Loạn! Loạn! Loạn!

Sau khi danh sách đề cử giải Oscar lần thứ 84 được công bố, mọi người vốn tưởng rằng cục diện hỗn loạn cuối cùng cũng sẽ tạm thời khép lại, nhưng thực tế lại không phải vậy, tình trạng hỗn loạn vẫn tiếp diễn. Chỉ cần nhìn vào chín vị trí đề cử của hạng mục Phim hay nhất là có thể thấy rõ, không hề có kẻ mạnh tuyệt đối, chỉ có một loạt những tác phẩm ở mức trung bình. Danh sách đề cử không kết thúc cục diện hỗn loạn, mà chỉ giới hạn sự hỗn loạn đó trong phạm vi những tác phẩm này, tuy nhiên, trong chín bộ phim đó, ai có thể cười đến cuối cùng vẫn là một ẩn số.

Dẫu vậy, ít nhất thì danh sách đề cử của các hạng mục khác có lẽ có thể đưa ra một vài manh mối.

Năm đề cử cho hạng mục Đạo diễn xuất sắc nhất gồm: Michel Hazanavicius với "The Artist", Woody Allen với "Midnight in Paris", Martin Scorsese với "Hugo", Alexander Payne với "The Descendants", và Terrence Malick với "The Tree of Life", đã lọt vào top 5 cuối cùng.

Đầu tiên, điều này tuyên bố chấm dứt cái kết đáng thất vọng của "The Girl with the Dragon Tattoo". Trước mùa giải năm ngoái, David Fincher đang bắt tay chuẩn bị cho dự án này và nhận được rất nhiều kỳ vọng. Không ít người cho rằng "The Girl with the Dragon Tattoo" rất có khả năng trở thành con bài quan trọng để David một lần nữa chinh phục Oscar, nhưng cái kết lại không như ý muốn.

Nếu không phải Daniel Craig đảm nhận vai nam chính, mà là sự hợp tác giữa Lam Lễ Hoắc Nhĩ và Rooney Mara, thì hiện trạng của tác phẩm này liệu có khác đi không? Nhưng, câu hỏi này mãi mãi không ai có thể giải đáp.

Thứ hai, bộ phim có diễn xuất nhóm xuất sắc là "The Help" đã tụt lại nửa bước. Trước lễ trao giải Quả Cầu Vàng, thực ra tiếng vang của "The Help" là lớn nhất, thậm chí vượt qua cả "The Descendants", mơ hồ có xu hướng dẫn đầu; nhưng hiện tại xem ra, tác phẩm có đề tài khéo léo, kỹ thuật thuần thục, diễn xuất xuất sắc này, cuối cùng vẫn không thể tái hiện kỳ tích như "Crash". Sau khi bỏ lỡ đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất, đà tiến của "The Help" lập tức chậm lại.

Thứ ba, "The Tree of Life" nổi bật lên, tác phẩm tràn đầy hơi thở nghệ thuật, đầy ắp suy tư triết học và tự phản tỉnh này, vì "khúc cao hòa quả" (kén người xem) nên từng bị ghẻ lạnh, kể từ khi công chiếu tại Liên hoan phim Cannes vẫn luôn không nhận được sự công nhận tương xứng, nhưng giờ đây lại nhảy vọt trở thành "ngựa ô" lớn nhất. Đơn thuần thảo luận từ góc độ nghệ thuật, có lẽ, đây chính là "chân mệnh thiên tử" của giải Phim hay nhất năm nay?

Tương ứng với điều đó là các đề cử cho Dựng phim xuất sắc nhất và Kịch bản xuất sắc nhất.

“Hugo”, “The Descendants”, “Moneyball”, “The Tree of Life”, “The Girl with the Dragon Tattoo” đã giành được đề cử Dựng phim xuất sắc nhất. Trong giải thưởng được gọi là "giải Phim hay nhất thu nhỏ" này, ba tác phẩm “Hugo”, “The Descendants” và “The Tree of Life” sau khi lọt vào đề cử Phim hay nhất và Đạo diễn xuất sắc nhất, lại tiếp tục lọt vào danh sách này, trong khi “The Artist” và “Midnight in Paris” bắt đầu tụt lại phía sau.

Đặc biệt là “Hugo”, việc bị Hiệp hội Biên tập viên Mỹ bỏ quên đã gây ra một làn sóng kinh ngạc, cuối cùng cũng được minh oan tại Oscar.

Ở một diễn biến khác, tình hình ở hạng mục Kịch bản cũng tương tự. Ở hạng mục Kịch bản gốc xuất sắc nhất, “Midnight in Paris”, “A Separation”, “Margin Call”, “Bridesmaids”, “The Artist” lọt vào top 5. Ở hạng mục Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất, “The Descendants”, “Hugo”, “Moneyball”, “The Ides of March”, “Tinker Tailor Soldier Spy” đã giành được đề cử.

Sự góp mặt của “Bridesmaids” và “Tinker Tailor Soldier Spy” có thể coi là bất ngờ lớn nhất, đặc biệt là bộ phim trước, thậm chí còn tiến xa hơn cả “The Hangover” năm nào, tạo nên một kỳ tích hiếm thấy trong những năm gần đây đối với dòng phim hài thương mại.

Tuy nhiên, việc “50/50” bị loại đã gây ra tranh cãi lớn, đặc biệt là trong năm vị trí đề cử Kịch bản gốc xuất sắc nhất năm nay, chỉ có “Midnight in Paris” là nổi bật hẳn lên, trong khi “50/50” vốn được kỳ vọng rộng rãi là có thể mở ra một con đường máu trong cuộc hỗn chiến, kết quả lại "công dã tràng".

Từ Phim hay nhất đến Đạo diễn xuất sắc nhất, từ Dựng phim xuất sắc nhất đến Kịch bản xuất sắc nhất, “The Descendants” và “Hugo” đã thành công tách tốp, đây là hai tác phẩm duy nhất giành được tất cả các đề cử này; theo sát phía sau là ba tác phẩm mỗi phim thiếu một đề cử cốt lõi, đó là “The Artist” và “Midnight in Paris” bỏ lỡ đề cử Dựng phim, còn “The Tree of Life” bỏ lỡ đề cử Kịch bản. Nếu không có gì bất ngờ, năm tác phẩm này chính là đội hình đầu tiên tranh chấp Oscar năm nay!

“The Help” – vốn có tiếng vang khá cao trong nửa đầu mùa giải – đã liên tiếp thất bại ở ba hạng mục đề cử Đạo diễn, Dựng phim, Kịch bản, chịu tổn thất nặng nề, đà tiến lập tức chậm lại.

Cục diện hỗn loạn, vẫn là hỗn loạn, nhưng mạch lạc cuối cùng cũng bắt đầu trở nên rõ ràng hơn, năm tác phẩm này ai thắng ai bại, còn phải xem cuộc đấu đá của Viện Hàn lâm trong giai đoạn thứ ba sắp tới.

Ngoài giải thưởng tác phẩm, bốn hạng mục diễn viên năm nay cũng rất được chú ý. Sau khi hỗn loạn đến cực điểm, tầm ảnh hưởng của tác phẩm bắt đầu bị suy yếu, hiệu quả cộng hưởng có hạn, thế là mọi ánh mắt đều tập trung vào thực lực của diễn viên. Điều này cũng có nghĩa là, không gian thao túng của Viện Hàn lâm bắt đầu thu hẹp, thực lực, thực lực, vẫn là thực lực, tất cả đều dựa vào thực lực tuyệt đối của diễn viên để đối đầu! Một khung cảnh thịnh thế như vậy thực sự đã nhiều năm không thấy, trong thoáng chốc như trở lại thời đại trước năm 1998.

Việc vận động hành lang của Viện Hàn lâm chỉ là phụ trợ, suy cho cùng những tác phẩm có thực lực xuất chúng vẫn có thể cười đến cuối cùng.

Vậy thì, trong cuộc đối đầu "lưỡi lê thấy máu" năm nay, rốt cuộc ai có thể vượt lên trên tất cả? So với các hạng mục khác, kỳ vọng của mọi người đối với hạng mục diễn viên đang tăng cao từng bước!

Trong hạng mục nữ diễn viên, cuộc chiến tranh giành Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, Meryl Streep của “The Iron Lady”, Viola Davis của “The Help”, Michelle Williams của “My Week with Marilyn”, Glenn Close của “Albert Nobbs”, Rooney Mara của “The Girl with the Dragon Tattoo” đã được xác nhận nhận đề cử!

Trong số này, Rooney chỉ mới hai mươi sáu tuổi, chắc chắn là người trẻ nhất, sau khi tạo được dấu ấn nhờ “The Social Network” năm ngoái, năm nay đã nhận được đề cử Oscar đầu tiên, tiền đồ vô lượng!

Bốn diễn viên còn lại, Michelle, 32 tuổi, là lần thứ ba cá nhân cô được đề cử và là năm thứ hai liên tiếp; Glenn thì sau lần đề cử đầu tiên vào năm 1982, đây là đề cử Oscar thứ sáu của cá nhân bà; Viola cũng là lần đề cử thứ hai sau “Doubt”; còn Meryl thì không cần phải nói nhiều, năm nay là lần thứ 15 bà được đề cử Oscar.

Chỉ cần lướt qua danh sách đề cử thôi, mức độ khốc liệt cũng đủ khiến người ta phấn khích.

Trong mùa giải năm nay, cuộc đối đầu giữa Viola và Meryl chắc chắn là điểm nhấn lớn nhất. Hiện tại mà xem, Viola tạm dẫn trước với ưu thế nhỏ, nhân vật đại diện cho phái thực lực xuất thân từ kịch nói này, không chỉ có kỹ năng cơ bản vững chắc mà còn có khí chất mạnh mẽ. Năm 2008 trong “Doubt”, Viola và Meryl đã trực tiếp diễn tay đôi, không hề lép vế, hoàn toàn đối chọi gay gắt! Năm nay nhờ sự xuất sắc của “The Help”, Viola đã đón nhận cơ hội tốt nhất để giành lấy tượng vàng.

Nhìn từ một góc độ nào đó, cuộc đối đầu giữa Viola và Meryl có thể xem là cuộc đối đầu giữa phái biểu diễn và phái phương pháp, chiêu trò như vậy quả thực đặc sắc hơn nhiều so với cuộc tranh giành giải Phim hay nhất!

Năm ứng cử viên cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất lần lượt là Octavia Spencer của “The Help”, Jessica Chastain của “The Help”, Janet McTeer của “Albert Nobbs”, Melissa McCarthy của “Bridesmaids”, Bérénice Bejo của “The Artist”.

Diễn viên hài Melissa nhờ “Bridesmaids” mà nhận được đề cử, đây cũng là hạng mục đề cử thứ hai mà đoàn làm phim “Bridesmaids” giành được tại Oscar sau Kịch bản gốc xuất sắc nhất, có thể coi là bất ngờ lớn nhất trong giai đoạn đề cử.

Ngoài ra, Bérénice không đăng ký Nữ chính, mà lại sang Nữ phụ. Nhà phát hành của “The Artist” là anh em nhà Weinstein đã tính toán rất kỹ, năm nay sự cạnh tranh ở hạng mục Nữ chính đặc biệt khốc liệt, nhưng cuộc đối đầu ở Nữ phụ lại tương đối đơn giản. Octavia có thực lực nổi trội nhất, nhưng lại đối mặt với khủng hoảng chia phiếu do "The Help" có hai đề cử, một ứng cử viên khác là Jessica năm nay cũng được khen ngợi hết lời, không chỉ đóng “The Help”, mà còn đóng cả bộ phim vượt lên sau là “The Tree of Life”, tiếng vang đang tăng cao từng bước, giữa hai người họ còn một cuộc đối đầu nội bộ gay gắt; còn Melissa là được đề cử đã là chiến thắng, trong khi màn trình diễn của Janet trong “Albert Nobbs” cũng bị Nữ chính Glenn lấn át một bậc.

Thế là, cơ hội của Bérénice vụt sáng. Nếu Bérénice có thể giành được Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất, thì con bài của “The Artist” trong cuộc đua Phim hay nhất sẽ càng được nâng cao.

Tình hình ở hạng mục Nữ phụ cũng xuất hiện tương tự ở hạng mục Nam phụ.

Christopher Plummer của “Beginners”, Kenneth Branagh của “My Week with Marilyn”, Jonah Hill của “Moneyball”, Nick Nolte của “Warrior”, Max von Sydow của “Extremely Loud & Incredibly Close” đã thành công lọt vào top 5 cuộc đối đầu cuối cùng.

Trong số này, Jonah, 29 tuổi, căn bản là đến góp vui, cậu ấy giống như Melissa, xuất thân là diễn viên hài, việc được đề cử đã đáng để ăn mừng; còn Max vì chỉ số "ngựa ô" của tác phẩm không cao, sức chiến đấu cũng bình thường, nên cuộc đối đầu căn bản sẽ diễn ra giữa ba diễn viên còn lại.

Tuy nhiên, trong ba diễn viên, Kenneth, 52 tuổi, ở hạng mục Nam phụ xuất sắc nhất vốn được gọi là "viện dưỡng lão", cơ hội thực sự không nhiều, mặc dù đây là lần thứ ba ông được đề cử Oscar, nhưng vẫn chưa thu hoạch được gì; tương đối mà nói, giữa Nick - người được đề cử Oscar lần thứ ba, và Christopher - người được đề cử lần thứ hai, hai diễn viên đã ngoài sáu mươi này sẽ diễn ra cuộc chiến gay gắt.

“Warrior” vốn được đánh giá cao nhưng chưa bao giờ thực sự bùng nổ, sự tích lũy về danh tiếng và sự chú ý tăng cao, có lẽ sẽ trở thành trợ thủ đắc lực cho Nick trong việc tranh giành giải thưởng; còn Christopher hiện đang chiếm ưu thế đôi chút, sẽ đón nhận sự thách thức mạnh mẽ.

Cuối cùng là hạng mục Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, mức độ cạnh tranh thậm chí còn vượt qua cả cuộc chiến Ảnh đế ở hạng mục Nữ chính. Năm nay, trong một mớ hỗn độn, một mớ loạn tượng, đã đón chào kỳ Oscar cạnh tranh khốc liệt nhất, kích thích nhất kể từ năm 2002!

Năm đó, Sean Penn của “I Am Sam”, Russell Crowe của “A Beautiful Mind”, Will Smith của “Ali”, Tom Wilkinson của “In the Bedroom”, Denzel Washington của “Training Day” đã có cuộc tranh đấu gay gắt.

Khi đó, Sean – người đã sớm giành được "Grand Slam" Ảnh đế của ba liên hoan phim lớn châu Âu – lại chưa từng thắng Oscar; Russell – người vừa mới lên ngôi Ảnh đế Oscar năm trước nhờ “Gladiator”; Will – người đi theo con đường "doanh thu trước, Oscar sau" của Tom Cruise, lần đầu tiên nhận được sự ưu ái đề cử của Viện Hàn lâm; Tom – diễn viên gạo cội trong ngành đã tung hoành Hollywood hơn mười năm, nhờ sự nỗ lực không mệt mỏi mà cuối cùng cũng nhận được đề cử đầu tiên; còn có Denzel – diễn viên da đen có sức hút nhất sau Morgan Freeman, lần thứ năm giành được đề cử Oscar, tranh giành tượng vàng Ảnh đế đầu tiên.

Hiểu theo nghĩa đen: Ai thắng cũng đều là có thể, ai giành giải cũng đều đáng để ăn mừng!

Cuối cùng, Denzel dựa vào ưu thế chủng tộc, cùng với Halle Berry song song lên ngôi Oscar, trở thành năm đầu tiên trong lịch sử có hai diễn viên da đen giành được giải Ảnh đế và Ảnh hậu.

Vậy thì, năm nay thì sao?