Mặt trời lặn phía tây, ráng chiều tựa máu, phóng tầm mắt nhìn lên trời chỉ thấy một mảnh đỏ tươi, ngay cả dòng sông lững lờ trôi cũng bị ánh hoàng hôn nhuộm đỏ. Dòng nước đỏ thẫm này, theo nhịp mái chèo của người lái thuyền, bị mũi chiếc thuyền chở muối rẽ ra những đợt sóng, những đợt sóng ấy theo làn nước lấp lánh dạt về phía bờ.
Dưới bóng cây liễu cổ thụ trăm năm rợp bóng như cái lọng trên đê hai bên Đại Vận Hà, một lão nông vừa đi vừa ngậm tẩu thuốc, dắt con trâu đi ngang qua. Khi lão nhìn về phía dòng vận hà, thấy một hàng thuyền chở muối chạy qua, lão chỉ tùy ý nhìn một cái, rồi lại ôm tẩu thuốc, dắt con trâu già men theo bóng liễu đi về hướng nhà mình.
"Tận đạo Tùy vong vi thử hà, chí kim thiên lý lại thông ba..."
Đứng ở mũi thuyền, nhìn con Đại Vận Hà này, nhất thời cảm khái, Chu Minh Trung không kìm được ngâm bài "Hoài cổ" này của Bì Nhật Hưu. Chiếc thuyền mà ông đang đi hiện nay không phải là loại thuyền nhỏ thường thấy trên sông, mà là tào thuyền chở muối, nó nhỏ hơn tào thuyền thông thường một chút, nhưng giống như tào thuyền, đều có mái che bằng tre để chắn gió mưa. Hiện giờ trên mỗi chiếc thuyền đều đang ẩn giấu hàng chục binh sĩ Trung Nghĩa quân.
"Tại sao Quân môn lại giữ lại tên Trịnh Hiệp Như kia, hạng người như vậy ở Dương Châu nhiều nhan nhản!"
Thạch Lỗi có chút khó hiểu nhìn Quân môn, cho đến tận bây giờ, y vẫn không thể hiểu nổi vì sao Quân môn lại giữ Trịnh Hiệp Như lại.
"Bởi vì hắn là thương nhân!"
Sau khi thốt ra câu này mà không cần suy nghĩ, Chu Minh Trung lặng lẽ nhìn con kênh ngàn năm này, rồi mới tiếp tục nói.
"Trong số những người tới đầu quân cho Chu mỗ, có sĩ nhân, có võ tướng, nhưng lại chẳng có lấy một thương nhân như hắn. Chưa nói đến tương lai, chỉ riêng việc sắp tới nếu muốn chỉnh đốn lại việc muối ở Lưỡng Hoài, thì nhất định phải có những thương nhân như hắn tham gia mới được!"
Đây chính là lý do Chu Minh Trung giữ Trịnh Hiệp Như lại, thậm chí không tiếc hứa cho hắn phú quý đời đời - ông cần một thương nhân có dã tâm giúp ông chỉnh đốn lại muối vụ Lưỡng Hoài.
"Tứ Thạch, ngươi từng làm quan thời Sùng Trinh, tự nhiên biết rõ triều đình lúc đó vì nghèo khó mà khốn cùng. Đánh giặc suy cho cùng vẫn là đánh vào tiền bạc, quân không có lương thì tan rã, binh lính tòng quân là vì để nuôi gia đình, là vì quân lương. Nếu chỉ để kiếm miếng ăn thì chỉ cần ra ngoài thành, tùy tiện tìm một mảnh đất hoang là có thể khẩn hoang cày cấy, hà tất phải mạo hiểm mà tòng quân?"
Nghĩ đến sau khi đến thời đại này, ngay cả ở vùng Tô Nam vốn đông đúc dân cư ở hậu thế, ra khỏi thành nhìn ra xa cũng chỉ thấy đất hoang đầy rẫy. Trên đường hành quân, khi đi qua các ngôi làng, cả ngôi làng tựa như cõi quỷ, không thấy một bóng người. Đẩy cửa ra, trong căn nhà đầy mạng nhện còn sót lại vài bộ hài cốt. Cuộc thảm sát khi quân Thanh nhập quan gần như đã biến toàn bộ vùng Giang Nam thành vùng đất đỏ. Ngay cả hơn mười năm sau, nguyên khí của Giang Nam vẫn chưa được khôi phục. Còn về cái gọi là đất hoang kia, đều là đất đã thuần thục nhưng bị bỏ hoang vì không người cày cấy. Dù đất hoang đầy rẫy, cũng không có ai canh tác. Tình hình thiên hạ bây giờ là người nhiều hơn đất! Nếu không nhờ "lương hậu" của Trung Nghĩa quân, thì làm sao chiêu mộ được gần hai vạn binh sĩ.
"Quân lương hai lạng rưỡi của Trung Nghĩa quân, so với chiến binh một lạng rưỡi, mã binh hai lạng của Lục Doanh binh quân Thanh, ít thì hơn nửa lạng, nhiều thì hơn một lạng. Chỉ có điều chúng ta không phát gạo lương, việc này đợi sau này đánh hạ được Thanh Hà, thu được lương thực, lương thực sung túc rồi, có thể dùng một phần gạo lương thay cho quân lương, như vậy cũng có thể tiết kiệm chút quân lương, tóm lại có thể giảm bớt chi tiêu bạc."
Không làm chủ gia đình thì không biết củi gạo mắm muối đắt đỏ. Mấy vạn lạng quân lương mỗi tháng này đã khiến phía Thường Châu kêu than thấu trời. Tuy nói ở Giang Âm thu được không ít, hơn nữa còn có "trợ hưởng" từ địa phương, nhưng so với chi tiêu thì chẳng đáng là bao. Dẫu sao, hai vạn Trung Nghĩa quân, một tháng quân lương đã cần 6 vạn lạng, cộng thêm quân nhu lương thảo, nhiều nhất ba bốn tháng sau, số bạc kiếm được ở Giang Âm và những nơi khác sẽ cạn kiệt. Thậm chí có thể còn không chống đỡ được lâu đến thế.
"Trận Nam Kinh, thương vong của Trung Nghĩa quân chúng ta có thể nói là thảm trọng, nhưng tiền tuất cấp cần tới mấy chục vạn lạng. May thay, phía Tiền Lỗi đã nghĩ ra cách phát tiền tuất cấp theo tháng, nếu không, chưa nói đến việc khác, chỉ riêng số bạc này thôi cũng đủ để vét sạch vốn liếng của chúng ta rồi..."
Trận huyết chiến ở Thông Tế Môn, đối với Trung Nghĩa quân mà nói, ngoài thương vong lớn lao, chỉ riêng tiền tuất cấp cho quan binh tử trận, suýt chút nữa đã vét sạch số vốn liếng ít ỏi khó khăn lắm mới tích lũy được.
Nếu không phải Tiền Lỗi, người chủ trì Cục quân lương ở Thường Châu, đối mặt với số tiền tuất lên tới mấy chục vạn lạng, vì không thể lấy đâu ra bạc nên đã nghĩ cách thực hiện phương pháp phát tiền tuất theo tháng, để tránh việc tiền tuất bị lãng phí, khiến gia đình liệt sĩ rơi vào cảnh nghèo túng. Nếu không thì khoản tuất cấp mấy chục vạn ấy cũng không trả nổi, đến lúc đó lòng quân tự nhiên sẽ tan rã. Từ xưa đến nay, bạc này luôn là thứ quan trọng nhất. Không có bạc thì đương nhiên không có Trung Nghĩa quân ngày nay.
"Quân môn, quân lương của Trung Nghĩa quân thực ra cũng quá cao rồi, lại thêm việc không cần tự trang bị binh khí, tính ra là cao hơn quân Thanh gần gấp đôi."
Thạch Lỗi không phải là người đầu tiên nói như vậy, thực ra ngay cả ở Nam Kinh, cũng có rất nhiều người cho rằng quân lương của Trung Nghĩa quân quá cao, có hiềm nghi nuôi kiêu binh, đối với điều này Chu Minh Trung trước nay đều cười trừ cho qua.
"...Nếu không có mức lương hậu hĩnh đã định với Giang Âm lúc ban đầu, thì làm sao có sự kiêu dũng của Trung Nghĩa quân sau này?"
Mặc dù nuôi binh bằng lương hậu có thể đem lại một số vấn đề, nhưng Chu Minh Trung lại rất rõ ràng, không có sự động viên nào trực tiếp và hiệu quả hơn lương hậu. Lương hậu, ở một mức độ nào đó chẳng khác gì "cướp tiền! cướp lương! cướp đàn bà", đơn giản thô bạo nhưng lại cực kỳ hiệu quả!
"Nhưng cái giá của việc nuôi binh bằng lương hậu là gì? Nghĩa là chi phí quân sự khổng lồ, cho nên phải khai thác nguồn thu, mà nguồn thu này lấy từ đâu?"
Nhìn những con thuyền chở muối đang vận chuyển binh lính phía trước, Chu Minh Trung cười nói.
"Đối với các muối thương ở Dương Châu mà nói, tài phú chẳng qua chỉ là một nắm muối! Muối trường Lưỡng Hoài mỗi năm xuất ra mấy trăm vạn thạch, nhưng quan lại chỉ thu được muối thuế vẻn vẹn có con số trăm vạn. Lợi ích từ muối Lưỡng Hoài này đều bị các muối thương nắm giữ. Ta muốn luyện binh ở Giang Bắc để Bắc phạt, làm sao có thể ngồi nhìn lợi ích từ muối rơi hết vào tay tư nhân?"
Đối với sự to lớn của lợi ích muối Lưỡng Hoài, Chu Minh Trung đương nhiên rất rõ ràng. Ngành muối Lưỡng Hoài vào thời kỳ đỉnh cao cung cấp một phần tư thuế thu của thiên hạ, thậm chí có thể nói đối với Mãn Thanh mà nói, muối thuế căn bản chính là huyết mạch của nó, điểm này luôn xuyên suốt toàn bộ thời kỳ Mãn Thanh.
Đối với Chu Minh Trung, người luôn khổ sở vì thiếu hụt bạc tiền, hơn nữa còn đang nợ gia đình liệt sĩ, quan binh thương tật mấy chục vạn lạng tiền tuất cấp, thì một khoản tiền khổng lồ nguồn nguồn không dứt như muối thuế Lưỡng Hoài, ông làm sao có thể ngồi yên không quan tâm? Làm sao có thể làm ngơ?
Lạnh lùng cười một tiếng, nhìn con Đại Vận Hà này, Chu Minh Trung khẽ nói.
"Vốn dĩ, trước khi tới Dương Châu, ta vẫn đang cân nhắc nên thu xếp muối vụ thế nào, từ đó có thể thu hết lợi ích từ muối để lấy tiền luyện binh. Muốn thu hết lợi ích từ muối, thì bắt buộc phải đánh đổ khâu trung gian là muối thương. Dẫu sao, tình hình hiện nay là mười phần lợi ích muối trong thiên hạ thì tám chín phần đều rơi vào tay muối thương. Muốn đánh đổ họ không phải là chuyện dễ dàng gì. Mấy trăm năm nay những muối thương này luôn nắm giữ muối vụ, bây giờ việc muối thương nắm giữ thậm chí đã đến mức tích trọng nan phản. Nếu muốn chặt đứt bàn tay của muối thương, thì bắt buộc phải có người hiểu rõ các khâu trong đó, nếu không tất sẽ khó lòng thao túng việc này. Còn như bây giờ thì..."
Lạnh lùng cười một tiếng, nhìn lá cờ đại diện cho muối thương cắm trên con thuyền muối kia, cảm thấy giống như buồn ngủ gặp chiếu manh, Chu Minh Trung cười nói.
"Đã Trịnh Hiệp Như dám mạo hiểm mất đầu để đàm phán việc làm ăn này với ta, vậy ta liền cho hắn một vụ làm ăn lớn hơn. Hắn muốn phú quý, ta liền hứa cho hắn phú quý đời đời. Chỉ cần hắn có thể giúp ta hủy diệt bọn muối thương Dương Châu này, khiến lợi ích muối quy hết về ta, mà không chảy vào tay tư nhân, giúp ta có thể thong dong luyện binh? Vậy thì hứa cho hắn phú quý đời đời thì có hề gì?"
Quân môn giải thích như vậy, Thạch Lỗi lập tức hiểu ra, loay hoay nửa ngày, hóa ra là vì bạc. Vốn xuất thân từ Cẩm Y Vệ, dù kinh doanh đã nhiều năm, nhưng tính cách vẫn âm trầm, trầm ngâm một lát y liền nói.
"Quân môn nếu muốn bạc thì có gì là khó?"
Nghĩ đến bộ dạng của kinh sư sau khi thành vỡ năm xưa, đôi môi mỏng của Thạch Lỗi khẽ nhếch lên.
"Muối thương Dương Châu đại đa số là thương nhân Thiểm Tây và Sơn Tây, mà Tấn thương lại ít nhiều có liên quan đến cái gọi là Bát đại hoàng thương của lũ thanh lỗ. Theo ý kiến của ty chức, đợi ngày khác tiến vào Dương Châu, Quân môn có thể lấy danh nghĩa chúng cấu kết với thanh lỗ, đem bắt hết bọn chúng tống giam, tịch thu gia sản. Với sự giàu có của muối thương Dương Châu, e rằng tịch thu được mấy trăm vạn lạng cũng là chuyện nằm trong tầm tay!"
Gợi ý của Thạch Lỗi khiến lông mày Chu Minh Trung khẽ nhướng lên. Đối với việc tịch thu gia sản, ông không hề xa lạ. Ở Giang Âm, ông đã từng sao nhà lão già Diêm Sùng Niên kia rồi. Tuy rằng chỉ tịch thu được vài vạn lạng bạc mặt, nhưng nếu cộng thêm nhà cửa, điền sản của hắn ở trong và ngoài thành Giang Âm thì cũng đáng giá hơn mười vạn lạng. Nếu không nhờ việc tịch thu gia nghiệp nhà họ Diêm lúc trước, e rằng số bạc ít ỏi ban đầu đó đã sớm tiêu hết rồi. Muốn kiếm tiền thì vẫn phải sao nhà thôi! Sao nhà thật tốt!
Đã nếm được vị ngọt của việc sao nhà, Chu Minh Trung đương nhiên không lên tiếng phản đối. Ông trầm ngâm một lát rồi lại nói.
"Nếu muốn sao nhà của bọn chúng, thì phải dàn dựng cho tốt tội danh. Cấu kết thanh lỗ... tội danh này tuy tốt, nhưng nếu không có chứng cứ xác thực thì làm sao khiến người ta tâm phục? Bạc của bọn chúng dễ cướp nhưng cũng rất nóng tay! Dẫu sao, chúng ta không phải là lũ lưu khấu, thanh lỗ! Nếu tùy tiện tịch thu gia sản của người ta, chưa nói đến việc sẽ khiến lòng dân hoang mang, chưa biết chừng phía Nam Kinh còn truy cứu xuống!"
Mặc dù đã rời khỏi Nam Kinh, nhưng với tư cách là quan quân, pháp độ của quốc gia này vẫn luôn phải tuân thủ. Và đây chính là điểm khác biệt giữa Minh quân và quân Thanh. Quân Thanh có thể trực tiếp lấy việc cướp bóc để bổ sung quân lương, nhưng Minh quân thì không được!
Nếu mình thực sự làm như vậy, thì phía Trịnh Thành Công đương nhiên sẽ có danh nghĩa để trừng trị mình. Muốn sao nhà, bắt buộc phải có danh mục, bắt buộc phải có sư xuất hữu danh! Như vậy, mới có thể chặn được miệng lưỡi thế gian! Từ đó khiến người đời không còn gì để nói!
"Quân môn cứ yên tâm, việc này cứ giao cho ty chức!"
Một tia lạnh lẽo thoáng qua trong mắt, Thạch Lỗi bình tĩnh nói. Đối với một số việc, y vốn là người trong nghề, chỉ là trước giờ chưa có không gian để phát huy mà thôi.
"Quân môn, ngài nói xem, tên họ Trịnh kia, thực sự có thể làm thành việc đó sao?"
Câu hỏi của Thạch Lỗi khiến Chu Minh Trung mỉm cười nhẹ, một lát sau, lại khẽ thở dài.
"So với việc này, ta lại lo lắng một việc khác hơn..."