Khói lửa ba trăm dặm, diêm tiễn ngập trời sao, chính là câu để hình dung các diêm trường Hoài Nam, nói về vùng duyên hải Giang Bắc Hoài Nam. Hàng trăm dặm bờ biển, diêm trường mọc lên san sát, hàng chục vạn diêm dân ở hàng chục khu diêm trường sinh sống bằng nghề nấu nước mặn cô đặc thành muối.
Diêm trường Lưu Trang là diêm trường lớn nhất thuộc Phân ty Thái Châu, đồng thời cũng là diêm trường lớn nhất trong toàn bộ các diêm trường Hoài Nam. So với các diêm trường khác có quy mô diêm đinh triều đình quy định chỉ chừng một hai ngàn người, số diêm đinh được quy định tại diêm trường Lưu Trang này lên tới tận vạn người. Hơn một vạn hộ diêm đinh tụ cư tại diêm trường, khiến quy mô của nơi này suýt soát không thua kém gì huyện thành, thậm chí so với một số phủ huyện từng trải qua cảnh tàn sát lặp đi lặp lại, nhân đinh của một chỗ Lưu Trang còn vượt qua cả nhân đinh của một phủ một huyện.
Thế nhưng dẫu là vậy, ở trong diêm trường này lại hoàn toàn không thấy chút phồn hoa nào, phóng mắt nhìn sang, chỉ toàn một mảnh tiêu điều hoang vắng.
Diêm dân cực khổ, ngoài muối và bãi muối ra thì nghèo nàn trống hoắc không còn gì khác, qua lại cũng chỉ toàn những hộ nấu muối giống nhau. Diêm dân ở đại khái chỉ có một gian nhà tranh, cao chưa quá ngút thân, một nhà năm sáu người quây quần trong đó, năm được mùa thì ăn ngũ cốc trộn, năm mất mùa thì lấy cỏ muối lơ phơ để chống đói, sống u mê đần độn, nhẫn nhục chịu đựng đủ mọi thứ bóc lột từ quan phủ và Diêm thương.
"Việc này biết phải làm sao đây, phải làm sao đây chứ..."
Lý Hồng Phỉn vốn mang chức Diêm khóa ty đại sứ thuộc Phân ty diêm trường Lưu Trang, đang nhìn chằm chằm vào bức công văn vừa mới nhận được, trên mặt toàn là vẻ hoảng hốt. Dù nói đây chỉ là một chức quan nhỏ chính bát phẩm, nhưng vị trí Diêm khóa ty đại sứ tại trường Lưu Trang lại là một chiếc ghế béo bở. Dẫu là người lương thiện, đưa tay húp chút canh cặn cũng có thể kiếm được mấy vạn lượng thu nhập một năm, cho dù là tri huyện thất phẩm bình thường cạo ba tấc đất, cũng chưa chắc đã sánh được với ông ta.
Ngày thường Lý Hồng Phỉn cực kỳ ít khi đến diêm trường, toàn ở lại trong thành. Nếu không phải vì biến cố mấy ngày nay, e rằng ông ta vẫn đang tận hưởng mỹ tửu món ngon trong thành, chứ không phải chịu cảnh gió biển thổi đau nhức cả người ở diêm trường này. Không đến diêm trường cũng chẳng sao cả, dẫu sao thì các diêm trường này đều đã giao khoán hết cho Diêm thương.
Nhưng nay nào giống ngày xưa, mấy ngày nay, vị An phủ sứ kia đang đi tuần tra từng diêm trường một từ bắc chí nam. Chỉ trong vòng ba ngày ngắn ngủi, mà đã chém đầu tới sáu vị Diêm khóa ty đại sứ cùng với Diêm thương, không những bị chém đầu, mà còn bị tịch biên gia sản.
Thủ đoạn lôi đình đó e rằng dẫu là Thanh thát cũng không thể sánh bằng... Mà cũng không đúng, dẫu sao An phủ sứ giết người, còn tìm cho một tội danh, còn như Thanh thát thì chính là muốn giết là giết.
Đối với việc An phủ sứ giết người, Lý Hồng Phỉn không lo lắng, ở diêm trường này, ai có thể moi ra được tội trạng gì của ông ta? Hiện tại, điều khiến ông ta lo lắng chẳng qua chính là tờ công văn mộ binh này.
"Nếu tờ cáo thị mộ binh này vừa được dán lên, chỉ e rằng các diêm trường Hoài Nam này sẽ tan nát hết, trên đời từ nay sẽ không còn muối Hoài nữa..."
Sư gia bên cạnh nghe Lý Hồng Phỉn cảm thán, liền thử lên tiếng hỏi.
— Đại lão gia, vậy cáo thị này là dán, hay là không dán?
Câu hỏi của sư gia khiến Lý Hồng Phỉn ngẩn ra, sau đó tức giận mắng.
— Ngươi hỏi câu vô nghĩa gì thế, cáo thị của Ty phủ sao có thể không dán? Nếu nuốt trôi tờ cáo thị này, chúng ta dẫu có mấy cái đầu cũng không gánh nổi lôi đình chi nộ của An phủ sứ!
Mắng mỏ quở trách một trận xong, Lý Hồng Phỉn lại bực bội lên tiếng.
— Dán. Chép lại cáo thị này thành một trăm bản, đảm bảo sao cho ai nấy đều nhìn thấy. Còn nữa, phái tuần đinh ra ngoài, khua chiêng gõ trống, phải để tất cả diêm đinh ở Lưu Trang đều biết chuyện này. Bổn, bổn quan cứ phải xem cho kỹ, đến lúc đó, đám diêm đinh này đều đi ứng mộ, làm lính cả rồi, thì diêm trường này phải tính sao? Đến khi bách tính trong thiên hạ không có muối để ăn, vị An phủ sứ kia lại có thể làm gì nào!
Sư gia vừa bị quở trách nghe lệnh xong, đôi mắt lập tức sáng bừng lên, vội vàng nịnh nọt.
— Đại lão gia anh minh cao kiến, tiểu nhân đi làm ngay đây!
Lời nịnh hót của sư gia khiến lòng Lý Hồng Phỉn rối bời, thầm nghĩ trong bụng.
— Cao kiến, cao kiến cái con khỉ gì, lão tử cũng chỉ muốn giữ lấy cái đầu thôi. Nhưng mà, sau này khi triều đình đánh tới, liệu có truy cứu chuyện này không đây...
Giống như các diêm trường khác, dẫu là giữa trưa nhưng vì ai nấy đều bận rộn nấu muối, nên con đường bên cạnh lều tranh có vẻ hơi quạnh quẽ. Ngoại trừ những chiếc xe cút kít đỗ bên vệ đường, chỉ có vài con chó hoang đang lang thang ở đó. Đột nhiên, lũ chó hoang như phát hiện ra điều gì, phắt một cái lao vào căn nhà tranh bên cạnh, rồi cảnh giác nhìn ra xa xa, chỉ thấy bên đó một nhóm người đang khiêng những chiếc chiêng đồng lớn từ xa đi tới.
Đột nhiên, tên tuần đinh khiêng chiêng đồng giáng mạnh một tiếng chiêng.
"Keng!"
Một tiếng chiêng lanh lảnh đột ngột vang lên, tiếng chiêng ấy trong chớp mắt đã phá vỡ sự tĩnh mịch trong diêm trường. Giữa tiếng chiêng ấy, những diêm đinh đang nấu muối cứ ngỡ là triều đình lại tăng sưu thuế, trên những gương mặt bị khói lửa huân đen đều hiện lên vẻ bất đắc dĩ.
Tên tuần đinh đi đầu đội ngũ lập tức lớn tiếng hô lên.
— Bà con cô bác nghe cho kỹ đây, hôm nay An phủ sứ đại phát từ bi, nghĩ đến cảnh đời sống gian khó của anh em diêm đinh chúng ta, đặc biệt ân chuẩn cho diêm đinh diêm dân chúng ta được tòng quân thoát tịch...
Chỉ vừa mới hô lên được một câu như thế, đám diêm đinh ban nãy còn đang bận rộn nấu muối, thoạt đầu ngẩn ra, sau đó nào còn màng tới chuyện muối có bị nấu khét hay không, lần lượt vứt bỏ công cụ trong tay, chạy ào ra khỏi lều tranh, số tò mò lên tiếng hỏi.
— Gì, gì gọi là tòng quân thoát tịch vậy?
Giọng điệu của họ mang theo vẻ sốt sắng, trong thần sắc ẩn chứa sự mong mỏi. Thậm chí có người vì quá đỗi kích động mà đôi bàn tay khẽ run lên, trong đôi mắt tràn ngập niềm hy vọng.
— Tòng quân thoát tịch, chính là nói, phàm là diêm đinh diêm dân chúng ta đều có thể ứng mộ tòng quân. Một khi đã được điểm trúng làm lính, mỗi tháng phát quân lương năm quan, gạo một thạch. Sau khi tòng quân ba năm, toàn gia có thể vĩnh viễn thoát khỏi hộ tịch diêm dân, nhập tịch làm lương dân!
Trước nha môn Đại sứ, hàng ngàn hàng vạn diêm đinh nghe tin ùn ùn kéo tới, đều chen chúc trước tờ cáo thị, ngóng cổ lắng nghe người quản sự giải thích. Đa số bọn họ không biết chữ, nhưng điều đó hoàn toàn không cản trở việc họ mang đầy hy vọng và mong chờ nhìn vào tờ cáo thị ấy.
— Đại, đại tiên sinh, ngà, ngài nói là, chỉ, chỉ cần được điểm trúng làm lính, chẳng những có quân lương, mà ba năm, ba năm sau cả nhà đều có thể vĩnh viễn thoát tịch diêm dân, trờ, trở thành lương dân ư...
Diêu Vũ Quốc trừng trừng mở lớn hai mắt, có chút không dám tin nhìn người quản sự đứng cạnh cáo thị. Cổ họng hắn có chút khô khốc, thậm chí nhịp thở cũng trở nên gấp gáp. Mấy chục năm trước, vì để không phải đời đời kiếp kiếp làm diêm dân, cha hắn đã dẫn cả nhà nhân lúc thay triều đổi đại trốn khỏi diêm trường, tìm một mảnh đất hoang khai phá. Vốn tưởng rằng cả đời có thể làm ruộng mưu sinh, nhưng sau đó triều đình lại hạ thánh chỉ, sắc lệnh buộc diêm dân phải quay về diêm trường, trong vòng nửa năm không quay về sẽ bị giết không tha, lại còn tru di cả thân thích kẻ dung thân. Cực chẳng đã, một nhà bọn họ lại bị ép quay về diêm trường.
Bây giờ, lại có chuyện tốt nhường này sao, chỉ cần được điểm làm lính là cả nhà được thoát diêm tịch? Dẫu trong lòng vô cùng kích động, nhưng hắn lại tỏ ra rất cẩn trọng, không hề lên tiếng đáp lời ngay mà muốn quan sát thêm.
— Không sai! Ba năm! Chỉ cần ba năm, cả nhà có thể vĩnh viễn thoát tịch diêm dân!
— Đại tiên sinh, việc hành quân đánh trận này đao kiếm vô tình, lỡ như, lỡ như không trụ nổi ba năm thì phải làm sao?
Câu hỏi của người xung quanh khiến Diêu Vũ Quốc giật mình ngẩn ra. Phải đấy chứ, lỡ như vạn lần không chống đỡ nổi ba năm, chết đi thì tính sao đây?
Người quản sự cạnh cáo thị nghe vậy, chỉ tay vào cáo thị đáp lời người đặt câu hỏi.
— Trên này giấy trắng mực đen viết rõ ràng, nếu là người tử trận, vong giả sẽ được đưa vào thờ phụng trong Trung liệt từ, người nhà có thể nhận được tiền lương năm năm coi như tiền tuất, được xuất tịch thành lương dân...
Người quản sự còn chưa dứt lời, chỉ nghe phía bên cạnh bỗng ồn ào như vỡ ổ, mọi người nhao nhao lên tiếng hỏi.
— Đại tiên sinh, vậ, vậy điểm mộ ở nơi nào?
— Điểm mộ á?
Vị quản sự kia nhìn Diêu Vũ Quốc trước mặt, nheo mắt nói.
— Ngươi tưởng bổng lộc binh lương dễ ăn lắm chắc? Phải có sức lực nâng được ba trăm cân, ngươi làm được không?
Lời nói của người quản sự lập tức khơi lên một trận cười phá lên ở xung quanh.
— Đại tiên sinh nói thế nào chứ, anh em diêm đinh chúng ta ngày thường chẳng phải đều dựa vào sức lực để kiếm ăn hay sao. Đừng nói là ba trăm cân, cho dù năm trăm cân cũng nâng lên được.
— Không phải là nhấc lên một cái!
— Mà là phải dùng tạ đòn bằng đá nặng ba trăm cân liên tục cử giật hai mươi lần! Đây là ải đầu tiên của việc tuyển binh, chỉ có như vậy mới coi như vượt qua cửa ải đầu tiên, mới có thể đăng ký ghi danh.
Sau khi liên tục nâng tạ hai mươi lần, lại khiêng bao cát nặng trăm cân chạy bốn dặm đường, Diêu Vũ Quốc mới xem như vượt qua cửa ải. Sau khi báo danh chỗ người quản sự xong, hắn liền nhận lấy hiệu bài.
"1123!"
Nhìn số thứ tự trên hiệu bài, những con chữ này hắn không hề xa lạ, bởi vì thuở nhỏ hắn từng được đi học tư thục, cũng từng được khai tâm. Nếu không phải vì là hộ diêm dân, chưa chừng hắn cũng có thể thi đỗ công danh.
Chen chúc giữa đám đông, hắn nhìn những người xung quanh, đại đa số đều mang vóc dáng cường tráng vạm vỡ, hiếm có kẻ nào gầy gò ốm yếu. Cũng phải thôi, qua phương thức tuyển chọn gắt gao thế này mà được điểm trúng, mấy ai không phải là tráng đinh cường tráng cơ chứ.
Tiếp theo sẽ tuyển chọn thế nào nữa đây?
Mọi người ai nấy đều ngóng cổ nhìn trân trân về phía trước. Biết được bước tiếp theo phải làm gì, điều này có phải có nghĩa là họ đã ăn được binh lương rồi hay không?
— Chỉ là mộ binh thôi sao mà còn lắm điều kiện khắt khe thế chứ?
Có người cạnh Diêu Vũ Quốc cất lời oán trách. Dẫu bọn họ không ai là không khao khát có thể "dùng quân công để thoát tịch", nhưng họ lại không ngờ rằng, muốn làm lính không hề dễ dàng chút nào, đâu phải ai cũng có thể ăn được cơm lính!
— Vũ Quốc, ngươi nói xem chúng ta có thể được chọn làm lính không?
Dẫu trong tay đang cầm tấm hiệu bài làm bằng tre ấy, nhưng Vương Cường vẫn có chút không chắc chắn cho lắm.
— Ai mà biết được, nhưng dù thế nào đi nữa, lính này tôi quyết phải làm. Cả đời này đã thế này rồi, không thể để lũ trẻ nhà tôi sau này lại tiếp tục sống cái cảnh thế này nữa...
Đây là suy nghĩ chung của hầu hết tất cả bọn họ. Nguyên nhân họ sẵn sàng đi lính, chính vì nhìn thấy một tia hy vọng, tia hy vọng đó là họ có thể một lần nữa trở thành lương dân.
Họ hy vọng thông qua sự nỗ lực của chính bản thân để thay đổi vận mệnh của người nhà. Đôi khi, con người ta luôn cần phải có chút giấc mơ.
Đối với những diêm đinh này mà nói, giấc mơ của họ chính là rời khỏi nơi này, mang theo người nhà rời khỏi nơi này.
Đúng lúc này, phía bên kia bỗng vang lên một tiếng réo chói tai. Chỉ thấy một vị thượng quan mặc quan phục Du kích tướng quân trong miệng đang ngậm cái quái gì đó, tiếng kêu chói tai hình như chính là phát ra từ thứ đồ chơi đó.
— Tất cả nghe cho kỹ đây, bổn quan tới đây mộ binh, là để chiêu mộ binh đinh cho Trung Nghĩa quân của ta, chắc là mọi người đều đã biết rõ quy củ rồi. Chỉ cần bà con trở thành binh sĩ của Trung Nghĩa quân, ba năm sau, người nhà liền có thể được phóng thích hộ tịch thành dân thường. Nhưng các người đừng tưởng binh lương của Trung Nghĩa quân ta dễ ăn như vậy! Trung Nghĩa quân ta là đội quân phá vỡ Nam Kinh đầu tiên, trận chiến đẫm máu ở cửa Thông Tế mấy ngàn người chống lại mấy vạn người, từ thượng tướng quân cho đến binh lính quèn, không một ai nói hai từ rút lui...
Việc truyền thụ vinh quang diễn ra một cách tự nhiên. Đối với những lão binh đi mộ binh mà nói, cửa Thông Tế chính là vùng đất vinh quang của họ, họ không ngại bày tỏ tất cả những điều này trước mặt những tân binh mới, dĩ nhiên đó cũng là một loại giáo dục.
Chính là bài học đầu tiên mà những tân binh như Diêu Vũ Quốc được tiếp nhận trước khi vào doanh — "Tử chiến bất thối"!
