bất ngờ, nhưng thực sự là đã phải trải qua một cuộc chiến gian khổ mới có thể nổi bật lên. Nó phải vượt qua "Blue Valentine", "Buried", "Barney's Version", "The Town" và một loạt các tác phẩm xuất sắc khác mới giành được đề cử, trở thành tác phẩm đại diện nhất cho dòng phim độc lập năm 2010.

Như vậy, mười vị trí đề cử cho Phim hay nhất đã được công bố toàn bộ, không bỏ sót bất kỳ tác phẩm nổi bật nào.

Tương tự, về số lượng đề cử, mười tác phẩm này đương nhiên cũng là những nhân vật chính tuyệt đối.

"The King's Speech" mạnh mẽ dẫn đầu với mười hai đề cử, trong đó thâu tóm sạch các hạng mục chính: Đạo diễn xuất sắc nhất, Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất, Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất, Kịch bản gốc xuất sắc nhất, Biên tập phim xuất sắc nhất... Với tư thế mạnh mẽ của kẻ đến sau, cùng lối xây dựng vững chắc và an toàn, phim đã chinh phục thành công trái tim của các giám khảo Viện Hàn lâm, hoàn thành cú lội ngược dòng ngay trong giai đoạn đề cử.

Anh em nhà Weinstein quả nhiên thủ đoạn cao cường.

"The Social Network", bộ phim vốn dẫn đầu suốt chặng đường trước đó, lại tỏ ra hụt hơi ở giai đoạn đề cử cuối cùng, chỉ giành được vỏn vẹn tám đề cử.

Mặc dù các hạng mục chính như Đạo diễn, Nam chính, Kịch bản chuyển thể, Biên tập phim vẫn không bị bỏ sót, nhưng việc trượt mất đề cử Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất lại khiến người ta vô cùng sửng sốt. Quan trọng hơn, bộ phim vốn mạnh về kỹ thuật này lại bị "The King's Speech", vốn mạnh về diễn xuất và cốt truyện, vượt mặt toàn diện ở các hạng mục kỹ thuật, đây không phải là một tin tốt lành.

"The King's Speech" đối đầu "The Social Network", đây chính là chủ đề chính của cả mùa giải năm nay, "The Social Network" với sự sắc bén và dứt khoát của thế kỷ 21 đã gây kinh ngạc cho tất cả mọi người, dẫn đầu thành công nửa đầu mùa giải; trong khi "The King's Speech" với vẻ thanh lịch cổ điển của thế kỷ trước đã bám đuổi sát nút, phát huy sự bảo thủ và tự luyến của Viện Hàn lâm đến mức cực điểm, và cuối cùng đã vươn lên dẫn trước.

Cuộc đối đầu này vẫn sẽ kéo dài đến lễ trao giải Oscar, tuy nhiên, sau khi danh sách đề cử được công bố, tình hình đã thay đổi chóng mặt: "True Grit" giành được mười đề cử, vượt qua "The Social Network" trong một cú hích, bám sát gót "The King's Speech", tạo nên khí thế hùng hậu, khiến cục diện mùa giải trở nên rối ren và khó đoán.

Trong số các đề cử của "True Grit" bao gồm các giải thưởng quan trọng như Đạo diễn, Nam chính, Nữ phụ, Kịch bản chuyển thể... điểm yếu duy nhất là mất đi đề cử Biên tập phim, nhưng khí thế tổng thể thì không hề kém cạnh so với "The King's Speech".

Không chỉ có anh em nhà Coen "tọa trấn", mà còn có sự góp mặt của những tên tuổi nặng ký như Jeff Bridges, Roger Deakins, Scott Rudin, sức ảnh hưởng đối với Viện Hàn lâm là tuyệt đối không thể xem thường, đủ sức đối đầu với anh em nhà Weinstein.

Thú vị hơn nữa, ngoài "True Grit", "Inception" với tám đề cử và "The Fighter" với bảy đề cử cũng có khí thế rất mạnh mẽ, bộ phim trước chiếm ưu thế tuyệt đối ở các hạng mục kỹ thuật, còn bộ phim sau lại có sức công phá mạnh mẽ ở các hạng mục diễn xuất.

Nói cách khác, ban đầu tưởng rằng là màn độc diễn của hai bộ phim, nhưng bây giờ xem ra lại là cuộc hỗn chiến của năm tác phẩm, chỉ cần nhìn vào đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất là có thể thấy được cục diện này.

Anh em nhà Coen của "True Grit", David Fincher của "The Social Network", Tom Hooper của "The King's Speech", David O. Russell của "The Fighter", Darren Aronofsky của "Black Swan" đã thành công giành được đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất.

Là một đạo diễn thương mại, Christopher Nolan sau "The Dark Knight" lại một lần nữa bị Viện Hàn lâm phớt lờ, muốn sao chép bước chân của James Cameron và Peter Jackson, Christopher vẫn còn cả một chặng đường dài phía trước. Người thay thế Christopher chính là Darren, người đang vô cùng thăng hoa trong mùa giải này nhờ "Black Swan".

Darren, người trước đó từng cống hiến những tác phẩm xuất sắc như "Requiem for a Dream", "The Wrestler", "The Fountain", cuối cùng đã thành công thoát thai hoán cốt, nhận được đề cử Oscar đầu tiên trong sự nghiệp, có thể nói là xứng đáng đến từng đồng.

Nhìn chung, năm tác phẩm rơi vào hỗn chiến đã trở thành lời giải thích sinh động nhất sau khi danh sách đề cử Oscar lần thứ tám mươi ba được công bố. "The Social Network" đánh mất lợi thế dẫn đầu, "The King's Speech" đang đuổi theo với khí thế vang trời, "True Grit" già dặn thâm sâu, cộng thêm "Inception" và "The Fighter" với những ưu nhược điểm rõ rệt, lễ trao giải Oscar năm nay chắc chắn sẽ vô cùng đặc sắc.

Tất nhiên, không thể quên "Black Swan" đang hổ rình mồi.

So với sự bình thường của Quả Cầu Vàng, việc công bố danh sách đề cử Oscar đã thành công kích nổ các chủ đề bàn tán, khiến mọi người tràn đầy kỳ vọng, và trên mỗi hạng mục riêng lẻ, vẫn còn không ít điểm nhấn đáng xem.