Kỳ thi đến gần.
- Kỳ thật, - Gu-li-a nói với các bạn gái khi cùng ở trường về, - kỳ thật, chúng mình sắp phải lên lớp bảy rồi nhỉ! Điều đó thật là lạ, đến mức không thể tin được. Mình cảm thấy hình như chỉ vừa mới học lớp bốn.
Lúc đó đang tiết xuân. Gió ấm, dịu dàng, đượm mùi biển và rong. Trên đại lộ Duyên-hải tấp nập rất đông người. Các cô bé bán những cành hoa xuân đầu mùa, và ở ngoài nắng đã rộn rịp cảnh mua bán kem.
Sau những buổi học dai dẳng trước kỳ thi, khi Gu-li-a cùng các bạn gái của mình chạy ra phố, thì cô cảm thấy hình như ở thành phố đang có ngày hội và sắp xảy ra cái gì hay lắm.
Các kỳ thi đều qua trôi chảy. Trong thời gian đó, Gu-li-a đã hoàn toàn quên hẳn rằng có một dạo cô đã là nữ nghệ sĩ, là Va-xi- lin-ca, Va-ri-ca, mà chỉ nghĩ độc một điều: cô là nữ sinh, nhất thiết phải học lên được lớp này qua lớp khác.
Và cô đã lên lớp.
Sau đó, người ta lại gọi cô đến Ki-ép, ở đấy, lúc bấy giờ đang quay bộ phim mới cho thiếu nhi tên là Cuộc khiêu vũ trá hình đầy ánh sáng.
Đáng tiếc là thời tiết để quay bộ phim đó lại không thích hợp. Mặt trời rất ít khi ló ra khỏi mây đen. Mùa hè đó mưa nhiều, và những người dựng phim - giống như những phi công chờ đợi thời tiết tốt để máy bay cất cánh được - luôn luôn lo lắng nhìn lên bầu trời và nguyền rủa «ông trời».
Thế nhưng các diễn viên trẻ con thì lại vui mừng vì những ngày u ám ấy. Trong những ngày đó, chúng hoàn toàn được tự do; đối với chúng, đó là những ngày nghỉ hè như của tất cả các học sinh.
Trong thời gian nghỉ, Gu-li-a lại tìm cho mình những công việc mới. Cùng với bạn gái Va-li-a của mình - cô này cũng đóng trong bộ phim ấy, - Gu-li-a bắt đầu đến vườn Bách thú.
Gu-li-a bao giờ cũng yêu súc vật, nhưng hình như chưa bao giờ cô tốn nhiều thì giờ cho chúng như trong mùa hè ấy.
Cô đã trở thành nhà động vật học trẻ tuổi và hơn nữa lại đỡ đầu cả hai chú gấu con, là Gơ-ri-sca và Mi-sca.
Cô tự mình cho chúng ăn phô-mát tươi trong chậu tôn, nhìn xem chúng trèo lên lưới sắt hay mài răng bằng cách lần lượt gặm thanh gỗ.
Chẳng bao lâu, các con gấu con đã quen với cô, chúng chìa cẳng ra khỏi chuồng cho cô, và khi cô vào chuồng thì chúng cà vào chân cô, giống như những con mèo con.
- Tốt hơn là cậu đừng vào với chúng, Va-li-a nói. Mặc dù bé, nhưng chúng vẫn là gấu. Nếu chúng đớp cậu vào chân, thì tuột hết da cậu đấy.
- Làm sao mình lại phải sợ gấu con à! - Gu-li-a đáp. - Mình đã vào chuồng với chó sói đấy. Với con nào, cậu biết không, với con sói già hói trán ấy cơ.
- Vào với chó sói?! - cô bạn gái ngạc nhiên vung tay và thốt lên.
- Thì sao! - Gu-li-a nói để yên lòng bạn. - Nếu chó sói mà mình cho nó ăn, thì sau đó cũng có thể vuốt ve, vỗ về như chó nhà thôi, nó còn nằm ngửa và sướng nhăn rang ra nữa. Cậu hãy thử mà xem!
Nhưng Va-li-a hoàn toàn không muốn thử...
Mặt trời mãi vẫn chưa ló ra. Mùa hè đã hết. Xưởng phim quyết định đi khỏi Ki-ép để mong kiếm ánh nắng.
Trước ngày lên đường, Gu-li-a lại đến vườn Bách thú lần nữa để tạm biệt những chú gấu con của mình.
Qua một mùa hè, chúng lớn lên như thổi và bắt đầu giống các con gấu lớn. Nhưng hầu như ngày nào Gu-li-a cũng đến thăm chúng, nên không nhận thấy điều đó. Ngày cuối cùng trước khi lên đường, cũng như mọi bận, Gu-li-a vào chuồng với chúng, cô bắt đầu đùa với con Gơ-ri-sca. Bỗng cô cảm thấy có ai kéo chân mình ở phía sau. Cô quay lại. Đó là con gấu con thứ hai, Mi-sca. Nó đứng trên hai chân sau và lắc lư bên này bên kia. Gu-li-a cúi xuống lấy cái bát nước và hắt nước vào mõm nó. Nó thở phì phì, rũ sạch nước và, rõ ràng phát cáu lên, bỗng nhiên lấy cẳng ôm chặt Gu-li-a đèn nỗi cô cảm thấy xương mình kêu răng rắc.
Cô chạy ra cửa. Các con gấu đuổi theo. Cô kéo cửa - cửa không mở. Cửa đã cài then từ phía ngoài. Thế này là thế nào? Ai lại có thể khóa cô trong chuồng với các con gấu? Còn các con gấu thì thở phì phò thẳng vào mặt cô, cố sức bắt cô. Có thể là chúng đùa, có thể là chúng giận.
Khó khăn lắm Gu-li-a mới vùng ra khỏi những cẳng nặng nề của gấu và trèo lên cái thang đựng sẵn ở chuồng. Cả hai con gấu không bỏ lỡ một phút, bò theo cô. Và đây rồi, đến bậc cuối cùng: không trèo đi đâu được nữa.
Gu-li-a nhìn xung quanh và lập tức quyết định nhảy phóc xuống đất. Và trước khi các con gấu kịp tụt xuống theo cô, thì Gu-li-a đã luồn qua cửa con của máng cho thức ăn và dùng cả hai chân hai tay bò ra ngoài.
- Sao cậu lại không kêu lên, hở? - Gu-li-a nghe một giọng nói run run của ai đấy phía trên mình.
Cô đứng lên và thấy hai nhà động vật học trẻ tuổi bạn của mình là Dâu tây và Cá mòi. Tên thật của chúng đều là Ni-cô-lai, còn Dâu tây và Cá mòi chỉ là gọi đùa để phân biệt chúng mà thôi. Má của Dâu tây rất đỏ, còn Cá mòi thì gầy đét và liến thoắng giống như cá mòi.
- Sao cậu lại không kêu lên, hờ? - Cá mòi nhắc lại. - Mình với Dâu tây đã hẹn nhau chỉ mở khi nào cậu kêu lên. Mà cậu thì cứ như ngậm tăm, im thin thít. Bọn mình cứ tưởng mọi việc êm thấm cả.
- Thế nghĩa là các cậu khóa mình lại phải không?
- Chúng mình.
- Để làm gì, hở?
- Ừ, để chúng mình xem xem... - Cá mòi nói.
- Để thử xem cậu to gan thế nào, Dâu tây ngắt lời. - Con Va-li-a nó bảo cậu không sợ gì cả, chui vào chuồng với cả chó sói già. Nên chúng mình muốn tự thử xem có đúng thế không...
- Các cậu muốn thử à? - Gu-li-a vừa nói vừa mệt nhọc thở dốc sau chuyện vất vả với các con gấu - À thế mình sẽ khóa cả hai cậu trong chuồng cọp để thử xem các cậu thế nào nhé!..
- Gu-li-a ạ, cậu đừng giận, - Dâu tây hối hận nói. - Nếu cậu chỉ kêu lên một tí thôi thì Lập tức chúng mình đã mở cho cậu ra ngay rồi, nhưng cậu cứ im.
Gu-li-a không trả lời gì cả, gạt tay và đi ra phía cổng vườn Bách thú. Đến chỗ ngoặt, cô ngoái cổ lại. Cá mòi và Dâu tây vẫn đứng nguyên chỗ cũ và vung tay nói cái gì có vẻ sôi nổi lắm.
Ngày hôm sau, xưởng phim rời khỏi Ki-ép.
Bọn trẻ con được hưởng những ngày cuối hè ở giữa những nhánh núi Các-pát, bên bờ xanh mát của sông Bu-gơ.
Thật là không có nơi nào mà người diễn viên chiếu bóng không bước chân đến!
Gu-li-a cùng với các bạn trẻ khác sống trong một ngôi nhà trắng của nông trang, cứ chiều chiều lại hát vang những bài ca U-cơ-ren, tắm trong giòng suối chảy siết. Đó là quãng thời gian tuyệt đẹp...
Những cuốn sách mà Gu-li-a mang theo cứ nằm mãi ở đáy va-li. Chỉ thỉnh thoảng, trong thời gian quay phim hay khi nghỉ ngơi, sau một chuyến đi chơi thú vị, Gu-li-a lo lắng sực nhớ đến công việc học hành của mình. «Họ sướng thật, - cô nhìn những người diễn viên lớn tuổi và ngẫm nghĩ: - muốn đóng phim bao nhiêu cũng được, chẳng bị học lưu lại năm thứ hai. Còn đây thì chẳng biết làm cái gì: hoặc là đóng phim, hoặc đi tắm hay ôn bài địa lý. Thôi được! Về thành phố, sẽ học sông và núi, còn ở đây thì mình sẵn có sông núi thật!»
Nhưng cả khi về thành phố, cô cũng không học được. Ngay ngày đầu tiên sau khi trở lại Ki-ép, cô bị ốm.
Lúc đầu, cô chỉ nằm một chốc, thậm chí không cởi áo. Cô tưởng chỉ bị mệt xoàng do đi đường. Đầu đau, tai buốt. Cô rất muốn than thở với một người nào đấy, nhưng mẹ không có ở thành phố vì đã đi công tác trong ba, bốn ngày. Mà than thở với người ngoài, cô không thích.
- Cháu sao thế, Gu-li-a? - bà láng giềng của cô hỏi. - Cháu ốm à?
- Không, không. Cháu tập vai của cháu đấy. Cháu phải đóng vai cô bé ốm trong phim, - Gu-li-a bịa ra như thế.
- Cháu đóng vai đó hay quá đấy, - và láng giềng nói. - Đưa trán, bác sờ xem nào. Ôi, cả nhiệt độ cháu cũng lên cao đây này!
Rồi bà đắp chăn cho Gu-li-a và nhè nhẹ bước ra khỏi nhà.
Chỉ vài giờ sau, mẹ Gu-li-a nhận được bức điện:
«Về ngay Gulia ốm».
